Ang 102

ਘਨ ਬੂੰਦਨ ਜਿਯੋ ਬਿਸਖੰ ਬਰਖੇ ॥੧੬॥

ghan boo(n)dhan jiyo bisakha(n) barakhe ||16||

And began to shoot arrows like the rain-drops.16.

ਜਨੁ ਘੋਰ ਕੈ ਸਿਆਮ ਘਟਾ ਘੁਮਡੀ ॥

jan ghor kai siaam ghaTaa ghumaddee ||

Like the roaring and advancing dark clouds,

ਅਸੁਰੇਸ ਅਨੀਕਨਿ ਤ੍ਰਯੋ ਉਮਿਡੀ ॥

asures aneekan trayo umiddee ||

The forces of the demon-king marched forward.

ਜਗ ਮਾਤ ਬਿਰੂਥਨਿ ਮੋ ਧਸਿ ਕੈ ॥

jag maat biroothan mo dhas kai ||

The Mother of the world, penetrating into the armies of the enemy,

ਧਨੁ ਸਾਇਕ ਹਾਥ ਗਹਿਯੋ ਹਸਿ ਕੈ ॥੧੭॥

dhan saik haath gahiyo has kai ||17||

She caught hold of the bow and arrows smilingly.17.

ਰਣ ਕੁੰਜਰ ਪੁੰਜ ਗਿਰਾਇ ਦੀਏ ॥

ran ku(n)jar pu(n)j girai dhe'ee ||

She overthrew in the battlefield the herds of elephants,

ਇਕ ਖੰਡ ਅਖੰਡ ਦੁਖੰਡ ਕੀਏ ॥

eik kha(n)dd akha(n)dd dhukha(n)dd ke'ee ||

And chopped into halves some of them.

ਸਿਰ ਏਕਨਿ ਚੋਟ ਨਿਫੋਟ ਬਹੀ ॥

sir ekan choT nifoT bahee ||

On the heads of some of them she struck such a mighty blow,

ਤਰਵਾਰ ਹੁਐ ਤਰਵਾਰ ਰਹੀ ॥੧੮॥

taravaar huaai taravaar rahee ||18||

That the bodies were pierced from the heads to the foot-palm.

ਤਨ ਝਝਰ ਹੁਐ ਰਣ ਭੂਮਿ ਗਿਰੇ ॥

tan jhajhar huaai ran bhoom gire ||

The decayed bodies fell in the battlefield

ਇਕ ਭਾਜ ਚਲੇ ਫਿਰ ਕੈ ਨ ਫਿਰੇ ॥

eik bhaaj chale fir kai na fire ||

Some ran away and did not return

ਇਕਿ ਹਾਥ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਆਨਿ ਬਹੇ ॥

eik haath hathiaar lai aan bahe ||

Some have caught hold of weapons and entered the battlefield

ਲਰਿ ਕੈ ਮਰਿ ਕੈ ਗਿਰਿ ਖੇਤਿ ਰਹੇ ॥੧੯॥

lar kai mar kai gir khet rahe ||19||

And after fighting have died and fallen in the field.19.

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥

naraaj chha(n)dh ||

NARAAJ STANZA

ਤਹਾ ਸੁ ਦੈਤ ਰਾਜਯੰ ॥

tahaa su dhait raajaya(n) ||

ਸਜੇ ਸੋ ਸਰਬ ਸਾਜਯੰ ॥

saje so sarab saajaya(n) ||

Then the demon-king gathered all the war-paraphernalis.

ਤੁਰੰਗ ਆਪ ਬਾਹੀਯੰ ॥

tura(n)g aap baaheeya(n) ||

ਬਧੰ ਸੁ ਮਾਤ ਚਾਹੀਯੰ ॥੨੦॥

badha(n) su maat chaaheeya(n) ||20||

He drove his horse forward and wanted to kill the Mother (goddess).20.

ਤਬੈ ਦ੍ਰੁਗਾ ਬਕਾਰਿ ਕੈ ॥

tabai dhrugaa bakaar kai ||

ਕਮਾਣ ਬਾਣ ਧਾਰਿ ਕੈ ॥

kamaan baan dhaar kai ||

Then the goddess Durga challenged him, taking up her bow and arrows

ਸੁ ਘਾਵ ਚਾਮਰੰ ਕੀਯੋ ॥

s ghaav chaamara(n) keeyo ||

ਉਤਾਰ ਹਸਤਿ ਤੇ ਦੀਯੋ ॥੨੧॥

autaar hasat te dheeyo ||21||

She wounded (one of) the generals named Chamar and threw him down on the ground from his elephatnt.21

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥

bhuja(n)g prayaat chha(n)dh ||

BHUJANG PRAYAAT STANZA

ਤਬੈ ਬੀਰ ਕੋਪੰ ਬਿੜਾਲਾਛ ਨਾਮੰ ॥

tabai beer kopa(n) biRaalaachh naama(n) ||

Then the hero named Biralachh was filled with ire.

ਸਜੇ ਸਸਤ੍ਰ ਦੇਹੰ ਚਲੋ ਜੁਧ ਧਾਮੰ ॥

saje sasatr dheha(n) chalo judh dhaama(n) ||

He bedecked himself with weapons and walked towards the battlefield.

