Ang 126

ਰਣ ਕਾਲੀ ਗੁੱਸਾ ਖਾਇ ਕੈ ॥੪੧॥

ran kaalee gu'saa khai kai ||41||

In her fury, Kali hath done this in the battlefield.41.

ਦੁਹਾ ਕੰਧਾਰਾ ਮੁਿਹ ਜੁੜੇ ਅਣੀਆਰਾ ਚੋਈਆਂ ॥

dhuhaa ka(n)dhaaraa mueh juRe aneeaaraa choieeaa(n) ||

Both the armies are facing each other and the blood is dripping from the tips of arrows.

ਧੂਹਿ ਕਿਰਪਾਣਾਂ ਤਿੱਖੀਆ ਨਾਲ ਲੋਹੂ ਧੋਈਆਂ ॥

dhooh kirapaanaa(n) ti'kheeaa naal lohoo dhoieeaa(n) ||

Pulling the sharp swords, they have been washed with blood.

ਹੂਰਾਂ ਸ੍ਰਣਵਤ ਬੀਜ ਨੂੰ ਘਤਿ ਘੇਿਰ ਖਲੋਈਆਂ ॥

hooraa(n) sranavat beej na(n)oo ghat ghir khaloieeaa(n) ||

The heavenly damsels (houris), surrounding Sranwat Beej, are standing

ਲਾੜਾ ਵੇਖਣਿ ਲਾੜੀਆਂ ਚਉਗਿਰਦੈ ਹੋਈਆਂ ॥੪੨॥

laaRaa vekhan laaReeaa(n) chaugiradhai hoieeaa(n) ||42||

Like the brides surrounding the bridegroom in order to see him.42.

ਚੋਬੀ ਧਉਸੀ ਪਾਈਆਂ ਦਲਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ॥

chobee dhausee paieeaa(n) dhalaa(n) mukaabalaa ||

The drummer beat the trumpet and armies attacked each other.

ਦਸਤੀ ਧੂਹ ਨਚਾਈਆਂ ਤੇਗਾਂ ਤਿਖੀਆਂ ॥

dhasatee dhooh nachaieeaa(n) tegaa(n) tikheeaa(n) ||

ਸੂਰਿਆਂ ਦੇ ਤਨ ਲਾਈਆਂ ਗੋਸ਼ਤ ਗਿੱਧੀਆਂ ॥

sooriaa(n) dhe tan laieeaa(n) goshat gi'dheeaa(n) ||

With their hands they pulled the naked sword and caused their dance.

ਬਿੱਧਣ ਰਾਤੀ ਆਈਆਂ ਮਰਦਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ॥

bi'dhan raatee aaieeaa(n) maradhaa(n) ghoRiaa(n) ||

These devourers of meat were struck on the bodies of the warriors.

ਜੋਗਣੀਆਂ ਮਿਲਿ ਧਾਈਆਂ ਲੋਹੂ ਭੱਖਣਾ ॥

joganeeaa(n) mil dhaieeaa(n) lohoo bha'khanaa ||

The nights of agony have come for the men and horses.

ਫਉਜਾਂ ਮਾਰਿ ਹਟਾਈਅਥ ਦੇਵਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ॥

faujaa(n) maar haTaieeath dhevaa(n) dhaanavaa(n) ||

The Yoginis have come together speedily in order to drink the blood.

ਭਜਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈਆਂ ਰਾਜੇ ਸੁੰਭ ਥੈ ॥

bhajadhee kathaa sunaieeaa(n) raaje su(n)bh thai ||

They told the story of their repulsion before the king Sumbh.

ਭੁਈਂ ਨ ਪਉਣੈ ਪਾਈਆਂ ਬੂੰਦਾ ਰਕਤ ਦੀਆਂ ॥

bhuiee(n) na paunai paieeaa(n) boo(n)dhaa rakat dheeaa(n) ||

The drops of blood (of Sranwat Beej) could not fall on the earth.

ਕਾਲੀ ਖੇਤ ਖਪਾਈਆਂ ਸਭੈ ਸੂਰਤਾਂ ॥

kaalee khet khapaieeaa(n) sabhai soorataa(n) ||

Kali destroyed all the manifestations of (Sranwat Beej) in the battlefield.

ਬਹੁਤੀ ਸਿਰੀ ਵਿਹਾਈਆਂ ਘੜੀਆਂ ਕਾਲ ਕੀਆ ॥

bahutee siree vihaieeaa(n) ghaReeaa(n) kaal keeaa ||

The last moments of death came over the heads of many fighters.

ਜਾਣਿ ਨ ਜਾਏ ਮਾਈਆਂ ਜੂਝੇ ਸੂਰਮੇ ॥੪੩॥

jaan na jaae maieeaa(n) joojhe soorame ||43||

The brave fighters could not even be recognized by their mothers, who gave birth to them.43.

