Ang 356

ਮਨੋ ਸਾਵਨ ਮਾਸ ਕੇ ਮਧ ਬਿਖੈ ਚਮਕੈ ਜਿਮ ਬਿਦੁਲਤਾ ਘਨ ਮੈ ॥੬੧੭॥

mano saavan maas ke madh bikhai chamakai jim bidhulataa ghan mai ||617||

The poet says again that they appear like the lightnings flashing among the clouds in the month of Sawan.617.

ਸ੍ਯਾਮ ਸੋ ਸੁੰਦਰ ਖੇਲਤ ਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਰੰਗ ਰਾਚੀ ॥

sayaam so su(n)dhar khelat hai kab sayaam kahai at hee ra(n)g raachee ||

Those beautiful women, imbued in the love of Krishna, are absorbed in the amorous play

ਰੂਪ ਸਚੀ ਅਰੁ ਪੈ ਰਤਿ ਕੀ ਮਨ ਮੈ ਕਰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸੋ ਖੇਲਤ ਸਾਚੀ ॥

roop sachee ar pai rat kee man mai kar preet so khelat saachee ||

Their beauty is like Shachi and Rati and they have true love in their heart

ਰਾਸ ਕੀ ਖੇਲ ਤਟੈ ਜਮੁਨਾ ਰਜਨੀ ਅਰੁ ਦ੍ਯੋਸ ਬਿਧਰਕ ਮਾਚੀ ॥

raas kee khel taTai jamunaa rajanee ar dhayos bidharak maachee ||

ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਅਰੁ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਤਜ ਲਾਜਹਿ ਨਾਚੀ ॥੬੧੮॥

cha(n)dhrabhagaa ar cha(n)dhramukhee birakhabhaan sutaa taj laajeh naachee ||618||

Their amorous sport during day and night on the bank of Yamuna, has become renowned and there, forsaking the shyness, Chandarbhaga, Chandarmukhi and Radha are dancing.618.

ਰਾਸ ਕੀ ਖੇਲ ਸੁ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਅਤਿ ਹੀ ਤਹ ਸੁੰਦਰ ਭਾਤਿ ਰਚੀ ਹੈ ॥

raas kee khel su gavaiaaraneeyaa at hee teh su(n)dhar bhaat rachee hai ||

These gopis have begun very nicely the amorous sport

ਲੋਚਨ ਹੈ ਜਿਨ ਕੇ ਮ੍ਰਿਗ ਸੇ ਜਿਨ ਕੇ ਸਮਤੁਲ ਨ ਰੂਪ ਸਚੀ ਹੈ ॥

lochan hai jin ke mirag se jin ke samatul na roop sachee hai ||

Their eyes are like does and even Shachi does not equal them in beauty’

ਕੰਚਨ ਸੇ ਜਿਨ ਕੋ ਤਨ ਹੈ ਮੁਖ ਹੈ ਸਸਿ ਸੋ ਤਹ ਰਾਧਿ ਗਚੀ ਹੈ ॥

ka(n)chan se jin ko tan hai mukh hai sas so teh raadh gachee hai ||

Their body is like gold and face like moon

ਮਾਨੋ ਕਰੀ ਕਰਿ ਲੈ ਕਰਤਾ ਸੁਧ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਜੋਊ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਹੈ ॥੬੧੯॥

maano karee kar lai karataa sudh su(n)dhar te jouoo baakee bachee hai ||619||

It seems that they have been created from the residue of ambrosia, churned our from the sea.619.

ਆਈ ਹੈ ਖੇਲਨ ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਸਜ ਕੈ ਸੁ ਤ੍ਰੀਯਾ ਤਨ ਸੁੰਦਰ ਬਾਨੇ ॥

aaiee hai khelan raas bikhai saj kai su treeyaa tan su(n)dhar baane ||

The women have come for the amorous play after dedecking themselves in beautiful raimemts

ਪੀਤ ਰੰਗੇ ਇਕ ਰੰਗ ਕਸੁੰਭ ਕੇ ਏਕ ਹਰੇ ਇਕ ਕੇਸਰ ਸਾਨੇ ॥

peet ra(n)ge ik ra(n)g kasu(n)bh ke ek hare ik kesar saane ||

Someone’s garments are of yellow colour, someone’s garments are of red colour and someone’s garments are saturated with saffron

ਤਾ ਛਬਿ ਕੇ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਕਬਿ ਨੇ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਪਹਿਚਾਨੇ ॥

taa chhab ke jas uch mahaa kab ne apane man mai pahichaane ||

The poet says that the gopis fall down while dancing .

