Hikayat

ਹਿਕਾਇਤਾ ॥

hikaitaa ||

Hikayats

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਅਗੰਜੋ ਅਭੰਜੋ ਅਰੂਪੋ ਅਰੇਖ ॥

aga(n)jo abha(n)jo aroopo arekh ||

Now listen to the Tale of Raja Daleep,

ਅਗਾਧੋ ਅਬਾਧੋ ਅਭਰਮੋ ਅਲੇਖ ॥੧॥

agaadho abaadho abharamo alekh ||1||

Who was sitting besides the Honourable One (the King).(1)

ਅਰਾਗੋ ਅਰੂਪੋ ਅਰੇਖੋ ਅਰੰਗ ॥

araago aroopo arekho ara(n)g ||

The King had four sons,

ਅਜਨਮੋ ਅਬਰਨੋ ਅਭੂਤੋ ਅਭੰਗ ॥੨॥

ajanamo abarano abhooto abha(n)g ||2||

Who had learned the art of fighting and the Royal Court Etiquettes.(2)

ਅਛੇਦੋ ਅਭੇਦੋ ਅਕਰਮੋ ਅਕਾਮ ॥

achhedho abhedho akaramo akaam ||

In the war they were like the crocodiles and excited lions,

ਅਖੇਦੋ ਅਭੇਦੋ ਅਭਰਮੋ ਅਭਾਮ ॥੩॥

akhedho abhedho abharamo abhaam ||3||

Also they were very proficient horse-riders and adept in the hand-movements.(3)

ਅਰੇਖੋ ਅਭੇਖੋ ਅਲੇਖੋ ਅਭੰਗ ॥

arekho abhekho alekho abha(n)g ||

The King called all his four sons,

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹੇ ਰੰਗ ਰੰਗ ॥੪॥

khhudhaava(n)dh bakhhashi(n)dhahe ra(n)g ra(n)g ||4||

And offered them to sit on the gilded chairs.(4)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦੇਮ ਰਾਜਹਿ ਦਿਲੀਪ ॥

hikaayat shuneedhem raajeh dhileep ||

He, then, asked his prolific ministers,

ਨਿਸ਼ਸਤਹ ਬੁਦਹ ਨਿਜ਼ਦ ਮਾਨੋ ਮਹੀਪ ॥੫॥

nishasateh budheh nizadh maano maheep ||5||

‘Who among these four is suitable for kingship?‘(5)

ਕਿ ਓਰਾ ਹਮੀ ਬੂਦ ਪਿਸਰੇ ਚਹਾਰ ॥

k oraa hamee boodh pisare chahaar ||

When the wise minister heard this,

ਕਿ ਦਰ ਰਜ਼ਮ ਦਰ ਬਜ਼ਮ ਆਮੁਖ਼ਤਹ ਕਾਰ ॥੬॥

k dhar razam dhar bazam aamukhhateh kaar ||6||

He raised the flag to answer.(6)

ਬ ਰਜ਼ਮ ਅੰਦਰਾ ਹਮ ਚੁ ਅਜ਼ ਸ਼ੇਰ ਮਸਤ ॥

b razam a(n)dharaa ham ch az sher masat ||

He spoke thus, ‘you are, yourself righteous and wise,

ਕਿ ਚਾਬਕ ਰਿਕਾਬਸਤੁ ਗੁਸਤਾਖ਼ ਦਸਤ ॥੭॥

k chaabak rikaabasat gusataakhh dhasat ||7||

‘You are perceiver and possessor of independent reflections.(7)

ਚਹਾਰੋ ਸ਼ਹੇ ਪੇਸ਼ ਪਿਸਰਾ ਬੁਖਾਦ ॥

chahaaro shahe pesh pisaraa bukhaadh ||

‘This, what you have asked, is beyond my faculty.

ਜੁਦਾ ਬਰ ਜੁਦਾ ਕੁਰਸੀਏ ਜ਼ਰ ਨਿਸ਼ਾਦ ॥੮॥

judhaa bar judhaa kurase'ee zar nishaadh ||8||

‘Me suggesting might cause some friction.(8)

ਬਿ ਪੁਰਸ਼ੀਦ ਦਾਨਾਇ ਦਉਲਤ ਪਰਸਤ ॥

b purasheedh dhaanai dhaulat parasat ||

‘But, My Sovereign, if you insist, I would say,

ਅਜ਼ੀ ਅੰਦਰੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਕਸ ਅਸਤ ॥੯॥

azee a(n)dharoo(n) baadhashaahee kas asat ||9||

‘And present you the reaction (of our council).(9)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਆਂ ਚੁ ਦਾਨਾਇ ਦਾਨਸ਼ ਨਿਹਾਦ ॥

shuneedh aa(n) ch dhaanai dhaanash nihaadh ||

‘Because the one who endows helping hand,

ਬ ਤਮਕੀਨ ਪਾਸਖ ਅਲਮ ਬਰ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੧੦॥

b tamakeen paasakh alam bar kushaadh ||10||

‘Gets the (godly) help to gain success.(10)

ਬ ਗ਼ੁਫ਼ਤੰਦ ਖ਼ੁਸ਼ ਦੀਨ ਦਾਨਾਇ ਨਗ਼ਜ਼ ॥

b g(h)uphata(n)dh khhush dheen dhaanai nag(h)z ||

‘First of all we must test their intelligence,

ਕਿ ਯਜ਼ਦਾ ਸ਼ਨਾਸ ਅਸਤੁ ਆਜ਼ਾਦ ਮਗ਼ਜ਼ ॥੧੧॥

k yazadhaa shanaas asat aazaadh mag(h)z ||11||

‘And then we will set them on trial to judge their work.(11)

ਮਰਾ ਕੁਦਰਤੇ ਨੇਸਤ ਈਂ ਗੁਫ਼ਤ ਨੀਸਤ ॥

maraa kudharate nesat iee(n) guphat neesat ||

‘One (boy) should be given ten thousand elephants,

ਸੁਖਨ ਗੁਫ਼ਤਨੋ ਬਿਕਰ ਜਾ ਸੁਫ਼ਤ ਨੀਸਤ ॥੧੨॥

sukhan guphatano bikar jaa suphat neesat ||12||

‘And those (elephants) must be intoxicated and tied in heavy chains.(12)

ਅਗਰ ਸ਼ਹਿ ਬਿਗੋਯਦ ਬਿਗੋਯਮ ਜਵਾਬ ॥

agar sheh bigoyadh bigoyam javaab ||

‘To the second one, we will give one hundred thousand horses,

ਨੁਮਾਯਮ ਬ ਤੋ ਹਾਲ ਈਂ ਬਾ ਸਵਾਬ ॥੧੩॥

numaayam b to haal iee(n) baa savaab ||13||

‘On whose backs there will be gilded saddles, as charming as the spring-season.(13)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਯਜ਼ਦਾਨ ਯਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥

haraa kas k yazadhaan yaaree dhihadh ||

‘The third one will be given three hundred thousand camels,

ਬ ਕਾਰੇ ਜਹਾ ਕਾਮਗਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥੧੪॥

b kaare jahaa kaamagaaree dhihadh ||14||

‘Whose backs will be adorned with silver trappings.(14)

ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਬ ਅਕਲ ਆਜ਼ਮਾਈ ਕੁਨੇਮ ॥

k iee(n) raa b akal aazamaiee kunem ||

‘To the fourth one, we will give one seed of moong (lentil) and half a seed of gram,

ਵਜ਼ਾ ਪਸ ਬ ਕਾਰ ਆਜ਼ਮਾਈ ਕੁਨੇਮ ॥੧੫॥

vazaa pas b kaar aazamaiee kunem ||15||

‘Because that one possesses independent convictions and is endowed with intelligence.‘(15)

ਯਕੇ ਰਾ ਦਿਹਦ ਫ਼ੀਲ ਦਹਿ ਹਜ਼ਾਰ ਮਸਤ ॥

yake raa dhihadh pheel dheh hazaar masat ||

The one (the prince), who was wise, brought them (the seeds) to his home,

ਹਮਹ ਮਸਤੀਓ ਮਸਤ ਜ਼ੰਜੀਰ ਬਸਤ ॥੧੬॥

hameh masateeo masat za(n)jeer basat ||16||

And also acquired one more whole seed of gram.(16)

ਦਿਗ਼ਰ ਰਾ ਦਿਹਦ ਅਸਪ ਪਾ ਸਦ ਹਜ਼ਾਰ ॥

dhig(h)r raa dhihadh asap paa sadh hazaar ||

It was conceived that he would sow the seed,

ਜ਼ਿ ਜ਼ਰ ਸਾਖ਼ਤਹ ਜ਼ੀਨ ਚੂੰ ਨਉ ਬਹਾਰ ॥੧੭॥

z zar saakhhateh zeen choo(n) nau bahaar ||17||

And through that his intelligence could be adjudged.(17)

ਸਿਯਮ ਰਾ ਦਿਹਦ ਸ਼ੁਤਰ ਸਿ ਸਦ ਹਜ਼ਾਰ ॥

siyam raa dhihadh shutar s sadh hazaar ||

He sowed both the seeds in the soil,

ਹਮਹ ਨੁਕਰਹ ਬਾਰੋ ਹਮਹ ਜ਼ਰ ਨਿਗਾਰ ॥੧੮॥

hameh nukareh baaro hameh zar nigaar ||18||

And sought the blessedness of Almighty.(18)

ਚੁਅਮ ਰਾ ਦਿਹਦ ਮੁੰਗ ਯਕ ਨੁਖ਼ਦ ਨੀਮ ॥

chuam raa dhihadh mu(n)g yak nukhhadh neem ||

A period of six months had passed, when,

ਅਜ਼ਾ ਮਰਦ ਆਜ਼ਾਦ ਆਕਲ ਅਜ਼ੀਮ ॥੧੯॥

azaa maradh aazaadh aakal azeem ||19||

With the dawn of new season, the greenery sprouted.(19)

ਬਿਯਾਵੁਰਦ ਪੁਰ ਅਕਲ ਖ਼ਾਨਹ ਕਜ਼ਾ ॥

biyaavuradh pur akal khhaaneh kazaa ||

He kept repeating the process for ten years,

ਦਿਗ਼ਰ ਨੀਮ ਨੁਖ਼ਦਸ਼ ਬ ਬਸਤਨ ਅਜ਼ਾ ॥੨੦॥

dhig(h)r neem nukhhadhash b basatan azaa ||20||

And increased the produce by looking after them skilfully.(20)

ਹਮੀ ਖ਼ਾਸ਼ਤ ਕੋ ਤੁਖ਼ਮ ਰੇਜ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥

hamee khhaashat ko tukhham rezee kunadh ||

By repeating the seeding for ten, twenty times,

ਖ਼ਿਰਦ ਆਜ਼ਮਾਯਸ਼ ਬਰੇਜ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥੨੧॥

khhiradh aazamaayash barezee kunadh ||21||

He accumulated great many heaps of grains.(21)

ਦਫ਼ਨ ਕਰਦ ਹਰਦੋ ਜ਼ਮੀਂ ਅੰਦਰਾ ॥

dhaphan karadh haradho zamee(n) a(n)dharaa ||

Doing so he amassed a good amount of wealth,

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਬਰ ਸ਼ੁਕਰ ਸਾਹਿਬ ਗਿਰਾ ॥੨੨॥

nazar karadh bar shukar saahib giraa ||22||

Which had come through those mounds of cereals.(22)

ਚੁ ਸ਼ਸ਼ ਮਾਹਿ ਗੁਸ਼ਤੰਦ ਦਰਾ ਦਫ਼ਨਵਾਰ ॥

ch shash maeh gushata(n)dh dharaa dhaphanavaar ||

Using this (money) he purchased ten thousand elephants,

ਪਦੀਦ ਆਮਦਹ ਸਬਜ਼ਹੇ ਨਉ ਬਹਾਰ ॥੨੩॥

padheedh aamadheh sabazahe nau bahaar ||23||

Which were as tall as mountains and they walked like the water of river Nile.(23)

ਬਰੇਜ਼ੀਦ ਦਹਿ ਸਾਲ ਤੁਖ਼ਮੇ ਕਜ਼ਾ ॥

barezeedh dheh saal tukhhame kazaa ||

Also he bought five thousand horses,

ਬ ਪਰਵਰਦਹ ਓਰਾ ਬੁਰੀਦਨ ਅਜ਼ਾ ॥੨੪॥

b paravaradheh oraa bureedhan azaa ||24||

Who had gilded saddles and silver trappings.(24)

ਬਰੇਜ਼ੀ ਦਹੇ ਬੀਸਤ ਬਾਰਸ਼ ਅਜ਼ੋ ॥

barezee dhahe beesat baarash azo ||

Three thousand camels, which he had acquired,

ਬਸੇ ਗਸ਼ਤਹ ਖ਼ਰਵਾਰ ਦਾਨਹ ਅਜ਼ੋ ॥੨੫॥

base gashateh khharavaar dhaaneh azo ||25||

All of them had bags full of gold and silver at their backs.(25)

ਚੁਨਾ ਜ਼ਿਯਾਦਹ ਸ਼ੁਦ ਦਉਲਤੇ ਦਿਲ ਕਰਾਰ ॥

chunaa ziyaadheh shudh dhaulate dhil karaar ||

With the monetary strength coming through one seed,

ਕਜ਼ੋ ਦਾਨਹ ਸ਼ੁਦ ਦਾਨਹਾਏ ਅੰਬਾਰ ॥੨੬॥

kazo dhaaneh shudh dhaanahaae a(n)baar ||26||

He inhabited a new city called Delhi.(26)

ਖ਼ਰੀਦਹ ਅਜ਼ਾ ਨਕਦ ਦਹਿ ਹਜ਼ਾਰ ਫ਼ੀਲ ॥

khhareedheh azaa nakadh dheh hazaar pheel ||

And the money coming through the moong seed he flourished the City of Moong,

ਚੁ ਕੋਹੇ ਰਵਾ ਹਮ ਚੁ ਦਰੀਆਇ ਨੀਲ ॥੨੭॥

ch kohe ravaa ham ch dhareeaai neel ||27||

Which was extremely admired by his confidants.(27)

ਬਗੀਰਦ ਅਜ਼ੋ ਅਸਪ ਪਾਸਦ ਹਜ਼ਾਰ ॥

bageeradh azo asap paasadh hazaar ||

Proceeding as such, a period of twelve years had lapsed.

ਹਮਹ ਜਰ ਵ ਜ਼ੀਨੋ ਹਮਹ ਨੁਕਰਹਵਾਰ ॥੨੮॥

hameh jar v zeeno hameh nukarahavaar ||28||

And undiminishable amount of wealth was amassed.(28)

ਖ਼ਰੀਦੰਦ ਸੇ ਸਦ ਹਜ਼ਾਰੋ ਸ਼ੁਤਰ ॥

khhareedha(n)dh se sadh hazaaro shutar ||

The King was seated on the throne majestically.

ਹਮਹ ਜ਼ਰਹ ਬਾਰੋ ਹਮਹ ਨੁਕਰਹ ਪੁਰ ॥੨੯॥

hameh zareh baaro hameh nukareh pur ||29||

When he (the Minister) walked in and the King of seven continents asked,(29)

ਵਜ਼ਾ ਦਾਲ ਨਉ ਸ਼ਹਿਰ ਆਜ਼ਮ ਬੁਬਸਤ ॥

vazaa dhaal nau shahir aazam bubasat ||

‘Bring and present to me the papers,

ਕਿ ਨਾਮੇ ਅਜ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਹਲੀ ਸ਼ੁਦਸਤ ॥੩੦॥

k naame azaa shahir dhihalee shudhasat ||30||

‘Which enumerate what I had endowed to my four sons.‘(30)

ਦਿਗ਼ਰ ਦਾਨਹ ਰਾ ਬਸਤ ਮੂੰਗੀ ਪਟਨ ॥

dhig(h)r dhaaneh raa basat moo(n)gee paTan ||

The recording scribe picked up the pen,

ਚੁ ਦੋਸਤਾ ਪਸੰਦਸਤੁ ਦੁਸ਼ਮਨ ਫ਼ਿਕਨ ॥੩੧॥

ch dhosataa pasa(n)dhasat dhushaman phikan ||31||

And to reply, (he) raised his flag.(31)

ਬ ਗੁਜ਼ਰੀਦ ਦਹ ਦੋ ਬਰ ਈਂ ਨਮਤ ਸਾਲ ॥

b guzareedh dheh dho bar iee(n) namat saal ||

(The Raja asked,) ‘I had bequeathed them thousands (of rupees),

ਬਸੇ ਗਸ਼ਤ ਜੋ ਦਉਲਤੇ ਬੇ ਜ਼ਵਾਲ ॥੩੨॥

base gashat jo dhaulate be zavaal ||32||

‘Examine the deed and open your tongue (to speak).(32)

ਚੁ ਬਿਨਸ਼ਸਤ ਬਰ ਤਖ਼ਤ ਮਾਨੋ ਮਹੀਪ ॥

ch binashasat bar takhhat maano maheep ||

‘Read from the paper and narrate,

ਬ ਪੁਰਸ਼ਸ ਦਰਾਮਦ ਸਹੇ ਹਫ਼ਤ ਦੀਪ ॥੩੩॥

b purashas dharaamadh sahe haphat dheep ||33||

‘How much I had given to each of them.‘(33)

ਬਿਗੋਯਦ ਬ ਪੇਸ਼ੀਨ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਬਿਯਾਰ ॥

bigoyadh b pesheen kaag(h)z biyaar ||

When he (the scribe) heard the command of the King,

ਚਿ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦਅਮ ਮਨ ਬ ਪਿਸਰਾ ਚਹਾਰ ॥੩੪॥

ch bakhhasheedham man b pisaraa chahaar ||34||

Who had earned the praises and the status same as the gods.(34)

ਦਬੀਰੇ ਕਲਮ ਬਰ ਕਲਮ ਜਨ ਗਿਰਿਫ਼ਤ ॥

dhabeere kalam bar kalam jan giriphat ||

(King stressed,) ‘Present to me, whatever beneficence I had endowed to,

ਜਵਾਬੇ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਅਲਮਬਰ ਗਰਿਫ਼ਤ ॥੩੫॥

javaabe sukhhan raa alamabar gariphat ||35||

‘You, the lights of the world and stars of Yaman.‘(35)

ਬਗੁਫ਼ਤਾ ਚਿ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਏਸ਼ਾ ਹਜ਼ਾਰ ॥

baguphataa ch bakhhasheedh eshaa hazaar ||

The first son replied, ‘Most of the elephants were killed in the wars,

ਬ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਬੁਬੀਂ ਤਾ ਜ਼ੁਬਾਨਸ ਬਿਯਾਰ ॥੩੬॥

b kaag(h)z bubee(n) taa zubaanas biyaar ||36||

‘And the ones which were saved, I gave them out in charity like you do.‘(36)

ਬ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਬੁਬੀਂ ਤਾ ਬਿਗੋਯਦ ਜ਼ੁਬਾ ॥

b kaag(h)z bubee(n) taa bigoyadh zubaa ||

He asked the second son, ‘What have you done with the horses?‘

ਚਿ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਸ਼ੁਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਹਰਕਸ ਅਜ਼ਾ ॥੩੭॥

ch bakhhasheedh shudh bakhhash harakas azaa ||37||

(He replied), ‘I have given out some in charity and rest faced the death.‘(37)

ਚੁ ਬਿਸ਼ਨੀਦ ਸੁਖ਼ਨ ਅਜ਼ ਮਹੀਪਾਨ ਮਾਨ ॥

ch bishaneedh sukhhan az maheepaan maan ||

(He) asked the third one to show him his camels.

ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਹ ਸਿਫ਼ਤ ਚੂੰ ਮਲਾਯਕ ਮਕਾਨ ॥੩੮॥

pharishateh siphat choo(n) malaayak makaan ||38||

‘To whom have you denoted them?‘(38)

ਬਯਾਰੀ ਮਰਾ ਪੇਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦਹ ਮਨ ॥

bayaaree maraa pesh bakhhasheedheh man ||

He replied, ‘A number of them died in the wars,

ਚਰਾਗ਼ੇ ਜਹਾ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਯਮਨ ॥੩੯॥

charaag(h)e jahaa aaphataabe yaman ||39||

‘And the remaining I gave in charity.‘(39)

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਮੁਰਦੰਦ ਬਾਜੇ ਮੁਹਿੰਮ ॥

bigoyadh k muradha(n)dh baaje muhi(n)m ||

Then (he) asked the fourth one, ‘Oh, you the gentle one,‘

ਕਿ ਮਾ ਹਮ ਬਸਾ ਫ਼ੀਲ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦਹਅਮ ॥੪੦॥

k maa ham basaa pheel bakhhasheedhaham ||40||

‘You, the one deserving royal canopy and the throne,(40)

ਦਿਗ਼ਰ ਰਾ ਬਪੁਰਸ਼ੀਦ ਅਪਸ ਚ ਕਰਦ ॥

dhig(h)r raa bapurasheedh apas ch karadh ||

‘Where is the gift, which I granted you;

ਕਿ ਬਾਜ਼ੇ ਬਬਖ਼ਸ਼ੀਦੁ ਬਾਜ਼ੇ ਬਿਮੁਰਦ ॥੪੧॥

k baaze babakhhasheedh baaze bimuradh ||41||

‘One seed of moong and the half that of gram?‘(41)

ਸਿਅਮ ਰਾ ਬਪੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ੁਤਰਾ ਨੁਮਾ ॥

siam raa bapurasheedh shutaraa numaa ||

(He replied,) ‘If your command permits, I may present you,

ਕੁਜਾ ਤੋ ਬਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਏ ਜਾਨ ਮਾ ॥੪੨॥

kujaa to babakhhasheedh e jaan maa ||42||

‘All the elephants, horses and many a camels.‘(42)

ਬਗੁਫ਼ਤਾ ਕਿ ਬਾਜ਼ੇ ਬਕਾਰ ਆਮਦੰਦ ॥

baguphataa k baaze bakaar aamadha(n)dh ||

He brought forward ten hundred thousand stupefied elephants,

ਬਬਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰੂੰ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਮਦੰਦ ॥੪੩॥

babakhhash a(n)dharoo(n) beshumaar aamadha(n)dh ||43||

Which were adorned with gold and silver trappings.(43)

ਚੁਅਮ ਰਾ ਬਪੁਰਸ਼ੀਦ ਕਿ ਏ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥

chuam raa bapurasheedh k e nek bakhhat ||

He presented ten to twelve thousand horses,

ਸਜ਼ਾਵਾਰ ਦੇਹੀਮ ਸਾਯਾਨ ਤਖ਼ਤ ॥੪੪॥

sazaavaar dheheem saayaan takhhat ||44||

Adorned with numerous gilded saddles.(44)

ਕੁਜਾ ਗਸ਼ਤ ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼ ਤੁਮਾਰਾ ਫ਼ਹੀਮ ॥

kujaa gashat bakhhashash tumaaraa phaheem ||

He brought along steel helmets and armours,

ਯਕੇ ਦਾਨਹ ਮੁੰਗੋ ਦਿਗ਼ਰ ਨੁਖ਼ਦ ਨੀਮ ॥੪੫॥

yake dhaaneh mu(n)go dhig(h)r nukhhadh neem ||45||

And also gilded animal-blankets, arrows, and expensive swords,(45)

ਸ਼ਵਦ ਗਰ ਹੁਕਮ ਤਾ ਬਿਯਾਰੇਮ ਪੇਸ਼ ॥

shavadh gar hukam taa biyaarem pesh ||

The camels from Baghdad, which were laden with ornamented clothes,

ਹਮਹ ਫ਼ੀਲੁ ਅਸਪੋ ਅਜ਼ੋ ਸ਼ੁਤਰ ਬੇਸ਼ ॥੪੬॥

hameh pheel asapo azo shutar besh ||46||

Plenty of gold, great number of clothes,(46)

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਫ਼ੀਲੇ ਦੋ ਦਹਿ ਹਜ਼ਾਰ ਮਸਤ ॥

nazar karadh pheele dho dheh hazaar masat ||

Ten neelams (precious stones), and many Dinars (coins),

ਪੁਰ ਅਜ਼ ਜ਼ਰ ਬਾਰੋ ਹਮਹ ਨੁਕਰਹ ਬਸਤ ॥੪੭॥

pur az zar baaro hameh nukareh basat ||47||

By looking at them even eyes shuddered.(47)

ਹੁਮਾ ਅਸਪ ਪਾ ਸਦ ਹਜ਼ਾਰ ਆਵਰੀਦ ॥

humaa asap paa sadh hazaar aavareedh ||

Through one seed of moong, he raised a city,

ਹੁਮਾ ਜ਼ਰ ਜ਼ੀਨ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਵਰੀਦ ॥੪੮॥

humaa zar zeen beshumaar aavareedh ||48||

Which was given the name of Moongi-patam.(48)

ਹਮਹ ਖ਼ੋਦ ਖ਼ੁਫ਼ਤਾਨ ਬਰਗਸ਼ਤਵਾ ॥

hameh khhodh khhuphataan baragashatavaa ||

With the other, half of gram-seed, he raised another one,

ਬਸੇ ਤੀਰੁ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਕੀਮਤ ਗਿਰਾ ॥੪੯॥

base teer shamasher keemat giraa ||49||

And associating with his name, it was called Delhi.(49)

ਬਸੇ ਸ਼ੁਤਰ ਬਗਦਾਦ ਜ਼ਰ ਬਫ਼ਤ ਬਾਰ ॥

base shutar bagadhaadh zar baphat baar ||

The King approved this innovation and honoured him,

ਜ਼ਰੋ ਜਾਮਹ ਨੀਮ ਆਸਤੀਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥੫੦॥

zaro jaameh neem aasatee(n) beshumaar ||50||

From then on gave him the name as Raja Daleep.(50)

ਕਿ ਦਹਿ ਨੀਲੁ ਦਹਿ ਪਦਮ ਦੀਨਾਰ ਜ਼ਰਦ ॥

k dheh neel dheh padham dheenaar zaradh ||

The omens of royalty, which were depicted in him,

ਕਜ਼ੋ ਦੀਦਹ ਸ਼ੁਦ ਦੀਦਹੇ ਦੋਸਤ ਸਰਦ ॥੫੧॥

kazo dheedheh shudh dheedhahe dhosat saradh ||51||

Made him worthy of the throne.(51)

ਕਿ ਯਕ ਮੁੰਗ ਯਕ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ੋ ਕਾਮ ਸ਼ੁਦ ॥

k yak mu(n)g yak shahir zo kaam shudh ||

Such a man deserved gilded canopy, royal stamp and coinage,

ਕਿ ਮੂੰਗੀ ਪਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਓ ਨਾਮ ਸ਼ੁਦ ॥੫੨॥

k moo(n)gee paTan shahir o naam shudh ||52||

And thousands of honours were sacrificed on to him.(52)

ਕਿ ਨੀਮਿ ਨੁਖ਼ਦ ਰਾ ਦਿਗ਼ਰ ਸ਼ਹਿਰ ਬਸਤ ॥

k neem nukhhadh raa dhig(h)r shahir basat ||

The (other) three were fools and possessed tarnished minds.

ਕਿ ਨਾਮੇ ਅਜ਼ੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਹਲੀ ਸ਼ੁਦ ਅਸਤ ॥੫੩॥

k naame azo shahir dhihalee shudh asat ||53||

Their language was rustic and their gait was detestable.(53)

ਖ਼ੁਸ਼ ਆਮਦ ਬ ਤਦਬੀਰ ਮਾਨੋ ਮਹੀਪ ॥

khhush aamadh b tadhabeer maano maheep ||

He (King) displayed his desire, as he (son) was to be given the kingdom,

ਖ਼ਿਤਾਬਸ਼ ਬਦੋ ਦਾਦ ਰਾਜਹ ਦਲੀਪ ॥੫੪॥

khhitaabash badho dhaadh raajeh dhaleep ||54||

He would disclose all his wealth to him (son),(54)

ਕਿ ਪੈਦਾ ਅਜ਼ੋ ਮਰਦ ਸ਼ਾਹਨ ਸ਼ਹੀ ॥

k paidhaa azo maradh shaahan shahee ||

And he would be a suitable person to sit on the throne,

ਸਜ਼ਾਵਾਰ ਤਖ਼ਤ ਅਸਤੁ ਤਾਜੋ ਮਹੀ ॥੫੫॥

sazaavaar takhhat asat taajo mahee ||55||

On account of his high intellect.(55)

ਬਜ਼ੇਬਦ ਅਜ਼ੋ ਮਰਦ ਤਾਜੋ ਨਗ਼ੀਂ ॥

bazebadh azo maradh taajo nag(h)ee(n) ||

Then, he (the fourth prince) attained the title of Raja Daleep,

ਬਰ ਆਂ ਅਕਲੁ ਤਦਬੀਰ ਹਜ਼ਾਰ ਆਫ਼ਰੀਂ ॥੫੬॥

bar aa(n) akal tadhabeer hazaar aapharee(n) ||56||

As the King had endowed him the kingdom.(56)

ਸਿ ਓ ਅਸਤ ਬੇਅਕਲ ਆਲੂਦਹ ਮਗ਼ਜ਼ ॥

s o asat beakal aaloodheh mag(h)z ||

The other three were banished from the territory,

ਨ ਰਫ਼ਤਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ਤਰ ਨ ਗ਼ੁਫ਼ਤਾਰ ਨਗ਼ਜ਼ ॥੫੭॥

n raphataar khhushatar na g(h)uphataar nag(h)z ||57||

Because neither they were intelligent nor devoid of bad traits.(57)

ਹਮੀ ਖ਼ਾਸਤ ਕਿ ਓਰਾ ਬਸ਼ਾਹੀ ਦਿਹਮ ॥

hamee khhaasat k oraa bashaahee dhiham ||

He (Daleep) was enthroned on the royal seat,

ਜ਼ਿ ਦੌਲਤ ਖ਼ੁਦਸ਼ਰਾ ਅਗਾਹੀ ਦਿਹਮ ॥੫੮॥

z dhaualat khhudhasharaa agaahee dhiham ||58||

And the door of the treasure was opened for him by the key.(58)

ਬਜ਼ੇਬਦ ਕਜ਼ੋ ਰੰਗ ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਹੀ ॥

bazebadh kazo ra(n)g shaahanashahee ||

(The King) endowed the kingdom to him, and, himself, became a freeman,

ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਊਰ ਅਸਤ ਵ ਮਾਲਕ ਮਹੀ ॥੫੯॥

k saahib shuoor asat v maalak mahee ||59||

Adoring the ascetic’s garb, he took his way to the jungle (seclusion).(59)

ਖ਼ਿਤਾਬਸ਼ ਕਜ਼ੋ ਗਸ਼ਤ ਰਾਜਹ ਦਲੀਪ ॥

khhitaabash kazo gashat raajeh dhaleep ||

(The poet says),

ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਬਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਮਾਨੋ ਮਹੀਪ ॥੬੦॥

khhilaaphat babakhhasheedh maano maheep ||60||

‘Oh Saki, the bartender, give me the cup full of green (liquid),

ਸਿ ਪਿਸਰਾ ਦਿਗ਼ਰ ਸ਼ਾਹਿ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਦ ॥

s pisaraa dhig(h)r shaeh aazaadh karadh ||

‘Which I may need at the time of struggle,(60)

ਨ ਦਾਨਸ਼ ਪਰਸਤੋ ਨ ਆਜ਼ਾਦ ਮਰਦ ॥੬੧॥

n dhaanash parasato na aazaadh maradh ||61||

‘And give me this so that at the time of assessment,

ਕਿ ਓਰਾ ਬਰੋ ਜ਼ਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਨਿਸ਼ਾਦ ॥

k oraa baro zar si(n)ghaasan nishaadh ||

‘I may commence the use of my sword.(61)(2)

ਕਲੀਦੇ ਕੁਹਨ ਗੰਜ ਰਾ ਬਰ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੬੨॥

kaleedhe kuhan ga(n)j raa bar kushaadh ||62||

ਬਦੋ ਦਾਦ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ੁਦ ਆਜ਼ਾਦ ਗਸ਼ਤ ॥

badho dhaadh shaahee khhudh aazaadh gashat ||

ਬਪੋਸ਼ੀਦ ਦਲਕਸ਼ ਰਵਾ ਸ਼ੁਦ ਬਦਸ਼ਤ ॥੬੩॥

baposheedh dhalakash ravaa shudh badhashat ||63||

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸਬਜ਼ ਰੰਗ ॥

bidheh saakeeyaa saag(h)re sabaz ra(n)g ||

ਕਿ ਮਾਰਾ ਬਕਾਰ ਅਸਤ ਦਰ ਵਕਤ ਜੰਗ ॥੬੪॥

k maaraa bakaar asat dhar vakat ja(n)g ||64||

ਬ ਮਨ ਦਿਹ ਕਿ ਬਖ਼ਤ ਆਜ਼ਮਾਈ ਕੁਨਮ ॥

b man dheh k bakhhat aazamaiee kunam ||

ਜ਼ਿ ਤੇਗ਼ੇ ਖ਼ੁਦਸ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੁਨਮ ॥੬੫॥੨॥

z teg(h)e khhudhash kaaravaiee kunam ||65||2||

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਦਾਨਸ਼ ਦਿਹੋ ਦਾਦਗਰ ॥

khhudhaava(n)dh dhaanash dhiho dhaadhagar ||

God is the endower of all wisdom and justice.

ਰਜ਼ਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਰੋਜ਼ੀ ਦਿਹੋ ਹਰ ਹੁਨਰ ॥੧॥

razaa bakhhash rozee dhiho har hunar ||1||

(He) bestows bliss, living and ingenuity.(1)

ਅਮਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦ ਓ ਦਸਤਗੀਰ ॥

amaa bakhhash bakhhashi(n)dh o dhasatageer ||

(He) is benevolent and helper,

ਕੁਸ਼ਾਯਸ਼ ਕੁਨੋ ਰਹਿ ਨੁਮਾਯਸ਼ ਪਜ਼ੀਰ ॥੨॥

kushaayash kuno reh numaayash pazeer ||2||

(He) disintegrates the bondage, and guides our thought.(2)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਯਕੇ ਨੇਕ ਮਰਦ ॥

hikaayat shuneedham yake nek maradh ||

Listen now, the Tale of a kind man,

ਕਿ ਅਜ਼ ਦਉਰ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਰਾਵੁਰਦ ਗਰਦ ॥੩॥

k az dhaur dhushaman baraavuradh garadh ||3||

Who trampled the enemies in the dust.(3)

ਖ਼ਸਮ ਅਫ਼ਕਨੋ ਸ਼ਾਹਿ ਚੀਂ ਦਿਲ ਫ਼ਰਾਜ਼ ॥

khhasam aphakano shaeh chee(n) dhil pharaaz ||

He, the King of China, was very shrewd and openhearted.

ਗ਼ਰੀਬੁਲ ਨਿਵਾਜ਼ੋ ਗ਼ਨੀਮੁਲ ਗੁਦਾਜ਼ ॥੪॥

g(h)reebul nivaazo g(h)neemul gudhaaz ||4||

He elevated the poor but looked down upon the egoists.(4)

ਜਿ ਰਜ਼ਮੋ ਬ ਬਜ਼ਮੋ ਹਮਹ ਬੰਦੁਬਸਤ ॥

j razamo b bazamo hameh ba(n)dhubasat ||

He was adept in the war and in all the (court) managements.

ਕਿ ਬਿਸਯਾਰ ਤੇਗ਼ ਅਸਤ ਹੁਸ਼ਯਾਰ ਦਸਤ ॥੫॥

k bisayaar teg(h) asat hushayaar dhasat ||5||

In swordsmanship, he was very swift in the movements of his hands.(5)

ਨਿਵਾਲਹ ਪਿਯਾਲਹ ਜਿ ਰਜ਼ਮੋ ਬ ਬਜ਼ਮ ॥

nivaaleh piyaaleh j razamo b bazam ||

His masterly sword and gun actions were much proficient.

ਤੁ ਗੁਫ਼ਤੀ ਕਿ ਦੀਗਰ ਯਲੇ ਸ਼ੁਦ ਬ ਬਜ਼ਮ ॥੬॥

t guphatee k dheegar yale shudh b bazam ||6||

He was second to none in eating and drinking and, both, in his fighting feats and court manners, You would think, ‘Could there be any one like him?’(6)

ਜ਼ਿ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ਹਮ ਚੁ ਆਮੁਖ਼ਤਹ ਸ਼ੁਦ ॥

z teero tupha(n)g ham ch aamukhhateh shudh ||

He was so much proficient in throwing the arrows and shooting the gun,

ਤੁ ਗੋਈ ਕਿ ਦਰ ਸ਼ਿਕਮ ਅੰਦੋਖ਼ਤਹ ਸ਼ੁਦ ॥੭॥

t goiee k dhar shikam a(n)dhokhhateh shudh ||7||

That you would reflect, he was trained in his mother’s abdomen.(7)

ਚੁ ਮਾਲਸ਼ ਗਿਰਾਨਸ਼ ਮਤਾਯਸ਼ ਅਜ਼ੀਮ ॥

ch maalash giraanash mataayash azeem ||

He had abundance of wealth.

ਕਿ ਮੁਲਕਸ਼ ਬਸੇ ਅਸਤ ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼ ਕਰੀਮ ॥੮॥

k mulakash base asat bakhhashash kareem ||8||

He ruled over many counties through Karim, the Bountiful.(8)

ਅਜ਼ੋ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਬ ਆਖ਼ਰ ਸ਼ੁਦਸਤ ॥

azo baadhashaahee b aakhhar shudhasat ||

(Abruptly) his kingdom was terminated.

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਵਜ਼ੀਰਾਨ ਓ ਪੇਸ਼ ਪਸਤ ॥੯॥

nishasata(n)dh vazeeraan o pesh pasat ||9||

And all his Ministers came and positioned themselves around him.(9)

ਜ਼ਿ ਤੋ ਪਸ ਕਿਰਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਿਹਮ ॥

z to pas kiraa baadhashaahee dhiham ||

(They asked), ‘Who could we endow the kingdom after you?

ਕਿਰਾ ਤਾਜ ਇਕਬਾਲ ਬਰ ਸਰ ਨਿਹਮ ॥੧੦॥

kiraa taaj ikabaal bar sar niham ||10||

‘And on whose head the crown be replaced and royal canopy entrusted?(10)

ਕਿਰਾ ਮਰਦ ਅਜ਼ ਖ਼ਾਨਹ ਬੇਰੂੰ ਕੁਨਦ ॥

kiraa maradh az khhaaneh beroo(n) kunadh ||

‘Whom should we get out of his house?

ਕਿਰਾ ਬਖ਼ਤ ਇਕਬਾਲ ਬਰ ਸਰ ਨਿਹਦ ॥੧੧॥

kiraa bakhhat ikabaal bar sar nihadh ||11||

‘And who should be delegated the power to rule?’(11)

ਬ ਹੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਕੁਸ਼ਾਦੋ ਦੁ ਚਸ਼ਮ ॥

b hosh a(n)dhar aamadh kushaadho dh chasham ||

When the King regained the cognisance, opened his both the eyes,

ਬਗੁਫ਼ਤਾ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਾਹਿ ਪੇਸ਼ੀਨ ਰਸਮ ॥੧੨॥

baguphataa sukhhan shaeh pesheen rasam ||12||

And uttered the words as per his protocol,(12)

ਨ ਪਾਓ ਨ ਦਸਤੋ ਨ ਚਸ਼ਮੋ ਜ਼ੁਬਾ ॥

n paao na dhasato na chashamo zubaa ||

‘The one who has no feet, no hands, no eyes and no tongue,

ਨ ਹੋਸ਼ੋ ਨ ਹਿੰਮਤ ਨ ਹੈਬਤ ਕਸਾ ॥੧੩॥

n hosho na hi(n)mat na haibat kasaa ||13||

‘Neither shows cleverness, nor zeal, and possesses no fear.(13)

ਨ ਹਉਲੋ ਨ ਹਿੰਮਤ ਨ ਹੀਲਹ ਨ ਹੋਸ਼ ॥

n haulo na hi(n)mat na heeleh na hosh ||

‘He has no anxiety, no wit, no lame excuses and no laziness.

ਨ ਬੀਨੀ ਨ ਬੀਨਾਯਗੀ ਹਰ ਦੁ ਗੋਸ਼ ॥੧੪॥

n beenee na beenaayagee har dh gosh ||14||

‘Neither he can smell and see, nor can hear from both the ears.(14)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਹਸਤ ਆਜ਼ਮਾਯਸ਼ ਬਵਦ ॥

haraa kas k hasat aazamaayash bavadh ||

‘One who has such eight traits,

ਵਜ਼ਾ ਦਉਰ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਸ਼ ਬਵਦ ॥੧੫॥

vazaa dhaur dhee baadhashaahash bavadh ||15||

‘Enthrone him to run the righteous kingdom.’(15)

ਅਜਬਮਾਦ ਦਾਨਾਇ ਦਉਰ ਈਂ ਜਵਾਬ ॥

ajabamaadh dhaanai dhaur iee(n) javaab ||

The wise man of the time was surprised to hear this.

ਸੁਖ਼ਨਬਾਜ਼ ਦੀਗਰ ਕੁਨਦ ਬਾ ਸਵਾਬ ॥੧੬॥

sukhhanabaaz dheegar kunadh baa savaab ||16||

To clarify he determined to ask again.(16)

ਬਕਿੰਗਸ਼ ਦਰ ਆਮਦ ਦਿਰੰਗਸ਼ ਗਿਰਿਫ਼ਤ ॥

baki(n)gash dhar aamadh dhira(n)gash giriphat ||

He came in the court, pondered over thoroughly,

ਜਵਾਬੇ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਬਰੰਗਸ਼ ਗਿਰਿਫ਼ਤ ॥੧੭॥

javaabe sukhhan raa bara(n)gash giriphat ||17||

And tried to comprehend the (King’s) preposition.(17)

ਚਪੋਰਾਸਤਸ਼ ਕਰਦ ਚਰਖੇ ਜ਼ੁਬਾ ॥

chaporaasatash karadh charakhe zubaa ||

Walking left and right and moving around,

ਬਰਾ ਵੁਰਦ ਸੁਖ਼ਨੇ ਚੁ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ॥੧੮॥

baraa vuradh sukhhane ch kaibar kamaa ||18||

Suddenly, he brought the words out like the arrows from the bow.(18)

ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹਿ ਹੁਸ਼ਿਯਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਮਗ਼ਜ਼ ॥

k e shaeh hushiyaar aazaadh mag(h)z ||

‘O, King! You are (man of) unconstrained thinking.