ਸਿਰੰ ਸਿੰਘ ਕੇ ਆਨਿ ਘਾਯੰ ਪ੍ਰਹਾਰੰ ॥

sira(n) si(n)gh ke aan ghaaya(n) prahaara(n) ||

He struck his weapon on the head of the lion and wounded him,

ਬਲੀ ਸਿੰਘ ਸੋ ਹਾਥ ਸੋ ਮਾਰਿ ਡਾਰੰ ॥੨੨॥

balee si(n)gh so haath so maar ddaara(n) ||22||

But the brave lion killed him with his hands.22.

ਬਿੜਾਲਾਛ ਮਾਰੇ ਸੁ ਪਿੰਗਾਛ ਧਾਏ ॥

biRaalaachh maare su pi(n)gaachh dhaae ||

When Biralachh was killed, Pinagachh ran forward

ਦ੍ਰੁਗਾ ਸਾਮੁਹੇ ਬੋਲ ਬਾਕੇ ਸੁਨਾਏ ॥

dhrugaa saamuhe bol baake sunaae ||

Going in front of Durga, he uttered some inronical words.

ਕਰੀ ਅਭ੍ਰਿ ਜ੍ਯੋ ਗਰਜ ਕੈ ਬਾਣ ਬਰਖੰ ॥

karee abhr jayo garaj kai baan barakha(n) ||

Roaring like a cloud, he showered a volley of arrows

ਮਹਾ ਸੂਰ ਬੀਰੰ ਭਰੇ ਜੁਧ ਹਰਖੰ ॥੨੩॥

mahaa soor beera(n) bhare judh harakha(n) ||23||

That great hero was filled with pleasure in the battlefield.23.

ਤਬੈ ਦੇਵੀਅੰ ਪਾਣਿ ਬਾਣੰ ਸੰਭਾਰੰ ॥

tabai dheveea(n) paan baana(n) sa(n)bhaara(n) ||

Then the goddess caught hold of her bow and arrows.

ਹਨਿਯੋ ਦੁਸਟ ਕੇ ਘਾਇ ਸੀਸੰ ਮਝਾਰੰ ॥

haniyo dhusaT ke ghai seesa(n) majhaara(n) ||

She wounded the tyrant on his head with her shaft

ਗਿਰਿਯੋ ਝੂਮਿ ਭੂਮੰ ਗਏ ਪ੍ਰਾਣ ਛੁਟੰ ॥

giriyo jhoom bhooma(n) ge praan chhuTa(n) ||

Who swayed, fell down of the goround and breathed his last.

ਮਨੋ ਮੇਰ ਕੋ ਸਾਤਵੌ ਸ੍ਰਿੰਗ ਟੁਟੰ ॥੨੪॥

mano mer ko saatavau sira(n)g TuTa(n) ||24||

It seemed that the seventh peak of Sumeru mountain had fallen down.24.

ਗਿਰੈ ਬੀਰ ਪਿੰਗਾਛ ਦੇਬੀ ਸੰਘਾਰੇ ॥

girai beer pi(n)gaachh dhebee sa(n)ghaare ||

When the warriors like Pingachh fell in the field,

ਚਲੇ ਅਉਰੁ ਬੀਰੰ ਹਥਿਆਰੰ ਉਘਾਰੇ ॥

chale aaur beera(n) hathiaara(n) ughaare ||

Other warriors holding their weapons marched forward.

ਤਬੈ ਰੋਸਿ ਦੇਬਿਯੰ ਸਰੋਘੰ ਚਲਾਏ ॥

tabai ros dhebiya(n) sarogha(n) chalaae ||

Then the goddess in great ire shot many arrows,

ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਾਨ ਕੇ ਜੁਧ ਮਧੰ ਗਿਰਾਏ ॥੨੫॥

binaa praan ke judh madha(n) giraae ||25||

Which laid to rest many warriors in the battlefield.25.

ਚੌਪਈ ॥

chauapiee ||

CHAUPAI

ਜੇ ਜੇ ਸਤ੍ਰੁ ਸਾਮੁਹੇ ਆਏ ॥

je je satr saamuhe aae ||

ਸਬੈ ਦੇਵਤਾ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਏ ॥

sabai dhevataa maar giraae ||

The enemies who came before the goddess, they were all killed by her.

ਸੈਨਾ ਸਕਲ ਜਬੈ ਹਨਿ ਡਾਰੀ ॥

sainaa sakal jabai han ddaaree ||

ਆਸੁਰੇਸ ਕੋਪਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥੨੬॥

aasures kopaa aha(n)kaaree ||26||

When all the army was thus effaced, then the egoistic demon-king was filled with rage.26.

ਆਪ ਜੁਧ ਤਬ ਕੀਆ ਭਵਾਨੀ ॥

aap judh tab keeaa bhavaanee ||

ਚੁਨਿ ਚੁਨਿ ਹਨੈ ਪਖਰੀਆ ਬਾਨੀ ॥

chun chun hanai pakhareeaa baanee ||

Then the goddess Durga herself waged the war, and picked up and killed the warriors wearing armour.

ਕ੍ਰੋਧ ਜੁਆਲ ਮਸਤਕ ਤੇ ਬਿਗਸੀ ॥

krodh juaal masatak te bigasee ||

ਤਾ ਤੇ ਆਪ ਕਾਲਿਕਾ ਨਿਕਸੀ ॥੨੭॥

taa te aap kaalikaa nikasee ||27||

The flame of ire manifested itself from her forehead, which appeared in the form of goddess kalka.27.