Ang 969

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕੀ ਬਾਤ ਸਭੈ ਕਹਿ ਕੈ ਮੁਖ ਤੇ ਸਭ ਹੀ ਸਮੁਝਾਈ ॥

bhedh abhedh kee baat sabhai keh kai mukh te sabh hee samujhaiee ||

She divulged her actions to the people at large that,

ਪਾਨ ਚਬਾਇ ਚਲੀ ਤਿਤ ਕੋ ਮਨ ਦੇਵ ਅਦੇਵਨ ਕੋ ਬਿਰਮਾਈ ॥

paan chabai chalee tit ko man dhev adhevan ko biramaiee ||

Chewing beetle-nut she had walked over to appease the devils and the gods.

ਅਨੰਦ ਲੋਕ ਭਏ ਤਜਿ ਸੋਕ ਸੁ ਸੋਕ ਕੀ ਬਾਤ ਸਭੈ ਬਿਸਰਾਈ ॥੮॥

ana(n)dh lok bhe taj sok su sok kee baat sabhai bisaraiee ||8||

On seeing her proceeding (now to the palace), the people were filled with bliss.(8)

ਕਾ ਬਪੁਰੋ ਮੁਨਿ ਹੈ ਸੁਨਿ ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ ਨੈਕ ਜੋ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਨ ਪੈਹੌ ॥

kaa bapuro mun hai sun he nirap naik jo nain nihaaran paihau ||

‘Listen my sovereign Raja, a sage isjust a meagre object for me, he would not dare to look into my eyes even.

ਰੂਪ ਦਿਖਾਇ ਤਿਸੈ ਉਰਝਾਇ ਸੁ ਬਾਤਨ ਸੌ ਅਪਨੇ ਬਸਿ ਕੈਹੌ ॥

roop dhikhai tisai urajhai su baatan sau apane bas kaihau ||

‘I will display him my charm and will get him enchanted through my talks.

ਪਾਗ ਬੰਧਾਇ ਜਟਾਨ ਮੁੰਡਾਇ ਸੁ ਤਾ ਨ੍ਰਿਪ ਜਾਇ ਤਵਾਲਯ ਲ੍ਯੈਹੌ ॥

paag ba(n)dhai jaTaan mu(n)ddai su taa nirap jai tavaalay layaihau ||

‘I will get his hair-locks shaven off and bring him to your palace with a turban on.

ਕੇਤਿਕ ਬਾਤ ਸੁਨੋ ਇਹ ਨਾਥ ਤਵਾਨਨ ਤੇ ਟੁਕ ਆਇਸੁ ਪੈਹੌ ॥੯॥

ketik baat suno ieh naath tavaanan te Tuk aais paihau ||9||

‘Observe my miraculous charm; he, himself, will come and serve you the meals.(9)

ਕੇਤਿਕ ਬਾਤ ਸੁਨੋ ਮੁਹਿ ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ ਤਾਰਨ ਤੋਰਿ ਅਕਾਸ ਤੇ ਲ੍ਯੈਹੌ ॥

ketik baat suno muh he nirap taaran tor akaas te layaihau ||

‘Hearken to what I am saying, my Raja, I am capable of bringing stars from the sky.

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਕਹਾ ਨਰ ਹੈ ਬਰ ਦੇਵਨ ਕੋ ਛਿਨ ਮੈ ਬਸਿ ਕੈਹੌ ॥

dhev adhev kahaa nar hai bar dhevan ko chhin mai bas kaihau ||

‘I have gained control over many great gods and the devils in a matter of moments.

ਦ੍ਯੋਸ ਕੇ ਬੀਚ ਚੜੈ ਹੌ ਨਿਸਾਕਰ ਰੈਨਿ ਸਮੈ ਰਵਿ ਕੋ ਪ੍ਰਗਟੈ ਹੌ ॥

dhayos ke beech chaRai hau nisaakar rain samai rav ko pragaTai hau ||

‘I have produced the Moon during day and the Sun when it was dark.