ਨਾਚਤ ਭੂਮਿ ਗਿਰੀ ਧਰਨੀ ਹਰਿ ਦੇਖ ਰਹੀ ਨਹੀ ਨੈਨ ਅਘਾਨੇ ॥੬੨੦॥

naachat bhoom giree dharanee har dhekh rahee nahee nain aghaane ||620||

Still their mind wants the continuity of the sight of Krishna.620.

ਤਿਨ ਕੋ ਇਤਨੋ ਹਿਤ ਦੇਖਤ ਹੀ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਸੋ ਭਗਵਾਨ ਹਸੇ ਹੈ ॥

tin ko itano hit dhekhat hee at aana(n)dh so bhagavaan hase hai ||

Seeing such a great love for him, Krishna is laughing

ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਢੀ ਅਤਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਰਸ ਕੇ ਫੁਨਿ ਬੀਚ ਫਸੈ ਹੈ ॥

preet baddee at gavaiaarin so at hee ras ke fun beech fasai hai ||

His love for gopis has increased so much that he is entrapped in their passion of love

ਜਾ ਤਨ ਦੇਖਤ ਪੁੰਨਿ ਬਢੈ ਜਿਹ ਦੇਖਤ ਹੀ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸੇ ਹੈ ॥

jaa tan dhekhat pu(n)n baddai jeh dhekhat hee sabh paap nase hai ||

On seeing the body of Krishna, the virtue is increased and vice is destroyed

ਜਿਉ ਸਸਿ ਅਗ੍ਰ ਲਸੈ ਚਪਲਾ ਹਰਿ ਦਾਰਮ ਸੇ ਤਿਮ ਦਾਤ ਲਸੇ ਹੈ ॥੬੨੧॥

jiau sas agr lasai chapalaa har dhaaram se tim dhaat lase hai ||621||

Just as the moon looks splendid, the lightning flashes and the seeds of pomegranate appear beautiful, in the same manner, the teeth of Krishna look nagnificent.621.

ਸੰਗ ਗੋਪਿਨ ਬਾਤ ਕਹੀ ਰਸ ਕੀ ਜੋਊ ਕਾਨਰ ਹੈ ਸਭ ਦੈਤ ਮਰਈਯਾ ॥

sa(n)g gopin baat kahee ras kee jouoo kaanar hai sabh dhait marieeyaa ||

Krishna, the destroyer of demons talked affectionately with the gopis

ਸਾਧਨ ਕੋ ਜੋਊ ਹੈ ਬਰਤਾ ਅਉ ਅਸਾਧਨ ਕੋ ਜੋਊ ਨਾਸ ਕਰਈਯਾ ॥

saadhan ko jouoo hai barataa aau asaadhan ko jouoo naas karieeyaa ||

Krishna is the protector of the saints and the destroyer of the tyrants

ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਸੋਊ ਖੇਲਤ ਹੈ ਜਸੁਧਾ ਸੁਤ ਜੋ ਮੁਸਲੀਧਰ ਭਈਯਾ ॥

raas bikhai souoo khelat hai jasudhaa sut jo musaleedhar bhieeyaa ||

In the amorous play, the same son of Yashoda dn abrother of Balram is playin g

ਨੈਨਨ ਕੇ ਕਰ ਕੈ ਸੁ ਕਟਾਛ ਚੁਰਾਇ ਮਨੋ ਮਤਿ ਗੋਪਿਨ ਲਈਯਾ ॥੬੨੨॥

nainan ke kar kai su kaTaachh churai mano mat gopin lieeyaa ||622||

He has stolen the mind of gopis with the signs of his eyes.622.

ਦੇਵ ਗੰਧਾਰਿ ਬਿਲਾਵਲ ਸੁਧ ਮਲਾਰ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁਨਾਈ ॥

dhev ga(n)dhaar bilaaval sudh malaar kahai kab sayaam sunaiee ||

ਜੈਤਸਿਰੀ ਗੁਜਰੀ ਕੀ ਭਲੀ ਧੁਨਿ ਰਾਮਕਲੀ ਹੂੰ ਕੀ ਤਾਨ ਬਸਾਈ ॥

jaitasiree gujaree kee bhalee dhun raamakalee hoo(n) kee taan basaiee ||

Krishna played on hid flute the tunes of the musical modes of Devgandhari, Bilawal, Shuddh Malhar, Jaitshri, Gujri and Ramkali

ਸਥਾਵਰ ਤੇ ਸੁਨ ਕੈ ਸੁਰ ਜੀ ਜੜ ਜੰਗਮ ਤੇ ਸੁਰ ਜਾ ਸੁਨ ਪਾਈ ॥

sathaavar te sun kai sur jee jaR ja(n)gam te sur jaa sun paiee ||

Which were heard by all, the immobile, mobile, the daughters of gods etc.

ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਸੰਗਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੋ ਬੰਸੁਰੀ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਜਾਈ ॥੬੨੩॥

raas bikhai sa(n)g gavaiaarin ke ieh bhaat so ba(n)suree kaanreh bajaiee ||623||

Krishna played on the flute like this in the company of gopis.623.

ਦੀਪਕ ਅਉ ਨਟ ਨਾਇਕ ਰਾਗ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਗਉਰੀ ਕੀ ਤਾਨ ਬਸਾਈ ॥

dheepak aau naT naik raag bhalee bidh gauree kee taan basaiee ||

ਸੋਰਠਿ ਸਾਰੰਗ ਰਾਮਕਲੀ ਸੁਰ ਜੈਤਸਿਰੀ ਸੁਭ ਭਾਤਿ ਸੁਨਾਈ ॥

soraTh saara(n)g raamakalee sur jaitasiree subh bhaat sunaiee ||

Krishna played the tunes of the musical modes like Deepak, Gauri, Nat Nayak, Sorath, Sarang, Ramkali and Jaitshri very nicely

ਰੀਝ ਰਹੇ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਕੇ ਸਭੈ ਜਨ ਰੀਝ ਰਹਿਯੋ ਸੁਨ ਕੇ ਸੁਰ ਰਾਈ ॥

reejh rahe pirathamee ke sabhai jan reejh rahiyo sun ke sur raiee ||

Hearing them, the inhabitants of the earth and even Indra, the king of gods, were fascinated

ਤੀਰ ਨਦੀ ਸੰਗਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਮੁਰਲੀ ਕਰਿ ਆਨੰਦ ਸ੍ਯਾਮ ਬਜਾਈ ॥੬੨੪॥

teer nadhee sa(n)g gavaiaarin ke muralee kar aana(n)dh sayaam bajaiee ||624||

In such a blissful unison with the gopis, Krishna played on his flute on the bank of Yamuna.624.

ਜਿਹ ਕੇ ਮੁਖ ਕੀ ਸਮ ਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਤਨ ਕੀ ਇਹ ਭਾ ਮਨੋ ਕੰਚਨ ਸੀ ਹੈ ॥

jeh ke mukh kee sam cha(n)dhraprabhaa tan kee ieh bhaa mano ka(n)chan see hai ||

The glory of whose face is like the glory of the moon and whose body is like gold

ਮਾਨਹੁ ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਕਰਤਾ ਸੁ ਅਨੂਪ ਸੀ ਮੂਰਤਿ ਯਾ ਕੀ ਕਸੀ ਹੈ ॥

maanahu lai kar mai karataa su anoop see moorat yaa kee kasee hai ||

She, who has been created uniquely by God Himself

ਚਾਦਨੀ ਮੈ ਗਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਇਹ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਗੋਪਿਨ ਤੇ ਸੁ ਹਛੀ ਹੈ ॥

chaadhanee mai gan gavaiaarin ke ieh gavaiaarin gopin te su hachhee hai ||

ਬਾਤ ਜੁ ਥੀ ਮਨ ਕਾਨਰ ਕੇ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੋਊ ਪੈ ਲਖਿ ਲੀ ਹੈ ॥੬੨੫॥

baat ju thee man kaanar ke birakhabhaan sutaa souoo pai lakh lee hai ||625||

She is the most beautiful gopi Radha, amongst the group of gopis and she has comprehended, whatever was in the mind of Krishna.625.

