Ang 254

ਰਿਪੁ ਕਰਯੋ ਸੱਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰੰ ਬਿਹੀਨ ॥

rip karayo sa'satr asatra(n) biheen ||

ਬਹੁ ਸੱਸਤ੍ਰ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਬੀਨ ॥

bahu sa'satr saasatr bi'dhiaa prabeen ||

Ultimately Lakshman deprived Atkaaye, the specialist in many sciences of weapons and arms, of his weapons and arms

ਹੱਯ ਮੁਕਟ ਸੂਤ ਬਿਨੁ ਭਯੋ ਗਵਾਰ ॥

ha'y mukaT soot bin bhayo gavaar ||

ਕਛੁ ਚਪੇ ਚੋਰ ਜਿਮ ਬਲ ਸੰਭਾਰ ॥੫੧੩॥

kachh chape chor jim bal sa(n)bhaar ||513||

He was deprived of his horse, crown and garments and he tried ot conceal himself like a thief mustering his strength.513.

ਰਿਪੁ ਹਣੇ ਬਾਣ ਬੱਜ੍ਰਵ ਘਾਤ ॥

rip hane baan ba'jrav ghaat ||

ਸਮ ਚਲੇ ਕਾਲ ਕੀ ਜੁਆਲ ਤਾਤ ॥

sam chale kaal kee juaal taat ||

He discharged arrows causing destruction like Indra’s Vajra and they were striking like the advancing fire of death

ਤਬ ਕੁਪਯੋ ਵੀਰ ਅਤਕਾਇ ਐਸ ॥

tab kupayo veer atakai aais ||

ਜਨ ਪ੍ਰਲੈ ਕਾਲ ਕੋ ਮੇਘ ਜੈਸ ॥੫੧੪॥

jan pralai kaal ko megh jais ||514||

The hero Atkaaye become highly infuriated like the clouds of doomsday.514.

ਇਮ ਕਰਨ ਲਾਗ ਲਪਟੈਂ ਲਬਾਰ ॥

eim karan laag lapaTai(n) labaar ||

ਜਿਮ ਜੁੱਬਣ ਹੀਣ ਲਪਟਾਇ ਨਾਰ ॥

jim ju'ban heen lapaTai naar ||

He began to prattle like a man without the energy of a youth, clinging to a woman without satisfying her,

ਜਿਮ ਦੰਤ ਰਹਤ ਗਹ ਸ੍ਵਾਨ ਸਸਕ ॥

jim dha(n)t rahat geh savaiaan sasak ||

ਜਿਮ ਗਏ ਬੈਸ ਬਲ ਬੀਰਜ ਰਸਕ ॥੫੧੫॥

jim ge bais bal beeraj rasak ||515||

Or like a teethless dog on catching a rabbit whom he can do no harm, or like a libertine without the semen.515.

ਜਿਮ ਦਰਬ ਹੀਣ ਕਛੁ ਕਰਿ ਬਪਾਰ ॥

jim dharab heen kachh kar bapaar ||

ਜਣ ਸਸਤ੍ਰ ਹੀਣ ਰੁੱਝਯੋ ਜੁਝਾਰ ॥

jan sasatr heen ru'jhayo jujhaar ||

Atkaaye was in such a situation which is experienced by a trader without money or a warriors without weapons.

ਜਿਮ ਰੂਪ ਹੀਣ ਬੇਸਯਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ॥

jim roop heen besayaa prabhaav ||

ਜਣ ਬਾਜ ਹੀਣ ਰਥ ਕੋ ਚਲਾਵ ॥੫੧੬॥

jan baaj heen rath ko chalaav ||516||

He looked like and ugly prostitute or a chariot without horses.516.

ਤਬ ਤਮਕ ਤੇਗ ਲਛਮਣ ਉਦਾਰ ॥

tab tamak teg lachhaman udhaar ||

ਤਹ ਹਣਯੋ ਸੀਸ ਕਿੱਨੋ ਦੁਫਾਰ ॥

teh hanayo sees ki'no dhufaar ||

Then the benevolent Lakshman stuck his sharp-edged sword and chopped the demon into two halves.

ਤਬ ਗਿਰਯੋ ਬੀਰ ਅਤਿਕਾਇ ਏਕ ॥

tab girayo beer atikai ek ||

ਲਖ ਤਾਹਿ ਸੂਰ ਭੱਜੇ ਅਨੇਕ ॥੫੧੭॥

lakh taeh soor bha'je anek ||517||

That warriors named Atkaaye fell in the battlefield and on seeing him (falling) many warriors fled away.517.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਰਾਮਵਤਾਰ ਅਤਕਾਇ ਬਧਹਿ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ॥੧੪॥

eit sree bachitr naaTake raamavataar atakai badheh dhiaai samaapatam sat ||14||

End of the chapter entitled ‘Killing of Atkaaye’ in Ramavtar in BACHITTAR NATAK.