ਚਿਰਾਮੇ ਤੁ ਗੋਈ ਦਰੀਂ ਕਾਰ ਨਗ਼ਜ਼ ॥੧੯॥

chiraame ta goiee dharee(n) kaar nag(h)z ||19||

‘I am surprised at whatever you have remarked.(19)

ਕਸੇ ਰਾ ਸ਼ਵਦ ਕਾਰ ਈ ਦਰ ਜ਼ਮਾ ॥

kase raa shavadh kaar iee dhar zamaa ||

‘If there is any worldly assignment of such magnitude,

ਵਜ਼ਾ ਹਸਤ ਐਬਅਸਤ ਜ਼ਾਹਰ ਜਹਾ ॥੨੦॥

vazaa hasat aaibasat zaahar jahaa ||20||

‘It is sin to leave that to the world to handle (itself).(20)

ਕਿ ਈਂ ਹਸਤ ਐਬੋ ਤੁ ਗੋਈ ਹੁਨਰ ॥

k iee(n) hasat aaibo ta goiee hunar ||

‘Oh, the King of the earth and the seas!

ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਾਨ ਹਮਹ ਬਹਰ ਬਰ ॥੨੧॥

k e shaeh shaahaan hameh bahar bar ||21||

‘How do you call these eight drawbacks as the virtues?(21)

ਨ ਦਰ ਜੰਗ ਪੁਸ਼ਤੋ ਨ ਦੁਸ਼ਨਾਮ ਦਾਦ ॥

n dhar ja(n)g pushato na dhushanaam dhaadh ||

‘Neither you have ever shown your back in the fight, nor abused any body.

ਨ ਅੰਗੁਸ਼ਤਬਰ ਹਰਫ਼ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਿਹਾਦ ॥੨੨॥

n a(n)gushatabar haraph dhushaman nihaadh ||22||

‘You have never even pointed a finger at (the enemies) writ.(22)

ਨ ਆਰਾਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਆਜ਼ਾਰ ਦੋਸਤ ॥

n aaraam dhushaman na aazaar dhosat ||

‘Neither you have afflicted the friends, nor the enemies, to enjoy the comforts.

ਜਵਾਬੇ ਗਦਾਰਾ ਅਦੂਰਾ ਬਪੋਸਤ ॥੨੩॥

javaabe gadhaaraa adhooraa baposat ||23||

‘You never disappointed the seekers, nor let enemy unthrashed.(23)

ਨਵੀਸ਼ਿੰਦਹ ਰਾ ਜਾ ਨ ਹਰਫ਼ੋ ਨਿਹਦ ॥

naveeshi(n)dheh raa jaa na harapho nihadh ||

‘You never let a scribe to write the vices,

ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਬਹਕ ਜਾਇ ਸ਼ਰਫ਼ੋ ਦਿਹਦ ॥੨੪॥

sukhhan raa bahak jai sharapho dhihadh ||24||

‘And have always given prominence to the truth.(24)

ਨ ਉਸਤਾਦ ਰਾ ਦਾਦ ਜਾਏ ਸੁਖ਼ਨ ॥

n usataadh raa dhaadh jaae sukhhan ||

‘You have never given a cause to your teacher to admonish you,

ਫ਼ਰਾਮੋਸ਼ਗੀ ਚੂੰ ਬਕਾਰੇ ਕੁਹਨ ॥੨੫॥

pharaamoshagee choo(n) bakaare kuhan ||25||

‘Why have you forgotten your good deeds?(25)

ਬ ਬਦ ਮਸਲਿਹਤ ਕਸ ਨ ਦਾਦਨ ਦਿਗਰ ॥

b badh masalihat kas na dhaadhan dhigar ||

‘Be in your faculty. How can a person dispute

ਬਿਹਸ ਨਾਮ ਓ ਚੂੰ ਤੁ ਗੋਯਦ ਹੁਨਰ ॥੨੬॥

bihas naam o choo(n) ta goyadh hunar ||26||

the virtues associated with your name?(26)

ਨ ਬੀਨਦ ਦਿਗ਼ਰ ਜ਼ਨ ਬ ਚਸ਼ਮੋ ਖ਼ੁਦਸ਼ ॥

n beenadh dhig(h)r zan b chashamo khhudhash ||

‘Neither you have given disdainful looks to any woman,

ਨ ਬਦ ਕਾਰ ਕਸ ਕਰਦ ਨਜ਼ਰੇ ਬਦਸ਼ ॥੨੭॥

n badh kaar kas karadh nazare badhash ||27||

‘Nor you have thought bad of any person’s work.(27)

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਕਸ ਬਰ ਨ ਹਰਫ਼ੇ ਹਰਾਮ ॥

nazar karadh kas bar na haraphe haraam ||

‘You have not objected to the improper act of any man.

ਨਿਗਹ ਦਾਸ਼ਤ ਬਰ ਸ਼ੁਕਰ ਯਜ਼ਦਾ ਮੁਦਾਮ ॥੨੮॥

nigeh dhaashat bar shukar yazadhaa mudhaam ||28||

‘You have been always referring to the God, Almighty, in gratitude.’(28)

ਨਜ਼ਰ ਰਾ ਬ ਬਦਕਾਰ ਦੀਗਰ ਬ ਬਸਤ ॥

nazar raa b badhakaar dheegar b basat ||

(The King Replied) ‘Look consciously, the one who is blind,

ਸ਼ਨਾਸੀ ਤੁ ਤਹਕੀਕ ਓ ਕੋਰ ਹਸਤ ॥੨੯॥

shanaasee ta tahakeek o kor hasat ||29||

‘(He) is keeping his vision restrained from other’s vices.(29)

ਕਦਮ ਰਾ ਨ ਦਾਰਦ ਬ ਬਦਕਾਰ ਕਾਰ ॥

kadham raa na dhaaradh b badhakaar kaar ||

‘(The lame) has no feet to step into bad deeds, and, in the war,

ਨ ਦਰ ਜੰਗ ਪਸਪਾਉ ਪੁਸ਼ਤੇ ਬਰਾਰ ॥੩੦॥

n dhar ja(n)g pasapaau pushate baraar ||30||

he does not turn back like thousand others.(30)

ਨ ਦਰਕਾਰ ਦੁਜ਼ਦੀ ਨ ਦਿਲ ਬਿਸ਼ਕਨੀ ॥

n dharakaar dhuzadhee na dhil bishakanee ||

‘Neither he goes to commit theft to cause distress to dissimilar,

ਨ ਖ਼ਾਨਹ ਖ਼ੁਰਮ ਬਾਜ਼ ਨਹ ਰਹਜ਼ਨੀ ॥੩੧॥

n khhaaneh khhuram baaz neh rahazanee ||31||

‘Nor he goes out to take alcohol, nor does he execute cheating.(31)

ਬਨਾਕਸ ਦੁਆਏ ਨ ਗੋਯਦ ਸੁਖ਼ਨ ॥

banaakas dhuaae na goyadh sukhhan ||

‘(The mute) does not spell out bad words,

ਬ ਖ਼ਾਹਸ਼ ਖ਼ਰਾਸ਼ੀ ਨ ਜੋਈ ਸੁਖ਼ਨ ॥੩੨॥

b khhaahash khharaashee na joiee sukhhan ||32||

‘And does not desire to use ill-inflicting words.(32)

ਬ ਬਦਕਾਰ ਕਸ ਦਰ ਨ ਦਾਦੰਦ ਪਾਇ ॥

b badhakaar kas dhar na dhaadha(n)dh pai ||

‘(He) does not interfere into other people affairs,

ਕਿ ਓ ਪਾਇ ਲੰਗ ਅਸਤੁ ਗੋਈ ਬਜਾਇ ॥੩੩॥

k o pai la(n)g asat goiee bajai ||33||

‘It is true, when one has impaired (hands),(33)

ਬ ਦੁਜ਼ਦੀ ਮਤਾਰਾ ਨ ਆਲੂਦਹ ਦਸਤ ॥

b dhuzadhee mataaraa na aaloodheh dhasat ||

‘(He) does not handle the stolen goods,

ਬ ਖ਼ੁਰਸ਼ੇ ਹਰਾਮੋ ਕੁਸ਼ਾਯਦ ਨ ਦਸਤ ॥੩੪॥

b khhurashe haraamo kushaayadh na dhasat ||34||

‘Because he cannot stretch his hands to grab other person’s belongings.(34)

ਬ ਖ਼ੁਦ ਦਸਤ ਖ਼ਾਹੰਦ ਨ ਗੀਰੰਦ ਮਾਲ ॥

b khhudh dhasat khhaaha(n)dh na geera(n)dh maal ||

‘(He) does not wish to touch other people’s effects,

ਨ ਰਇਯਤ ਖ਼ਰਾਸ਼ੀ ਨ ਆਜਜ਼ ਜ਼ਵਾਲ ॥੩੫॥

n riyat khharaashee na aajaz zavaal ||35||

‘He does not bother his subject and the poor are not trodden.(35)

ਦਿਗ਼ਰ ਜ਼ਨ ਨ ਖ਼ੁਦ ਦਸਤ ਅੰਦਾਖ਼ਤਨ ॥

dhig(h)r zan na khhudh dhasat a(n)dhaakhhatan ||

‘Neither he mishandles other person’s woman,

ਰਈਯਤ ਖ਼ੁਲਾਸਹ ਨ ਬਰ ਤਾਖ਼ਤਨ ॥੩੬॥

rieeyat khhulaaseh na bar taakhhatan ||36||

‘Nor he infringes with the independence of his subject.(36)

ਬਖ਼ੁਦ ਦਸਤ ਰਿਸ਼ਵਤ ਨ ਆਲੂਦਹ ਕਰਦ ॥

bakhhudh dhasat rishavat na aaloodheh karadh ||

‘He does not defile his hands by accepting bribes.

ਕਿ ਅਜ਼ ਸ਼ਾਹਿ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਰਾਵੁਰਦ ਗਰਦ ॥੩੭॥

k az shaeh dhushaman baraavuradh garadh ||37||

‘Rather he raises them to put to dust the foes of the king.(37)

ਨ ਜਾਏ ਅਦੂਰਾ ਦਿਹਦ ਵਕਤ ਜੰਗ ॥

n jaae adhooraa dhihadh vakat ja(n)g ||

‘In the jungle he does not give chance to the enemy,

ਬੁਬਾਰਸ਼ ਦਿਹਦ ਤੇਗ਼ ਤਰਕਸ਼ ਖ਼ਤੰਗ ॥੩੮॥

bubaarash dhihadh teg(h) tarakash khhata(n)g ||38||

‘By throwing arrows and brandishing the sword.(38)

ਨ ਰਾਮਸ਼ ਦਿਹਦ ਅਸਪ ਰਾ ਵਕਤ ਕਾਰ ॥

n raamash dhihadh asap raa vakat kaar ||

‘During the action he do not let the horses rest,

ਨ ਜਾਯਸ਼ ਅਦੂਰਾ ਦਿਹਦ ਦਰ ਦਿਯਾਰ ॥੩੯॥

n jaayash adhooraa dhihadh dhar dhiyaar ||39||

‘And does not let the enemy enter the country.(39)

ਕਿ ਬੇ ਦਸਤ ਓ ਹਸਤ ਗੋ ਪੁਰ ਹੁਨਰ ॥

k be dhasat o hasat go pur hunar ||

‘The one who exists having no hands, is unblemished,

ਬ ਆਲੂਦਗੀ ਦਰ ਨ ਬਸਤਨ ਕਮਰ ॥੪੦॥

b aaloodhagee dhar na basatan kamar ||40||

‘Because he cannot not indulge in the bad deeds.(40)

ਨ ਗੋਯਦ ਕਸੇ ਬਦ ਸੁਖ਼ਨ ਜ਼ੀਂ ਜ਼ੁਬਾਨ ॥

n goyadh kase badh sukhhan zee(n) zubaan ||

‘The one who does not use one’s tongue (negatively),

ਕਿ ਓ ਬੇ ਜ਼ੁਬਾਨਸਤ ਜ਼ਾਹਰ ਜਹਾਨ ॥੪੧॥

k o be zubaanasat zaahar jahaan ||41||

‘That tongue-less gets fame in the world.(41)

ਸ਼ੁਨੀਦਨ ਨ ਬਦ ਸੁਖ਼ਨ ਕਸਰਾ ਬਗੋਸ਼ ॥

shuneedhan na badh sukhhan kasaraa bagosh ||

‘One who does not listen to the back-biting talks,

ਕਿ ਓ ਹਸਤ ਬੇਗੋਸ਼ ਗੋਈ ਬਹੋਸ਼ ॥੪੨॥

k o hasat begosh goiee bahosh ||42||

‘He is like a deaf-mute.(42)

ਕਿ ਪਸ ਪਰਦਹ ਚੁਗ਼ਲੀ ਸ਼ੁਨੀਦਨ ਨ ਕਸ ॥

k pas paradheh chug(h)lee shuneedhan na kas ||

‘The one who does not think the ill of any body even in adversity,

ਵਜ਼ਾ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ਨਾਸੀ ਕਿ ਗੋਈ ਸ਼ਹਸ ॥੪੩॥

vazaa khhudh shanaasee k goiee shahas ||43||

‘(He is) considered as worthy as your king.(43)

ਕਸੇ ਕਾਰ ਬਦਰਾ ਨ ਗੀਰੰਦ ਬੋਇ ॥

kase kaar badharaa na geera(n)dh boi ||

‘One who is not receptive to hear against any body,

ਕਿ ਓ ਹਸਤ ਬੇ ਬੀਨਿਓ ਨੇਕ ਖ਼ੋਇ ॥੪੪॥

k o hasat be beenio nek khhoi ||44||

‘He is without an ego and is of good nature.(44)

ਨ ਹਉਲੋ ਦਿਗ਼ਰ ਹਸਤ ਜੁਜ਼ਬਾ ਖ਼ੁਦਾਇ ॥

n haulo dhig(h)r hasat juzabaa khhudhai ||

‘Except God, one who does not fear any body,

ਕਿ ਹਿੰਮਤ ਵਰਾ ਰਾ ਦਰਾਰਦ ਜ਼ਿ ਪਾਇ ॥੪੫॥

k hi(n)mat varaa raa dharaaradh z pai ||45||

‘He treads upon the enemy eliminating him in the dust.(45)

ਬ ਹੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਹਮਹ ਵਕਤ ਜੰਗ ॥

b hosh a(n)dhar aamadh hameh vakat ja(n)g ||

‘He remains alert through out the battle,

ਕਿ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਕੁਨਦ ਪਾਇ ਬ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥੪੬॥

k koshash kunadh pai b teero tupha(n)g ||46||

‘And uses hands and feet to throw arrows and shoots guns.(46)

ਕਿ ਦਰਕਾਰ ਇਨਸਾਫ ਓ ਹਿੰਮਤ ਅਸਤ ॥

k dharakaar inasaaf o hi(n)mat asat ||

‘To do the justice, he always girds up his lions,

ਕਿ ਦਰ ਪੇਸ਼ ਗੁਰਬਾਇ ਓ ਆਜਜ਼ ਅਸਤ ॥੪੭॥

k dhar pesh gurbai o aajaz asat ||47||

‘And remains meek in the company of the meek.(47)

ਨ ਹੀਲਹ ਕੁਨਦ ਵਕਤ ਦਰ ਕਾਰ ਜ਼ਾਰ ॥

n heeleh kunadh vakat dhar kaar zaar ||

‘Neither he depicts any hesitation during the war,

ਨ ਹੈਬਤ ਕੁਨਦ ਦੁਸ਼ਮਨਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥੪੮॥

n haibat kunadh dhushamanaa beshumaar ||48||

‘Nor he gets scared while facing gigantic enemies.(48)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਜ਼ੀਂ ਹਸਤ ਗਾਜ਼ੀ ਬਵਦ ॥

haraa kas k zee(n) hasat gaazee bavadh ||

‘If there has been such a dauntless person,

ਬ ਕਾਰੇ ਜਹਾ ਰਜ਼ਮ ਸਾਜ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥੪੯॥

b kaare jahaa razam saazee kunadh ||49||

‘Who remains prepared for war remaining domesticated,(49)

ਕਸੇ ਰਾ ਕਿ ਈਂ ਕਾਰ ਆਯਦ ਪਸੰਦ ॥

kase raa k iee(n) kaar aayadh pasa(n)dh ||

‘And his operations are approved by people,

ਵਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹਿ ਬਾਸ਼ਦ ਜਹਾ ਅਰਜ਼ਮੰਦ ॥੫੦॥

vazaa shaeh baashadh jahaa arazama(n)dh ||50||

‘He is revered as the saviour king.’(50)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ਦਉਰ ਦਾਨਾ ਵਜ਼ੀਰ ॥

shuneedh iee(n) sukhhan dhaur dhaanaa vazeer ||

Thus he had spoken to the wise minister,

ਕਿ ਆਕਲ ਸ਼ਨਾਸ ਅਸਤ ਪੋਜ਼ਸ਼ ਪਜ਼ੀਰ ॥੫੧॥

k aakal shanaas asat pozash pazeer ||51||

Who was intelligent enough to acquiesce to these exhortations.(51)

ਕਸੇ ਰਾ ਸ਼ਨਾਸਦ ਬ ਅਕਲੇ ਬਿਹੀ ॥

kase raa shanaasadh b akale bihee ||

(Minister:) ‘Adopt a person, who manifests wisdom,

ਮਰੋ ਰਾ ਬਿਦਿਹ ਤਾਜੁ ਤਖ਼ਤੋ ਮਹੀ ॥੫੨॥

maro raa bidheh taaj takhhato mahee ||52||

‘Let him rule the earth by occupying the throne and crown.(52)

ਬ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਓ ਰਾ ਮਹੀ ਤਖ਼ਤ ਤਾਜ ॥

b bakhhasheedh o raa mahee takhhat taaj ||

‘Endow him the throne and power to rule,

ਗਰ ਓ ਰਾ ਸ਼ਨਾਸੀ ਰਈਯਤ ਨਿਵਾਜ਼ ॥੫੩॥

gar o raa shanaasee rieeyat nivaaz ||53||

‘Provided he has the ability to recognise the public.’(53)

ਬ ਹੈਰਤ ਦਰ ਆਮਦ ਬਪਿਸਰਾ ਚਹਾਰ ॥

b hairat dhar aamadh bapisaraa chahaar ||

All the four sons were amazed to hear all this.

ਕਸੇ ਗੋਇ ਗੀਰਦ ਹਮਹ ਵਕਤ ਕਾਰ ॥੫੪॥

kase goi geeradh hameh vakat kaar ||54||

Who will pick the ball now? They pondered.(54)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਰਾ ਅਕਲ ਯਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥

haraa kas k raa akal yaaree dhihadh ||

One, whose intelligence supports him,

ਬ ਕਾਰੇ ਜਹਾ ਕਾਮਗਾਰੀ ਕੁਨਦ ॥੫੫॥

b kaare jahaa kaamagaaree kunadh ||55||

And whose desires are fulfilled.(55)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸਬਜ਼ ਰੰਗ ॥

bidheh saakeeyaa saag(h)re sabaz ra(n)g ||

ਕਿ ਮਾਰਾ ਬਕਾਰ ਅਸਤ ਦਰ ਵਕਤ ਜੰਗ ॥੫੬॥

k maaraa bakaar asat dhar vakat ja(n)g ||56||

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗ਼ਰੇ ਨੈਨ ਪਾਨ ॥

bidheh saakeeyaa saag(h)re nain paan ||

(The poet says), “Oh! Saki, bring me the cup full of eyes-exhilarator,

ਕੁਨਦ ਪੀਰ ਸਦ ਸਾਲਹ ਰਾ ਨਉ ਜਵਾਨ ॥੫੭॥੩॥

kunadh peer sadh saaleh raa nau javaan ||57||3||

Which restores the youthful vigour in a hundred year old.(57)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਕਿ ਰੋਜ਼ੀ ਦਿਹੰਦ ਅਸਤੁ ਰਾਜ਼ਕ ਰਹੀਮ ॥

k rozee dhiha(n)dh asat raazak raheem ||

The Provider of Living is benevolent,

ਰਹਾਈ ਦਿਹੋ ਰਹਿਨੁਮਾਏ ਕਰੀਮ ॥੧॥

rahaiee dhiho rahinumaae kareem ||1||

He is kind and leads kindly-light.(1)

ਦਿਲ ਅਫ਼ਜ਼ਾਇ ਦਾਨਸ਼ ਦਿਹੋ ਦਾਦਗਰ ॥

dhil aphazai dhaanash dhiho dhaadhagar ||

He is heartening, creates intelligence and renders justice.

ਰਜ਼ਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਰੋਜ਼ੀ ਦਿਹੋ ਹਰ ਹੁਨਰ ॥੨॥

razaa bakhhash rozee dhiho har hunar ||2||

Makes us believer and, with subsistence, facilitates our existence.(2)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਯਕੇ ਨੇਕ ਜ਼ਨ ॥

hikaayat shuneedham yake nek zan ||

Now listen to the Tale of a kind lady,

ਚੁ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਕੱਦੇ ਬ ਜੋਏ ਚਮਨ ॥੩॥

ch shamashaadh ka'dhe b joe chaman ||3||

Who was like a cypress tree standing on the bank of a rivulet in the garden.(3)

ਕਿ ਓ ਰਾ ਪਦਰ ਰਾਜਹੇ ਉਤਰ ਦੇਸ਼ ॥

k o raa padhar raajahe utar dhesh ||

Her father ruled over a kingdom in the north.

ਬ ਸ਼ੀਰੀਂ ਜ਼ੁਬਾ ਹਮ ਚ ਇਖ਼ਲਾਸ ਕੇਸ਼ ॥੪॥

b sheeree(n) zubaa ham ch ikhhalaas kesh ||4||

He was sweet spoken and possessed kind nature.(4)

ਕਿ ਆਮਦ ਬਰਾਏ ਹਮਹ ਗ਼ੁਸਲ ਗੰਗ ॥

k aamadh baraae hameh g(h)usal ga(n)g ||

They all came to bathe in the (river) Ganga.