ਗ੍ਯਾਰਹ ਰੁਦ੍ਰਨ ਕੋ ਹਰਿ ਕੌ ਬਿਧਿ ਕੀ ਬੁਧਿ ਕੌ ਬਿਧਿ ਸੌ ਬਿਸਰੈਹੌ ॥੧੦॥

gayaareh rudhran ko har kau bidh kee budh kau bidh sau bisaraihau ||10||

‘I will invalidate the intelligence of eleven Ruderans (cry-babies ).’(10)

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

Dohira

ਐਸੇ ਬਚਨ ਉਚਾਰਿ ਤ੍ਰਿਯ ਤਹ ਤੇ ਕਿਯੋ ਪਯਾਨ ॥

aaise bachan uchaar tiray teh te kiyo payaan ||

After making such commitments, she departed from the place,

ਪਲਕ ਏਕ ਬੀਤੀ ਨਹੀ ਤਹਾ ਪਹੂੰਚੀ ਆਨਿ ॥੧੧॥

palak ek beetee nahee tahaa pahoo(n)chee aan ||11||

And in the twinkling of eyes, arrived at the place.(11)

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

Savaiyya

ਦੇਖਿ ਤਪੋਧਨ ਕੌ ਬਨ ਮਾਨਨਿ ਮੋਹਿ ਰਹੀ ਮਨ ਮੈ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥

dhekh tapodhan kau ban maanan moh rahee man mai sukh paayo ||

On seeing the sage Ban, she was infatuated, and felt relieved.

ਖਾਤ ਬਿਭਾਡਵ ਜੂ ਫਲ ਥੋ ਤਿਨ ਡਾਰਿਨ ਸੋ ਪਕਵਾਨ ਲਗਾਯੋ ॥

khaat bibhaaddav joo fal tho tin ddaarin so pakavaan lagaayo ||

Instead of fruits from the branches of the trees, she laid down various delicacies for the son of Bibhandav.

ਭੂਖ ਲਗੀ ਜਬ ਹੀ ਮੁਨਿ ਕੌ ਤਬ ਹੀ ਤਹ ਠੌਰ ਛੁਧਾਤਰ ਆਯੋ ॥

bhookh lagee jab hee mun kau tab hee teh Thauar chhudhaatar aayo ||

When the sage felt hungry, he came to the place.

ਤੇ ਫਲ ਖਾਇ ਰਹਿਯੋ ਬਿਸਮਾਇ ਮਹਾ ਮਨ ਭੀਤਰ ਮੋਦ ਬਢਾਯੋ ॥੧੨॥

te fal khai rahiyo bisamai mahaa man bheetar modh baddaayo ||12||

He ate those viands and experienced a great satisfaction in his mind.(12)

ਸੋਚ ਬਿਚਾਰ ਕੀਯੋ ਚਿਤ ਮੋ ਮੁਨਿ ਏ ਫਲ ਦੈਵ ਕਹਾ ਉਪਜਾਯੋ ॥

soch bichaar keeyo chit mo mun e fal dhaiv kahaa upajaayo ||

He thought, ‘Have these fruits grown on these trees.

ਕਾਨਨ ਮੈ ਨਿਰਖੇ ਨਹਿ ਨੇਤ੍ਰਨ ਆਜੁ ਲਗੇ ਕਬਹੂੰ ਨ ਚਬਾਯੋ ॥

kaanan mai nirakhe neh netran aaj lage kabahoo(n) na chabaayo ||

‘I have never seen them through my own eyes in this jungle before.

ਕੈ ਮਘਵਾ ਬਲੁ ਕੈ ਛਲੁ ਕੈ ਹਮਰੇ ਤਪ ਕੋ ਅਵਿਲੋਕਨ ਆਯੋ ॥

kai maghavaa bal kai chhal kai hamare tap ko avilokan aayo ||

‘It could be Lord Indra, himself, who had grown them to test me,

ਕੈ ਜਗਦੀਸ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਮੋ ਪਰ ਮੋਰੇ ਰਿਝਾਵਨ ਕਾਜ ਬਨਾਯੋ ॥੧੩॥

kai jagadhees kirapaa kar mo par more rijhaavan kaaj banaayo ||13||

‘Or could it be that the God, to reward me, has endowed me these.’(13)

ਆਨੰਦ ਯੌ ਉਪਜ੍ਯੋ ਮਨ ਮੈ ਮੁਨਿ ਚੌਕ ਰਹਿਯੋ ਬਨ ਕੇ ਫਲ ਖੈ ਕੈ ॥

aana(n)dh yau upajayo man mai mun chauak rahiyo ban ke fal khai kai ||

After relishing them, he felt being taken aback.

ਕਾਰਨ ਹੈ ਸੁ ਕਛੂ ਇਨ ਮੈ ਕਹਿ ਐਸੇ ਰਹਿਯੋ ਚਹੂੰ ਓਰ ਚਿਤੈ ਕੈ ॥

kaaran hai su kachhoo in mai keh aaise rahiyo chahoo(n) or chitai kai ||

Looking around in all the four corners he thought, ‘There must be some reason behind this.’

ਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰ ਧਰੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰਿ ਠਾਢੀ ਤਹਾ ਮਨ ਮੋਦ ਬਢੈ ਕੈ ॥

haar si(n)gaar dhare ik su(n)dhar Thaaddee tahaa man modh baddai kai ||

He noticed a pretty lady, fully decorated, standing in front him.

ਸੋਭਿਤ ਹੈ ਮਹਿ ਭੂਖਨ ਪੈ ਮਹਿਭੂਖਨ ਕੌ ਮਨੋ ਭੂਖਿਤ ਕੈ ਕੈ ॥੧੪॥

sobhit hai meh bhookhan pai mahibhookhan kau mano bhookhit kai kai ||14||

He was looking like the symbol of the earthly beauty.(14)

ਜੋਬਨ ਜੇਬ ਜਗੇ ਅਤਿ ਹੀ ਇਕ ਮਾਨਨਿ ਕਾਨਨ ਬੀਚ ਬਿਰਾਜੈ ॥

joban jeb jage at hee ik maanan kaanan beech biraajai ||

In the presence of the wondrous lady, his youth appeared to gleam.

ਨੀਲ ਨਿਚੋਲ ਸੇ ਨੈਨ ਲਸੈ ਦੁਤਿ ਦੇਖਿ ਮਨੋਜਵ ਕੋ ਮਨੁ ਲਾਜੈ ॥

neel nichol se nain lasai dhut dhekh manojav ko man laajai ||

Her lotus-like eyes sparkled and even the Cupid was made to face modesty.

ਕੋਕ ਕਪੋਤ ਕਲਾਨਿਧਿ ਕੇਹਰਿ ਕੀਰ ਕੁਰੰਗ ਕਹੀ ਕਿਹ ਕਾਜੈ ॥

kok kapot kalaanidh kehar keer kura(n)g kahee keh kaajai ||

Rudy sheldrakes, the pigeon, the lions, the parrots, the deer, the elephan ts, all seemed humble in her presence.

ਸੋਕ ਮਿਟੈ ਨਿਰਖੇ ਸਭ ਹੀ ਛਬਿ ਆਨੰਦ ਕੌ ਹਿਯ ਮੈ ਉਪਰਾਜੈ ॥੧੫॥

sok miTai nirakhe sabh hee chhab aana(n)dh kau hiy mai uparaajai ||15||

All had cast off their afflictions and were feeling blissful.(15)

ਚਿਤ ਬਿਚਾਰ ਕਿਯੋ ਅਪਨੇ ਮਨ ਕੋ ਮੁਨਿ ਹੈ ਯਹ ਤਾਹਿ ਨਿਹਾਰੌ ॥

chit bichaar kiyo apane man ko mun hai yeh taeh nihaarau ||

The sage contemplated in his mind, and thought,

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਕਿ ਜਛ ਭੁਜੰਗ ਕਿਧੌ ਨਰ ਦੇਵ ਰੁ ਦੇਵ ਬਿਚਾਰੌ ॥

dhev adhev k jachh bhuja(n)g kidhau nar dhev r dhev bichaarau ||

‘Prom among the gods, devils and Bhujang, who could she be?

ਰਾਜ ਕੁਮਾਰਿ ਬਿਰਾਜਤ ਹੈ ਕੋਊ ਤਾ ਪਰ ਆਜ ਸਭੈ ਤਨ ਵਾਰੌ ॥

raaj kumaar biraajat hai kouoo taa par aaj sabhai tan vaarau ||

‘She, rather, looks like a princess, I am sacrifice to her.

ਯਾਹੀ ਕੋ ਤੀਰ ਰਹੌ ਦਿਨ ਰੈਨਿ ਕਰੌ ਤਪਸ੍ਯਾ ਬਨ ਬੀਚ ਬਿਹਾਰੌ ॥੧੬॥

yaahee ko teer rahau dhin rain karau tapasayaa ban beech bihaarau ||16||

‘I will, for ever, stay with her and would continue with my meditation in the jungle.’(16)

ਜਾਇ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਿਯੋ ਤਿਹ ਕੋ ਸੁਨਿ ਬਾਤ ਕਹੋ ਹਮ ਸੌ ਤੁਮ ਕੋ ਹੈ ॥

jai pranaam kiyo teh ko sun baat kaho ham sau tum ko hai ||

He came forward and said to her, ‘Please talk to me and tell me who are you?

ਦੇਵ ਅਦੇਵਨ ਕੀ ਦੁਹਿਤ ਕਿਧੌ ਰਾਮ ਕੀ ਬਾਮ ਹੁਤੀ ਬਨ ਸੋਹੈ ॥

dhev adhevan kee dhuhit kidhau raam kee baam hutee ban sohai ||

‘Are you the daughter of either a god or a devil, or you are Rama’s Sita?