ਅਥ ਮਕਰਾਛ ਜੁੱਧ ਕਥਨੰ ॥

ath makaraachh ju'dh kathana(n) ||

Now begins the description of the war with Makrachh :

ਪਾਧਰੀ ਛੰਦ ॥

paadharee chha(n)dh ||

PAADHRI STANZA

ਤਬ ਰੁਕਯੋ ਸੈਨ ਮਕਰਾਛ ਆਨ ॥

tab rukayo sain makaraachh aan ||

ਕਹ ਜਾਹੁ ਰਾਮ ਨਹੀ ਪੈਹੋ ਜਾਨ ॥

keh jaahu raam nahee paiho jaan ||

After that Makrachh joined the army and said. “O Ram! You cannot save yourself now

ਜਿਨ ਹਤਯੋ ਤਾਤ ਰਣ ਮੋ ਅਖੰਡ ॥

jin hatayo taat ran mo akha(n)dd ||

ਸੋ ਲਰੋ ਆਨ ਮੋ ਸੋਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ॥੫੧੮॥

so laro aan mo so(n) pracha(n)dd ||518||

He who has killed my father, that mighty warriors should come forward and wage war with me.”518.

ਇਮ ਸੁਣਿ ਕੁਬੈਣ ਰਾਮਾਵਤਾਰ ॥

eim sun kubain raamaavataar ||

ਗਹਿ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਕੋਪਯੋ ਜੁਝਾਰ ॥

geh sasatr asatr kopayo jujhaar ||

Ram heard these crooked words and in great rage he held his weapons and arms in his hands

ਬਹੁ ਤਾਣ ਬਾਣ ਤਿਹ ਹਣੇ ਅੰਗ ॥

bahu taan baan teh hane a(n)g ||

ਮਕਰਾਛ ਮਾਰਿ ਡਾਰਯੋ ਨਿਸੰਗ ॥੫੧੯॥

makaraachh maar ddaarayo nisa(n)g ||519||

He pulled (his bow) discharged his arrows, and fearlessly killed Makrachh.519.

ਜਬ ਹਤੇ ਬੀਰ ਅਰ ਹਣੀ ਸੈਨ ॥

jab hate beer ar hanee sain ||

ਤਬ ਭਜੌ ਸੂਰ ਹੁਐ ਕਰ ਨਿਚੈਨ ॥

tab bhajau soor huaai kar nichain ||

When this hero and his army were killed, then all the warriors, becoming weaponsless, ran away (from the filed)

ਤਬ ਕੁੰਭ ਔਰ ਅਨਕੁੰਭ ਆਨ ॥

tab ku(n)bh aauar anaku(n)bh aan ||

ਦਲ ਰੁੱਕਯੋ ਰਾਮ ਕੋ ਤਯਾਗ ਕਾਨ ॥੫੨੦॥

dhal ru'kayo raam ko tayaag kaan ||520||

After that Kumbh and Ankumbh came forward and obstructed the army of Ram.520.

ਇਤਿ ਮਰਾਛ ਬਧਹ ॥

eit maraachh badheh ||

ਅਜਬਾ ਛੰਦ ॥

ajabaa chha(n)dh ||

AJBA STANZA

ਤ੍ਰੱਪੇ ਤਾਜੀ ॥

tra'pe taajee ||

ਗੱਜੇ ਗਾਜੀ ॥

ga'je gaajee ||

ਸੱਜੇ ਸਸਤ੍ਰੰ ॥

sa'je sasatra(n) ||

ਕੱਛੇ ਅਸਤ੍ਰੰ ॥੫੨੧॥

ka'chhe asatra(n) ||521||

The horses jumped, the warriors thundered and began to strike blows, being bedecked with weapons and arms.521.

ਤੁੱਟੇ ਤ੍ਰਾਣੰ ॥

tu'Te traana(n) ||

ਛੁੱਟੇ ਬਾਣੰ ॥

chhu'Te baana(n) ||

ਰੁੱਪੇ ਬੀਰੰ ॥

ru'pe beera(n) ||

ਬੁੱਠੇ ਤੀਰੰ ॥੫੨੨॥

bu'The teera(n) ||522||

The bows broke, the arrows were discharged, the warriors became firm and the shafts were showered.522.

ਘੁੱਮੇ ਘਾਯੰ ॥

ghu'me ghaaya(n) ||

ਜੁੱਮੇ ਚਾਯੰ ॥

ju'me chaaya(n) ||

ਰੱਜੇ ਰੋਸੰ ॥

ra'je rosa(n) ||