ਸੁੰਭ ਸੁਣੀ ਕਰਹਾਲੀ ਸ੍ਰਣਵਤ ਬੀਜ ਦੀ ॥

su(n)bh sunee karahaalee sranavat beej dhee ||

Sumbh heard the bad news about the death of Sranwat Beej

ਰਣ ਵਿਚਿ ਕਿਨੈ ਨ ਝਾਲੀ ਦੁਰਗਾ ਆਂਵਦੀ ॥

ran vich kinai na jhaalee dhuragaa aa(n)vadhee ||

And that none could withstand the marching Durga in the battlefield.

ਬਹੁਤੇ ਬੀਰ ਜਟਾਲੀ ਉਠੇ ਆਖਿ ਕੈ ॥

bahute beer jaTaalee uThe aakh kai ||

Many brave fighters with matted hair got up saing

ਚੋਟਾ ਪਾਨ ਤਬਾਲੀ ਜਾਸਨ ਜੁੱਧ ਨੂੰ ॥

choTaa paan tabaalee jaasan ju'dh na(n)oo ||

That drummers should sound the drums because they would go for war.

ਥਰਿ ਥਰਿ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਚਾਲੀ ਦਲਾਂ ਚੜੰਦਿਆਂ ॥

thar thar pirathamee chaalee dhalaa(n) chaRa(n)dhiaa(n) ||

When the armies marched, the earth trembled

ਨਾਉ ਜਿਵੇ ਹੈ ਹਾਲੀ ਸਹੁ ਦਰੀਆਉ ਵਿਚਿ ॥

naau jive hai haalee sahu dhareeaau vich ||

Like the shaking boat, which is still in the river.

ਧੂੜਿ ਉਤਾਹਾਂ ਘਾਲੀ ਛੜੀ ਤੁਰੰਗਮਾਂ ॥

dhooR utaahaa(n) ghaalee chhaRee tura(n)gamaa(n) ||

The dust arose with the hooves of the horses

ਜਾਣਿ ਪੁਕਾਰੂ ਚਾਲੀ ਧਰਤੀ ਇੰਦ੍ਰ ਥੈ ॥੪੪॥

jaan pukaaroo chaalee dharatee i(n)dhr thai ||44||

And it seemed that the earth is going to Indra for a complaint.44.

ਆਹਰਿ ਮਿਲਿਆ ਆਹਰੀਆਂ ਸੈਣ ਸੂਰਿਆਂ ਸਾਜੀ ॥

aahar miliaa aahareeaa(n) sain sooriaa(n) saajee ||

The willing workers got engaged in work and as warriors they equipped the army.

ਚੱਲੇ ਸਉਹੇ ਦੁਰਗਸਾਹ ਜਣ ਕਾਬੈ ਹਾਜੀ ॥

cha'le sauhe dhuragasaeh jan kaabai haajee ||

They marched in front of Durga, like pilgrims going for Haj to Kaabah (Mecca).

ਤੀਰੀ ਤੇਗੀ ਜਮਧੜੀ ਰਣਿ ਵੰਡੀ ਭਾਜੀ ॥

teeree tegee jamadhaRee ran va(n)ddee bhaajee ||

They are inviting the warriors in the battlefield through the medium of arrows, swords and daggers.

ਇਕ ਘਾਇਲ ਘੁਮਨਿ ਸੂਰਮੇ ਜਣੁ ਮਕਤਬ ਕਾਜੀ ॥

eik ghail ghuman soorame jan makatab kaajee ||

Some wounded warriors are swinging like the Quadis in the school, reciting the holy Quran.

ਇਕ ਬੀਰ ਪਰੋਤੇ ਬਰਛੀਏ ਜਿਉ ਝੁਕ ਪਉਨ ਨਿਵਾਜੀ ॥

eik beer parote barachhe'ee jiau jhuk paun nivaajee ||

Some brave fighters are pierced by daggers and lining like a devout Muslim performing prayer.

ਇਕ ਦੁਰਗਾ ਸਉਹੇ ਖੁਨਸ ਕੈ ਖੁਣਸਾਇਨ ਤਾਜੀ ॥

eik dhuragaa sauhe khunas kai khunasain taajee ||

Some go in front of Durga in great fury by inciting their malicious horses.

ਇਕ ਧਾਵਨ ਦੁਰਗਾ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਜਿਉ ਭੁਖਿਆਏ ਪਾਜੀ ॥

eik dhaavan dhuragaa saamhane jiau bhukhiaae paajee ||

Some run in front of Durga like the hungry scoundrels

ਕਦੇ ਨ ਰੱਜੇ ਜੁਝ ਤੇ ਰਜਿ ਹੋਏ ਰਾਜੀ ॥੪੫॥

kadhe na ra'je jujh te raj hoe raajee ||45||

Who had never been satisfied in the war, but now they are satiated and pleased.45.

ਬੱਜੇ ਸੰਗਲੀਆਲੇ ਸੰਘਰ ਡੋਹਰੇ ॥

ba'je sa(n)galeeaale sa(n)ghar ddohare ||

The enchained double trumpets sounded.