ਚੁ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ਹਮ ਚੁ ਤੀਰੇ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥੫॥

ch kaibar kamaa ham ch teere tupha(n)g ||5||

Like an arrow out of a bow, they were very swift.(5)

ਹਮੀ ਖ਼ਾਸਤ ਕਿ ਓ ਰਾ ਸ੍ਵਯੰਬਰ ਕੁਨਮ ॥

hamee khhaasat k o raa savaiya(n)bar kunam ||

He (King) thought about her betrothal,

ਕਸੇ ਈਂ ਪਸੰਦ ਆਯਦ ਓ ਰਾ ਦਿਹਮ ॥੬॥

kase iee(n) pasa(n)dh aayadh o raa dhiham ||6||

‘If she revelled some one, I will bequeath her to him.’(6)

ਬਿਗੋਯਦ ਸੁਖ਼ਨ ਦੁਖ਼ਤਰੇ ਨੇਕ ਤਨ ॥

bigoyadh sukhhan dhukhhatare nek tan ||

He pronounced, ‘O, my kind daughter,

ਕਸੇ ਤੋ ਪਸੰਦ ਆਯਦ ਓ ਰਾ ਬਕੁਨ ॥੭॥

kase to pasa(n)dh aayadh o raa bakun ||7||

‘If you fancy some one, let me know.‘(7)

ਨਿਸ਼ਾਦੰਦ ਬਰ ਕਾਖ ਓ ਹਫ਼ਤ ਖਨ ॥

nishaadha(n)dh bar kaakh o haphat khan ||

She was conferred a higher status,

ਚੁ ਮਾਹੇ ਮਹੀ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਯਮਨ ॥੮॥

ch maahe mahee aaphataabe yaman ||8||

So that she looked like the moon shining on Yaman.(8)

ਦਹਾਨੇ ਦੁਹਦ ਰਾ ਦਹਨ ਬਰ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥

dhahaane dhuhadh raa dhahan bar kushaadh ||

The musical drums (instruments) were unveiled,

ਜਵਾਬੇ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਉਜ਼ਰ ਬਰ ਨਿਹਾਦ ॥੯॥

javaabe sukhhan raa uzar bar nihaadh ||9||

And the king awaited to hear her reply in consent.(9)

ਕਿ ਈਂ ਰਾਜਹੇ ਰਾਜਹਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥

k iee(n) raajahe raajahaa beshumaar ||

Because there had come many kings and kins of kings,

ਕਿ ਵਕਤੇ ਤਰੱਦਦ ਬਿਆ ਮੁਖ਼ਤਹਕਾਰ ॥੧੦॥

k vakate tara'dhadh biaa mukhhatahakaar ||10||

Who were quite adept in the strategies of war.(10)

ਕਸੇ ਤੋ ਪਸੰਦ ਆਯਦਤ ਈਂ ਜ਼ਮਾ ॥

kase to pasa(n)dh aayadhat iee(n) zamaa ||

(King asked), ‘If there is any one of your liking,

ਵਜ਼ਾ ਪਸ ਬ ਦਾਮਾਦੀ ਆਯਦ ਹੁਮਾ ॥੧੧॥

vazaa pas b dhaamaadhee aayadh humaa ||11||

‘He will become as my son-in-law.‘(11)

ਨੁਮਾਦੰਦ ਬ ਓ ਰਾਜਹਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥

numaadha(n)dh b o raajahaa beshumaar ||

She encountered many princes,

ਪਸੰਦਸ਼ ਨਿਯਾਮਦ ਕਸੇ ਕਾਰ ਬਾਰ ॥੧੨॥

pasa(n)dhash niyaamadh kase kaar baar ||12||

But, on account of their feats, she did not like any.(12)

ਹਮ ਆਖ਼ਰ ਯਕੇ ਰਾਜਹੇ ਸੁਭਟ ਸਿੰਘ ॥

ham aakhhar yake raajahe subhaT si(n)gh ||

At last came the one called Subhat Singh,

ਪਸੰਦ ਆਮਦਸ਼ ਹਮ ਚੁ ਗੁਰਰਾ ਨਿਹੰਗ ॥੧੩॥

pasa(n)dh aamadhash ham ch guraraa niha(n)g ||13||

Whom she preferred as he roared like a crocodile.(13)

ਹਮਹ ਉਮਦਹੇ ਰਾਜਹਾ ਪੇਸ਼ ਖਾਦ ॥

hameh umadhahe raajahaa pesh khaadh ||

All the handsome princes were called forward,

ਜੁਦਾ ਬਰ ਜੁਦਾ ਦਉਰ ਮਜਲਸ ਨਿਸ਼ਾਦ ॥੧੪॥

judhaa bar judhaa dhaur majalas nishaadh ||14||

And asked to take their seats around the court.(14)

ਬ ਪੁਰਸ਼ੀਦ ਕਿ ਏ ਦੁਖ਼ਤਰੇ ਨੇਕ ਖ਼ੋਇ ॥

b purasheedh k e dhukhhatare nek khhoi ||

(The king asked), ‘Oh, my kind daughter,

ਤੁਰਾ ਕਸ ਪਸੰਦ ਆਯਦ ਅਜ਼ੀਹਾ ਬਜੋਇ ॥੧੫॥

turaa kas pasa(n)dh aayadh azeehaa bajoi ||15||

‘Do you like any one of them, the discoveries of mine.‘(15)

ਰਵਾ ਕਰਦੁ ਜ਼ੁਨਾਰ ਦਾਰਾਨ ਪੇਸ਼ ॥

ravaa karadh zunaar dhaaraan pesh ||

The person with Juneau (priest with sacred thread of Hindus) was sent forward,

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਈਂ ਰਾਜਹੇ ਉੱਤਰ ਦੇਸ਼ ॥੧੬॥

bigoyadh k iee(n) raajahe u'tar dhesh ||16||

To speak to those princes from the north.(16)

ਕਿ ਓ ਨਾਮ ਬਸਤਸ਼ ਬਛਤਰਾ ਮਤੀ ॥

k o naam basatash bachhataraa matee ||

But the girl, whose name was addressed as Bachtramati,

ਚੁ ਮਾਹੇ ਫ਼ਲਕ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਮਹੀ ॥੧੭॥

ch maahe phalak aaphataabe mahee ||17||

And was like sun on the earth and moon in the sky,(17)

ਅਜ਼ੀ ਰਾਜਹਾ ਕਸ ਨਿਯਾਮਦ ਨਜ਼ਰ ॥

azee raajahaa kas niyaamadh nazar ||

Spoke, ‘None from them suits my eyes.‘

ਵਜ਼ਾ ਪਸ ਅਜ਼ੀਂ ਹਾ ਬੁਬੀਂ ਪੁਰ ਗੁਹਰ ॥੧੮॥

vazaa pas azee(n) haa bubee(n) pur guhar ||18||

(King) ‘Then, you the gifted one, judge the ones from (the other side).(18)

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਬਰ ਰਾਜਹਾ ਨਾਜ਼ਨੀਂ ॥

nazar karadh bar raajahaa naazanee(n) ||

‘Those ones with delicate features, look at them again.’

ਪਸੰਦਸ਼ ਨਿਯਾਮਦ ਕਸੇ ਦਿਲ ਨਗ਼ੀਂ ॥੧੯॥

pasa(n)dhash niyaamadh kase dhil nag(h)ee(n) ||19||

But there was none of her heart’s liking.(19)

ਸ੍ਵਯੰਬਰ ਵਜ਼ਾ ਰੋਜ਼ ਮਉਕੂਫ਼ ਗਸ਼ਤ ॥

savaiya(n)bar vazaa roz maukooph gashat ||

The selection of would-be husband was abandoned,

ਕਿ ਨਾਜ਼ਮ ਬੁ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਦਰਵਾਜ਼ਹ ਬਸਤ ॥੨੦॥

k naazam b barakhhaasat dharavaazeh basat ||20||

And the organisers departed closing the doors.(20)

ਕਿ ਰੋਜ਼ੇ ਦਿਗ਼ਰ ਸ਼ਾਹਿ ਜ਼ਰਰੀਂ ਸਿਪਹਰ ॥

k roze dhig(h)r shaeh zararee(n) sipahar ||

The next day came, the King with golden shield,

ਬਰ ਅਉਰੰਗ ਬਰਾਮਦ ਚੁ ਰਉਸ਼ਨ ਗੁਹਰ ॥੨੧॥

bar aaura(n)g baraamadh ch raushan guhar ||21||

Which was shinning like the pearls.(21)

ਦਿਗ਼ਰ ਰੋਜ਼ ਹੇ ਰਾਜਹਾ ਖ਼ਾਸਤੰਦ ॥

dhig(h)r roz he raajahaa khhaasata(n)dh ||

On the second day the princes were invited again,

ਦਿਗ਼ਰ ਗੂਨਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਆਰਾਸਤੰਦ ॥੨੨॥

dhig(h)r gooneh baazaar aaraasata(n)dh ||22||

And they adorned the court in a different order.(22)

ਨਜ਼ਰ ਕੁਨ ਬਰੋਏ ਤੁ ਏ ਦਿਲਰੁਬਾਇ ॥

nazar kun baroe ta e dhilarubai ||

‘Oh, my cherished one, look at those faces,

ਕਿਰਾ ਤੋ ਨਜ਼ਰ ਦਰ ਬਿਯਾਯਦ ਬਜਾਇ ॥੨੩॥

kiraa to nazar dhar biyaayadh bajai ||23||

‘Whom so ever you like, you will be wedded to.‘(23)

ਬ ਪਹਿਨ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਗੁਲੇ ਅੰਜਮਨ ॥

b pahin a(n)dhar aamadh gule a(n)jaman ||

‘In the courtyard, she entered the enclosure,

ਕਿ ਜ਼ਰ ਆਬ ਰੰਗ ਅਸਤੁ ਸੀਮਾਬ ਤਨ ॥੨੪॥

k zar aab ra(n)g asat seemaab tan ||24||

which was bedecked like a flower-vase.(24)

ਰਵਾ ਗਸ਼ਤ ਦਰ ਰਾਜਹਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥

ravaa gashat dhar raajahaa beshumaar ||

She strolled through the numerous princes,

ਗੁਲੇ ਸੁਰਖ਼ ਚੂੰ ਗੁੰਬਜ਼ੇ ਨਉ ਬਹਾਰ ॥੨੫॥

gule surakhh choo(n) gu(n)baze nau bahaar ||25||

Like a red rose surmounts during the spring.(25)

ਬ ਦੁਜ਼ਦੀਦ ਦਿਲ ਰਾਜਹਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥

b dhuzadheedh dhil raajahaa beshumaar ||

She captured the hearts of many princes so much,

ਬਿਅਫ਼ਤਦ ਜ਼ਿਮੀ ਚੂੰ ਯਲੇ ਕਾਰਜ਼ਾਰ ॥੨੬॥

biaphatadh zimee choo(n) yale kaarazaar ||26||

That a number of them fell flat on the ground.(26)

ਬਿਜ਼ਦ ਬਾਗ ਬਰ ਵੈ ਕਿ ਖ਼ਾਤੂਨ ਖ਼ੇਸ਼ ॥

bizadh baag bar vai k khhaatoon khhesh ||

They were taunted, ‘This one, the lady, who is present here,

ਕਿ ਈਂ ਉਮਦਹੇ ਰਾਜਹਾ ਉੱਤਰ ਦੇਸ਼ ॥੨੭॥

k iee(n) umadhahe raajahaa u'tar dhesh ||27||

‘Is the daughter of the King of the North.(27)

ਵਜ਼ਾ ਦੁਖ਼ਤਰ ਹਸਤ ਈਂ ਬਛਤਰਾ ਮਤੀ ॥

vazaa dhukhhatar hasat iee(n) bachhataraa matee ||

‘Bachtramati is such a daughter,

ਚੁ ਮਾਹੇ ਫ਼ਲਕ ਹਮ ਚੁ ਹੂਰੋ ਪਰੀ ॥੨੮॥

ch maahe phalak ham ch hooro paree ||28||

‘Who shines in the sky like a fairy.(28)

ਸ੍ਵਯੰਬਰ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਮਾਹੇ ਫ਼ਲਕ ॥

savaiya(n)bar dharaamadh ch maahe phalak ||

‘She has come for the selection of her would-be husband,

ਫਰਿਸ਼ਤਹ ਸਿਫ਼ਤ ਓ ਚੁ ਜ਼ਾਤਸ਼ ਮਲਕ ॥੨੯॥

farishateh siphat o ch zaatash malak ||29||

‘Even the gods praise her because her body is as pretty as godesses.29)

ਕਿਰਾ ਦੌਲਤ ਇਕਬਾਲ ਯਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥

kiraa dhaualat ikabaal yaaree dhihadh ||

‘That one, whose luck would be sympathetic to him,

ਕਿ ਈਂ ਮਾਹਰੋ ਕਾਮਗ਼ਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥੩੦॥

k iee(n) maaharo kaamag(h)aaree dhihadh ||30||

‘Could only secure this moonlit night beauty.’(30)

ਪਸੰਦ ਆਮਦ ਓ ਰਾਜਹ ਸੁਭਟ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ॥

pasa(n)dh aamadh o raajeh subhaT si(n)gh naam ||

But she selected the prince called Subhat Singh,

ਕਿ ਰਉਸ਼ਨ ਤਬੀਯਤ ਸਲੀਖ਼ਤ ਮੁਦਾਮ ॥੩੧॥

k raushan tabeeyat saleekhhat mudhaam ||31||

Who was gentle in nature and was an enlightened man.(31)

ਰਵਾ ਕਰਦ ਬਰ ਵੈ ਵਕੀਲਸ ਗਿਰਾ ॥

ravaa karadh bar vai vakeelas giraa ||

He was sent a knowledgeable Counsellor,

ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਾਨ ਰਉਸ਼ਨ ਜ਼ਮਾ ॥੩੨॥

k e shaeh shaahaan raushan zamaa ||32||

(Who pleaded,) ‘Oh you the brilliant one,(32)

ਕਿ ਈਂ ਤਰਜ਼ ਲਾਲਾਇ ਬਰਗੇ ਸਮਨ ॥

k iee(n) taraz laalai barage saman ||

‘Here is she, who is delicate like the leaf of a flower,

ਕਿ ਲਾਇਕ ਸੁਮਾਨ ਅਸਤ ਈਂ ਰਾ ਬਕੁਨ ॥੩੩॥

k laik sumaan asat iee(n) raa bakun ||33||

‘She is suitable for you and you accept her (as your wife).(33)

ਬਿਗੋਯਦ ਯਕੇ ਖ਼ਾਨਹ ਬਾਨੂ ਮਰਾਸਤ ॥

bigoyadh yake khhaaneh baanoo maraasat ||

(He replied,) ‘There, I already have a wife,

ਕਿ ਚਸ਼ਮੇ ਅਜ਼ੋ ਹਰਦੁ ਆਹੂ ਤਰਾਸਤ ॥੩੪॥

k chashame azo haradh aahoo taraasat ||34||

‘Whose eyes are as beautiful as the ones of a she-deer.(34)

ਕਿ ਹਰਗਿਜ਼ ਮਨ ਈਂ ਰਾ ਨ ਕਰਦਮ ਕਬੂਲ ॥

k haragiz man iee(n) raa na karadham kabool ||

‘Consequently, I cannot accept her,

ਕਿ ਕਉਲੇ ਕੁਰਾ ਅਸਤ ਕਸਮੇ ਰਸੂਲ ॥੩੫॥

k kaule kuraa asat kasame rasool ||35||

‘As I am under command and oath of Quran and Rasool.‘(35)

ਬ ਗੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਅਜ਼ੀਂ ਨ ਸੁਖ਼ਨ ॥

b gosh a(n)dhar aamadh azee(n) na sukhhan ||

When her ears discerned such talks,

ਬਜੁੰਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਜ਼ਨੇ ਨੇਕ ਤਨ ॥੩੬॥

baju(n)bash dharaamadh zane nek tan ||36||

Then, that delicate damsel, flew into rage.(36)

ਕਸੇ ਫ਼ਤਹ ਮਾਰਾ ਕੁਨਦ ਵਕਤ ਕਾਰ ॥

kase phateh maaraa kunadh vakat kaar ||

(She announced,) ‘Who-so-ever wins in the war,

ਵਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹਿ ਮਾਰਾ ਸ਼ਵਦ ਈਂ ਦਿਯਾਰ ॥੩੭॥

vazaa shaeh maaraa shavadh iee(n) dhiyaar ||37||

‘Will take me and become the ruler of her kingdom.‘(37)

ਬ ਕੋਸ਼ੀਦ ਮੈਦਾਨ ਜੋਸ਼ੀਦ ਜੰਗ ॥

b kosheedh maidhaan josheedh ja(n)g ||

She started to prepare for the war immediately,

ਬ ਪੋਸ਼ੀਦ ਖ਼ਫ਼ਤਾਨ ਪੋਲਾਦ ਰੰਗ ॥੩੮॥

b posheedh khhaphataan polaadh ra(n)g ||38||

And put the steel armour on her body.(38)

ਨਿਸ਼ਸਤਹ ਬਰ ਆਂ ਰਥ ਚੁ ਮਾਹੇ ਮੁਨੀਰ ॥

nishasateh bar aa(n) rath ch maahe muneer ||

She occupied a chariot, which was like the full moon.

ਬੁਬਸਤੰਦ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਜੁਸਤੰਦ ਤੀਰ ॥੩੯॥

bubasata(n)dh shamasher jusata(n)dh teer ||39||

She girded a sword and picked up effective arrows.(39)

ਬ ਮੈਦਾ ਦਰ ਆਮਦ ਜੁ ਗੁਰਰੀਦ ਸ਼ੇਰ ॥

b maidhaa dhar aamadh ju gurareedh sher ||

She entered the battlefield like a roaring lion,

ਚੁ ਸ਼ੇਰ ਅਸਤ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਕਨੋ ਦਿਲ ਦਲੇਰ ॥੪੦॥

ch sher asat sher aphakano dhil dhaler ||40||

As she was lion hearted, the killer of lions and of great courage.(40)

ਬ ਪੋਸ਼ੀਦ ਖ਼ੁਫ਼ਤਾਨ ਜੋਸ਼ੀਦ ਜੰਗ ॥

b posheedh khhuphataan josheedh ja(n)g ||

With steel armours on her body, she fought valiantly,

ਬ ਕੋਸ਼ੀਦ ਮੈਦਾਨ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥੪੧॥

b kosheedh maidhaan teero tupha(n)g ||41||

She tried to win with the help of arrows and guns.(41)

ਚੁਨਾ ਤੀਰ ਬਾਰਾ ਕੁਨਦ ਕਾਰਜ਼ਾਰ ॥

chunaa teer baaraa kunadh kaarazaar ||

In the rain storm of arrows,

ਕਿ ਲਸ਼ਕਰ ਬਕਾਰ ਆਮਦਸ਼ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥੪੨॥

k lashakar bakaar aamadhash beshumaar ||42||

Most of the soldiers were killed.(42)

ਚੁਨਾ ਬਾਨ ਬਾਰੀਦ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥

chunaa baan baareedh teero tupha(n)g ||

The intensity of arrows and guns was so great,

ਬਸੋ ਮਰਦਮਾ ਮੁਰਦਹ ਸ਼ੁਦ ਜਾਇ ਜੰਗ ॥੪੩॥

baso maradhamaa muradheh shudh jai ja(n)g ||43||

That most of the men were annihilated.(43)

ਸਹੇ ਨਾਮ ਗਜ ਸਿੰਘ ਦਰਾਮਦ ਬਜੰਗ ॥

sahe naam gaj si(n)gh dharaamadh baja(n)g ||

A Raja called Gaj Singh came into the battlefield,

ਚੁ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ਹਮ ਚੁ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥੪੪॥

ch kaibar kamaa ham ch teero tupha(n)g ||44||

As swiftly as an arrow from the bow or a shot from the gun.(44)

ਬਜੁੰਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਅਫ਼ਰੀਤ ਮਸਤ ॥

baju(n)bash dharaamadh ch aphareet masat ||

He came in like an inebriated giant,

ਯਕੇ ਗੁਰਜ਼ ਅਜ਼ ਫ਼ੀਲ ਪੈਕਰ ਬ ਦਸਤ ॥੪੫॥

yake guraz az pheel paikar b dhasat ||45||

He was like an elephant, and had a knobbed-head club in his hand.(45)

ਯਕੇ ਤੀਰ ਜ਼ਦ ਬਾਨੂਏ ਪਾਕ ਮਰਦ ॥

yake teer zadh baanooe paak maradh ||

She shot only one arrow towards that gentleman,

ਕਿ ਗਜ ਸਿੰਘ ਅਜ਼ ਅਸਪ ਆਮਦ ਬ ਗਰਦ ॥੪੬॥

k gaj si(n)gh az asap aamadh b garadh ||46||

And Gaj Singh fell down from his horse.(46)

ਦਿਗ਼ਰ ਰਾਜਹ ਰਨ ਸਿੰਘ ਦਰਾਮਦ ਬ ਰੋਸ਼ ॥

dhig(h)r raajeh ran si(n)gh dharaamadh b rosh ||

Another Raja, Ran Singh, full of wrath came forward,

ਕਿ ਪਰਵਾਨਹੇ ਚੂੰ ਦਰਾਮਦ ਬਜੋਸ਼ ॥੪੭॥

k paravaanahe choo(n) dharaamadh bajosh ||47||

And flew like a moth approaching the naked light (to burn).(47)

