Ang 330

ਕਰਬੇ ਕਹੁ ਰਛ ਸੁ ਗੋਪਨ ਕੀ ਬਰ ਪੂਟ ਲਯੋ ਨਗ ਕੋ ਪਹਿ ਹਥਾ ॥

karabe kahu rachh su gopan kee bar pooT layo nag ko peh hathaa ||

For the protection of gopas, Krishna, greatly infuriated, uprooted the mountain and placed it on his hand

ਤਨ ਕੋ ਨ ਕਰਿਯੋ ਬਲ ਰੰਚਕ ਤਾਹ ਕਰਿਯੋ ਜੁ ਹੁਤੋ ਕਰ ਬੀਚ ਜਥਾ ॥

tan ko na kariyo bal ra(n)chak taeh kariyo ju huto kar beech jathaa ||

While doing this, he did not use even an iota of his power

ਨ ਚਲੀ ਤਿਨ ਕੀ ਕਿਛੁ ਗੋਪਨ ਪੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਗਜ ਜਾਹਿ ਰਥਾ ॥

n chalee tin kee kichh gopan pai kab sayaam kahai gaj jaeh rathaa ||

No force of Indra could work on gopas and he, in embarrassment and with down-cast face,

ਮੁਖਿ ਨ੍ਯਾਇ ਖਿਸਾਇ ਚਲਿਯੋ ਗ੍ਰਿਹ ਪੈ ਇਹ ਬੀਚ ਚਲੀ ਜਗ ਕੇ ਸੁ ਕਥਾ ॥੩੬੮॥

mukh nayai khisai chaliyo gireh pai ieh beech chalee jag ke su kathaa ||368||

He went towards his home, the story of the glory of Krishna became prevalent in the whole world.368.

ਨੰਦ ਕੋ ਨੰਦ ਬਡੋ ਸੁਖ ਕੰਦ ਰਿਪੁ ਆਰ ਸੁਰੰਦ ਸਬੁਧਿ ਬਿਸਾਰਦ ॥

na(n)dh ko na(n)dh baddo sukh ka(n)dh rip aar sura(n)dh sabudh bisaaradh ||

Krishna, the son of Nand, is the giver of comfort to all, enemy of Indra, and master of true intellect

ਆਨਨ ਚੰਦ ਪ੍ਰਭਾ ਕਹੁ ਮੰਦ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਜਪੈ ਜਿਹ ਨਾਰਦ ॥

aanan cha(n)dh prabhaa kahu ma(n)dh kahai kab sayaam japai jeh naaradh ||

The face of the Lord, who is perfect in all arts, ever gives its mild light like the moon the poet Shyam says that the sage Narada also remembers him,

ਤਾ ਗਿਰਿ ਕੋਪ ਉਠਾਇ ਲਯੋ ਜੋਊ ਸਾਧਨ ਕੋ ਹਰਤਾ ਦੁਖ ਦਾਰਦ ॥

taa gir kop uThai layo jouoo saadhan ko harataa dhukh dhaaradh ||

The same Krishna, being highly infuriated, carried the mountain and there was no effect of the clouds on the people below and

ਮੇਘ ਪਰੇ ਉਪਰਿਯੋ ਨ ਕਛੂ ਪਛਤਾਇ ਗਏ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਉਠਿ ਬਾਰਦ ॥੩੬੯॥

megh pare upariyo na kachhoo pachhatai ge gireh ko uTh baaradh ||369||

In this way, repenting, the clouds returned to their homes.369.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਉਪਾਰਿ ਲਯੋ ਕਰ ਮੋ ਗਿਰਿ ਏਕ ਪਰੀ ਨਹੀ ਬੂੰਦ ਸੁ ਪਾਨੀ ॥

kaanreh upaar layo kar mo gir ek paree nahee boo(n)dh su paanee ||

Krishna uprooted the mountain and placed it on his hand and not even one drop of water fell on the earth

ਫੇਰਿ ਕਹੀ ਹਸਿ ਕੈ ਮੁਖ ਤੇ ਹਰਿ ਕੋ ਮਘਵਾ ਜੁ ਭਯੋ ਮੁਹਿ ਸਾਨੀ ॥

fer kahee has kai mukh te har ko maghavaa ju bhayo muh saanee ||

Then Krishna said smilingly, “Who is this Indra who will confront me?