ਡਹੇ ਜੁ ਖੇਤ ਜਟਾਲੇ ਹਾਠਾਂ ਜੋੜਿ ਕੈ ॥

ddahe ju khet jaTaale haaThaa(n) joR kai ||

Gathering together in ranks, the warriors with matted hair are engaged in war in the battlefield.

ਨੇਜੇ ਬੰਬਲੀਆਲੇ ਦਿੱਸਨ ਓਰੜੇ ॥

neje ba(n)baleeaale dhi'san oraRe ||

The lances bedecked with tassels seem leaning

ਚੱਲੇ ਜਾਣ ਜਟਾਲੇ ਨਾਵਣ ਗੰਗ ਨੂੰ ॥੪੬॥

cha'le jaan jaTaale naavan ga(n)g noo(n) ||46||

Like the hermits with matted locks going towards the Ganges for taking a bath.46.

ਦੁਰਗਾ ਅਤੈ ਦਾਨਵੀ ਸੂਲ ਹੋਈਆਂ ਕੰਗਾ ॥

dhuragaa atai dhaanavee sool hoieeaa(n) ka(n)gaa ||

The forces of Durga and demons are piercing each other like sharp thorns.

ਵਾਛੜ ਘੱਤੀ ਸੂਰਿਆਂ ਵਿਚ ਖੇਤ ਖਤੰਗਾਂ ॥

vaachhaR gha'tee sooriaa(n) vich khet khata(n)gaa(n) ||

The warriors showered arrows in the battlefield.

ਧੂਹਿ ਕ੍ਰਿਪਾਣਾ ਤਿੱਖੀਆਂ ਬਢ ਲਾਹਨਿ ਅੰਗਾਂ ॥

dhooh kirapaanaa ti'kheeaa(n) badd laahan a(n)gaa(n) ||

Pulling their sharp swords, they chop the limbs.

ਪਹਲਾ ਦਲਾਂ ਮਿਲੰਦਿਆਂ ਭੇੜੁ ਪਾਇਆ ਨਿਹੰਗਾਂ ॥੪੭॥

pahalaa dhalaa(n) mila(n)dhiaa(n) bheR paiaa niha(n)gaa(n) ||47||

When the forces met, at first there was war with swords.47.

ਓਰੜ ਫਉਜਾਂ ਆਈਆਂ ਬੀਰ ਚੜੇ ਕੰਧਾਰੀ ॥

oraR faujaa(n) aaieeaa(n) beer chaRe ka(n)dhaaree ||

The forces came in great numbers and the ranks of warriors marched forward

ਸੜਕ ਮਿਆਨੋ ਕਢੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆ ਤਰਵਾਰੀ ॥

saRak miaano kaddeeaa(n) ti'kheeaa taravaaree ||

They pulled their sharp swords from their scabbards.

ਕੜਕ ਉਠੇ ਰਣ ਮੱਚਿਆ ਵੱਡੇ ਹੰਕਾਰੀ ॥

kaRak uThe ran ma'chiaa va'dde ha(n)kaaree ||

With the blazing of the war, the great egoist warriors shouted loudly.

ਸਿਰ ਧੜ ਬਾਹਾਂ ਗਨ ਲੇ ਫੁਲ ਜੇਹੈ ਬਾੜੀ ॥

sir dhaR baahaa(n) gan le ful jehai baaRee ||

The pieces of head, trunk and arms look like garden-flowers.

ਜਾਪੇ ਕਟੇ ਬਾਢੀਆਂ ਰੁਖ ਚੰਦਨਿ ਆਰੀ ॥੪੮॥

jaape kaTe baaddeeaa(n) rukh cha(n)dhan aaree ||48||

And (the bodies) appear like the trees of sandalwood cut and sawed by the carpenters.48.

ਦੁਹਾ ਕੰਧਾਰਾ ਮੁਹਿ ਜੁੜੇ ਜਾ ਸੱਟ ਪਈ ਖਰਵਾਰ ਕਉ ॥

dhuhaa ka(n)dhaaraa muh juRe jaa sa'T piee kharavaar kau ||

When the trumpet, enveloped by the hide of a donkey, was beaten, both the forces faced each other.

ਤਕ ਤਕ ਕੈਬਰਿ ਦੁਰਗਸਾਹ ਤਕ ਮਾਰੇ ਭਲੇ ਜੁਝਾਰ ਕਉ ॥

tak tak kaibar dhuragasaeh tak maare bhale jujhaar kau ||

Looking at the warriors, Durga pointedly shot her arrows on the brave fighters.

ਪੈਦਲ ਮਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸੰਗਿ ਰਥ ਗਿਰੇ ਅਸਵਾਰ ਕਉ ॥

paidhal maare haatheeaa(n) sa(n)g rath gire asavaar kau ||

The warriors on foot were killed, the elephants were killed alongwith the fall of the chariots and horse- riders.