ਕਾਨ ਜੂ ਬਾਚ ਰਾਧੇ ਸੋ ॥

kaan joo baach raadhe so ||

Speech of Krishna addressed to Radha:

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕ੍ਰਿਸਨ ਰਾਧਿਕਾ ਤਨ ਨਿਰਖਿ ਕਹੀ ਬਿਹਸਿ ਕੈ ਬਾਤ ॥

kirasan raadhikaa tan nirakh kahee bihas kai baat ||

ਮ੍ਰਿਗ ਕੇ ਅਰੁ ਫੁਨਿ ਮੈਨ ਕੇ ਤੋ ਮੈ ਸਭ ਹੈ ਗਾਤਿ ॥੬੨੬॥

mirag ke ar fun main ke to mai sabh hai gaat ||626||

Looking towards the body of Radha, Krishna said smilingly, “Your body is comely like the deer and the god of love.”626.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਭਾਗ ਕੋ ਭਾਲ ਹਰਿਯੋ ਸੁਨਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਛੀਨ ਲਈ ਮੁਖ ਜੋਤਿ ਸਸੀ ਹੈ ॥

bhaag ko bhaal hariyo sun gavaiaarin chheen liee mukh jot sasee hai ||

“O Radha! listen, all of them have snatched the fortune of Destoy and have stolen the light of the moon

ਨੈਨ ਮਨੋ ਸਰ ਤੀਛਨ ਹੈ ਭ੍ਰਿਕੁਟੀ ਮਨੋ ਜਾਨੁ ਕਮਾਨ ਕਸੀ ਹੈ ॥

nain mano sar teechhan hai bhirakuTee mano jaan kamaan kasee hai ||

Their eyes are like sharp arrows and eyebrows like the bow

ਕੋਕਿਲ ਬੈਨ ਕਪੋਤਿ ਸੋ ਕੰਠ ਕਹੀ ਹਮਰੇ ਮਨ ਜੋਊ ਬਸੀ ਹੈ ॥

kokil bain kapot so ka(n)Th kahee hamare man jouoo basee hai ||

Their speech is like that of arrows and the nightingale and the throat like that of pigeon

ਏਤੇ ਪੈ ਚੋਰ ਲਯੋ ਹਮਰੋ ਚਿਤ ਭਾਮਿਨਿ ਦਾਮਿਨਿ ਭਾਤਿ ਲਸੀ ਹੈ ॥੬੨੭॥

ete pai chor layo hamaro chit bhaamin dhaamin bhaat lasee hai ||627||

I am saying the same, whatever pleases me the most marvelous things is this that the lightning-like women have stolen my mind.627.

ਕਾਨਰ ਲੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਸੰਗਿ ਗੀਤ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਸੁੰਦਰ ਗਾਵੈ ॥

kaanar lai birakhabhaan sutaa sa(n)g geet bhalee bidh su(n)dhar gaavai ||

ਸਾਰੰਗ ਦੇਵਗੰਧਾਰ ਬਿਭਾਸ ਬਿਲਾਵਲ ਭੀਤਰ ਤਾਨ ਬਸਾਵੈ ॥

saara(n)g dhevaga(n)dhaar bibhaas bilaaval bheetar taan basaavai ||

Krishna is singing a beautiful song alongwith Radha and producing the tunes of the musical modes like Sarang, Devgandhari, Vibhas, Bilawal etc.

ਜੋ ਜੜ ਸ੍ਰਉਨਨ ਮੈ ਸੁਨ ਕੈ ਧੁਨਿ ਤਿਆਗ ਕੈ ਧਾਮ ਤਹਾ ਕਹੁ ਧਾਵੈ ॥

jo jaR sraunan mai sun kai dhun tiaag kai dhaam tahaa kahu dhaavai ||

Even the immobile things, listening to the tunes, have run, leaving their places

ਜੋ ਖਗ ਜਾਤ ਉਡੇ ਨਭਿ ਮੈ ਸੁਨਿ ਠਾਢ ਰਹੈ ਧੁਨਿ ਜੋ ਸੁਨਿ ਪਾਵੈ ॥੬੨੮॥

jo khag jaat udde nabh mai sun Thaadd rahai dhun jo sun paavai ||628||

The birds which are flying in the sky, they also have become motionless on listening to the tunes.628.

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੰਗ ਭਲੇ ਭਗਵਾਨ ਸੋ ਖੇਲਤ ਹੈ ਅਰੁ ਨਾਚਤ ਐਸੇ ॥

gavaiaarin sa(n)g bhale bhagavaan so khelat hai ar naachat aaise ||

Lord Krishna is playing and singing with the gopis

ਖੇਲਤ ਹੈ ਮਨਿ ਆਨੰਦ ਕੈ ਨ ਕਛੂ ਜਰਰਾ ਮਨਿ ਧਾਰ ਕੈ ਭੈ ਸੇ ॥

khelat hai man aana(n)dh kai na kachhoo jararaa man dhaar kai bhai se ||

He is playing in bliss fearlessly