ਚੁਨਾ ਤੇਗ਼ ਜ਼ਦ ਬਾਨੂਏ ਸ਼ੇਰ ਤਨ ॥

chunaa teg(h) zadh baanooe sher tan ||

But when the lion-hearted brandished the sword,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਰਨ ਸਿੰਘ ਚੁ ਸਰਵੇ ਚਮਨ ॥੪੮॥

biaphataadh ran si(n)gh ch sarave chaman ||48||

Ran Singh fell flat like a cypress tree in the garden.(48)

ਯਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਬੇਰ ਦਿਗ਼ਰ ਜੋਧਪੁਰ ॥

yake shahir a(n)ber dhig(h)r jodhapur ||

There was one Raja of Amber and the other of Jodhpur,

ਖ਼ਰਾਮੀਦਹ ਬਾਨੋ ਚੁ ਰਖ਼ਸਿੰਦਹ ਦੁਰ ॥੪੯॥

khharaameedheh baano ch rakhhasi(n)dheh dhur ||49||

The woman with body radiating like pearls came forward,(49)

ਬਿਜ਼ਦ ਤੇਗ਼ ਬਾ ਜ਼ੋਰ ਬਾਨੋ ਸਿਪਰ ॥

bizadh teg(h) baa zor baano sipar ||

When they hit her shield with great force,

ਬ ਬਰਖ਼ੇਜ਼ ਸ਼ੋਲਹ ਬਸੇ ਚੂੰ ਗਹੁਰ ॥੫੦॥

b barakhhez sholeh base choo(n) gahur ||50||

The fire sparks flashed out gleaming like gems.(50)

ਸਿਯਮ ਰਾਜਹ ਬੂੰਦੀ ਦਰ ਆਮਦ ਦਲੇਰ ॥

siyam raajeh boo(n)dhee dhar aamadh dhaler ||

Then the ruler of Boondi, with great vigour and force, came forward,

ਚੁ ਬਰ ਬੱਚਹ ਆਹੂ ਚੁ ਗ਼ੁਰਰੀਦ ਸ਼ੇਰ ॥੫੧॥

ch bar ba'cheh aahoo ch g(h)urareedh sher ||51||

Like a lion proceeds to pounce upon the deer.(51)

ਚੁਨਾ ਤੀਰ ਜ਼ਦ ਹਰ ਦੋ ਅਬਰੂ ਸਿਕੰਜ ॥

chunaa teer zadh har dho abaroo sika(n)j ||

But she hit an arrow right throw his eyes,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚੁ ਸ਼ਾਖੇ ਤੁਰੰਜ ॥੫੨॥

biaphataadh amar si(n)gh ch shaakhe tura(n)j ||52||

And he fell down like a branch from the tree.(52)

ਚੁਅਮ ਰਾਜਹ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦਰ ਆਮਦ ਮੁਸਾਫ਼ ॥

chuam raajeh jai si(n)gh dhar aamadh musaaph ||

The fourth Ruler, Jai Singh, jumped into the battlefield,

ਬਜੋਸ਼ ਅੰਦਰੀਂ ਸ਼ੁਦ ਚੁ ਅਜ਼ ਕੋਹਕਾਫ਼ ॥੫੩॥

bajosh a(n)dharee(n) shudh ch az kohakaaph ||53||

As, internally with rage, he was behaving like the Caucasian Mountain,(53)

ਹੁਮਾ ਖ਼ੁਰਦ ਸ਼ਰਬਤ ਕਿ ਯਾਰੇ ਚੁਅਮ ॥

humaa khhuradh sharabat k yaare chuam ||

And this fourth one faced the same end.

ਜ਼ਿ ਜੈ ਸਿੰਘ ਪਸੇ ਯਕ ਨਿਆਮਦ ਕਦਮ ॥੫੪॥

z jai si(n)gh pase yak niaamadh kadham ||54||

After Jai Singh, no body took courage to come forward.(54)

ਯਕੋ ਸ਼ਹਿ ਫਿਰੰਗੋ ਪਿਲੰਦੇ ਦਿਗਰ ॥

yako sheh fira(n)go pila(n)dhe dhigar ||

Then came a European and the one belonging to Pland (Poland),

ਬ ਮੈਦਾ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਸ਼ੇਰੇ ਬਬਰ ॥੫੫॥

b maidhaa dharaamadh ch shere babar ||55||

And they pounced forward like lions.(55)

ਸਿਯਮ ਸ਼ਾਹਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਚੂੰ ਆਫ਼ਤਾਬ ॥

siyam shaeh a(n)garez choo(n) aaphataab ||

The third one, an Englishman, radiated like the sun,

ਚੁਅਮ ਸ਼ਾਹਿ ਹਬਸ਼ੀ ਚੁ ਮਗਰੇ ਦਰ ਆਬ ॥੫੬॥

chuam shaeh habashee ch magare dhar aab ||56||

And the fourth one, a Negro, came out like a crocodile emerging from water.(56)

ਯਕੇ ਰਾ ਬਿਜ਼ਦ ਨੇਜ਼ਹ ਮੁਸ਼ਤੇ ਦਿਗਰ ॥

yake raa bizadh nezeh mushate dhigar ||

She hit one with a spear, punched the other,

ਸਿਯਮ ਰਾ ਬ ਪਾਓ ਚੁਅਮ ਰਾ ਸਿਪਰ ॥੫੭॥

siyam raa b paao chuam raa sipar ||57||

Treaded upon the third and knocked the fourth with the shield.(57)

ਚੁਨਾ ਮੇ ਬਿਅਫ਼ਤਦ ਨ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਬਾਜ਼ ॥

chunaa me biaphatadh na barakhhaasat baaz ||

All the four fell flat and could not get up,

ਸੂਏ ਆਸਮਾ ਜਾਨ ਪਰਵਾਜ਼ ਸਾਜ਼ ॥੫੮॥

sooe aasamaa jaan paravaaz saaz ||58||

And their souls flew towards celestial heights.(58)

ਦਿਗ਼ਰ ਕਸ ਨਿਯਾਮਦ ਤਮੰਨਾਇ ਜੰਗ ॥

dhig(h)r kas niyaamadh tama(n)nai ja(n)g ||

Then none other dared to come forward,

ਕਿ ਪੇਸ਼ੇ ਨਿਯਾਮਦ ਦਿਲਾਵਰ ਨਿਹੰਗ ॥੫੯॥

k peshe niyaamadh dhilaavar niha(n)g ||59||

Because none dared to face the one who was as courageous as crocodile.(59)

ਸ਼ਬੇ ਸ਼ਹਿ ਸ਼ਬਿਸਤਾ ਚੂੰ ਦਰ ਆਮਦ ਬਫ਼ਉਜ ॥

shabe sheh shabisataa choo(n) dhar aamadh baphauj ||

When the night king (moon) took over along with his legion (stars),

ਸਿਪਹ ਖ਼ਾਨਹ ਆਮਦ ਹਮਹ ਮਉਜ ਮਉਜ ॥੬੦॥

sipeh khhaaneh aamadh hameh mauj mauj ||60||

All the troops departed for their abodes.(60)

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਦਿਗ਼ਰ ਰਉਸ਼ਨੀਅਤ ਪਨਾਹ ॥

b roze dhig(h)r raushaneeat panaeh ||

The night broke and, to rescue the light, came the sun,

ਬ ਅਉਰੰਗ ਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਅਉਰੰਗ ਸ਼ਾਹ ॥੬੧॥

b aaura(n)g dhar aamadh ch aaura(n)g shaeh ||61||

Who occupied the seat like the master of the kingdom.(61)

ਦੁ ਸੂਏ ਯਲਾ ਹਮਹ ਬਸਤੰਦ ਕਮਰ ॥

dh sooe yalaa hameh basata(n)dh kamar ||

The warriors from both camps penetrated the battlefield,

ਬ ਮੈਦਾਨ ਜੁਸਤੰਦ ਸਿਪਰ ਬਰ ਸਿਪਰ ॥੬੨॥

b maidhaan jusata(n)dh sipar bar sipar ||62||

And the shields started to strike the shields.(62)

ਬਗੁਰਰੀਦ ਆਮਦ ਦੁ ਅਬਰੇ ਮੁਸਾਫ਼ ॥

bagurareedh aamadh dh abare musaaph ||

Both the parties entered roaring like clouds,

ਯਕੇ ਗਸ਼ਤਹ ਬਾਯਲ ਯਕੇ ਗਸ਼ਤ ਜ਼ਾਫ਼ ॥੬੩॥

yake gashateh baayal yake gashat zaaph ||63||

One was getting afflicted and the other seemed annihilating.(63)

ਚਕਾਚਾਕ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥

chakaachaak barakhhaasat teero tupha(n)g ||

Because of the arrows showered from all sides,

ਖ਼ਤਾਖ਼ਤ ਦਰਾਮਦ ਹਮਹ ਰੰਗ ਰੰਗ ॥੬੪॥

khhataakhhat dharaamadh hameh ra(n)g ra(n)g ||64||

The voices of the distressed ones were emanating from all sides,(64)

ਜ਼ਿ ਤੀਰੋ ਜ਼ਿ ਤੋਪੋ ਜ਼ਿ ਤੇਗ਼ੋ ਤਬਰ ॥

z teero z topo z teg(h)o tabar ||

As the action was predominating through arrows, guns, swords, axes,

ਜ਼ਿ ਨੇਜ਼ਹ ਵ ਨਾਚਖ਼ ਵ ਨਾਵਕ ਸਿਪਰ ॥੬੫॥

z nezeh v naachakhh v naavak sipar ||65||

Spears, lances, steel-arrows and shields.(65)

ਯਕੇ ਦੇਵ ਆਮਦ ਕਿ ਜ਼ਾਗੋ ਨਿਸ਼ਾ ॥

yake dhev aamadh k zaago nishaa ||

Instantly a giant came, who was as dark as a leech,

ਚੁ ਗ਼ੁਰਰੀਦ ਸ਼ੇਰ ਹਮ ਚੁ ਪੀਲੇ ਦਮਾ ॥੬੬॥

ch g(h)urareedh sher ham ch peele dhamaa ||66||

And who was howling like a lion and excited like an elephant.(66)

ਕੁਨਦ ਤੀਰੋ ਬਾਰਾ ਚੁ ਬਾਰਾਨ ਮੇਗ਼ ॥

kunadh teero baaraa ch baaraan meg(h) ||

He was throwing the arrows like rainstorm,

ਬਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰਾ ਅਬਰ ਚੂੰ ਬਰਕ ਤੇਗ਼ ॥੬੭॥

barakhhash a(n)dharaa abar choo(n) barak teg(h) ||67||

And his sword was radiating like the lightening in the clouds.(67)

ਬ ਜੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਦਹਾਨੇ ਦੁਹਲ ॥

b josh a(n)dhar aamadh dhahaane dhuhal ||

The echoes from the drum blared their sounds,

ਚੁ ਪੁਰ ਗਸ਼ਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾਏ ਅਜ਼ਲ ॥੬੮॥

ch pur gashat baazaar jaae azal ||68||

And the humanity was forced to face death.(68)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਪਰਰਾ ਸ਼ਵਦ ਤੀਰ ਸ਼ਸਤ ॥

haraa kas k pararaa shavadh teer shasat ||

Whenever the arrows were shot,

ਬਸਦ ਪਹਿਲੂਏ ਪੀਲ ਮਰਦਾ ਗੁਜ਼ਸ਼ਤ ॥੬੯॥

basadh pahilooe peel maradhaa guzashat ||69||

They went through thousands of brave chests.(69)

ਹੁਮਾ ਕਸ ਬਸੇ ਤੀਰ ਜ਼ਦ ਬਰ ਕਜ਼ਾ ॥

humaa kas base teer zadh bar kazaa ||

But when a great number of arrows were discharged,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਦੇਵੇ ਚੁ ਕਰਖੇ ਗਿਰਾ ॥੭੦॥

biaphataadh dheve ch karakhe giraa ||70||

The giant fell down like the attic of a lofty mansion.(70)

ਦਿਗ਼ਰ ਦੇਵ ਬਰਗਸ਼ਤ ਬਿਯਾਮਦ ਬਜੰਗ ॥

dhig(h)r dhev baragashat biyaamadh baja(n)g ||

Another giant flew in like kite to participate in the fight,

ਚੁ ਸ਼ੇਰੇ ਅਜ਼ੀਮੋ ਹਮ ਚੁ ਬਰਾ ਪਿਲੰਗ ॥੭੧॥

ch shere azeemo ham ch baraa pila(n)g ||71||

It was as big as a lion and as fast as an antelope.(71)

ਚੁਨਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਗੋਪਾਲ ਅੰਦਾਖ਼ਤ ਸਖ਼ਤ ॥

chunaa zakhham gopaal a(n)dhaakhhat sakhhat ||

He was hit hard, injured with a missile, and was toppled over,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਦਾਨੋ ਚੁ ਬੇਖ ਅਜ਼ ਦਰਖ਼ਤ ॥੭੨॥

biaphataadh dhaano ch bekh az dharakhhat ||72||

Like an uprooted tree.(72)

ਦਿਗ਼ਰ ਕਸ ਨਿਯਾਮਦ ਅਜ਼ੋ ਆਰਜ਼ੋ ॥

dhig(h)r kas niyaamadh azo aarazo ||

None else dared to indulge in the confrontation,

ਕਿ ਆਯਦ ਬਜੰਗੇ ਚੁਨੀ ਮਾਹਰੋ ॥੭੩॥

k aayadh baja(n)ge chunee maaharo ||73||

As the Chandra Mukhi was bent to fight out any body.(73)

ਸ਼ਹੇ ਚੀਨ ਸਰ ਤਾਜ ਰੰਗੀ ਨਿਹਾਦ ॥

shahe cheen sar taaj ra(n)gee nihaadh ||

The King of China dislodged the crown from his head,

ਬਲਾਏ ਗ਼ੁਬਾਰਸ਼ ਦਹਨ ਬਰ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੭੪॥

balaae g(h)ubaarash dhahan bar kushaadh ||74||

As the devil of the darkness took over.(74)

ਸ਼ਬ ਆਮਦ ਯਕੇ ਫ਼ੌਜ ਰਾ ਸਾਜ਼ ਕਰਦ ॥

shab aamadh yake phauaj raa saaz karadh ||

The night fell taking with her, her own army (stars),

ਜ਼ਿ ਦੀਗਰ ਵਜਹ ਬਾਜ਼ੀ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਕਰਦ ॥੭੫॥

z dheegar vajeh baazee aag(h)aaz karadh ||75||

And commenced her own game plan.(75)

ਕਿ ਅਫ਼ਸੋਸ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਹਾਤ ਹਾਤ ॥

k aphasos aphasos hai haat haat ||

‘Alas, alas,’ the princes lamented,

ਅਜ਼ੀਂ ਉਮਰ ਵਜ਼ੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜ਼ੀ ਹਯਾਤ ॥੭੬॥

azee(n) umar vazee(n) zi(n)dhagee zee hayaat ||76||

‘How sad the moments of our lives have come?’(76)

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਦਿਗ਼ਰ ਰਉਸ਼ਨੀਯਤ ਫ਼ਿਕਰ ॥

b roze dhig(h)r raushaneeyat phikar ||

On the next day when the light commenced to unfold,

ਬਰ ਔਰੰਗ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਸ਼ਾਹੇ ਦਿਗਰ ॥੭੭॥

bar aauara(n)g dharaamadh ch shaahe dhigar ||77||

And the light-expanding king (the sun) took its seat.(77)

ਸਿਪਹਿ ਸੂ ਦੁ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਅਜ਼ ਜੋਸ਼ ਜੰਗ ॥

sipeh soo dh barakhhaasat az josh ja(n)g ||

Then the armies of both the sides took positions,

ਰਵਾ ਸ਼ੁਦ ਬ ਹਰ ਗੋਸ਼ਹ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥੭੮॥

ravaa shudh b har gosheh teero tupha(n)g ||78||

And started to shower the arrows and the gun shots.(78)

ਰਵਾਰਵ ਸ਼ੁਦਹ ਕੈਬਰੇ ਕੀਨਹ ਕੋਸ਼ ॥

ravaarav shudheh kaibare keeneh kosh ||

The arrows with bad intentions flew far more,

ਕਿ ਬਾਜ਼ੂਏ ਮਰਦਾ ਬਰਾਵੁਰਦ ਜੋਸ਼ ॥੭੯॥

k baazooe maradhaa baraavuradh josh ||79||

And it enhanced the wrath at the receiving end.(79)

ਚੁ ਲਸ਼ਕਰ ਤਮਾਮੀ ਦਰਾਮਦ ਬ ਕਾਮ ॥

ch lashakar tamaamee dharaamadh b kaam ||

Most of the armies were annihilated.

ਯਕੇ ਮਾਦ ਓ ਰਾਸਤ ਸੁਭਟ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ॥੮੦॥

yake maadh o raasat subhaT si(n)gh naam ||80||

One person was spared and he was Subhat Singh.(80)

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਰੁਸਤਮ ਜ਼ਮਾ ॥

bigoyadh k e shaeh rusatam zamaa ||

He was asked, ‘Oh, You, Rustam, the Valiant of the Universe,

ਤੁ ਮਾਰਾ ਬਿਕੁਨ ਯਾ ਬਿਗੀਰੀ ਕਮਾ ॥੮੧॥

t maaraa bikun yaa bigeeree kamaa ||81||

‘Either you accept me or take up the bow to fight with me.‘(81)

ਬਗ਼ਜ਼ਬ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਸ਼ੇਰੇ ਜ਼ਿਆਂ ॥

bag(h)zab a(n)dhar aamadh ch shere ziaa(n) ||

He flew into the rage like a lion,

ਨ ਪੁਸ਼ਤੇ ਦਿਹਮ ਬਾਨੂਏ ਹਮ ਚੁਨਾ ॥੮੨॥

n pushate dhiham baanooe ham chunaa ||82||

He said, ‘Listen, Oh damsel, I will not show my back in the fight.‘(82)

ਬਪੋਸ਼ੀਦ ਖ਼ੁਫ਼ਤਾਨ ਜੋਸ਼ੀਦ ਜੰਗ ॥

baposheedh khhuphataan josheedh ja(n)g ||

In great gusto he put on an armoured suit.

