Ang 352

ਸੁ ਗਨੋ ਕਹ ਲਉ ਤਿਨ ਕੀ ਉਪਮਾ ਅਤਿ ਹੀ ਗਨ ਮੈ ਮਨਿ ਤਾ ਕੀ ਛਬੈ ॥

s gano keh lau tin kee upamaa at hee gan mai man taa kee chhabai ||

To what extent their glory may be mentioned

ਮਨ ਭਾਵਨ ਗਾਵਨ ਕੀ ਚਰਚਾ ਕਛੁ ਥੋਰੀਯੈ ਹੈ ਸੁਨਿ ਲੇਹੁ ਅਬੈ ॥੫੭੬॥

man bhaavan gaavan kee charachaa kachh thoreeyai hai sun leh abai ||576||

Their beauty has stabilised in my mind now I shall discuss briefly their mind’s desires.576.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਬਾਚ ॥

kaanreh joo baach ||

Speech of Krishna:

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਬਾਤ ਕਹੀ ਤਿਨ ਸੋ ਕ੍ਰਿਸਨ ਅਤਿ ਹੀ ਬਿਹਸਿ ਕੈ ਚੀਤਿ ॥

baat kahee tin so kirasan at hee bihas kai cheet ||

ਮੀਤ ਰਸਹਿ ਕੀ ਰੀਤਿ ਸੋ ਕਹਿਯੋ ਸੁ ਗਾਵਹੁ ਗੀਤ ॥੫੭੭॥

meet raseh kee reet so kahiyo su gaavahu geet ||577||

Smiling within his mind, Krishna said to the gopis, “O friends! sing some songs, performing the usage of the amorous pleasure.577.

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਤੀਆ ਸੁਨਿ ਕੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਸੁਭ ਗਾਵਤ ਸੁੰਦਰ ਗੀਤ ਸਭੈ ॥

bateeaa sun kai sabh gavaiaaraneeyaa subh gaavat su(n)dhar geet sabhai ||

Hearing the words of Krishna, all the gopis began to sing

ਸਿੰਧੁ ਸੁਤਾ ਰੁ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤ੍ਰੀਯਾ ਇਨ ਸੀ ਨਹੀ ਨਾਚਤ ਇੰਦ੍ਰ ਸਭੈ ॥

si(n)dh sutaa r ghirataachee treeyaa in see nahee naachat i(n)dhr sabhai ||

Even Lakshmi and Ghritachi, the heavenly damsel of the court of Indra cannot dance and sing like them

ਦਿਵਯਾ ਇਨ ਕੇ ਸੰਗਿ ਖੇਲਤ ਹੈ ਗਜ ਕੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁ ਦਾਨ ਅਭੈ ॥

dhivayaa in ke sa(n)g khelat hai gaj ko kab sayaam su dhaan abhai ||

ਚੜ ਕੈ ਸੁ ਬਿਵਾਨਨ ਸੁੰਦਰ ਮੈ ਸੁਰ ਦੇਖਨ ਆਵਤ ਤਿਆਗ ਨਭੈ ॥੫੭੮॥

chaR kai su bivaanan su(n)dhar mai sur dhekhan aavat tiaag nabhai ||578||

These gopis, having the gait of an elephant are playing with Krishna fearlessly in godly manner and in order to see their amorous play, the gods are coming in their air-vehicles, leaving the heaven.578.

ਤ੍ਰੇਤਹਿ ਹੋ ਜਿਨਿ ਰਾਮ ਬਲੀ ਜਗ ਜੀਤਿ ਮਰਿਯੋ ਸੁ ਧਰਿਯੋ ਅਤਿ ਸੀਲਾ ॥

treteh ho jin raam balee jag jeet mariyo su dhariyo at seelaa ||

ਗਾਇ ਕੈ ਗੀਤ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਸੋ ਫੁਨਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਬੀਚ ਕਰੈ ਰਸ ਲੀਲਾ ॥

gai kai geet bhalee bidh so fun gavaiaarin beech karai ras leelaa ||

The mighty Ram, who had lived the life of character and righteousness on conquering the world in the Treta age, the same is now absorbed in amorous play with the gopis, singing songs very nicely

ਰਾਜਤ ਹੈ ਜਿਹ ਕੋ ਤਨ ਸ੍ਯਾਮ ਬਿਰਾਜਤ ਊਪਰ ਕੋ ਪਟ ਪੀਲਾ ॥

raajat hai jeh ko tan sayaam biraajat uoopar ko paT peelaa ||

ਖੇਲਤ ਸੋ ਸੰਗਿ ਗੋਪਿਨ ਕੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜਦੁਰਾਇ ਹਠੀਲਾ ॥੫੭੯॥

khelat so sa(n)g gopin kai kab sayaam kahai jadhurai haTheelaa ||579||

The yellow garments look splendid on his beautiful body and he is being called the persistent king of Yadavas, the performer of amorous acts with the gopis.579.

