Ang 634

ਚਿਤ ਸੋ ਚੁਰਾਵਤ ਭੂਪ ॥੯੬॥

chit so churaavat bhoop ||96||

Hundreds of kings evaded him, seeing the moonlike beauty of his face.96.

ਇਹ ਭਾਤਿ ਕੈ ਬਡ ਰਾਜ ॥

eeh bhaat kai badd raaj ||

ਬਹੁ ਜਗ ਧਰਮ ਸਮਾਜ ॥

bahu jag dharam samaaj ||

In this way, the king ruled like a great sovereign in the world doing religious and social services and performing Yajnas

ਜਉ ਕਹੋ ਸਰਬ ਬਿਚਾਰ ॥

jau kaho sarab bichaar ||

ਇਕ ਹੋਤ ਕਥਾ ਪਸਾਰ ॥੯੭॥

eik hot kathaa pasaar ||97||

If I narrate all the things associated with him, the story will be greatly increased.97.

ਤਿਹ ਤੇ ਸੁ ਥੋਰੀਐ ਬਾਤ ॥

teh te su thoreeaai baat ||

ਸੁਨਿ ਲੇਹੁ ਭਾਖੋ ਭ੍ਰਾਤ ॥

sun leh bhaakho bhraat ||

Therefore, I say in brief, O brothers! listen to it

ਬਹੁ ਜਗ ਧਰਮ ਸਮਾਜ ॥

bahu jag dharam samaaj ||

ਇਹ ਭਾਤਿ ਕੈ ਅਜਿ ਰਾਜ ॥੯੮॥

eeh bhaat kai aj raaj ||98||

The king Aj ruled in this way in various ways in religions and society.98.

ਜਗ ਆਪਨੋ ਅਜਿ ਮਾਨ ॥

jag aapano aj maan ||

ਤਰਿ ਆਖ ਆਨ ਨ ਆਨ ॥

tar aakh aan na aan ||

He abandoned the idea of considering the whole world as his own and did not care for anyone

ਤਬ ਕਾਲ ਕੋਪ ਕ੍ਰਵਾਲ ॥

tab kaal kop kravaal ||

ਅਜਿ ਜਾਰੀਆ ਮਧਿ ਜ੍ਵਾਲ ॥੯੯॥

aj jaareeaa madh javaiaal ||99||

Then the great Death, in great rage, reduced king Aj to ashes in his fire.99.

ਅਜਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਨ ॥

aj jot jot milaan ||

ਤਬ ਸਰਬ ਦੇਖਿ ਡਰਾਨ ॥

tab sarab dhekh ddaraan ||

Seeing the king Aj merging in the supreme Light, all the people became fearful like the passengers of a boat without the sailor

ਜਿਮ ਨਾਵ ਖੇਵਟ ਹੀਨ ॥

jim naav khevaT heen ||

ਜਿਮ ਦੇਹ ਅਰਬਲ ਛੀਨ ॥੧੦੦॥

jim dheh arabal chheen ||100||

The people became weak like the individual becoming helpless with the loss of physical strength.100.

ਜਿਮ ਗਾਵ ਰਾਵ ਬਿਹੀਨ ॥

jim gaav raav biheen ||

ਜਿਮ ਉਰਬਰਾ ਕ੍ਰਿਸ ਛੀਨ ॥

jim urabaraa kiras chheen ||

Just as a village becomes helpless without a headman, the earth becomes meaningless without fertility,

ਜਿਮ ਦਿਰਬ ਹੀਣ ਭੰਡਾਰ ॥

jim dhirab heen bha(n)ddaar ||

ਜਿਮ ਸਾਹਿ ਹੀਣ ਬਿਪਾਰ ॥੧੦੧॥

jim saeh heen bipaar ||101||

The treasure loses charm without wealth and the trader becomes in low spirit without the trade.101.

ਜਿਮ ਅਰਥ ਹੀਣ ਕਬਿਤ ॥

jim arath heen kabit ||

ਬਿਨੁ ਪ੍ਰੇਮ ਕੇ ਜਿਮ ਮਿਤ ॥

bin prem ke jim mit ||

Without the king, the people became like poetry without meaning, friend without love,

ਜਿਮ ਰਾਜ ਹੀਣ ਸੁ ਦੇਸ ॥

jim raaj heen su dhes ||

ਜਿਮ ਸੈਣ ਹੀਨ ਨਰੇਸ ॥੧੦੨॥

jim sain heen nares ||102||

The country without the king and as the army becomes helpless without the general.102.