ਮਾਰਿ ਡਰਿਯੋ ਮੁਰ ਮੈ ਮਧੁ ਕੀਟਭ ਮਾਰਿਯੋ ਹਮੈ ਮਘਵਾ ਪਤਿ ਮਾਨੀ ॥

maar ddariyo mur mai madh keeTabh maariyo hamai maghavaa pat maanee ||

“I had killed Madhu and Kaitabh also and this Indra had come to kill me

ਗੋਪਨ ਮੈ ਭਗਵਾਨ ਕਹੀ ਸੋਊ ਫੈਲ ਪਰੀ ਜਗ ਬੀਚ ਕਹਾਨੀ ॥੩੭੦॥

gopan mai bhagavaan kahee souoo fail paree jag beech kahaanee ||370||

In this way, whatever words were uttered by the Lord (Krishna) amongst gopas, they spread throughout the world like a story.370.

ਗੋਪਨ ਕੀ ਕਰਬੇ ਕਹੁ ਰਛ ਸਤਕ੍ਰਿਤ ਪੈ ਹਰਿ ਜੀ ਜਬ ਕੋਪੇ ॥

gopan kee karabe kahu rachh satakirat pai har jee jab kope ||

ਇਉ ਗਿਰਿ ਕੇ ਤਰਿ ਭਯੋ ਉਠਿ ਠਾਢਿ ਮਨੋ ਰੁਪ ਕੈ ਪਗ ਕੇਹਰਿ ਰੋਪੇ ॥

eiau gir ke tar bhayo uTh Thaadd mano rup kai pag kehar rope ||

When Krishna became angry on Indra for the protection of gopas, then he fell down and got up like the one whose foot slips away

ਜਿਉ ਜੁਗ ਅੰਤ ਮੈ ਅੰਤਕ ਹ੍ਵੈ ਕਰਿ ਜੀਵਨ ਕੇ ਸਭ ਕੇ ਉਰਿ ਘੋਪੇ ॥

jiau jug a(n)t mai a(n)tak havai kar jeevan ke sabh ke ur ghope ||

At the end of the age, all the world of beings terminated and then a new world arises gradually

ਜਿਉ ਜਨ ਕੋ ਮਨ ਹੋਤ ਹੈ ਲੋਪ ਤਿਸੀ ਬਿਧਿ ਮੇਘ ਭਏ ਸਭ ਲੋਪੇ ॥੩੭੧॥

jiau jan ko man hot hai lop tisee bidh megh bhe sabh lope ||371||

Just as the mind of an ordinary man sometimes falls down and sometimes rises very high, in the same manner, all the clouds disappeared.371.

ਹੋਇ ਸਤਕ੍ਰਿਤ ਊਪਰ ਕੋਪ ਸੁ ਰਾਖ ਲਈ ਸਭ ਗੋਪ ਦਫਾ ॥

hoi satakirat uoopar kop su raakh liee sabh gop dhafaa ||

Lowering the prestige of Indra, Krishna saved the gopas and the animals from destruction

ਤਿਨਿ ਮੇਘ ਬਿਦਾਰ ਦਏ ਛਿਨ ਮੈ ਜਿਨਿ ਦੈਤ ਕਰੇ ਸਭ ਏਕ ਗਫਾ ॥

tin megh bidhaar dhe chhin mai jin dhait kare sabh ek gafaa ||

Just as a demon devours a being at one time only, in the same manner, all the clouds were destroyed in an instant

ਕਰਿ ਕਉਤੁਕ ਪੈ ਰਿਪੁ ਟਾਰ ਦਏ ਬਿਨੁ ਹੀ ਧਰਏ ਸਰ ਸ੍ਯਾਮ ਜਫਾ ॥

kar kautuk pai rip Taar dhe bin hee dhare sar sayaam jafaa ||

ਸਭ ਗੋਪਨ ਕੀ ਕਰਬੈ ਕਹੁ ਰਛ ਸੁ ਸਕ੍ਰਨ ਲੀਨ ਲਪੇਟ ਸਫਾ ॥੩੭੨॥

sabh gopan kee karabai kahu rachh su sakran leen lapeT safaa ||372||

With his amorous play, Krishna routed all his enemies and all the people began to kill Krishna and in this way, Indra folded up his maya for the protection of gopas.372.

