Ang 66

ਸੂਰ ਲੈ ਕੈ ਸਿਲਾ ਸਾਜ ਸਜਿਯੰ ॥੧॥

soor lai kai silaa saaj sajiya(n) ||1||

Then Hussian thundered striking his arms and prepared for attack with all his brave warriors.1.

ਕਰਿਯੋ ਜੋਰ ਸੈਨੰ ਹੁਸੈਨੀ ਪਯਾਨੰ ॥

kariyo jor saina(n) husainee payaana(n) ||

ਪ੍ਰਥਮ ਕੂਟਿ ਕੈ ਲੂਟ ਲੀਨੇ ਅਵਾਨੰ ॥

pratham kooT kai looT leene avaana(n) ||

Hussain assembled all his forces and advanced. At first he plundered the houses of the hill-people.

ਪੁਨਰ ਡਢਵਾਲੰ ਕੀਯੋ ਜੀਤਿ ਜੇਰੰ ॥

punar ddaddavaala(n) keeyo jeet jera(n) ||

ਕਰੇ ਬੰਦਿ ਕੈ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰਾਨ ਚੇਰੰ ॥੨॥

kare ba(n)dh kai raaj putraan chera(n) ||2||

Then he conquered the Raja of Dadhwal and brought him under submission. The sons of the Raja were made slaves.2.

ਪੁਨਰਿ ਦੂਨਿ ਕੋ ਲੂਟ ਲੀਨੋ ਸੁਧਾਰੰ ॥

punar dhoon ko looT leeno sudhaara(n) ||

ਕੋਈ ਸਾਮੁਹੇ ਹ੍ਵੈ ਸਕਿਯੋ ਨ ਗਵਾਰੰ ॥

koiee saamuhe havai sakiyo na gavaara(n) ||

Then he plundered the Doon thoroughly, none could face the barbarian.

ਲੀਯੋ ਛੀਨ ਅੰਨੰ ਦਲੰ ਬਾਂਟਿ ਦੀਯੰ ॥

leeyo chheen a(n)na(n) dhala(n) baa(n)T dheeya(n) ||

ਮਹਾ ਮੂੜਿਯੰ ਕੁਤਸਤੰ ਕਾਜ ਕੀਯੰ ॥੩॥

mahaa mooRiya(n) kutasata(n) kaaj keeya(n) ||3||

He took away forcibly the foodgrains and distributed them (amongst the soldiers), the big fool thus committed a very bad act.3.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕਿਤਕ ਦਿਵਸ ਬੀਤਤ ਭਏ ਕਰਤ ਉਸੈ ਉਤਪਾਤ ॥

kitak dhivas beetat bhe karat usai utapaat ||

ਗੁਆਲੇਰੀਅਨ ਕੀ ਪਰਤ ਭੀ ਆਨ ਮਿਲਨ ਕੀ ਬਾਤ ॥੪॥

guaalereean kee parat bhee aan milan kee baat ||4||

Some days passed in such acts, the turn of meeting the Raja of Guler came.4.

ਜੌ ਦਿਨ ਦੁਇਕ ਨ ਵੇ ਮਿਲਤ ਤਬ ਆਵਤ ਅਰਰਾਇ ॥

jau dhin dhuik na ve milat tab aavat ararai ||

ਕਾਲਿ ਤਿਨੂ ਕੇ ਘਰ ਬਿਖੈ ਡਾਰੀ ਕਲਹ ਬਨਾਇ ॥੫॥

kaal tinoo ke ghar bikhai ddaaree kaleh banai ||5||

If he had met (Hussain) for two days more, the enemy would have come here (towards me), but the Providence had thrown a device of discord towards his house.5.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਗੁਆਲੇਰੀਆ ਮਿਲਨ ਕਹੁ ਆਏ ॥

guaalereeaa milan kahu aae ||

ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਭੀ ਸੰਗਿ ਸਿਧਾਏ ॥

raam si(n)gh bhee sa(n)g sidhaae ||

The Raja of Guler came to meet Hussain and with him came Ram Singh.

ਚਤਰਥ ਆਨ ਮਿਲਤ ਭਏ ਜਾਮੰ ॥

chatarath aan milat bhe jaama(n) ||

ਫੂਟਿ ਗਈ ਲਖਿ ਨਜਰਿ ਗੁਲਾਮੰ ॥੬॥

fooT giee lakh najar gulaama(n) ||6||

They met Hussain after the four quarters of the days had passed. The slave Hussian become blind in vanity.6.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਜੈਸੇ ਰਵਿ ਕੇ ਤੇਜ ਤੇ ਰੇਤ ਅਧਿਕ ਤਪਤਾਇ ॥

