Ang 354

ਜੋ ਸਿਰ ਸਤ੍ਰਨ ਕੇ ਹਰਿਤਾ ਜੋਊ ਸਾਧਨ ਕੋ ਵਰੁ ਦਾਨ ਦਿਵਉਨਾ ॥

jo sir satran ke haritaa jouoo saadhan ko var dhaan dhivaunaa ||

He is the destroyer of enemies and bestower of boons on the saints

ਬੀਚ ਰਹਿਯੋ ਜਗ ਕੇ ਰਵਿ ਕੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜਿਹ ਕੋ ਪੁਨਿ ਖਉਨਾ ॥

beech rahiyo jag ke rav kai kab sayaam kahai jeh ko pun khaunaa ||

He pervades all, in the world, sky, sun etc. and he is never destroyed

ਰਾਜਤ ਯੌ ਅਲਕੈ ਤਿਨ ਕੀ ਮਨੋ ਚੰਦਨ ਲਾਗ ਰਹੇ ਅਹਿ ਛਉਨਾ ॥੬੦੦॥

raajat yau alakai tin kee mano cha(n)dhan laag rahe eh chhaunaa ||600||

His locks of hair on his forehead look like the young ones of serpents hanging on the sandalwood tree.600.

ਕੀਰ ਸੇ ਨਾਕ ਕੁਰੰਗ ਸੇ ਨੈਨਨ ਡੋਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਬੀਚ ਤ੍ਰੀਯਾ ਮੈ ॥

keer se naak kura(n)g se nainan ddolat hai souoo beech treeyaa mai ||

He, whose nostril is like that of the parrot and the eyes like that of the doe, he is wandering with women

ਜੋ ਮਨ ਸਤ੍ਰਨ ਬੀਚ ਰਵਿਯੋ ਜੋ ਰਹਿਯੋ ਰਵਿ ਸਾਧਨ ਬੀਚ ਹੀਯਾ ਮੈ ॥

jo man satran beech raviyo jo rahiyo rav saadhan beech heeyaa mai ||

ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਇਹ ਭਾਤਿਨ ਸੋ ਫੁਨਿ ਉਚਰੀਯਾ ਮੈ ॥

taa chhab ko jas uch mahaa ieh bhaatin so fun uchareeyaa mai ||

ਤਾ ਰਸ ਕੀ ਹਮ ਬਾਤ ਕਹੀ ਜੋਊ ਰਾਵਨ ਸੁ ਬਸਿਯੋ ਹੈ ਜੀਆ ਮੈ ॥੬੦੧॥

taa ras kee ham baat kahee jouoo raavan su basiyo hai jeeaa mai ||601||

He, who is always there in the minds of the enemies as well as saints, I say, while describing this beauty that he is the same Ram, who pervaded also in the heart of Ravana.601.

ਖੇਲਤ ਸੰਗ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜੋਊ ਕਾਨਰ ਕਾਲਾ ॥

khelat sa(n)g gavaiaarin ke kab sayaam kahai jouoo kaanar kaalaa ||

Krishna of black colour is playing with the gopis

ਰਾਜਤ ਹੈ ਸੋਈ ਬੀਚ ਖਰੋ ਸੋ ਬਿਰਾਜਤ ਹੈ ਗਿਰਦੇ ਤਿਹ ਬਾਲਾ ॥

raajat hai soiee beech kharo so biraajat hai giradhe teh baalaa ||

He is standing in the centre and on all the four sides, the young damsels are standing

ਫੂਲ ਰਹੇ ਜਹ ਫੂਲ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਜਹ ਚੰਦ ਉਜਾਲਾ ॥

fool rahe jeh fool bhalee bidh hai at hee jeh cha(n)dh ujaalaa ||

He appears like fully-blossomed flowers or like the scattered moonshine

ਗੋਪਿਨ ਨੈਨਨ ਕੀ ਸੁ ਮਨੋ ਪਹਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸੁ ਕੰਜਨ ਮਾਲਾ ॥੬੦੨॥

gopin nainan kee su mano paharee bhagavaan su ka(n)jan maalaa ||602||

It seems that Lord Krishna is wearing the garland of the eyes-like flowers of the gopis.602.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਬਰਨਨ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਕਹਿਯੋ ਅਤਿ ਨਿਰਮਲ ਕੈ ਬੁਧਿ ॥

baranan cha(n)dhrabhagaa kahiyo at niramal kai budh ||

The description has been given of Chandarbhaga, the lady of extremely pure intellect