ਬੋਲਤ ਹੈ ਜਹ ਕੋਕਿਲਕਾ ਅਰੁ ਸੋਰ ਕਰੈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਰਟਾਸੀ ॥

bolat hai jeh kokilakaa ar sor karai chahoo(n) or raTaasee ||

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਿਹ ਸ੍ਯਾਮ ਕੀ ਦੇਹ ਰਜੈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਮੈਨ ਘਟਾ ਸੀ ॥

sayaam kahai teh sayaam kee dheh rajai at su(n)dhar main ghaTaa see ||

On seeing whom, the nightingale is cooing and the peocock is repeating his utterance, the body of that Krishna seems like the cloud of the god of love

ਤਾ ਪਿਖਿ ਕੈ ਮਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਤੇ ਉਪਜੀ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨੋ ਘੋਰ ਘਟਾ ਸੀ ॥

taa pikh kai man gavaiaarin te upajee at hee mano ghor ghaTaa see ||

ਤਾ ਮਹਿ ਯੌ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਦਮਕੈ ਮਨੋ ਸੁੰਦਰ ਬਿਜੁ ਛਟਾ ਸੀ ॥੫੮੦॥

taa meh yau birakhabhaan sutaa dhamakai mano su(n)dhar bij chhaTaa see ||580||

Seeing Krishna the thundering clouds arose in the minds of gopis and amongst them Radha is flashing like lightining.580.

ਅੰਜਨ ਹੈ ਜਿਹ ਆਖਨ ਮੈ ਅਰੁ ਬੇਸਰ ਕੋ ਜਿਹ ਭਾਵ ਨਵੀਨੋ ॥

a(n)jan hai jeh aakhan mai ar besar ko jeh bhaav naveeno ||

The eyes in which antimony has been applied and the nose is bedecked with the ornament

ਜਾ ਮੁਖ ਕੀ ਸਮ ਚੰਦ ਪ੍ਰਭਾ ਜਸੁ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਨੇ ਲਖਿ ਲੀਨੋ ॥

jaa mukh kee sam cha(n)dh prabhaa jas taa chhab ko kab ne lakh leeno ||

The face, whose glory has been seen by the poet like moon

ਸਾਜ ਸਭੈ ਸਜ ਕੈ ਸੁਭ ਸੁੰਦਰ ਭਾਲ ਬਿਖੈ ਬਿੰਦੂਆ ਇਕ ਦੀਨੋ ॥

saaj sabhai saj kai subh su(n)dhar bhaal bikhai bi(n)dhooaa ik dheeno ||

ਦੇਖਤ ਹੀ ਹਰਿ ਰੀਝ ਰਹੇ ਮਨ ਕੋ ਸਬ ਸੋਕ ਬਿਦਾ ਕਰ ਦੀਨੋ ॥੫੮੧॥

dhekhat hee har reejh rahe man ko sab sok bidhaa kar dheeno ||581||

Who, having been adorned completely, has fixed a mark on her forehead, seeing that Radha, Krishna has been fascinated and all the sorrow of his mind ended.581.

ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਸੰਗ ਖੇਲਨ ਕੀ ਹਸਿ ਕੈ ਹਰਿ ਸੁੰਦਰ ਬਾਤ ਕਹੈ ॥

birakhabhaan sutaa sa(n)g khelan kee has kai har su(n)dhar baat kahai ||

ਸੁਨਏ ਜਿਹ ਕੇ ਮਨਿ ਆਨੰਦ ਬਾਢਤ ਜਾ ਸੁਨ ਕੈ ਸਭ ਸੋਕ ਦਹੈ ॥

sune jeh ke man aana(n)dh baaddat jaa sun kai sabh sok dhahai ||

Krishna talked to Radha smilingly, asking her for the amorous play, hearing which the mind is overjoyed and the anguish is destroyed