ਬਕੋਸ਼ੀਦ ਚੂੰ ਸ਼ੇਰ ਮਰਦਾ ਨਿਹੰਗ ॥੮੩॥

bakosheedh choo(n) sher maradhaa niha(n)g ||83||

And that lion hearted came forward like an alligator.(83)

ਬ ਜਾਯਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਸ਼ੇਰੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

b jaayash dharaamadh ch shere azeem ||

Walking like a majestic lion, he advanced,

ਬ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ਕਰਦ ਬਾਰਸ਼ ਕਰੀਮ ॥੮੪॥

b kaibar kamaa karadh baarash kareem ||84||

And began to emit arrows like a rain storm.(84)

ਚਪੋ ਰਾਸਤ ਓ ਕਰਦ ਖ਼ਮ ਕਰਦ ਰਾਸਤ ॥

chapo raasat o karadh khham karadh raasat ||

Swiftly moving his hands to the right and to the left,

ਗਰੇਵੇ ਕਮਾ ਚਰਖ਼ ਚੀਨੀ ਬਿਖ਼ਾਸਤ ॥੮੫॥

gareve kamaa charakhh cheenee bikhhaasat ||85||

He used the Chinese bow, which thundered the skies.(85)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਨੇਜ਼ਹ ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਮੁਸ਼ਤ ॥

haraa kas k nezeh biaphataadh mushat ||

Who-so-ever was struck with his spear,

ਦੁਤਾ ਗਸ਼ਤ ਮੁਸ਼ਤੇ ਹਮੀ ਚਾਰ ਗਸ਼ਤ ॥੮੬॥

dhutaa gashat mushate hamee chaar gashat ||86||

He was torn either into two or four pieces.(86)

ਬਿਯਾਵੇਖ਼ਤ ਬਾ ਦੀਗਰੇ ਬਾਜ਼ ਪਰ ॥

biyaavekhhat baa dheegare baaz par ||

She wanted to grab him like a vulture seizes its prey,

ਚੁ ਸੁਰਖ਼ ਅਜ਼ਦਹਾ ਬਰ ਹਮੀ ਸ਼ੇਰ ਨਰ ॥੮੭॥

ch surakhh azadhahaa bar hamee sher nar ||87||

And a red reptile wrapped around a valiant man.(87)

ਚੁਨਾ ਬਾਨ ਅਫ਼ਤਾਦ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥

chunaa baan aphataadh teero tupha(n)g ||

The intensity of the arrows was so great,

ਜ਼ਿਮੀ ਕੁਸ਼ਤ ਗਾਨਸ਼ ਸ਼ੁਦਹ ਲਾਲਹ ਰੰਗ ॥੮੮॥

zimee kushat gaanash shudheh laaleh ra(n)g ||88||

That the soil got drenched with the blood.(88)

ਕੁਨਦ ਤੀਰ ਬਾਰਾਨ ਰੋਜ਼ੇ ਤਮਾਮ ॥

kunadh teer baaraan roze tamaam ||

All day the arrows were showered,

ਕਸੇ ਰਾ ਨ ਗਸ਼ਤੀਦ ਮਕਸੂਦ ਕਾਮ ॥੮੯॥

kase raa na gashateedh makasoodh kaam ||89||

But none came out to be victorious.(89)

ਅਜ਼ੋ ਜੰਗ ਜ਼ੋ ਮਾਦਗੀ ਮਾਦਹ ਗਸ਼ਤ ॥

azo ja(n)g zo maadhagee maadheh gashat ||

The brave ones became weary with tiredness,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਹਰਦੋ ਦਰ ਆ ਪਹਿਨ ਦਸਤ ॥੯੦॥

biaphataadh haradho dhar aa pahin dhasat ||90||

And started to fell flat on the barren land.(90)

ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਿ ਰੂਮੀ ਸਿਪਰ ਦਾਦ ਰੋਇ ॥

shahinashaeh roomee sipar dhaadh roi ||

The Emperor, the Great, of Rome (sun) covered its face,

ਦਿਗ਼ਰ ਸ਼ਾਹਿ ਪੈਦਾ ਸ਼ੁਦਹ ਨੇਕ ਖ਼ੋਇ ॥੯੧॥

dhig(h)r shaeh paidhaa shudheh nek khhoi ||91||

And other King (moon) coolly took over the reign.(91)

ਨ ਦਰ ਜੰਗ ਆਸੂਦਹ ਸ਼ੁਦ ਯਕ ਜ਼ਮਾ ॥

n dhar ja(n)g aasoodheh shudh yak zamaa ||

In this war, none attained the comfort,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਹਰਦੋ ਚੁਨੀ ਕੁਸ਼ਤਗਾ ॥੯੨॥

biaphataadh haradho chunee kushatagaa ||92||

And both sides were felling flat like the dead bodies.(92)

ਦਿਗ਼ਰ ਰੋਜ਼ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਹਰਦੋ ਬਜੰਗ ॥

dhig(h)r roz barakhhaasat haradho baja(n)g ||

But next day again both became vivacious,

ਬਿਆਵੇਖ਼ਤ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗ਼ਰ ਚੂੰ ਨਿਹੰਗ ॥੯੩॥

biaavekhhat baa yak dhig(h)r choo(n) niha(n)g ||93||

And like crocodiles pounced upon each other.(93)

ਵਜ਼ਾ ਹਰਦੁ ਤਨ ਕੂਜ਼ਹਗਾਨੇ ਸ਼ੁਦਹ ॥

vazaa haradh tan koozahagaane shudheh ||

The bodies of both sides were torn apart,

ਕਜ਼ਾ ਸੀਨਹ ਗਾਹੀਨ ਅਰਵਾ ਸ਼ੁਦਹ ॥੯੪॥

kazaa seeneh gaaheen aravaa shudheh ||94||

And their chests were laden with blood.(94)

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਮੁਸ਼ਕੀ ਨਿਹੰਗ ॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh ch mushakee niha(n)g ||

They came dancing like black crocodiles,

ਬਸੇ ਬੰਗਸੀ ਬੋਜ਼ ਬੰਗੋ ਪਿਲੰਗ ॥੯੫॥

base ba(n)gasee boz ba(n)go pila(n)g ||95||

And octopuses of the country of Bangash.(95)

ਕਿ ਅਬਲਕ ਸਿਯਾਹ ਅਬਲਕੋ ਬੋਜ਼ ਬੋਰ ॥

k abalak siyaeh abalako boz bor ||

The lopsided, black, and spotted horses,

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਤਾਊਸ ਮੋਰ ॥੯੬॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh ch taauoos mor ||96||

Came in dancing like the peacocks.(96)

ਜ਼ਿਰਹ ਪਾਰਹ ਸ਼ੁਦ ਖ਼ੋਦ ਵ ਖ਼ੁਫ਼ਤਾ ਬਜੰਗ ॥

zireh paareh shudh khhodh v khhuphataa baja(n)g ||

Various types of armours,

ਜ਼ਿ ਬਕਤਰ ਜ਼ਿ ਬਰਗ਼ਸ਼ਤਵਾ ਬਾ ਖ਼ੁਦੰਗ ॥੯੭॥

z bakatar z barag(h)shatavaa baa khhudha(n)g ||97||

Were torn apart into pieces in the fight.(97)

ਚੁਨਾ ਤੀਰ ਬਾਰਾ ਸ਼ਵਦ ਕਾਰਜ਼ਾਰ ॥

chunaa teer baaraa shavadh kaarazaar ||

The intensity of the arrows was so fierce,

ਜ਼ਿ ਬਕਤਰ ਜ਼ਿ ਜ਼ਿਰਹਾ ਬਰਾਰਦ ਸ਼ਰਾਰ ॥੯੮॥

z bakatar z zirahaa baraaradh sharaar ||98||

That fire started to emanate from the shields.(98)

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਸ਼ੇਰੇ ਨਿਹੰਗ ॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh ch shere niha(n)g ||

The braves commenced dancing like the lions,

ਜ਼ਿਮੀ ਗਸ਼ਤ ਸ਼ੁਦ ਹਮ ਚੁ ਪੁਸ਼ਤੇ ਪਿਲੰਗ ॥੯੯॥

zimee gashat shudh ham ch pushate pila(n)g ||99||

And with the hoofs of the horses, the soil looked like the back of leopard.(99)

ਚੁਨਾ ਜ਼੍ਰਯਾਦਹ ਸ਼ੁਦ ਆਤਸ਼ੇ ਤੀਰ ਬਾਰ ॥

chunaa zrayaadheh shudh aatashe teer baar ||

The fire was let loose with the showers of the arrows so much,

ਕਿ ਅਕਲ ਅਜ਼ ਮਗ਼ਜ਼ ਰਫ਼ਤ ਹੋਸ਼ ਅਜ਼ ਦਿਯਾਰ ॥੧੦੦॥

k akal az mag(h)z raphat hosh az dhiyaar ||100||

That the intellect abandoned the minds, and the senses took their leave.(100)

ਚੁਨਾ ਆਵੇਖ਼ਤ ਹਰਦੋ ਹੁਮਾ ਜਾਇ ਜੰਗ ॥

chunaa aavekhhat haradho humaa jai ja(n)g ||

Both sides were absorbed to such an extent,

ਕਿ ਤੇਗ਼ ਅਜ਼ ਮਿਯਾ ਗਸ਼ਤ ਤਰਕਸ਼ ਖਤੰਗ ॥੧੦੧॥

k teg(h) az miyaa gashat tarakash khata(n)g ||101||

That their scabbards became swordless and the quivers were all emptied.(101)

ਚੁਨਾ ਜੰਗ ਕਰਦੰਦ ਸੁਬਹ ਤਾਬ ਸ਼ਾਮ ॥

chunaa ja(n)g karadha(n)dh subeh taab shaam ||

From morning till evening they continued fighting,

ਬਿ ਅਫ਼ਤਾਦ ਮੁਰਛਤ ਨ ਖ਼ੁਰਦੰਦ ਤਆਮ ॥੧੦੨॥

b aphataadh murachhat na khhuradha(n)dh taam ||102||

As they did not have time to take meals, they fell flat.(102)

ਜਿ ਖ਼ੁਦ ਮਾਦਹ ਸ਼ੁਦ ਹਰਦੁ ਦਰ ਜਾਇ ਜੰਗ ॥

j khhudh maadheh shudh haradh dhar jai ja(n)g ||

And the tiredness had ousted them absolutely,

ਚੁ ਸ਼ੇਰੋ ਯੀਆਨੋ ਚੁ ਬਾਜ਼ਾ ਪਿਲੰਗ ॥੧੦੩॥

ch shero yeeaano ch baazaa pila(n)g ||103||

Because they had been fighting like two lions, two vultures or two leopards.(103)

ਚੁ ਹਬਸ਼ੀ ਬਰੁਦ ਦੁਜ਼ਦ ਦੀਨਾਰ ਜ਼ਰਦ ॥

ch habashee barudh dhuzadh dheenaar zaradh ||

When the slave took away the golden crest (sun set).

ਜਹਾ ਗਸ਼ਤ ਚੂੰ ਗੁੰਬਜ਼ੇ ਦੂਦ ਗਰਦ ॥੧੦੪॥

jahaa gashat choo(n) gu(n)baze dhoodh garadh ||104||

And the universe was enveloped in the darkness,(104)

ਸਿਯਮ ਰੋਜ਼ ਚੌਗਾ ਬਿਬੁਰਦ ਆਫ਼ਤਾਬ ॥

siyam roz chauagaa biburadh aaphataab ||

Then on the third day the sun triumphed and came out,

ਜਹਾ ਗਸ਼ਤ ਚੂੰ ਰਉਸ਼ਨਸ਼ ਮਾਹਿਤਾਬ ॥੧੦੫॥

jahaa gashat choo(n) raushanash maahitaab ||105||

And, like moon, everything became visible.(105)

ਬੁ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਹਰਦੋ ਅਜ਼ੀਂ ਜਾਇ ਜੰਗ ॥

b barakhhaasat haradho azee(n) jai ja(n)g ||

Once again, at the site of the war, they became alert,

ਰਵਾ ਕਰਦ ਹਰ ਸੂਇ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥੧੦੬॥

ravaa karadh har sooi teero tupha(n)g ||106||

And commenced to throw arrows and shoot the guns.(106)

ਚੁਨਾ ਗਰਮ ਸ਼ੁਦ ਆਤਸ਼ੇ ਕਾਰਜ਼ਾਰ ॥

chunaa garam shudh aatashe kaarazaar ||

The fight flared again,

ਕਿ ਫ਼ੀਲੇ ਦੁ ਦਹ ਹਜ਼ਾਰ ਆਮਦ ਬ ਕਾਰ ॥੧੦੭॥

k pheele dh dheh hazaar aamadh b kaar ||107||

And twelve thousand elephants were destroyed.(107)

ਬ ਕਾਰ ਆਮਦਹ ਅਸਪ ਹਫ਼ਤ ਸਦ ਹਜ਼ਾਰ ॥

b kaar aamadheh asap haphat sadh hazaar ||

Seven hundred thousand horses were killed,

ਹਮਹ ਜ੍ਵਾਨ ਸ਼ਾਇਸਤਹ ਨਾਮਦਾਰ ॥੧੦੮॥

hameh javaiaan shaisateh naamadhaar ||108||

And all the stalwart young men were eliminated.(108)

ਜ਼ਿ ਸਿੰਧੀ ਵ ਅਰਬੀ ਵ ਐਰਾਕ ਰਾਇ ॥

z si(n)dhee v arabee v aairaak rai ||

All the horses, the ones from Sindh, Arabia and Iraq,

ਬ ਕਾਰ ਆਮਦਹ ਅਸਪ ਚੂੰ ਬਾਦੁ ਪਾਇ ॥੧੦੯॥

b kaar aamadheh asap choo(n) baadh pai ||109||

Which were very fast, were annihilated.(109)

ਬਸੇ ਕੁਸ਼ਤਹ ਸਰਹੰਗ ਸ਼ਾਇਸਤਹ ਸ਼ੇਰ ॥

base kushateh saraha(n)g shaisateh sher ||

Many lion-hearted valiant persons were exterminated,

ਬੇ ਵਕਤੇ ਤਰੱਦਦ ਬਕਾਰੇ ਦਲੇਰ ॥੧੧੦॥

be vakate tara'dhadh bakaare dhaler ||110||

Who, at the time of need, showed exceptional courage.(110)

ਬ ਗੁਰਰੀਦਨ ਆਮਦ ਦੁ ਅਬਰੇ ਸਿਯਾਹ ॥

b gurareedhan aamadh dh abare siyaeh ||

Two clouds (of fighters) came roaring,

ਨਮੇ ਖ਼ੂਨ ਮਾਹੀ ਲਕੋ ਤੇਗ਼ ਮਾਹ ॥੧੧੧॥

name khhoon maahee lako teg(h) maeh ||111||

Their action flew blood to the highest skies.(111)

ਬਜੰਗ ਅੰਦਰੂੰ ਗਉਗ਼ਹੇ ਗ਼ਾਜ਼ੀਯਾ ॥

baja(n)g a(n)dharoo(n) gaug(h)he g(h)aazeeyaa ||

Hue and cry was raised in the fields,

ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੰਗ ਸ਼ੁਦ ਅਜ਼ ਸੁਮੇ ਤਾਜ਼ੀਯਾ ॥੧੧੨॥

zimee(n) ta(n)g shudh az sume taazeeyaa ||112||

And the earth was trampled over by the hoofs of the horses.(112)

ਸੁਮੇ ਬਾਦ ਪਾਯਾਨ ਫ਼ੌਲਾਦ ਨਾਲ ॥

sume baadh paayaan phaualaadh naal ||

Flying like wind, the horses had the steel hoofs,

ਜ਼ਿਮੀ ਗ਼ਸ਼ਤ ਪੁਸ਼ਤੇ ਪਿਲੰਗੀ ਮਿਸਾਲ ॥੧੧੩॥

zimee g(h)shat pushate pila(n)gee misaal ||113||

Which made the earth look like the back of leopard.(113)

ਚਰਾਗ਼ੇ ਜਹਾਨੇ ਖ਼ੁਮਹ ਬਾਦਹ ਖ਼ੁਰਦ ॥

charaag(h)e jahaane khhumeh baadheh khhuradh ||

In the mean time the lamp of the universe drank the wine from the pitcher (sunset),

ਸਰੇ ਤਾਜ ਦੀਗਰ ਬਿਰਾਦਰ ਸਪੁਰਦ ॥੧੧੪॥

sare taaj dheegar biraadhar sapuradh ||114||

And endowed the crown on the head of the brother (moon).(114)

ਬਰੋਜ਼ੇ ਚਹਾਰਮ ਤਪੀਦ ਆਫ਼ਤਾਬ ॥

baroze chahaaram tapeedh aaphataab ||

When the sun appeared on the fourth day,

ਬ ਜਿਲਵਹ ਦਰ ਆਵੇਖ਼ਤ ਜਰਰੀਂ ਤਨਾਬ ॥੧੧੫॥

b jilaveh dhar aavekhhat jararee(n) tanaab ||115||

And radiated its golden rays,(115)

ਦਿਗ਼ਰ ਰਵਸ਼ ਮਰਦਾਨ ਬਸਤੰਦ ਕਮਰ ॥

dhig(h)r ravash maradhaan basata(n)dh kamar ||

Then, girding up their lions,

ਯਮਾਨੀ ਕਮਰ ਦਾਸਤ ਬਰਰੋ ਪਿਸਰ ॥੧੧੬॥

yamaanee kamar dhaasat bararo pisar ||116||

They took the bow of the Yaman and shielded their faces.(116)

ਚੁ ਹੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਬ ਜੋਸ਼ੀਦ ਜੰਗ ॥

ch hosh a(n)dhar aamadh b josheedh ja(n)g ||

They assimilated their senses, and the rage for fight blew,

ਬ ਰੋਸ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਪਿਲੰਗ ॥੧੧੭॥

b ros a(n)dhar aamadh ch koshash pila(n)g ||117||

And they became extremely wrathful.(117)

ਚੁਅਮ ਰੋਜ਼ ਕੁਸ਼ਤੰਦ ਦਹਿ ਹਜ਼ਾਰ ਫ਼ੀਲ ॥

chuam roz kushata(n)dh dheh hazaar pheel ||

On the fourth day, ten thousand elephants were killed,

ਦੁ ਦਹਿ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸਪੋ ਚੁ ਦਰਯਾਇ ਨੀਲ ॥੧੧੮॥

dh dheh hazaar asapo ch dharayai neel ||118||

And twelve thousand lightening horses were slain.(118)

ਬ ਕਾਰ ਆਮਦਹ ਪਿਯਾਦਹ ਸੀ ਸਦ ਹਜ਼ਾਰ ॥

b kaar aamadheh piyaadheh see sadh hazaar ||

Three hundred thousands of foot-soldiers were liquidated,

ਜਵਾ ਮਰਦ ਸ਼ੇਰਾਨ ਅਜ਼ਮੂਦਹ ਕਾਰ ॥੧੧੯॥

javaa maradh sheraan azamoodheh kaar ||119||

Who were like the lions and very adept.(119)

ਕੁਨਦ ਜ਼ੱਰਹੇ ਰਥ ਚਹਾਰੋ ਹਜ਼ਾਰ ॥

kunadh za'rahe rath chahaaro hazaar ||

Four thousands chariots were shattered,

ਬ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਕਨੋ ਜੰਗ ਆਮੁਖ਼ਤਹ ਕਾਰ ॥੧੨੦॥

b sher aphakano ja(n)g aamukhhateh kaar ||120||

And many killers of the lions were decimated, too.(120)

ਕਿ ਅਜ਼ ਚਾਰ ਤੀਰ ਅਸਪ ਕੁਸ਼ਤਸ਼ ਚਹਾਰ ॥

k az chaar teer asap kushatash chahaar ||

Four horses of Subhat Singh were slaughtered,

ਦਿਗ਼ਰ ਤੀਰ ਕੁਸ਼ਤਸ਼ ਸਰੇ ਬਹਿਲਦਾਰ ॥੧੨੧॥

dhig(h)r teer kushatash sare bahiladhaar ||121||

The second arrow pierced through the head of his chariot- driver.(121)

ਸਿਯਮ ਤੀਰ ਜ਼ਦ ਹਰਦੋ ਅਬਰੂ ਸ਼ਿਕੰਜ ॥

siyam teer zadh haradho abaroo shika(n)j ||

The third arrow hit above his eyebrows,

ਕਿ ਮਾਰੇ ਬ ਪੇਚੀਦ ਜ਼ਿ ਸਉਦਾਇ ਗੰਜ ॥੧੨੨॥

k maare b pecheedh z saudhai ga(n)j ||122||

And he felt like a snake had been forced out of a treasure.(122)

ਚਹਾਰਮ ਬਿਜ਼ਦ ਤੀਰ ਖ਼ਬਰਸ਼ ਨਿਯਾਫ਼ਤ ॥

chahaaram bizadh teer khhabarash niyaaphat ||

When the fourth arrow was hit, he lost all his consciousness,

ਕਿ ਭਰਮਸ਼ ਬ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਧਰਮਸ਼ ਨ ਤਾਫ਼ਤ ॥੧੨੩॥

k bharamash b barakhhaasat dharamash na taaphat ||123||

His determination fled away and forgot his sense of righteousness.(123)

ਬਿਜ਼ਦ ਚੂੰ ਚੁਅਮ ਕੈਬਰੇ ਨਾਜ਼ਨੀਂ ॥

bizadh choo(n) chuam kaibare naazanee(n) ||

As the fourth arrow had penetrated nearby his wind-pipe,

ਬ ਖ਼ੁਰਦੰਦ ਸ਼ਹਿ ਰਗ ਬਿਅਫ਼ਤਦ ਜ਼ਿਮੀਂ ॥੧੨੪॥

b khhuradha(n)dh sheh rag biaphatadh zimee(n) ||124||

And he had fallen on the ground.(124)

ਬਿਦਾਨਿਸਤ ਕਿ ਈਂ ਮਰਦ ਪਯ ਮੁਰਦਹ ਗ਼ਸ਼ਤ ॥

bidhaanisat k iee(n) maradh pay muradheh g(h)shat ||

It became apparent that the man was almost dead,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਬੂਮ ਹਮ ਚੁਨੀ ਸ਼ੇਰ ਮਸਤ ॥੧੨੫॥

biaphataadh boom ham chunee sher masat ||125||

As he had dropped down like an inebriated lion.(125)

ਕਿ ਅਜ਼ ਰਥ ਬਿਯਾਮਦ ਬਰਾਮਦ ਜ਼ਿਮੀ ॥

k az rath biyaamadh baraamadh zimee ||

She stepped out of her chariot, and stepped down on the ground,

ਖ਼ਰਾਮੀਦਹ ਸ਼ੁਦ ਪੈਕਰੇ ਨਾਜ਼ਨੀ ॥੧੨੬॥

khharaameedheh shudh paikare naazanee ||126||

She looked like very delicate but steadfast.(126)

ਬ ਯਕ ਦਸਤ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਯਕ ਪ੍ਯਾਲਹ ਆਬ ॥

b yak dhasat baradhaashat yak payaaleh aab ||

She had a cup of water in her hand,

ਬਨਿਜ਼ਦੇ ਸ਼ਹਿ ਆਮਦ ਚੁ ਪਰਰਾ ਉਕਾਬ ॥੧੨੭॥

banizadhe sheh aamadh ch pararaa ukaab ||127||

And glided to approach him (Subhat Singh).(127)

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹਿ ਆਜ਼ਾਦ ਮਰਦ ॥

bigoyadh k e shaeh aazaadh maradh ||

(She) spoke, ‘Oh, You the strange man of Royalty,,

ਚਿਰਾ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਹਸਤੀ ਤੁ ਦਰ ਖ਼ੂਨ ਗਰਦ ॥੧੨੮॥

chiraa khhuphateh hasatee ta dhar khhoon garadh ||128||

‘Why are you lumbering in the blood ridden dust?(128)

ਹੁਮਾ ਜਾਨਜਾਨੀ ਤੁਅਮ ਨੌਜਵਾ ॥

humaa jaanajaanee tuam nauajavaa ||

‘I am the same, your life and love, and you at the prime of your youth,

ਬਦੀਦਨ ਤੁਰਾ ਆਮਦਮ ਈਜ਼ਮਾ ॥੧੨੯॥

badheedhan turaa aamadham ieezamaa ||129||

‘Currently, I have come to have a glimpse of you.’(129)

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਏ ਬਾਨੂਏ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥

bigoyadh k e baanooe nek bakhhat ||

(He) said, ‘Oh, you the kind hearted,

ਚਿਰਾ ਤੋ ਬਿਯਾਮਦ ਦਰੀਂ ਜਾਇ ਸਖ਼ਤ ॥੧੩੦॥

chiraa to biyaamadh dharee(n) jai sakhhat ||130||

‘Why have you come to this place full of afflictions?’(130)