ਉਪਮਾ ਤਾਹਿ ਤਨਉਰ ਕੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਹੈ ਸੁਧਿ ॥੬੦੩॥

aupamaa taeh tanaur kee sooraj see hai sudh ||603||

Her body is effulgent in pure form like the sun.603.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਜਾ ਪਿਖਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਲਾਜਹਿ ਕੇ ਫੁਨਿ ਜਾਲ ਅਟੇ ਹੈ ॥

sayaam ke jaa pikh sayaam kahai at laajeh ke fun jaal aTe hai ||

Going near Krishna and calling him by name, she is crying in extreme shyness

ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਪੈ ਸੁਤ ਭਾਵਨ ਭਾਵ ਸੁ ਵਾਰਿ ਸੁਟੇ ਹੈ ॥

jaa kee prabhaa at su(n)dhar pai sut bhaavan bhaav su vaar suTe hai ||

On her winsome glory, many emotions are being sacrificed

ਜਿਹ ਕੋ ਪਿਖਿ ਕੈ ਜਨ ਰੀਝ ਰਹੈ ਸੁ ਮੁਨੀਨ ਕੇ ਪੇਖਿ ਧਿਆਨ ਛੁਟੇ ਹੈ ॥

jeh ko pikh kai jan reejh rahai su muneen ke pekh dhiaan chhuTe hai ||

Seeing which, all the people are getting pleased and the meditation of the sages has been reptured

ਰਾਜਤ ਰਾਧੇ ਅਹੀਰਿ ਤਨਉਰ ਕੇ ਮਾਨਹੁ ਸੂਰਜ ਸੇ ਪ੍ਰਗਟੇ ਹੈ ॥੬੦੪॥

raajat raadhe aheer tanaur ke maanahu sooraj se pragaTe hai ||604||

That Radhika, on her manifestation like the sun, is looking splendid.604.

ਖੇਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਮੈ ਜਿਹ ਕੋ ਬ੍ਰਿਜ ਹੈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਡੇਰਾ ॥

khelat hai souoo gavaiaarin mai jeh ko biraj hai at su(n)dhar dderaa ||

That Krishna is playing with the gopis, whose beautiful house is in Braja

ਜਾਹੀ ਕੇ ਨੈਨ ਕੁਰੰਗ ਸੇ ਹੈ ਜਸੁਧਾ ਜੂ ਕੋ ਬਾਲਕ ਨੰਦਹਿ ਕੇਰਾ ॥

jaahee ke nain kura(n)g se hai jasudhaa joo ko baalak na(n)dheh keraa ||

His eyes are like that of a deer and he is the son of Nand and Yashoda

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਸੋ ਤਹਿ ਘੇਰ ਲਯੋ ਕਹਿਬੇ ਜਸੁ ਕੋ ਉਮਗਿਯੋ ਮਨ ਮੇਰਾ ॥

gavaiaarin so teh gher layo kahibe jas ko umagiyo man meraa ||

Gopis have besieged him and my mind is eager to praise him

ਮਾਨਹੁ ਮੈਨ ਸੋ ਖੇਲਨ ਕਾਜ ਕਰਿਯੋ ਮਿਲ ਕੈ ਮਨੋ ਚਾਦਨ ਘੇਰਾ ॥੬੦੫॥

maanahu main so khelan kaaj kariyo mil kai mano chaadhan gheraa ||605||

He seems to have been surrounded by many moons to play with him as the god of love.605.

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਰੀਝ ਰਹੀ ਹਰਿ ਪੇਖਿ ਸਭੈ ਤਜਿ ਲਾਜਿ ਸੁ ਅਉ ਡਰ ਸਾਸੋ ॥

gavaiaarin reejh rahee har pekh sabhai taj laaj su aau ddar saaso ||

Forsaking the fear of their mother-in-law and also abandoning their shyness, all the gopis have been allured by Krishna on seeing him

ਆਈ ਹੈ ਤਿਆਗਿ ਸੋਊ ਗ੍ਰਿਹ ਪੈ ਭਰਤਾਰ ਕਹੈ ਨ ਕਛੂ ਕਹਿ ਮਾ ਸੋ ॥

aaiee hai tiaag souoo gireh pai bharataar kahai na kachhoo keh maa so ||

Without saying anything at their homes and leaving their husbands also

ਡੋਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਤਾਲ ਬਜਾਇ ਕੈ ਗਾਵਤ ਹੈ ਕਰਿ ਕੈ ਉਪਹਾਸੋ ॥

ddolat hai souoo taal bajai kai gaavat hai kar kai upahaaso ||

They have come here and are roaming hither and thither smilingly, while singing and playing on various tunes