jaise rav ke tej te ret adhik tapatai ||

ਰਵਿ ਬਲਿ ਛੁਦ੍ਰ ਨ ਜਾਨਈ ਆਪਨ ਹੀ ਗਰਬਾਇ ॥੭॥

rav bal chhudhr na jaaniee aapan hee garabai ||7||

Just as the sand becomes heated by the heat of the sun, the wretched sand doth not know the might of the sun and become proud of itself.7.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਤੈਸੇ ਹੀ ਫੂਲ ਗੁਲਾਮ ਜਾਤ ਭਯੋ ॥

taise hee fool gulaam jaat bhayo ||

ਤਿਨੈ ਨ ਦ੍ਰਿਸਟ ਤਰੇ ਆਨਤ ਭਯੋ ॥

tinai na dhirasaT tare aanat bhayo ||

Slimilarly the slave Hussain was puffed up with ego, he did not care to notice them.

ਕਹਲੂਰੀਆ ਕਟੋਚ ਸੰਗਿ ਲਹਿ ॥

kahalooreeaa kaToch sa(n)g leh ||

ਜਾਨਾ ਆਨ ਨ ਮੋ ਸਰ ਮਹਿ ਮਹਿ ॥੮॥

jaanaa aan na mo sar meh meh ||8||

With the Rajas of Kahlur and Katoch on his side, he considered himself peerless. 8.

ਤਿਨ ਜੋ ਧਨ ਆਨੋ ਸੋ ਸਾਥਾ ॥

tin jo dhan aano so saathaa ||

ਤੇ ਦੇ ਰਹੇ ਹੁਸੈਨੀ ਹਾਥਾ ॥

te dhe rahe husainee haathaa ||

(The Raja of Guler and Ram Singh) offered money to Hussain, which they had brought with them.

ਦੇਤ ਲੇਤ ਆਪਨ ਕੁਰਰਾਨੇ ॥

dhet let aapan kuraraane ||

ਤੇ ਧਨਿ ਲੈ ਨਿਜਿ ਧਾਮ ਸਿਧਾਨੇ ॥੯॥

te dhan lai nij dhaam sidhaane ||9||

A dispute arose in giving and taking, therefore the Rajas returned to their places with the money.9.

ਚੇਰੋ ਤਬੈ ਤੇਜ ਤਨ ਤਯੋ ॥

chero tabai tej tan tayo ||

ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਕਛੁ ਲਖਤ ਨ ਭਯੋ ॥

bhalaa buraa kachh lakhat na bhayo ||

Then Hussain was enraged and lost the power of discriminating between good and bad.

ਛੰਦ ਬੰਦ ਨਹ ਨੈਕੁ ਬਿਚਾਰਾ ॥

chha(n)dh ba(n)dh neh naik bichaaraa ||

ਜਾਤ ਭਯੋ ਦੇ ਤਬਹਿ ਨਗਾਰਾ ॥੧੦॥

jaat bhayo dhe tabeh nagaaraa ||10||

He made no other consideration and ordered the beating drum against the Raja of Guler.10.

ਦਾਵ ਘਾਵ ਤਿਨ ਨੈਕੁ ਨ ਕਰਾ ॥

dhaav ghaav tin naik na karaa ||

ਸਿੰਘਹਿ ਘੇਰਿ ਸਸਾ ਕਹੁ ਡਰਾ ॥

si(n)gheh gher sasaa kahu ddaraa ||

He did not think of any tactical consideration. The hare surrounded the lion for frightening him.

ਪੰਦ੍ਰਹ ਪਹਿਰ ਗਿਰਦ ਤਿਨ ਕੀਯੋ ॥

pa(n)dhreh pahir giradh tin keeyo ||

ਖਾਨ ਪਾਨ ਤਿਨ ਜਾਨ ਨ ਦੀਯੋ ॥੧੧॥

khaan paan tin jaan na dheeyo ||11||

He besieged him for fifteen pahars (about 45 hours) and did not allow the items of food and drink to reach the state.11.

ਖਾਨ ਪਾਨ ਬਿਨ ਸੂਰਿ ਰਿਸਾਏ ॥

khaan paan bin soor risaae ||

ਸਾਮ ਕਰਨ ਹਿਤ ਦੂਤ ਪਠਾਏ ॥

saam karan hit dhoot paThaae ||

Being without food and drink, the warriors were filled with ire, the Raja sent the messengers for the Purpose of making peace.

ਦਾਸ ਨਿਰਖ ਸੰਗਿ ਸੈਨ ਪਠਾਨੀ ॥

dhaas nirakh sa(n)g sain paThaanee ||

ਫੂਲਿ ਗਯੋ ਤਿਨ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਾਨੀ ॥੧੨॥

fool gayo tin kee nahee(n) maanee ||12||

Seeing the Pathan forces around him, the slave Hussain lost his balance and did not consider the request of the Raja.12.