ਜੁ ਲਈ ਸਭ ਮੇਘ ਲਪੇਟ ਸਫਾ ਅਰੁ ਲੀਨੋ ਹੈ ਪਬ ਉਪਾਰ ਜਬੈ ॥

j liee sabh megh lapeT safaa ar leeno hai pab upaar jabai ||

ਇਹ ਰੰਚਕ ਸੋ ਇਹ ਹੈ ਗਰੂਓ ਗਿਰਿ ਚਿੰਤ ਕਰੀ ਮਨਿ ਬੀਚ ਸਬੈ ॥

eeh ra(n)chak so ieh hai garooo gir chi(n)t karee man beech sabai ||

When the clouds went away and Krishna uprooted the mountain, then removing his anxiety from his mind that mountain seemed very light to him

ਇਹ ਦੈਤਨ ਕੋ ਮਰਤਾ ਕਰਤਾ ਸੁਖ ਹੈ ਦਿਵਿਯਾ ਜੀਯ ਦਾਨ ਅਬੈ ॥

eeh dhaitan ko marataa karataa sukh hai dhiviyaa jeey dhaan abai ||

Krishna is the destroyer of the demons, giver of the comforts and the donor of the life-force

ਇਹ ਕੋ ਤੁਮ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੋ ਸਭ ਹੀ ਨਹਿ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੋ ਤੁਮ ਅਉਰ ਕਬੈ ॥੩੭੩॥

eeh ko tum dhayaan dharo sabh hee neh dhayaan dharo tum aaur kabai ||373||

All the people should meditate on him, forsaking all meditations on others.373.

ਸਭ ਮੇਘ ਗਏ ਘਟ ਕੇ ਜਬ ਹੀ ਤਬ ਹੀ ਹਰਖੇ ਫੁਨਿ ਗੋਪ ਸਭੈ ॥

sabh megh ge ghaT ke jab hee tab hee harakhe fun gop sabhai ||

ਇਹ ਭਾਤਿ ਲਗੇ ਕਹਨੇ ਮੁਖ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਯੋ ਹਮ ਦਾਨ ਅਭੈ ॥

eeh bhaat lage kahane mukh te bhagavaan dhayo ham dhaan abhai ||

When the clouds dwindled away, then all the gopas were pleased and said, “The Lord (Krishna) has given us fearlessness

ਮਘਵਾ ਜੁ ਕਰੀ ਕੁਪਿ ਦਉਰ ਹਮੂ ਪਰ ਸੋ ਤਿਹ ਕੋ ਨਹੀ ਬੇਰ ਲਭੈ ॥

maghavaa ju karee kup dhaur hamoo par so teh ko nahee ber labhai ||

Indra had attacked us in his fury, but he is invisible now and

ਅਬ ਕਾਨ੍ਰਹ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਹੈ ਘਟ ਬਾਦਰ ਏਕ ਨ ਦੀਸਤ ਬੀਚ ਨਭੈ ॥੩੭੪॥

ab kaanreh prataap te hai ghaT baadhar ek na dheesat beech nabhai ||374||

Through the glory of Krishna, there is not even one cloud in the sky.374.