ਮੋਹਿ ਗਿਰੈ ਧਰ ਪੈ ਸੁ ਤ੍ਰੀਯਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਚਿਤਵੈ ਹਰਿ ਜਾ ਸੋ ॥੬੦੬॥

moh girai dhar pai su treeyaa kab sayaam kahai chitavai har jaa so ||606||

She, whom Krishna sees, she, being charmed, falls on the earth.606.

ਜੋ ਜੁਗ ਤੀਸਰ ਹੈ ਕਰਤਾ ਜੋਊ ਹੈ ਤਨ ਪੈ ਧਰਿਯਾ ਪਟ ਪੀਲੇ ॥

jo jug teesar hai karataa jouoo hai tan pai dhariyaa paT peele ||

He, who is the Lord of Treta age and is wearing yellow raiments

ਜਾਹਿ ਛਲਿਯੋ ਬਲਿਰਾਜ ਬਲੀ ਜਿਨਿ ਸਤ੍ਰ ਹਨੇ ਕਰਿ ਕੋਪ ਹਠੀਲੇ ॥

jaeh chhaliyo baliraaj balee jin satr hane kar kop haTheele ||

He, who deceived the mighty king Bali and in great ire, had destroyed the persistent enemies

ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਰੀਝ ਰਹੀ ਧਰਨੀ ਜੁ ਧਰੇ ਪਟ ਪੀਤਨ ਪੈ ਸੁ ਰੰਗੀਲੇ ॥

gavaiaarin reejh rahee dharanee ju dhare paT peetan pai su ra(n)geele ||

On the same Lord, these gopis are being fascinated, who has put on the yellow-coloured garments

ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਸਰ ਲਾਗਿ ਗਿਰੈ ਇਹ ਤਿਉ ਹਰਿ ਦੇਖਤ ਨੈਨ ਰਸੀਲੇ ॥੬੦੭॥

jiau miraganee sar laag girai ieh tiau har dhekhat nain raseele ||607||

Just as the does fall down on being shot by the arrows, the same impact is being made (on the gopis) by the voluptuous eyes of Krishna.607.

ਕਾਨਰ ਕੇ ਸੰਗ ਖੇਲਤ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁਖ ਕੋ ਕਰ ਕੈ ਤਨ ਮੈ ॥

kaanar ke sa(n)g khelat so at hee sukh ko kar kai tan mai ||

ਸ੍ਯਾਮ ਹੀ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਹਿਤ ਕੈ ਚਿਤ ਕੈ ਨਹਿ ਬੰਧਨ ਅਉ ਧਨ ਮੈ ॥

sayaam hee so at hee hit kai chit kai neh ba(n)dhan aau dhan mai ||

The gopis are playing with Krishna in extreme joy and consider themselves totally free to love Krishna

ਧਰਿ ਰੰਗਨਿ ਬਸਤ੍ਰ ਸਭੈ ਤਹਿ ਡੋਲਤ ਯੌ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈ ॥

dhar ra(n)gan basatr sabhai teh ddolat yau upamaa upajee man mai ||

ਜੋਊ ਫੂਲ ਮੁਖੀ ਤਹ ਫੂਲ ਕੈ ਖੇਲਤ ਫੂਲ ਸੀ ਹੋਇ ਗਈ ਬਨ ਮੈ ॥੬੦੮॥

jouoo fool mukhee teh fool kai khelat fool see hoi giee ban mai ||608||

They are roaming carefree in coloured clothes and this state of theirs creates this simile in the mind that they appear like the bee sucking sap of flowers and playing with them in the forest becomes one with them.608.