ਦਸ ਸਹੰਸ੍ਰ ਅਬ ਹੀ ਕੈ ਦੈਹੂ ॥

dhas saha(n)sr ab hee kai dhaihoo ||

ਨਾ ਤਰ ਮੀਚ ਮੂੰਡ ਪਰ ਲੈਹੂ ॥

naa tar meech moo(n)dd par laihoo ||

He said, “Either give me ten thousand rupees immediately or take death on your head.”

ਸਿੰਘ ਸੰਗਤੀਆ ਤਹਾ ਪਠਾਏ ॥

si(n)gh sa(n)gateeaa tahaa paThaae ||

ਗੋਪਾਲੈ ਸੁ ਧਰਮੁ ਦੇ ਲਿਆਏ ॥੧੩॥

gopaalai su dharam dhe liaae ||13||

I had sent Sangatia Singh there for making peace (among the chief), he brought Gopal on oath of God.13.

ਤਿਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਨ ਉਨ ਕੀ ਬਨੀ ॥

tin kai sa(n)g na un kee banee ||

ਤਬ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਚਿਤ ਮੋ ਇਹ ਗਨੀ ॥

tab kirapaal chit mo ieh ganee ||

But he could not reconcile with them then Kirpal thought within his mind:

ਐਸਿ ਘਾਤਿ ਫਿਰ ਹਾਥ ਨ ਐਹੈ ॥

aais ghaat fir haath na aaihai ||

ਸਬਹੂੰ ਫੇਰ ਸਮੋ ਛਲਿ ਜੈਹੈ ॥੧੪॥

sabahoo(n) fer samo chhal jaihai ||14||

That such an opportunity will not be available again, because the circle of time deceives everybody.14.

ਗੋਪਾਲੈ ਸੁ ਅਬੈ ਗਹਿ ਲੀਜੈ ॥

gopaalai su abai geh leejai ||

ਕੈਦ ਕੀਜੀਐ ਕੈ ਬਧ ਕੀਜੈ ॥

kaidh keejeeaai kai badh keejai ||

He decided to catch hold of Gopal immediately, either to imprision him or kill him.

ਤਨਕ ਭਨਕ ਜਬ ਤਿਨ ਸੁਨ ਪਾਈ ॥

tanak bhanak jab tin sun paiee ||

ਨਿਜ ਦਲ ਜਾਤ ਭਯੋ ਭਟਰਾਈ ॥੧੫॥

nij dhal jaat bhayo bhaTaraiee ||15||

When Gopal got scent of the conspiracy, he escaped to his people (forces).15.

ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ ॥

madhubhaar chha(n)dh ||

MADHUBHAAR STANZA

ਜਬ ਗਯੋ ਗੁਪਾਲ ॥

jab gayo gupaal ||

ਕੱੁਪਿਯੋ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ॥

ka'upiyo kirapaal ||

When Gopal was gone, Kirpal was filled with anger.

ਹਿੰਮਤ ਹੁਸੈਨ ॥

hi(n)mat husain ||

ਜੁੰਮੈ ਲੁਝੈਨ ॥੧੬॥

ju(n)mai lujhain ||16||

Himmat and Hussain rushed for fighting in the field.16.

ਕਰਿ ਕੇ ਗੁਮਾਨ ॥

kar ke gumaan ||

ਜੁੰਮੈ ਜੁਆਨ ॥

ju(n)mai juaan ||

With great pride, more warriors followed.

ਬੱਜੇ ਤੱਬਲ ॥

ba'je ta'bal ||

ਦੁੰਦਭਿ ਦੱਬਲ ॥੧੭॥

dhu(n)dhabh dha'bal ||17||

The drums and trumpets resounded.17.

ਬੱਜੇ ਨਿਸਾਣ ॥

ba'je nisaan ||

ਨੱਚੇ ਕਿਕਾਣ ॥

na'che kikaan ||

On the other side, the trumpets also resounded and the horses danced in the battlefield.

ਬਾਹੈ ਤੜਾਕ ॥

baahai taRaak ||

ਉੱਠੈ ਕੜਾਕ ॥੧੮॥

au'Thai kaRaak ||18||

The warriors enthusiastically strike their weapons, creating clattering sound.18.

ਬੱਜੇ ਨਿਸੰਗ ॥

ba'je nisa(n)g ||

ਗੱਜੇ ਨਿਹੰਗ ॥

ga'je niha(n)g ||

The fearless warriors blow their horns and shout loudly.

ਛੁੱਟੈ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ॥

chhu'Tai kirapaan ||

ਲਿੱਟੈ ਜੁਆਨ ॥੧੯॥

li'Tai juaan ||19||

The swords are struck and the warriors are lying on the ground.19.