ਅਗਰ ਮੁਰਦਹ ਬਾਸ਼ੀ ਦਿਯਾਰੇਮ ਲਾਸ ॥

agar muradheh baashee dhiyaarem laas ||

(She,) ‘If you were dead, I would have come to take your body.,

ਵਗ਼ਰ ਜ਼ਿੰਦਹ ਹਸਤੀ ਬ ਯਜ਼ਦਾ ਸੁਪਾਸ ॥੧੩੧॥

vag(h)r zi(n)dheh hasatee b yazadhaa supaas ||131||

‘But, as you are still alive, I would like to thank the Almighty.’(131)

ਅਜ਼ਾ ਗੁਫ਼ਤਨੀਹਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਆਮਦ ਸੁਖ਼ਨ ॥

azaa guphataneehaa khhush aamadh sukhhan ||

He embraced her with soft-spoken oration,

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਏ ਨਾਜ਼ਨੀ ਸੀਮ ਤਨ ॥੧੩੨॥

bigoyadh k e naazanee seem tan ||132||

And said, ‘Oh you the one with such exquisite body,(132)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਖ਼ਾਹੀ ਬਿਗੋ ਮਨ ਦਿਹਮ ॥

haraa kas k khhaahee bigo man dhiham ||

‘What ever you desire, tell me, I will grant,

ਕਿ ਏ ਸ਼ੇਰ ਦਿਲ ਮਨ ਗ਼ੁਲਾਮੇ ਤੁਅਮ ॥੧੩੩॥

k e sher dhil man g(h)ulaame tuam ||133||

‘Because, Oh, the lion-hearted, I am a slave to you.’(133)

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਬਾਸੀ ਤੁ ਏ ਕਾਰ ਸਖ਼ਤ ॥

khhudhaava(n)dh baasee ta e kaar sakhhat ||

‘Oh, you the toiling-hard in your deeds,

ਕਿ ਮਾਰਾ ਬ ਯਕ ਬਾਰ ਕੁਨ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥੧੩੪॥

k maaraa b yak baar kun nek bakhhat ||134||

‘Take me as your wife and endow me to become a kind woman.’(134)

ਬਿਜ਼ਦ ਪੁਸ਼ਤ ਪਾਓ ਕੁਸ਼ਾਦਸ਼ ਬ ਚਸ਼ਮ ॥

bizadh pushat paao kushaadhash b chasham ||

She stamped her feet on the chest of the earth,

ਹਮਹ ਰਵਸ਼ ਸ਼ਾਹਾਨ ਪੇਸ਼ੀਨ ਰਸ਼ਮ ॥੧੩੫॥

hameh ravash shaahaan pesheen rasham ||135||

And repeated the custom of her predecessors (married him).(135)

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਬਰ ਰਥ ਬਿਆਵੁਰਦ ਜਾ ॥

biaphataadh bar rath biaavuradh jaa ||

He (Subhat Singh) was laid down on the chariot, and she brought him home,

ਬਿਜ਼ਦ ਨਉਬਤਸ਼ ਸ਼ਾਹਿ ਸ਼ਾਹੇ ਜ਼ਮਾ ॥੧੩੬॥

bizadh naubatash shaeh shaahe zamaa ||136||

And the king of kings (her father) beat the drums (in happiness).(136)

ਬਹੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਦੁ ਚਸ਼ਮਸ਼ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥

bahosh a(n)dhar aamadh dh chashamash kushaadh ||

With the noise of the drums, when he (Subhat Singh) was awaken,

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿਰਾ ਜਾਇ ਮਾਰਾ ਨਿਹਾਦ ॥੧੩੭॥

bigoyadh kiraa jai maaraa nihaadh ||137||

He asked, ‘In whose house, I have been brought in?’(137)

ਬਿਗੋਯਦ ਤੁਰਾ ਜ਼ਫ਼ਰ ਜੰਗ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥

bigoyadh turaa zaphar ja(n)g yaaphatam ||

She replied, ‘I have won you in the war,

ਬ ਕਾਰੇ ਸ਼ੁਮਾ ਕਤ ਖ਼ੁਦਾ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥੧੩੮॥

b kaare shumaa kat khhudhaa yaaphatam ||138||

And through the war I have taken you as my husband.’(138)

ਪਸ਼ੇਮਾ ਸ਼ਵਦ ਸੁਖ਼ਨ ਗੁਫ਼ਤਨ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ॥

pashemaa shavadh sukhhan guphatan phazool ||

He repented on the unintended words he had spoken,

ਹਰਾ ਕਸ ਤੁ ਗੋਈ ਕਿ ਬਰ ਮਨ ਕਬੂਲ ॥੧੩੯॥

haraa kas ta goiee k bar man kabool ||139||

But what could be done then and he accepted (the marriage).(139)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਜਾਮ ਫੇਰੋਜ਼ਹ ਫ਼ਾਮ ॥

bidheh saakeeyaa jaam ferozeh phaam ||

(The poet says), ‘O, Saki, Give me the cup full of green (liquid),

ਕਿ ਮਾ ਰਾ ਬ ਕਾਰ ਅਸਤ ਰੋਜ਼ੇ ਤਮਾਮ ॥੧੪੦॥

k maa raa b kaar asat roze tamaam ||140||

Which I need at the end of the long day.(140)

ਤੁ ਮਾਰਾ ਬਿਦਿਹ ਤਾ ਸ਼ਵਮ ਤਾਜ਼ਹ ਦਿਲ ॥

t maaraa bidheh taa shavam taazeh dhil ||

Give me so that my heart brims with freshness,

ਕਿ ਗੌਹਰ ਬਿਆਰੇਮ ਆਲੂਦਹ ਗਿਲ ॥੧੪੧॥੪॥

k gauahar biaarem aaloodheh gil ||141||4||

And fetches the pearls out of the depleted soil.(141)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਤੁਈ ਰਹਿਨੁਮਾਓ ਤੁਈ ਦਿਲ ਕੁਸ਼ਾਇ ॥

tuiee rahinumaao tuiee dhil kushai ||

You are my guide and you are my counsellor,

ਤੁਈ ਦਸਤਗੀਰ ਅੰਦਰ ਹਰ ਦੋ ਸਰਾਇ ॥੧॥

tuiee dhasatageer a(n)dhar har dho sarai ||1||

You lead us, holding our hands, in both the worlds.(1)

ਤੁਈ ਰਾਜ਼ ਰੋਜ਼ੀ ਦਿਹੋ ਦਸਤਗੀਰ ॥

tuiee raaz rozee dhiho dhasatageer ||

You are our support and provider.

ਕਰੀਮੇ ਖ਼ਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਾਨਸ਼ ਪਜ਼ੀਰ ॥੨॥

kareeme khhataa bakhhash dhaanash pazeer ||2||

You recognise our deficiency, and are our redeemer.(2)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਯਕੇ ਕਾਜ਼ੀਅਸ਼ ॥

hikaayat shuneedham yake kaazeeash ||

I have heard the Tale of a Quazi,

ਕਿ ਬਰਤਰ ਨ ਦੀਦਮ ਕਜ਼ੋ ਦੀਗਰਸ਼ ॥੩॥

k baratar na dheedham kazo dheegarash ||3||

And I have never seen as good a person as him.(3)

ਯਕੇ ਖ਼ਾਨਹ ਓ ਬਾਨੂਏ ਨਉਜਵਾ ॥

yake khhaaneh o baanooe naujavaa ||

In his household, there was dame, who was at the prime of her youth.

ਕਿ ਕੁਰਬਾ ਸ਼ਵਦ ਹਰਕਸੇ ਨਾਜ਼ਦਾ ॥੪॥

k kurabaa shavadh harakase naazadhaa ||4||

Her coquetry had made the lives of all the people unendurable.(4)

ਕਿ ਸ਼ੋਸਨ ਸਰੇ ਰਾ ਫ਼ਰੋ ਮੇਜ਼ਦਹ ॥

k shosan sare raa pharo mezadheh ||

On seeing her, lilacs hung their heads down,

ਗੁਲੇ ਲਾਲਹ ਰਾ ਦਾਗ਼ ਬਰ ਦਿਲ ਸ਼ੁਦਹ ॥੫॥

gule laaleh raa dhaag(h) bar dhil shudheh ||5||

And the flowers of tulip plants felt their hearts rending.(5)

ਕਜ਼ਾ ਸੂਰਤੇ ਮਾਹਿ ਰਾ ਬੀਮ ਸ਼ੁਦ ॥

kazaa soorate maeh raa beem shudh ||

On her sight the Moon became hesitant

ਰਸ਼ਕ ਸ਼ੋਖ਼ਤਹ ਅਜ਼ ਮਿਯਾ ਨੀਮ ਸ਼ੁਦ ॥੬॥

rashak shokhhateh az miyaa neem shudh ||6||

And, in the passion of jealousy, it diminished half of its brightness.(6)

ਬਕਾਰ ਅਜ਼ ਸੂਏ ਖ਼ਾਨਹ ਬੇਰੂੰ ਰਵਦ ॥

bakaar az sooe khhaaneh beroo(n) ravadh ||

Whenever she strolled out of her house on an errand,

ਬ ਦੋਸ਼ੇ ਜ਼ੁਲਫ਼ ਸ਼ੋਰ ਸੁੰਬਲ ਸ਼ਵਦ ॥੭॥

b dhoshe zulaph shor su(n)bal shavadh ||7||

The tresses of her hair sneaked around her shoulders like the clusters of hyacinth.(7)

ਗਰ ਆਬੇ ਬ ਦਰੀਯਾ ਬਸ਼ੋਯਦ ਰੁਖ਼ਸ਼ ॥

gar aabe b dhareeyaa bashoyadh rukhhash ||

If ever she washed her face in the river water,

ਹਮਹ ਖ਼ਾਰ ਮਾਹੀ ਸ਼ਵਦ ਗੁਲ ਰੁਖ਼ਸ਼ ॥੮॥

hameh khhaar maahee shavadh gul rukhhash ||8||

The thorny bones of the fish would turn into flowers.(8)

ਬਖ਼ਮ ਓ ਫ਼ਿਤਾਦਹ ਹੁਮਾ ਸਾਯਹ ਆਬ ॥

bakhham o phitaadheh humaa saayeh aab ||

When she looked into the pitcher of water,

ਜ਼ਿ ਮਸਤੀ ਸ਼ੁਦਹ ਨਾਮ ਨਰਗ਼ਸ ਸ਼ਰਾਬ ॥੯॥

z masatee shudheh naam narag(h)s sharaab ||9||

The water was turned into liquor known as the Wine of Narcissus.(9)

ਬਜੀਦਸ਼ ਯਕੇ ਰਾਜਹੇ ਨਉਜਵਾ ॥

bajeedhash yake raajahe naujavaa ||

She saw a young Raja,

ਕਿ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤੁ ਜ਼ਾਹਰ ਜਹਾ ॥੧੦॥

k husanal jamaal asat zaahar jahaa ||10||

Who was very handsome and famous in the world.(10)

ਬਗੁਫ਼ਤਾ ਕਿ ਏ ਰਾਜਹੇ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥

baguphataa k e raajahe nek bakhhat ||

(She) said, ‘Oh! my Raja, let me be besides

ਤੁ ਮਾਰਾ ਬਿਦਿਹ ਜਾਇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤਖ਼ਤ ॥੧੧॥

t maaraa bidheh jai nazadheek takhhat ||11||

your throne (make me your Queen).’ 11)

ਨਖ਼ੁਸ਼ਤੀ ਸਰੇ ਕਾਜ਼ੀ ਆਵਰ ਤੁ ਰਾਸਤ ॥

nakhhushatee sare kaazee aavar ta raasat ||

(The Raja replied), ‘First of all you go, slay the head of Quazi, your husband,

ਵਜ਼ਾ ਪਸ ਕਿ ਈਂ ਖ਼ਾਨਹ ਮਾ ਅਜ਼ ਤੁਰਾਸਤੁ ॥੧੨॥

vazaa pas k iee(n) khhaaneh maa az turaasat ||12||

‘Thereafter, my house will be your abode.’(12)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਨਿਹਾਦ ॥

shuneedh iee(n) sukhhan raa dhil a(n)dhar nihaadh ||

Hearing this she concealed the secret in her heart,

ਨ ਰਾਜ਼ੇ ਦਿਗ਼ਰ ਪੇਸ਼ ਅਉਰਤ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੧੩॥

n raaze dhig(h)r pesh aaurat kushaadh ||13||

And did not disclose it to any other woman.(13)

ਬ ਵਕਤੇ ਸ਼ੌਹਰ ਰਾ ਚੁ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਦੀਦ ॥

b vakate shauahar raa ch khhush khhuphateh dheedh ||

She found her husband in deep slumber,

ਬਿਜ਼ਦ ਤੇਗ਼ ਖ਼ੁਦ ਦਸਤ ਸਰ ਓ ਬੁਰੀਦ ॥੧੪॥

bizadh teg(h) khhudh dhasat sar o bureedh ||14||

She took a sword in her hand and severed his head off.(14)

ਬੁਰੀਦਹ ਸਰ ਓਰਾ ਰਵਾ ਜਾਇ ਗਸ਼ਤ ॥

bureedheh sar oraa ravaa jai gashat ||

She took the head and went to the place

ਦਰਾ ਜਾ ਸਬਲ ਸਿੰਘ ਕਿ ਬਿਨਸ਼ਸਤਹ ਅਸਤ ॥੧੫॥

dharaa jaa sabal si(n)gh k binashasateh asat ||15||

where Sambal Singh (the Raja) was seated.(15)

ਤੁ ਗੁਫ਼ਤੀ ਮਰਾ ਹਮ ਚੁਨੀ ਕਰਦਹਅਮ ॥

t guphatee maraa ham chunee karadhaham ||

‘(Oh! Raja), the way you told me, I have done.

ਬਪੇਸ਼ੇ ਤੁ ਈਂ ਸਰ ਮਨ ਆਵੁਰਦਹਅਮ ॥੧੬॥

bapeshe ta iee(n) sar man aavuradhaham ||16||

‘Here, I put the Quazi’s head in front of you.(16)

ਅਗਰ ਸਰ ਤੁ ਖ਼ਾਹੀ ਸਰ ਤੁਮੇ ਦਿਹਮ ॥

agar sar ta khhaahee sar tume dhiham ||

‘Even if you want my head, I can give it to you,

ਬ ਜਾਨੋ ਦਿਲੇ ਬਰ ਤੁ ਆਸ਼ਕ ਸ਼ੁਦਮ ॥੧੭॥

b jaano dhile bar ta aashak shudham ||17||

‘Because I love you from, both, my heart and soul.(17)

ਕਿ ਇਮ ਸ਼ਬ ਕੁਨ ਆਂ ਅਹਿਦ ਤੋ ਬਸਤਈ ॥

k im shab kun aa(n) ahidh to basatiee ||

‘Oh! my lover, Whatever the word you gave me, you fulfil this very evening.

ਬ ਗਮਜ਼ਹਿ ਚਸ਼ਮ ਜਾਨ ਮਨ ਕੁਸ਼ਤਈ ॥੧੮॥

b gamazeh chasham jaan man kushatiee ||18||

‘Through the winks of your eyes, you have captured my soul.‘(18)

ਚੁ ਦੀਦਸ਼ ਸਰੇ ਰਾਜਹੇ ਨਉ ਜਵਾ ॥

ch dheedhash sare raajahe nau javaa ||

When the Raja looked at the severed-head, he became fearful,

ਬ ਤਰਸੀਦ ਗੁਫ਼ਤਾਹ ਕਿ ਏ ਬਦ ਨਿਸ਼ਾ ॥੧੯॥

b taraseedh guphataeh k e badh nishaa ||19||

And said, ‘Oh! You the devilish,(19)

ਚੁਨਾ ਬਦ ਤੁ ਕਰਦੀ ਖ਼ੁਦਵੰਦ ਖ਼ੇਸ਼ ॥

chunaa badh ta karadhee khhudhava(n)dh khhesh ||

‘If you have treated your husband so wickedly,

ਕਿ ਮਾਰਾ ਚਿਯਾਰੀ ਅਜ਼ੀਂ ਕਾਰ ਬੇਸ਼ ॥੨੦॥

k maaraa chiyaaree azee(n) kaar besh ||20||

‘Then what would you not do to me?(20)

ਜ਼ਿ ਤੋ ਦੋਸਤੀ ਮਨ ਬ ਬਾਜ਼ ਆਮਦਮ ॥

z to dhosatee man b baaz aamadham ||

‘I am better off without your friendship, I renounce your fraternity.

ਜ਼ਿ ਕਰਦਹ ਤੁ ਮਨ ਦਰ ਨਿਯਾਜ਼ ਆਮਦਮ ॥੨੧॥

z karadheh ta man dhar niyaaz aamadham ||21||

‘Your deed has dreaded me.’(21)

ਚੁਨੀ ਬਦ ਤੁ ਕਰਦੀ ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਕਾਰ ॥

chunee badh ta karadhee khhudhaava(n)dh kaar ||

‘You have treated your husband in such a bad manner,

ਮਰਾ ਕਰਦਹ ਬਾਸ਼ੀ ਚੁਨੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ॥੨੨॥

maraa karadheh baashee chunee rozagaar ||22||

‘You may administer your ill-designs on me too.(22)

ਬਿਅੰਦਾਖ਼ਤ ਸਰ ਰਾ ਦਰਾ ਜਾ ਜ਼ਿ ਦਸਤ ॥

bia(n)dhaakhhat sar raa dharaa jaa z dhasat ||

She threw the head there and then,

ਬਰੇ ਸੀਨਹ ਓ ਸਰ ਬਿਜ਼ਦ ਹਰ ਦੁ ਦਸਤ ॥੨੩॥

bare seeneh o sar bizadh har dh dhasat ||23||

And started to beat her chest and head with her hands.(23)

ਮਰਾ ਪੁਸ਼ਤ ਦਾਦੀ ਤੁਰਾ ਹਕ ਦਿਹਦ ॥

maraa pushat dhaadhee turaa hak dhihadh ||

‘You have turned your back on me and God will turn his on you,

ਵਜ਼ਾ ਰੋਜ਼ ਮਉਲਾਇ ਕਾਜ਼ੀ ਸ਼ਵਦ ॥੨੪॥

vazaa roz maulai kaazee shavadh ||24||

‘And that will be the day of God’s judgement upon you.’(24)

ਬਿਅੰਦਾਖ਼ਤ ਸਰ ਖ਼ਾਨਹ ਆਮਦ ਬੁਬਾਜ਼ ॥

bia(n)dhaakhhat sar khhaaneh aamadh bubaaz ||

Throwing the head there, she returned to her house.

ਬਆਂ ਲਾਸ਼ ਕਾਜ਼ੀ ਬਖ਼ੁਸ਼ਪੀਦ ਦਰਾਜ਼ ॥੨੫॥

baa(n) laash kaazee bakhhushapeedh dharaaz ||25||

Lying besides the dead-body of the Quazi, she went to sleep.(25)

ਬਿਅੰਦਾਖ਼ਤ ਬਰ ਸਰ ਜ਼ਿ ਖ਼ੁਦ ਦਸਤ ਖ਼ਾਕ ॥

bia(n)dhaakhhat bar sar z khhudh dhasat khhaak ||

(Later, she got up), put dust in her hair, and shouted.

ਬਿਗੁਫ਼ਤਾ ਕਿ ਖ਼ੇਜ਼ੇਦ ਯਾਰਾਨ ਪਾਕ ॥੨੬॥

biguphataa k khhezedh yaaraan paak ||26||

‘Oh! My pious friends, get here,(26)

ਕਿ ਬਦਕਾਰ ਕਰਦ ਈਂ ਕਸੇ ਸ਼ੋਰ ਬਖ਼ਤ ॥

k badhakaar karadh iee(n) kase shor bakhhat ||

‘Some evil man has committed an evil act.