ਸਭ ਖੇਲਤ ਹੈ ਮਨਿ ਆਨੰਦ ਕੈ ਭਗਵਾਨ ਕੋ ਧਾਰਿ ਸਬੈ ਮਨ ਮੈ ॥

sabh khelat hai man aana(n)dh kai bhagavaan ko dhaar sabai man mai ||

They are all playing with joy, meditating in their mind on Lord Krishna

ਹਰਿ ਕੇ ਚਿਤਬੇ ਕੀ ਰਹੀ ਸੁਧਿ ਏਕਨ ਅਉਰ ਰਹੀ ਨ ਕਛੂ ਤਨ ਮੈ ॥

har ke chitabe kee rahee sudh ekan aaur rahee na kachhoo tan mai ||

They have no consciousness about anyone else except the sight of Krishna

ਨਹੀ ਭੂਤਲ ਮੈ ਅਰੁ ਮਾਤਲੁ ਮੈ ਇਨਿ ਸੋ ਨਹਿ ਦੇਵਨ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥

nahee bhootal mai ar maatal mai in so neh dhevan ke gan mai ||

ਸੋਊ ਰੀਝ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਫੁਨਿ ਡੋਲਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥੬੦੯॥

souoo reejh so sayaam kahai at hee fun ddolat gavaiaarin ke gan mai ||609||

Their mind is neither in the nether-world, nor in this world of death nor in the abode of gods, but being charmed by their sovereign Krishna, they are losing their balance.609.

ਹਸਿ ਕੈ ਭਗਵਾਨ ਕਹੀ ਬਤੀਯਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਪਿਖਿ ਰੂਪ ਨਵੀਨੋ ॥

has kai bhagavaan kahee bateeyaa birakhabhaan sutaa pikh roop naveeno ||

Seeing the new winsome beauty of Radha, Lord Krishna talked to her

ਅੰਜਨ ਆਡ ਧਰੇ ਪੁਨਿ ਬੇਸਰ ਭਾਵ ਸਭੈ ਜਿਨਿ ਭਾਵਨ ਕੀਨੋ ॥

a(n)jan aadd dhare pun besar bhaav sabhai jin bhaavan keeno ||

She had worn on her limbs the ornaments expressing various emotions

ਸੁੰਦਰ ਸੇਾਂਧਰ ਕੋ ਜਿਨ ਲੈ ਕਰਿ ਭਾਲ ਬਿਖੈ ਬਿੰਦੂਆ ਇਕ ਦੀਨੋ ॥

su(n)dhar seaa(n)dhar ko jin lai kar bhaal bikhai bi(n)dhooaa ik dheeno ||

She had applied the mark of vermilion on the forehead and was extremely delighted in her mind on causing her eyes to dance

ਨੈਨ ਨਚਾਇ ਮਨੈ ਸੁਖ ਪਾਇ ਚਿਤੈ ਜਦੁਰਾਇ ਤਬੈ ਹਸਿ ਦੀਨੋ ॥੬੧੦॥

nain nachai manai sukh pai chitai jadhurai tabai has dheeno ||610||

Seeing her, Krishna, the king of Yadavas smiled.610.

ਬੀਨ ਸੀ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਗਾਵਤ ਹੈ ਸੁਨਬੇ ਕਹੁ ਸੁੰਦਰ ਕਾਨਰ ਕਾਰੇ ॥

been see gavaiaarin gaavat hai sunabe kahu su(n)dhar kaanar kaare ||

The gopis are singing with the sweet tune of lyre and Krishna is listening

ਆਨਨ ਹੈ ਜਿਨ ਕੋ ਸਸਿ ਸੋ ਸੁ ਬਿਰਾਜਤ ਕੰਜਨ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਭਾਰੇ ॥

aanan hai jin ko sas so su biraajat ka(n)jan se dhirag bhaare ||

Their faces are like the moon and the eyes are like large lotus flowers

ਝਾਝਨ ਤਾ ਕੀ ਉਠੀ ਧਰ ਪੈ ਧੁਨਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਉਚਾਰੇ ॥

jhaajhan taa kee uThee dhar pai dhun taa chhab ko kab sayaam uchaare ||

ਢੋਲਕ ਸੰਗਿ ਤੰਬੂਰਨ ਹੋਇ ਉਠੇ ਤਹ ਬਾਜਿ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਨਗਾਰੇ ॥੬੧੧॥

ddolak sa(n)g ta(n)booran hoi uThe teh baaj miradha(n)g nagaare ||611||

The jingling sound of their anklets has arisen in such a way that the sounds of small drum, tanpura (stringed musical instrument), drum, trumpet ets. are being heard in the same.611.

ਖੇਲਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਪ੍ਰੇਮ ਛਕੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸੰਗ ਕਾਨਰ ਕਾਰੇ ॥

khelat gavaiaarin prem chhakee kab sayaam kahai sa(n)g kaanar kaare ||

The gopis, being intoxicated in love, are playing with black Krishna