ਗੋਪ ਕਹੈ ਸਭ ਹੀ ਮੁਖ ਤੇ ਇਹ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਲੀ ਬਰ ਹੈ ਬਲ ਮੈ ॥

gop kahai sabh hee mukh te ieh kaanreh balee bar hai bal mai ||

All the gopas said, “Krishna is extremely powerful

ਜਿਨਿ ਕੂਦਿ ਕਿਲੇ ਸਤ ਮੋਰ ਮਰਿਯੋ ਜਿਨਿ ਜੁਧ ਸੰਖਾਸੁਰ ਸੋ ਜਲ ਮੈ ॥

jin koodh kile sat mor mariyo jin judh sa(n)khaasur so jal mai ||

He, who killed Mur by jumping in the fort and Shankhasura in water

ਇਹ ਹੈ ਕਰਤਾ ਸਭ ਹੀ ਜਗ ਕੋ ਅਰੁ ਫੈਲ ਰਹਿਯੋ ਜਲ ਅਉ ਥਲ ਮੈ ॥

eeh hai karataa sabh hee jag ko ar fail rahiyo jal aau thal mai ||

ਸੋਊ ਆਇ ਪ੍ਰਤਛਿ ਭਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਮੈ ਜੋਊ ਜੋਗ ਜੁਤੋ ਰਹੈ ਓਝਲ ਮੈ ॥੩੭੫॥

souoo aai pratachh bhayo biraj mai jouoo jog juto rahai ojhal mai ||375||

He is the Creator of the whole world and pervades on the plains and in waters, He, who was felt imperceptible earlier, He has come now in Braja apparently.375.

ਮੋਰ ਮਰਿਯੋ ਜਿਨਿ ਕੂਦ ਕਿਲੈ ਸਤ ਸੰਧਿ ਜਰਾ ਜਿਹ ਸੈਨ ਮਰੀ ॥

mor mariyo jin koodh kilai sat sa(n)dh jaraa jeh sain maree ||

ਨਰਾਕਸੁਰ ਜਾਹਿ ਕਰਿਯੋ ਰਕਸੀ ਬਿਰਥੀ ਗਜ ਕੀ ਜਿਹ ਰਛ ਕਰੀ ॥

naraakasur jaeh kariyo rakasee birathee gaj kee jeh rachh karee ||

He, who killed the demon Mur, by jumping in the fort, and who destroyed the army of Jarasandh, who destroyed Narakasura and who protected the elephant from octopus

ਜਿਹ ਰਾਖਿ ਲਈ ਪਤਿ ਪੈ ਦ੍ਰੁਪਤੀ ਸਿਲ ਜਾ ਲਗਤਿਉ ਪਗ ਪਾਰਿ ਪਰੀ ॥

jeh raakh liee pat pai dhrupatee sil jaa lagatiau pag paar paree ||

ਅਤਿ ਕੋਪਤ ਮੇਘਨ ਅਉ ਮਘਵਾ ਇਹ ਰਾਖ ਲਈ ਨੰਦ ਲਾਲਿ ਧਰੀ ॥੩੭੬॥

at kopat meghan aau maghavaa ieh raakh liee na(n)dh laal dharee ||376||

He, who protected the honour of Daropati and with whose touch, Ahalya, who had been transformed into a stone, was saved, the same Krishna protected us from extremely enraged clouds and Indra.376.

ਮਘਵਾ ਜਿਹ ਫੇਰਿ ਦਈ ਪ੍ਰਤਨਾ ਜਿਹ ਦੈਤੁ ਮਰੇ ਇਹ ਕਾਨ ਬਲੀ ॥

maghavaa jeh fer dhiee pratanaa jeh dhait mare ieh kaan balee ||

He, who caused Indra to run away, who killed Putana and other demons, he is Krishna

ਜਿਹ ਕੋ ਜਨ ਨਾਮ ਜਪੈ ਮਨ ਮੈ ਜਿਹ ਕੋ ਫੁਨਿ ਭ੍ਰਾਤ ਹੈ ਬੀਰ ਹਲੀ ॥

jeh ko jan naam japai man mai jeh ko fun bhraat hai beer halee ||

He also is Krishna, whose name is remembered by all in the mind and whose brother is the brave Haldhar