ਤਿਹ ਕਉਤੁਕ ਕੌ ਮਨ ਗੋਪਿਨ ਕੋ ਕਬਿ ਸਯਾਮ ਕਹੈ ਦਿਖਬੋ ਈ ਚਹੈ ॥

teh kautuk kau man gopin ko kab sayaam kahai dhikhabo iee chahai ||

The mind of the gopis wants to see this wonderful play continuously

ਨਭਿ ਮੈ ਪਿਖਿ ਕੈ ਸੁਰ ਗੰਧ੍ਰਬ ਜਾਇ ਚਲਿਯੋ ਨਹਿ ਜਾਇ ਸੁ ਰੀਝ ਰਹੈ ॥੫੮੨॥

nabh mai pikh kai sur ga(n)dhrab jai chaliyo neh jai su reejh rahai ||582||

Even in heaven, the gods and gandharvas, on seeing this, are standing motionless and getting charmed.582.

ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਿਹ ਕੀ ਉਪਮਾ ਜਿਹ ਕੇ ਫੁਨਿ ਉਪਰ ਪੀਤ ਪਿਛਉਰੀ ॥

kab sayaam kahai teh kee upamaa jeh ke fun upar peet pichhauree ||

The poet Shyam lauds him, who is wearing yellow garments

ਤਾਹੀ ਕੇ ਆਵਤ ਹੈ ਚਲਿ ਕੈ ਢਿਗ ਸੁੰਦਰ ਗਾਵਤ ਸਾਰੰਗ ਗਉਰੀ ॥

taahee ke aavat hai chal kai ddig su(n)dhar gaavat saara(n)g gauree ||

The women are coming towards him singing the musical modes of Sarang and Gauri

ਸਾਵਲੀਆ ਹਰਿ ਕੈ ਢਿਗ ਆਇ ਰਹੀ ਅਤਿ ਰੀਝ ਇਕਾਵਤ ਦਉਰੀ ॥

saavaleeaa har kai ddig aai rahee at reejh ikaavat dhauree ||

The dark-coloured attractive women are coming (slowly) towards him and some are coming running

ਇਉ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਲਖਿ ਫੂਲ ਰਹੀ ਲਪਟਾਇ ਮਨੋ ਤ੍ਰੀਯ ਭਉਰੀ ॥੫੮੩॥

eiau upamaa upajee lakh fool rahee lapaTai mano treey bhauree ||583||

They appears like black bees running to embrace the flowr-like Krishna.583.

ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਿਹ ਕੀ ਉਪਮਾ ਜੋਊ ਦੈਤਨ ਕੋ ਰਿਪੁ ਬੀਰ ਜਸੀ ਹੈ ॥

sayaam kahai teh kee upamaa jouoo dhaitan ko rip beer jasee hai ||

ਜੇ ਤਪ ਬੀਚ ਬਡੋ ਤਪੀਆ ਰਸ ਬਾਤਨ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਜੁ ਰਸੀ ਹੈ ॥

je tap beech baddo tapeeaa ras baatan mai at hee ju rasee hai ||

The poet Shyam praises him, who is the enemy of demons, who is a praiseworthy warriors, who is a great ascetic among ascetics and who is a great aesthete among men of taste

ਜਾਹੀ ਕੋ ਕੰਠ ਕਪੋਤ ਸੋ ਹੈ ਜਿਹ ਭਾ ਮੁਖ ਕੀ ਸਮ ਜੋਤਿ ਸਸੀ ਹੈ ॥

jaahee ko ka(n)Th kapot so hai jeh bhaa mukh kee sam jot sasee hai ||

ਤਾ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਤ੍ਰੀਯ ਮਾਰਨ ਕੋ ਹਰਿ ਭਉਹਨਿ ਕੀ ਅਰੁ ਪੰਚ ਕਸੀ ਹੈ ॥੫੮੪॥

taa miraganee treey maaran ko har bhauhan kee ar pa(n)ch kasee hai ||584||

Whose throat is like a pigeon and the glory of face like moon and who has got ready his arrows of eyebrows (eyelashes) in order to kill the doe-like women.584.