ਰਾਜਸਿਰੀ ਕਿਧੌ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰਿ ਤੂ ਜਛ ਭੁਜੰਗਨ ਕੇ ਮਨ ਮੋਹੈ ॥

raajasiree kidhau raaj kumaar too jachh bhuja(n)gan ke man mohai ||

‘Are you a Rani or sovereign princess or are you the daughter of Jachh Or Bhujang (gods)

ਸਾਚ ਉਚਾਰੁ ਸਚੀ ਕਿ ਸਿਵਾ ਕਿ ਤੁਹੀ ਰਤਿ ਹੈ ਪਤਿ ਕੋ ਮਗੁ ਜੋਹੈ ॥੧੭॥

saach uchaar sachee k sivaa k tuhee rat hai pat ko mag johai ||17||

‘Tell me truthfully whether you are Shiva’s consort and waiting for him on the way-side?’(17)

ਨਾਥ ਸਚੀ ਰਤਿ ਹੌ ਨ ਸਿਵਾ ਨਹਿ ਹੌਗੀ ਨ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਕੀ ਜਾਈ ॥

naath sachee rat hau na sivaa neh hauagee na raaj kumaar kee jaiee ||

(Reply) ‘Oh, my master, listen, I am neither Shiva’s woman nor a sovereign princess.

ਰਾਜਸਿਰੀ ਨਹਿ ਜਛ ਭੁਜੰਗਨਿ ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਨਹੀ ਉਪਜਾਈ ॥

raajasiree neh jachh bhuja(n)gan dhev adhev nahee upajaiee ||

‘Neither I am Rani, nor I belong to Jachh, Bhujang, god or devils.

ਰਾਮ ਕੀ ਬਾਮ ਨ ਹੋ ਅਥਿਤੀਸ ਰਿਖੀਸ ਉਦਾਲਕ ਕੀ ਤ੍ਰਿਯ ਜਾਈ ॥

raam kee baam na ho athitees rikhees udhaalak kee tiray jaiee ||

‘Neither I am Rama’s Sita nor I belong to the sage ofthe poor.

ਏਕੁ ਜੁਗੀਸ ਸੁਨੇ ਤੁਮਹੂੰ ਤਿਹ ਤੇ ਤੁਮਰੇ ਬਰਬੇ ਕਹ ਆਈ ॥੧੮॥

ek jugees sune tumahoo(n) teh te tumare barabe keh aaiee ||18||

‘I had heard about you as a magnanimous yogi, and I have come to marry you.’(18)

ਚੰਚਲ ਨੈਨ ਕਿ ਚੰਚਲਤਾਈ ਸੋ ਟਾਮਨ ਸੌ ਤਿਹ ਕੋ ਕਰਿ ਦੀਨੋ ॥

cha(n)chal nain k cha(n)chalataiee so Taaman sau teh ko kar dheeno ||

Her frolicsome eyes had magical effect on him.

ਹਾਵ ਸੁ ਭਾਵ ਦਿਖਾਇ ਘਨੇ ਛਿਨਕੇਕ ਬਿਖੈ ਮੁਨਿ ਜੂ ਬਸਿ ਕੀਨੋ ॥

haav su bhaav dhikhai ghane chhinakek bikhai mun joo bas keeno ||

Through coquetry she enticed him and brought him under her control.

ਪਾਗ ਬੰਧਾਇ ਜਟਾਨ ਮੁੰਡਾਇ ਸੁ ਭੂਖਨ ਅੰਗ ਬਨਾਇ ਨਵੀਨੋ ॥

paag ba(n)dhai jaTaan mu(n)ddai su bhookhan a(n)g banai naveeno ||

Getting his tresses shaved off, she made him to wear a turban.

ਜੀਤਿ ਗੁਲਾਮ ਕਿਯੋ ਅਪਨੌ ਤਿਹ ਤਾਪਸ ਤੇ ਗ੍ਰਿਸਤੀ ਕਰਿ ਲੀਨੋ ॥੧੯॥

jeet gulaam kiyo apanau teh taapas te girasatee kar leeno ||19||

She won him over and, from a sage, she transformed him into householder.(19)

ਤਾਪਸਤਾਈ ਕੋ ਤ੍ਯਾਗ ਤਪੀਸ੍ਵਰ ਤਾ ਤ੍ਰਿਯ ਪੈ ਚਿਤ ਕੈ ਉਰਝਾਯੋ ॥

taapasataiee ko tayaag tapeesavair taa tiray pai chit kai urajhaayo ||

Relinquishing all his austerities, the celibate tUrned into a householder.