Ang 503

ਕਾਨ੍ਰਹ ਗੁਫਾ ਕੇ ਬਿਖੈ ਧਸਿ ਕੈ ਤਿਹ ਤੇ ਬਹੁਰੇ ਨਹੀ ਬਾਹਰਿ ਆਯੋ ॥੨੦੫੪॥

kaanreh gufaa ke bikhai dhas kai teh te bahure nahee baahar aayo ||2054||

He ran towards Balram to consult him, but he also told the same thing that Krishna went into the cave, bud did not turn back.2054.

ਹਲੀ ਬਾਚ ॥

halee baach ||

Speech of Balram:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਕੈ ਲਰਿ ਕੈ ਅਰਿ ਕਾਹੂ ਕੇ ਸੰਗਿ ਤਨ ਆਪਨ ਕੋ ਜਮਲੋਕਿ ਪਠਾਯੋ ॥

kai lar kai ar kaahoo ke sa(n)g tan aapan ko jamalok paThaayo ||

ਖੋਜਤ ਕੈ ਮਨਿ ਯਾ ਜੜ ਕੀ ਬਲਿ ਲੋਕਿ ਗਯੋ ਕੋਊ ਮਾਰਗ ਪਾਯੋ ॥

khojat kai man yaa jaR kee bal lok gayo kouoo maarag paayo ||

“Either Krishna has been killed at the hands of the enemy or has gone to the nether-world in search of the jewel of this foolish Satrajit,

ਕੈ ਮਨਿ ਲੈ ਇਹ ਭ੍ਰਾਤ ਕੇ ਪ੍ਰਾਨ ਗਯੋ ਜਮ ਲੈ ਤਿਨ ਲੈਨ ਕਉ ਧਾਯੋ ॥

kai man lai ieh bhraat ke praan gayo jam lai tin lain kau dhaayo ||

ਕੈ ਇਹ ਮੂਰਖ ਕੋ ਸੁ ਕੁਬੋਲ ਲਗਿਯੋ ਹੁਇ ਲਜਾਤੁਰ ਧਾਮਿ ਨ ਆਯੋ ॥੨੦੫੫॥

kai ieh moorakh ko su kubol lagiyo hui lajaatur dhaam na aayo ||2055||

“Or he has gone to bring back the life-force (soul) of his brother from Yama or he has not returned after feeling shy of the words of this foolish man.”2055.

ਰੋਇ ਜਬੈ ਸੰਗ ਭੂਪਤਿ ਕੋ ਮੁਖ ਤੇ ਮੁਸਲੀ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥

roi jabai sa(n)g bhoopat ko mukh te musalee ieh bhaat uchaariyo ||

ਤਉ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਕਉ ਮਿਲਿ ਕੈ ਸਭ ਜਾਦਵ ਲਾਤਨ ਮੂਕਨ ਮਾਰਿਯੋ ॥

tau satraajit kau mil kai sabh jaadhav laatan mookan maariyo ||

When Balram said all this to the king while weeping, then all the Yadavas together beat Satrajit with legs and fists

ਪਾਗ ਉਤਾਰ ਦਈ ਮੁਸਕੈ ਗਹਿ ਗੋਡਨ ਤੇ ਮਧਿ ਕੂਪ ਕੇ ਡਾਰਿਯੋ ॥

paag utaar dhiee musakai geh goddan te madh koop ke ddaariyo ||

His turban was removed and tying his hands and feet, he was thrown in a well

ਛੋਡਬੋ ਤਾ ਕੇ ਕਹਿਯੋ ਨ ਕਿਹੂ ਸਭ ਹੂ ਤਿਹ ਕੋ ਬਧਬੋ ਚਿਤਿ ਧਾਰਿਯੋ ॥੨੦੫੬॥

chhoddabo taa ke kahiyo na kihoo sabh hoo teh ko badhabo chit dhaariyo ||2056||

No one advised for his release and contemplated to kill him.2056.