ਜਿਹ ਤੇ ਸਭ ਗੋਪਨ ਕੀ ਬਿਪਤਾ ਹਰਿ ਕੇ ਕੁਪ ਤੇ ਛਿਨ ਮਾਹਿ ਟਲੀ ॥

jeh te sabh gopan kee bipataa har ke kup te chhin maeh Talee ||

Because of the Krishna, the trouble of gopas was finished in an instant and this is the praise of the same Lord,

ਤਿਹ ਕੋ ਲਖ ਕੈ ਉਪਮਾ ਭਗਵਾਨ ਕਰੈ ਜਿਹ ਕੀ ਸੁਤ ਕਉਲ ਕਲੀ ॥੩੭੭॥

teh ko lakh kai upamaa bhagavaan karai jeh kee sut kaul kalee ||377||

Who transforms ordinary buds into bit lotus-flowers and raises very high an ordinary man.377.

ਕਾਨ ਉਪਾਰ ਲਯੋ ਗਰੂਓ ਗਿਰਿ ਧਾਮਿ ਖਿਸਾਇ ਗਯੋ ਮਘਵਾ ॥

kaan upaar layo garooo gir dhaam khisai gayo maghavaa ||

On this side, Krishna carried the Goverdhan mountain, on the other side Indra,

ਸੋ ਉਪਜਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਜੋਊ ਤੀਸਰ ਜੁਗ ਭਯੋ ਰਘੁਵਾ ॥

so upajiyo biraj bhoom bikhai jouoo teesar jug bhayo raghuvaa ||

Feeling ashamed in his mind, said that He, who was Ram in Treta age, has now incarnated in Braja

ਅਬ ਕਉਤੁਕਿ ਲੋਕ ਦਿਖਾਵਨ ਕੋ ਜਗ ਮੈ ਫੁਨਿ ਰੂਪ ਧਰਿਯੋ ਲਘੁਵਾ ॥

ab kautuk lok dhikhaavan ko jag mai fun roop dhariyo laghuvaa ||

And in order to show to the world his amorous play, he has assumed the short-statured form of man

ਥਨ ਐਚ ਹਨੀ ਛਿਨ ਮੈ ਪੁਤਨਾ ਹਰਿ ਨਾਮ ਕੇ ਲੇਤ ਹਰੇ ਅਘਵਾ ॥੩੭੮॥

than aaich hanee chhin mai putanaa har naam ke let hare aghavaa ||378||

He killed Putana in an instant by pulling her teat and also destroyed the demon Aghasura in an instant.378.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਲੀ ਪ੍ਰਗਟਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਮੈ ਜਿਨਿ ਗੋਪਨ ਕੇ ਦੁਖ ਕਾਟਿ ਸਟੇ ॥

kaanreh balee pragaTiyo biraj mai jin gopan ke dhukh kaaT saTe ||

The mighty Krishna was born in Braja, who removed all the sufferings of gopas

ਸੁਖ ਸਾਧਨ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟੇ ਤਬ ਹੀ ਦੁਖ ਦੈਤਨ ਕੇ ਸੁਨਿ ਨਾਮੁ ਘਟੇ ॥

sukh saadhan ke pragaTe tab hee dhukh dhaitan ke sun naam ghaTe ||

On his manifestation, the comforts of the saints increased and the sufferings being created by the demons were lessened

ਇਹ ਹੈ ਕਰਤਾ ਸਭ ਹੀ ਜਗ ਕੋ ਬਲਿ ਕੋ ਅਰੁ ਇੰਦ੍ਰਹਿ ਲੋਕ ਬਟੇ ॥

eeh hai karataa sabh hee jag ko bal ko ar i(n)dhreh lok baTe ||

He is the Creator of the whole world and is the dispeller of the pride of Bali and Indra

ਤਿਹ ਨਾਮ ਕੇ ਲੇਤ ਕਿਧੋ ਮੁਖ ਤੇ ਲਟ ਜਾਤ ਸਭੈ ਤਨ ਦੋਖ ਲਟੇ ॥੩੭੯॥

teh naam ke let kidho mukh te laT jaat sabhai tan dhokh laTe ||379||

By repeating His Name, the clusters of the sufferings are destroyed.379.