ਫਿਰਿ ਕੈ ਹਰਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕੇ ਸੰਗ ਹੋ ਫੁਨਿ ਗਾਵਤ ਸਾਰੰਗ ਰਾਮਕਲੀ ਹੈ ॥

fir kai har gavaiaarin ke sa(n)g ho fun gaavat saara(n)g raamakalee hai ||

Wandering with the gopis, Krishna is singing the musical modes of Sarang and Ramkali

ਗਾਵਤ ਹੈ ਮਨ ਆਨੰਦ ਕੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਸੰਗਿ ਜੂਥ ਅਲੀ ਹੈ ॥

gaavat hai man aana(n)dh kai birakhabhaan sutaa sa(n)g jooth alee hai ||

On this side Radha is also singing, greatly pleased alongwith her group of friends

ਤਾ ਸੰਗ ਡੋਲਤ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਜੋਊ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਿ ਰਾਧੇ ਭਲੀ ਹੈ ॥

taa sa(n)g ddolat hai bhagavaan jouoo at su(n)dhar raadhe bhalee hai ||

In the same group, Krishna is also moving with extremely beautiful Radha

ਰਾਜਤ ਹੈ ਜਿਹ ਕੋ ਸਸਿ ਸੋ ਮੁਖ ਛਾਜਤ ਭਾ ਦ੍ਰਿਗ ਕੰਜ ਕਲੀ ਹੈ ॥੫੮੫॥

raajat hai jeh ko sas so mukh chhaajat bhaa dhirag ka(n)j kalee hai ||585||

The face of that Radhika is like moon and eyes like lotus-buds.585.

ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਸੰਗ ਬਾਤ ਕਹੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਹਰਿ ਜੂ ਰਸਵਾਰੇ ॥

birakhabhaan sutaa sa(n)g baat kahee kab sayaam kahai har joo rasavaare ||

The aesthete Krishna tilked to Radha

ਜਾ ਮੁਖ ਕੀ ਸਮ ਚੰਦ ਪ੍ਰਭਾ ਜਿਹ ਕੇ ਮ੍ਰਿਗ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਸੁੰਦਰ ਕਾਰੇ ॥

jaa mukh kee sam cha(n)dh prabhaa jeh ke mirag se dhirag su(n)dhar kaare ||

The glory of the face of Radha is like moon and eyes like the black eyes of a doe

ਕੇਹਰਿ ਸੀ ਜਿਹ ਕੀ ਕਟਿ ਹੈ ਤਿਨ ਹੂੰ ਬਚਨਾ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰੇ ॥

kehar see jeh kee kaT hai tin hoo(n) bachanaa ieh bhaat uchaare ||

ਸੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਮਨ ਕੇ ਸਭਿ ਸੋਕ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥੫੮੬॥

so sun kai sabh gavaiaaraneeyaa man ke sabh sok bidhaa kar ddaare ||586||

Radha, whose waist is slim like lion, when Krishna said to her in this way, all the sorrows in the minds of gopis were destroyed.586.

ਹਸਿ ਕੈ ਤਿਹ ਬਾਤ ਕਹੀ ਰਸ ਕੀ ਸੁ ਪ੍ਰਭਾ ਜਿਨ ਹੂੰ ਬੜਵਾਨਲ ਲੀਲੀ ॥

has kai teh baat kahee ras kee su prabhaa jin hoo(n) baRavaanal leelee ||

The Lord, who had drunk the forest-fire, talked smilingly

ਜੋ ਜਗ ਬੀਚ ਰਹਿਯੋ ਰਵਿ ਕੈ ਨਰ ਕੈ ਤਰੁ ਕੈ ਗਜ ਅਉਰ ਪਪੀਲੀ ॥

jo jag beech rahiyo rav kai nar kai tar kai gaj aaur papeelee ||

That Lort, who pervades all the world and all the objects of the world including the sun, man, elephant and even the insects

ਮੁਖ ਤੇ ਤਿਨ ਸੁੰਦਰ ਬਾਤ ਕਹੀ ਸੰਗ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਕੇ ਅਤਿ ਸਹੀ ਸੁ ਰਸੀਲੀ ॥

mukh te tin su(n)dhar baat kahee sa(n)g gavaiaaran ke at sahee su raseelee ||

He talked in extremely savoury words

ਤਾ ਸੁਨਿ ਕੈ ਸਭ ਰੀਝ ਰਹੀ ਸੁਨਿ ਰੀਝ ਰਹੀ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਛਬੀਲੀ ॥੫੮੭॥

taa sun kai sabh reejh rahee sun reejh rahee birakhabhaan chhabeelee ||587||

Listening to his words all the gopis and Radha were allured.587.

ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਸੁਨਿ ਸ੍ਰਉਨਨ ਮੈ ਬਤੀਆ ਹਰਿ ਕੀ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਭੀਨੋ ॥

gavaiaaraneeyaa sun sraunan mai bateeaa har kee at hee man bheeno ||

The gopis were extremely pleased on listening to the talk of Krishna