ਜਿਮ ਗਿਆਨ ਹੀਣ ਜੁਗੇਾਂਦ੍ਰ ॥

jim giaan heen jugeaa(n)dhr ||

ਜਿਮ ਭੂਮ ਹੀਣ ਮਹੇਾਂਦ੍ਰ ॥

jim bhoom heen maheaa(n)dhr ||

That state becomes like a Yogi without knowledge, a king without kingdom,

ਜਿਮ ਅਰਥ ਹੀਣ ਬਿਚਾਰ ॥

jim arath heen bichaar ||

ਜਿਮ ਦਰਬ ਹੀਣ ਉਦਾਰ ॥੧੦੩॥

jim dharab heen udhaar ||103||

The idea without the meaning and the donor without the material.103.

ਜਿਮ ਅੰਕੁਸ ਹੀਣ ਗਜੇਸ ॥

jim a(n)kus heen gajes ||

ਜਿਮ ਸੈਣ ਹੀਣ ਨਰੇਸ ॥

jim sain heen nares ||

The people became like an elephant without a goad, the king without the army,

ਜਿਮ ਸਸਤ੍ਰ ਹੀਣ ਲੁਝਾਰ ॥

jim sasatr heen lujhaar ||

ਜਿਮ ਬੁਧਿ ਬਾਝ ਬਿਚਾਰ ॥੧੦੪॥

jim budh baajh bichaar ||104||

The warrior without weapons and the ideas without wiseom.104.

ਜਿਮ ਨਾਰਿ ਹੀਣ ਭਤਾਰ ॥

jim naar heen bhataar ||

ਜਿਮ ਕੰਤ ਹੀਣ ਸੁ ਨਾਰ ॥

jim ka(n)t heen su naar ||

They are just like the wife without husband, the woman without beloved,

ਜਿਮ ਬੁਧਿ ਹੀਣ ਕਬਿਤ ॥

jim budh heen kabit ||

ਜਿਮ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀਣ ਸੁ ਮਿਤ ॥੧੦੫॥

jim prem heen su mit ||105||

The poetry without wisdom and the friend without love.105.

ਜਿਮ ਦੇਸ ਭੂਪ ਬਿਹੀਨ ॥

jim dhes bhoop biheen ||

ਬਿਨੁ ਕੰਤ ਨਾਰਿ ਅਧੀਨ ॥

bin ka(n)t naar adheen ||

They are just like the country becoming desolate, the women losing their husbands,

ਜਿਹ ਭਾਤਿ ਬਿਪ੍ਰ ਅਬਿਦਿ ॥

jeh bhaat bipr abidh ||

ਜਿਮ ਅਰਥ ਹੀਣ ਸਬਿਦਿ ॥੧੦੬॥

jim arath heen sabidh ||106||

The Brahmins without learning or the men without wealth.106.

ਤੇ ਕਹੇ ਸਰਬ ਨਰੇਸ ॥

te kahe sarab nares ||

ਜੇ ਆ ਗਏ ਇਹ ਦੇਸਿ ॥

je aa ge ieh dhes ||

In this way, the kings, who ruled over this country, how can they be described?

ਕਰਿ ਅਸਟ ਦਸ੍ਰਯ ਪੁਰਾਨਿ ॥

kar asaT dhasray puraan ||

ਦਿਜ ਬਿਆਸ ਬੇਦ ਨਿਧਾਨ ॥੧੦੭॥

dhij biaas bedh nidhaan ||107||

Vyas, the store of Vedic learning, composed eighteen Puranas.107.

ਕੀਨੇ ਅਠਾਰਹ ਪਰਬ ॥

keene aThaareh parab ||

ਜਗ ਰੀਝੀਆ ਸੁਨਿ ਸਰਬ ॥

jag reejheeaa sun sarab ||

He composed eighteen parvas (parts of Mahabharata), listening which th whole world was pleased

ਇਹ ਬਿਆਸ ਬ੍ਰਹਮ ਵਤਾਰ ॥

eeh biaas braham vataar ||

ਭਏ ਪੰਚਮੋ ਮੁਖ ਚਾਰ ॥੧੦੮॥

bhe pa(n)chamo mukh chaar ||108||

In this way Vyas was the fifth incarnation of Brahma.108.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਪੰਚਮੋਵਤਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਆਸ ਰਾਜਾ ਅਜ ਕੋ ਰਾਜ ਸਮਾਪਤੰ ॥੧੦॥੫॥

eit sree bachitr naaTak gra(n)the pa(n)chamovataar brahamaa biaas raajaa aj ko raaj samaapata(n) ||10||5||

End of the description of Vyas the fifth incarnation of Brahma and the rule of king Aj in Bachittar Natak.5.