ਕਾਨਰ ਕੀ ਜਬ ਏ ਬਤੀਯਾ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਭ ਨਾਰਿਨ ਜਉ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥

kaanar kee jab e bateeyaa prabh kee sabh naarin jau sun paiee ||

ਰੋਵਤ ਭੀ ਕੋਊ ਭੂਮਿ ਪਰੀ ਗਿਰ ਪੀਟਤ ਭੀ ਕਰਿ ਕੈ ਦੁਚਿਤਾਈ ॥

rovat bhee kouoo bhoom paree gir peeTat bhee kar kai dhuchitaiee ||

When the women heard these things regarding Krihsna, they fell down weeping on the earth and some of them lamented

ਏਕ ਕਹੈ ਪਤਿ ਪ੍ਰਾਨ ਤਜੇ ਅਬ ਹੁਇ ਹੈ ਕਹਾ ਹਮਰੀ ਗਤਿ ਮਾਈ ॥

ek kahai pat praan taje ab hui hai kahaa hamaree gat maiee ||

ਅਉਰ ਰੁਕਮਨਿ ਦੇਤ ਦਿਜੋਤਮ ਦਾਨ ਸਤੀ ਫੁਨਿ ਹੋਬੇ ਕਉ ਆਈ ॥੨੦੫੭॥

aaur rukaman dhet dhijotam dhaan satee fun hobe kau aaiee ||2057||

Someone said that her husband had breathed his last, what would be her condition then, Rukmani gave gifts to the Brahmins and thought of becoming a Sati (dying on the funeral pyre of the husband).2057.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਬਸੁਦੇਵ ਅਰੁ ਦੇਵਕੀ ਦੁਬਿਧਾ ਚਿਤਹਿ ਬਢਾਇ ॥

basudhev ar dhevakee dhubidhaa chiteh baddai ||

ਪ੍ਰਭ ਗਤਿ ਦ੍ਵੈ ਬਿਧਿ ਹੇਰਿ ਕੈ ਬਰਜਿਓ ਰੁਕਮਨਿ ਆਇ ॥੨੦੫੮॥

prabh gat dhavai bidh her kai barajio rukaman aai ||2058||

Vasudev and Devaki, becoming extremely anxious, and thinking about the unapproachable will of the Lord, restrained Rukmani from becoming a Sati.2058.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਪੁਤ੍ਰ ਬਧੂ ਹੂ ਕੋ ਦੇਵਕੀ ਆਇ ਸੁ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਬਿਧਿ ਯਾ ਸਮਝਾਯੋ ॥

putr badhoo hoo ko dhevakee aai su sayaam bhanai bidh yaa samajhaayo ||

Devaki instructed her daughter-in-law in this way

ਜੋ ਹਰਿ ਜੂਝ ਮਰੇ ਰਨ ਮੋ ਜਰਿਬੋ ਤੁਹਿ ਕੋ ਨਿਸਚੈ ਬਨਿ ਆਯੋ ॥

jo har joojh mare ran mo jaribo tuh ko nisachai ban aayo ||

That if Krishna had died in a war, then it was appropriate for her to become a Sati, but if he had gone far beyond in search of the jewel (of Satrajit), then it is not right to become a Sati

ਜਉ ਮਨਿ ਢੂੰਢਤ ਯਾ ਜੜ ਕੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਘਨੇ ਪੁਨਿ ਕੋਸ ਸਿਧਾਯੋ ॥

jau man ddoo(n)ddat yaa jaR kee birajanaath ghane pun kos sidhaayo ||

Therefore the search for him might still be continued

ਤਾ ਤੇ ਰਹੋ ਚੁਪਿ ਕੈ ਸੁਧਿ ਲੈ ਅਰੁ ਯੌ ਕਹਿ ਪਾਇਨ ਸੀਸ ਝੁਕਾਯੋ ॥੨੦੫੯॥

taa te raho chup kai sudh lai ar yau keh pain sees jhukaayo ||2059||

” Saying this, they bowed their heads on the feet of Rukmani and with their modesty got her assent.2059.

ਐਸੋ ਸਮੋਧ ਕੈ ਪੁਤ੍ਰ ਬਧੂ ਕੋ ਭਵਾਨੀ ਕੋ ਪੈ ਤਿਨ ਜਾਇ ਮਨਾਯੋ ॥

aaiso samodh kai putr badhoo ko bhavaanee ko pai tin jai manaayo ||