ਅਥ ਬ੍ਰਹਮਾਵਤਾਰ ਖਟ ਰਿਖਿ ਕਥਨੰ ॥

ath brahamaavataar khaT rikh kathana(n) ||

Now begins the description of six sages, the sixth incarnation of Brahma

ਤੋਮਰ ਛੰਦ ॥

tomar chha(n)dh ||

TOMAR STANZA

ਜੁਗ ਆਗਲੇ ਇਹ ਬਿਆਸ ॥

jug aagale ieh biaas ||

ਜਗਿ ਕੀਅ ਪੁਰਾਣ ਪ੍ਰਕਾਸ ॥

jag keea puraan prakaas ||

In this next Age, Vyas composed Puranas in the world and in doing this his prie was also increased

ਤਬ ਬਾਢਿਆ ਤਿਹ ਗਰਬ ॥

tab baaddiaa teh garab ||

ਸਰ ਆਪ ਜਾਨਿ ਨ ਸਰਬ ॥੧॥

sar aap jaan na sarab ||1||

He also did not considered anyone equal to him.1.

ਤਬ ਕੋਪਿ ਕਾਲ ਕ੍ਰਵਾਲ ॥

tab kop kaal kravaal ||

ਜਿਹ ਜਾਲ ਜ੍ਵਾਲ ਬਿਸਾਲ ॥

jeh jaal javaiaal bisaal ||

Then the dreadful KAL (death) in his rage divided him into six parts with his great fires

ਖਟ ਟੂਕ ਤਾ ਕਹ ਕੀਨ ॥

khaT Took taa keh keen ||

ਪੁਨਿ ਜਾਨ ਕੈ ਤਿਨਿ ਦੀਨ ॥੨॥

pun jaan kai tin dheen ||2||

Then they ware considered lowly.2.

ਨਹੀ ਲੀਨ ਪ੍ਰਾਨ ਨਿਕਾਰ ॥

nahee leen praan nikaar ||

ਭਏ ਖਸਟ ਰਿਖੈ ਅਪਾਰ ॥

bhe khasaT rikhai apaar ||

His life-force was not terminated and form his six parts emerged six sages,

ਤਿਨ ਸਾਸਤ੍ਰਗ ਬਿਚਾਰ ॥

tin saasatrag bichaar ||

ਖਟ ਸਾਸਤ੍ਰ ਨਾਮ ਸੁ ਡਾਰਿ ॥੩॥

khaT saasatr naam su ddaar ||3||

Who were the wupreme scholars of Shastras and they compsed six Shastras in their names.3.

ਖਟ ਸਾਸਤ੍ਰ ਕੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ ॥

khaT saasatr keen prakaas ||

ਮੁਖਚਾਰ ਬਿਆਸ ਸੁ ਭਾਸ ॥

mukhachaar biaas su bhaas ||

These six sages of the lustre of Brahma and Yyas, brought to light six Shastras and in this way,

ਧਰਿ ਖਸਟਮੋ ਅਵਤਾਰ ॥

dhar khasaTamo avataar ||

ਖਟ ਸਾਸਤ੍ਰ ਕੀਨ ਸੁਧਾਰਿ ॥੪॥

khaT saasatr keen sudhaar ||4||

Brahma assumed the sixth incarnation made ideological improvements over the earth through six Shastras.4.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਖਸਟਮੋ ਅਵਤਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖਸਟ ਰਿਖ ਸਮਾਪਤੰ ॥੬॥

eit sree bachitr naaTak gra(n)the khasaTamo avataar brahamaa khasaT rikh samaapata(n) ||6||

End of the description about six sages, the sixth incarnation of Brahma in Bhachittar Natak.6.

ਅਥ ਬ੍ਰਹਮਾਵਤਾਰ ਕਾਲਿਦਾਸ ਕਥਨੰ ॥

ath brahamaavataar kaalidhaas kathana(n) ||

Now begins the description of Kalidas Incarnation

ਤੋਮਰ ਛੰਦ ॥

tomar chha(n)dh ||

TOMAR STANZA

ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਬੇਦ ਨਿਧਾਨ ॥

eeh braham bedh nidhaan ||