ਕਿ ਕਾਜ਼ੀ ਬ ਜਾ ਕੁਸ਼ਤ ਯਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸਖ਼ਤ ॥੨੭॥

k kaazee b jaa kushat yak zakhham sakhhat ||27||

‘With one stroke he has killed the Quazi.’(27)

ਬ ਹਰ ਜਾ ਕਿ ਯਾਬੇਦ ਖ਼ੂੰਨਸ਼ ਨਿਸ਼ਾ ॥

b har jaa k yaabedh khhoo(n)nash nishaa ||

Following the traces of blood, people started to proceed,

ਹੁਮਾ ਰਾਹ ਗੀਰੰਦ ਹਮਹ ਮਰਦੁਮਾ ॥੨੮॥

humaa raeh geera(n)dh hameh maradhumaa ||28||

And they all took the same path.(28)

ਬ ਆਂ ਜਾ ਜਹਾ ਖ਼ਲਕ ਇਸਤਾਦਹ ਕਰਦ ॥

b aa(n) jaa jahaa khhalak isataadheh karadh ||

She brought all the people to that place,

ਬਜਾਏ ਕਿ ਸਰ ਕਾਜ਼ੀ ਅਫ਼ਤਾਦਹ ਕਰਦ ॥੨੯॥

bajaae k sar kaazee aphataadheh karadh ||29||

Where she had thrown the Quazi’s head.(29)

ਬਿਦਾਨਿਸ਼ਤ ਹਮਹ ਔਰਤੋ ਮਰਦੁਮਾ ॥

bidhaanishat hameh aauarato maradhumaa ||

The woman convinced the people,

ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਬ ਕੁਸ਼ਤ ਅਸਤ ਰਾਜਹ ਹੁਮਾ ॥੩੦॥

k iee(n) raa b kushat asat raajeh humaa ||30||

That the Raja had killed the Quazi.(30)

ਗਿਰਫ਼ਤੰਦ ਓ ਰਾ ਬੁਬਸਤੰਦ ਸਖ਼ਤ ॥

giraphata(n)dh o raa bubasata(n)dh sakhhat ||

They (the people) got hold of the Raja and tied him,

ਕਿ ਜਾਏ ਜਹਾਗੀਰ ਬਿਨਸ਼ਸਤਹ ਤਖ਼ਤ ॥੩੧॥

k jaae jahaageer binashasateh takhhat ||31||

And brought him there, where the (Emperor) Jehangir was seated on his throne.(31)

ਬਿ ਗੁਫ਼ਤੰਦ ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਹਵਾਲਹ ਕੁਨਦ ॥

b guphata(n)dh k iee(n) raa havaaleh kunadh ||

The Emperor thought, ‘If I hand over (the Raja) to the Quazi’s wife,

ਬ ਦਿਲ ਹਰਚਿ ਦਾਰਦ ਸਜ਼ਾਯਸ਼ ਦਿਹਦ ॥੩੨॥

b dhil harach dhaaradh sazaayash dhihadh ||32||

‘She will deal with him the way she wanted.’(32)

ਬਿ ਫ਼ਰਮੂਦ ਜੱਲਾਦ ਰਾ ਸ਼ੋਰ ਬਖ਼ਤ ॥

b pharamoodh ja'laadh raa shor bakhhat ||

Then he ordered the executioner,

ਕਿ ਈਂ ਸਰ ਜੁਦਾ ਕੁਨ ਬ ਯਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸਖ਼ਤ ॥੩੩॥

k iee(n) sar judhaa kun b yak zakhham sakhhat ||33||

‘Slay the head of this man with one hard stroke.’(33)

ਚੁ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਰਾ ਦੀਦ ਆਂ ਨੌਜਵਾ ॥

ch shamasher raa dheedh aa(n) nauajavaa ||

When that young man saw the sword,

ਬ ਲਰਜ਼ਹ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਸਰਵੇ ਗਿਰਾ ॥੩੪॥

b larazeh dharaamadh ch sarave giraa ||34||

He started to shake like a huge cypress tree.(34)

ਬਗ਼ੁਫ਼ਤਾ ਕਿ ਮਨ ਕਾਰ ਬਦ ਕਰਦਹਅਮ ॥

bag(h)uphataa k man kaar badh karadhaham ||

And whispered (to the woman), ‘Whatever bad deed I performed,

ਬ ਕਾਰੇ ਸ਼ੁਮਾ ਤਉਰ ਖ਼ੁਦ ਕਰਦਹਅਮ ॥੩੫॥

b kaare shumaa taur khhudh karadhaham ||35||

‘I did it to capture your heart.’(35)

ਨਮੂਦਹ ਇਸ਼ਾਰਤ ਬਿ ਚਸ਼ਮੇ ਬਿਆਂ ॥

namoodheh ishaarat b chashame biaa(n) ||

Then, winking, he added, ‘Oh you the Lady among all the ladies.

ਕਿ ਏ ਬਾਨੂਏ ਸਰਵਰੇ ਬਾਨੂਆਂ ॥੩੬॥

k e baanooe saravare baanooaa(n) ||36||

‘And the Queen among all the Queens,(36)

ਬਹੁਕਮੇ ਸ਼ੁਮਾ ਮਨ ਖ਼ਤਾ ਕਰਦਹਅਮ ॥

bahukame shumaa man khhataa karadhaham ||

‘If I disobeyed you, I committed a sin.

ਕਿ ਕਾਰ ਈਂ ਬਬੇ ਮਸਲਹਤ ਕਰਦਹਅਮ ॥੩੭॥

k kaar iee(n) babe masalahat karadhaham ||37||

‘I committed this act without thinking and without asking you,(37)

ਖ਼ਲਾਸਮ ਬਿਦਿਹ ਅਹਦ ਕਰਦਮ ਕਬੂਲ ॥

khhalaasam bidheh ahadh karadham kabool ||

‘Now, let me go free. I will obey your command,

ਕਿ ਅਹਿਦੇ ਖ਼ੁਦਾ ਅਸਤ ਕਸਮੇ ਰਸੂਲ ॥੩੮॥

k ahidhe khhudhaa asat kasame rasool ||38||

‘And I say this to swear upon the God.(38)

ਗੁਨਹ ਬਖ਼ਸ਼ ਤੋ ਮਨ ਖ਼ਤਾ ਕਰਦਹਅਮ ॥

guneh bakhhash to man khhataa karadhaham ||

‘I have perpetrated, please forgive me,

ਕਿ ਏ ਜਿਗਰ ਜਾ ਮਨ ਗ਼ੁਲਾਮੇ ਤੁਅਮ ॥੩੯॥

k e jigar jaa man g(h)ulaame tuam ||39||

‘I will remain your slave.’(39)

ਬ ਗੁਫ਼ਤਾ ਗਰ ਈਂ ਰਾਜਹ ਪਾ ਸਦ ਕੁਸ਼ਮ ॥

b guphataa gar iee(n) raajeh paa sadh kusham ||

She soliloquised, ‘If I kill five hundred Rajas like him,

ਨ ਕਾਜ਼ੀ ਮਰਾ ਜ਼ਿੰਦਹ ਦਸਤ ਆਮਦਮ ॥੪੦॥

n kaazee maraa zi(n)dheh dhasat aamadham ||40||

‘Even then Quazi will not come to life.’(40)

ਕਿ ਓ ਕੁਸ਼ਤਹ ਗਸ਼ਤਹ ਚਰਾ ਈਂ ਕੁਸ਼ਮ ॥

k o kushateh gashateh charaa iee(n) kusham ||

‘Now when Quazi is dead, why should I kill him too?

ਕਿ ਖ਼ੂਨੇ ਅਜ਼ੀਂ ਬਰ ਸਰੇ ਖ਼ੁਦ ਕੁਨਮ ॥੪੧॥

k khhoone azee(n) bar sare khhudh kunam ||41||

‘Why should I take the curse of killing him upon myself?(41)

ਚਿ ਖ਼ੁਸ਼ਤਰ ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਖ਼ਲਾਸੀ ਦਿਹਮ ॥

ch khhushatar k iee(n) raa khhalaasee dhiham ||

‘Wouldn’t it be better if I let him go free,

ਵ ਮਨ ਹਜ਼ਰਤੇ ਕਾਬਹ ਅੱਲਹ ਰਵਮ ॥੪੨॥

v man hazarate kaabeh a'leh ravam ||42||

‘And proceed on pilgrimage to Kabah at Mecca.’(42)

ਬਗੁਫ਼ਤ ਈਂ ਸੁਖਨ ਰਾਵ ਕਰਦਸ਼ ਖ਼ਲਾਸ ॥

baguphat iee(n) sukhan raav karadhash khhalaas ||

Saying so, she let loose him,

ਬ ਖ਼ਾਨਹ ਖ਼ੁਦ ਆਮਦ ਜਮੈ ਕਰਦ ਖ਼ਾਸ ॥੪੩॥

b khhaaneh khhudh aamadh jamai karadh khhaas ||43||

Then she went home and collected a few prominent people.(43)

ਬੁਬਸਤੰਦ ਬਾਰੋ ਤਯਾਰੀ ਕੁਨਦ ॥

bubasata(n)dh baaro tayaaree kunadh ||

She gathered her goods, got ready and preyed,

ਕਿ ਏਜ਼ਦ ਮਰਾ ਕਾਮਗਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥੪੪॥

k ezadh maraa kaamagaaree dhihadh ||44||

‘Please God, help me to fulfil my ambition.(44)

ਦਰੇਗ਼ ਅਜ਼ ਕਬਾਯਲ ਜੁਦਾ ਮੇ ਸ਼ਵਮ ॥

dhareg(h) az kabaayal judhaa me shavam ||

‘I regret that I am going away from my fraternity,

ਅਗਰ ਜ਼ਿੰਦਹ ਬਾਸ਼ਮ ਬਬਾਜ਼ ਆਮਦਮ ॥੪੫॥

agar zi(n)dheh baasham babaaz aamadham ||45||

‘If I remain alive, I may come back.’(45)

ਮਤਾਏ ਨਕਦ ਜਿਨਸ ਰਾ ਬਾਰ ਬਸਤ ॥

mataae nakadh jinas raa baar basat ||

She put all her money, jewellery and other precious articles in the bundles,

ਰਵਾਨਹ ਸੂਏ ਕਾਬਹ ਤਅੱਲਹ ਸ਼ੁਦ ਅਸਤ ॥੪੬॥

ravaaneh sooe kaabeh ta'leh shudh asat ||46||

‘And commenced her journey towards the House of Allah at Kabah.‘(46)

ਚੁ ਬੇਰੂੰ ਬਰਾਮਦ ਦੁ ਸੇ ਮੰਜ਼ਲਸ਼ ॥

ch beroo(n) baraamadh dh se ma(n)zalash ||

When she had covered three stages of her voyage,

ਬਯਾਦ ਆਮਦਹ ਖ਼ਾਨਹ ਜ਼ਾ ਦੋਸਤਸ਼ ॥੪੭॥

bayaadh aamadheh khhaaneh zaa dhosatash ||47||

She thought of the house of her friend (Raja).(47)

ਬੁਬਾਜ਼ ਆਮਦਹ ਨੀਮ ਸ਼ਬ ਖ਼ਾਨਹ ਆਂ ॥

bubaaz aamadheh neem shab khhaaneh aa(n) ||

At midnight, she returned to his house,

ਚਿ ਨਿਆਮਤ ਅਜ਼ੀਮੋ ਚਿ ਦਉਲਤ ਗਿਰਾ ॥੪੮॥

ch niaamat azeemo ch dhaulat giraa ||48||

Along with all sort of gifts and souvenirs.(48)

ਬਿਦਾਨਿਸਤ ਆਲਮ ਕੁਜ਼ਾ ਜਾਇ ਗਸ਼ਤ ॥

bidhaanisat aalam kuzaa jai gashat ||

The people of the world never realised, where had she gone.

ਚਿ ਦਾਨਦ ਕਿ ਕਸ ਹਾਲ ਬਰ ਸਰ ਗੁਜ਼ਸ਼ਤ ॥੪੯॥

ch dhaanadh k kas haal bar sar guzashat ||49||

And no body cared what state of affairs she had been passing through?(49)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਪ੍ਯਾਲਹ ਫ਼ੇਰੋਜ਼ ਫ਼ਾਮ ॥

bidheh saakeeyaa payaaleh pheroz phaam ||

(The poet says), ‘Oh! Saki, Give me the cup full of green (liquid),

ਕਿ ਮਾਰਾ ਬਕਾਰ ਅਸਤ ਦਰ ਵਕਤ ਤੁਆਮ ॥੫੦॥

k maaraa bakaar asat dhar vakat tuaam ||50||

‘Which I need at the time of my nourishment.(50)

ਬਮਨ ਦਿਹ ਕਿ ਖ਼ੁਸ਼ਤਰ ਦਿਮਾਗ਼ੇ ਕੁਨਮ ॥

baman dheh k khhushatar dhimaag(h)e kunam ||

‘Give it to me so that I can contemplate,

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਤਬੈ ਚੂੰ ਚਰਾਗ਼ੇ ਕੁਨਮ ॥੫੧॥੫॥

k rauashan tabai choo(n) charaag(h)e kunam ||51||5||

‘As it kindles my thought like an earthen-lamp.’(51)(5)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹੇ ਦਿਲ ਕੁਸ਼ਾਇ ॥

khhudhaava(n)dh bakhhashi(n)dhahe dhil kushai ||

God, Almighty is benevolent in forgiveness,

ਰਜ਼ਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਰੋਜ਼ੀ ਦਿਹੋ ਰਹਿਨੁਮਾਇ ॥੧॥

razaa bakhhash rozee dhiho rahinumai ||1||

He is Enlightener, Provider and Guide.(1)

ਨ ਫ਼ਉਜੋ ਨ ਫ਼ਰਸ਼ੋ ਨ ਫ਼ਰਰੋ ਨ ਫ਼ੂਰ ॥

n phaujo na pharasho na phararo na phoor ||

Neither He has an army nor luxurious living (no servants, no rugs and no materials).

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਜ਼ਾਹਰ ਜ਼ਹੂਰ ॥੨॥

khhudhaava(n)dh bakhhashi(n)dheh zaahar zahoor ||2||

God, the Compassionate, is visible and manifested.(2)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦੇਮ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥

hikaayat shuneedhem dhukhhatar vazeer ||

Now, please listen to the tale of the daughter of a minister.

ਕਿ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮੀਰ ॥੩॥

k husanal jamaal asat rauashan zameer ||3||

She was very pretty and possessed an enlightened mind.(3)

ਵਜਾ ਕੈਸਰੋ ਸ਼ਾਹਿ ਰੂਮੀ ਕੁਲਾਹ ॥

vajaa kaisaro shaeh roomee kulaeh ||

There lived a wandering Prince who had adorned himself with Cap (of honour) from Rome.

ਦਰਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਸ਼ਮਸ਼ੋ ਚੁ ਰਖ਼ਸਿੰਦਹ ਮਾਹ ॥੪॥

dharakhhashi(n)dheh shamasho ch rakhhasi(n)dheh maeh ||4||

His splendour matched the sun but his nature was as serene as the Moon.(4)

ਯਕੇ ਰੋਜ਼ ਰੌਸ਼ਨ ਬਰਾਮਦ ਸ਼ਿਕਾਰ ॥

yake roz rauashan baraamadh shikaar ||

Once, early in the morning he went out hunting.

ਹਮਹ ਯੂਜ਼ ਅਜ਼ ਬਾਜ਼ ਵ ਬਹਰੀ ਹਜ਼ਾਰ ॥੫॥

hameh yooz az baaz v baharee hazaar ||5||

He took with him a hound, a falcon and a hawk.(5)

ਬ ਪਹਿਨ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਬਨਖ਼ਜ਼ੀਰ ਗਾਹ ॥

b pahin a(n)dhar aamadh banakhhazeer gaeh ||

He reached a desolate place of hunting.

ਬਿਜ਼ਦ ਗੇਰ ਆਹੂ ਬਸੇ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ॥੬॥

bizadh ger aahoo base sher shaeh ||6||

The Prince killed the lions, leopards and deer.(6)

ਦਿਗ਼ਰ ਸ਼ਾਹ ਮਗ਼ਰਬ ਦਰਆਮਦ ਦਲੇਰ ॥

dhig(h)r shaeh mag(h)rab dharaamadh dhaler ||

There came another Raja from the South,

ਚੁ ਰਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਮਾਹੋ ਚੁ ਗ਼ੁਰਰਿੰਦਹ ਸ਼ੇਰ ॥੭॥

ch rakhhashi(n)dheh maaho ch g(h)urari(n)dheh sher ||7||

Who roared like a lion and his face gleamed like the moon.(7)

ਦੁ ਸ਼ਾਹੇ ਦਰਾਮਦ ਯਕੇ ਜਾਇ ਸਖ਼ਤ ॥

dh shaahe dharaamadh yake jai sakhhat ||

Both the rulers had approached an intricate terrain.

ਕਿਰਾ ਤੇਗ਼ ਯਾਰੀ ਦਿਹਦ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥੮॥

kiraa teg(h) yaaree dhihadh nek bakhhat ||8||

Are not the lucky ones only rescued through their swords?(8)

ਕਿਰਾ ਰੋਜ਼ ਇਕਬਾਲ ਯਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥

kiraa roz ikabaal yaaree dhihadh ||

Doesn’t an auspicious day facilitate one?

ਕਿ ਯਜ਼ਦਾ ਕਿਰਾ ਕਾਮਗਾਰੀ ਦਿਹਦ ॥੯॥

k yazadhaa kiraa kaamagaaree dhihadh ||9||

Who is endowed aid by the God of gods?(9)

ਬਜੁੰਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਦੁ ਸ਼ਾਹੇ ਦਲੇਰ ॥

baju(n)bash dharaamadh dh shaahe dhaler ||

Both the rulers (seeing each other) flew in the rage,

ਕਿ ਬਰ ਆਹੂਏ ਯਕ ਬਰਾਮਦ ਦੁ ਸ਼ੇਰ ॥੧੦॥

k bar aahooe yak baraamadh dh sher ||10||

Like the two lions that sprawl over a hunted deer.(10)

ਬਗੁਰਰੀਦਨ ਆਮਦ ਦੁ ਅਬਰੇ ਸਿਯਾਹ ॥

bagurareedhan aamadh dh abare siyaeh ||

Thundering like the black clouds both jumped forward.

ਸਨਾਨੇ ਬਿਯੰਦਾਖ਼ਤ ਨੇਜ਼ਹ ਚੁ ਕਾਹ ॥੧੧॥

sanaane biya(n)dhaakhhat nezeh ch kaeh ||11||

Like the leaves flutter during the dust storm, the arrows started to fly.(11)

ਚੁਨਾ ਤੀਰ ਬਾਰਾਨ ਪੱਰਰਾ ਸ਼ੁਦਹ ॥

chunaa teer baaraan pa'raraa shudheh ||

The arrows flew in such density that,

ਜ਼ਿਮੀਂ ਆਸਮਾ ਪੁਰ ਆਂ ਜ਼ਿਕਰਸ਼ ਸ਼ੁਦਹ ॥੧੨॥

zimee(n) aasamaa pur aa(n) zikarash shudheh ||12||

The sky was inundated with vultures.(12)

ਚਕਾ ਚਾਕ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਨੋਕੇ ਸਿਨਾ ॥

chakaa chaak barakhhaasat noke sinaa ||

Noises coming through the tips of the spears were piercing,

ਯਕੇ ਰੁਸਤ ਖ਼ੇਜ਼ ਅਜ਼ ਬਰਾਮਦ ਜਹਾ ॥੧੩॥

yake rusat khhez az baraamadh jahaa ||13||

And both were creating havoc in the world.(13)

ਚੁ ਸੂਰੇ ਸਰਾਫ਼ੀਲ ਦਮ ਮੇਜ਼ਦਹ ॥

ch soore saraapheel dham mezadheh ||

They were raising hue and cries, as if, to seek final bliss of Angel of Resurrection,

ਕਿ ਰੋਜ਼ੇ ਕਿਯਾਮਤ ਬਹਮ ਮੇਜ਼ਦਹ ॥੧੪॥

k roze kiyaamat baham mezadheh ||14||

So that, on the doomsday, they attain sanctuary in the heaven.(14)

ਗ਼ੁਰੇਜ਼ਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਬ ਅਰਬੀ ਸਿਪਾਹ ॥

g(h)urezash dharaamadh b arabee sipaeh ||

At the end anarchy surrounded the Arabian Army,

ਬ ਗ਼ਾਲਬ ਦਰਾਮਦ ਹੁਮਾ ਗਰਬ ਸ਼ਾਹ ॥੧੫॥

b g(h)aalab dharaamadh humaa garab shaeh ||15||

And western Raja had the victorious day.(15)

ਕਿ ਤਨਹਾ ਬਿਮਾਦ ਅਸਤ ਸ਼ਾਹੇ ਅਰਬ ॥

k tanahaa bimaadh asat shaahe arab ||

The Arabian Prince was isolated,

ਬ ਵਕਤੇ ਚੁ ਪੇਸ਼ੀਨ ਸ਼ਮਸ਼ ਚੂੰ ਗਰਬ ॥੧੬॥

b vakate ch pesheen shamash choo(n) garab ||16||

When the sun set in the evening.(16)

ਚੁ ਤਾਬਸ਼ ਨੁਮਨਦ ਸ਼ਵਦ ਦਸਤਗੀਰ ॥

ch taabash numanadh shavadh dhasatageer ||

As he had lost all his power, he tried to escape,

ਚੁ ਦੁਜ਼ਦੇ ਸ਼ਵਦ ਵਕਤ ਸ਼ਬ ਰਾ ਅਸੀਰ ॥੧੭॥

ch dhuzadhe shavadh vakat shab raa aseer ||17||

But could not, he surrendered and become a prisoner.(17)

ਬੁ ਬਸਤੰਦ ਬੁਰਦੰਦ ਸ਼ਹਿ ਨਿਜ਼ਦ ਸ਼ਾਹ ॥

b basata(n)dh buradha(n)dh sheh nizadh shaeh ||

The Prince was tied down and taken to the Raja,

ਚੁ ਮਾਹ ਅਫ਼ਕਨੋ ਹਮ ਚੁ ਬੁਰਦੰਦ ਮਾਹ ॥੧੮॥

ch maeh aphakano ham ch buradha(n)dh maeh ||18||

The same way as Rahu, the demon planet, captured the moon.(18)

ਬ ਖ਼ਾਨਹ ਖ਼ਬਰ ਆਮਦਹ ਸ਼ਾਹਿ ਬਸਤ ॥

b khhaaneh khhabar aamadheh shaeh basat ||

Although the news of the Prince’s arrest reached his household,

ਹਮਹ ਕਾਰ ਦੁਜ਼ਦੀ ਵ ਮਰਦੀ ਗੁਜ਼ਸ਼ਤ ॥੧੯॥

hameh kaar dhuzadhee v maradhee guzashat ||19||

In spite of hard efforts Prince could not be rescued.(19)

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਬ ਮਜਲਸ ਜ਼ਿ ਦਾਨਾਇ ਦਿਲ ॥

nishasata(n)dh b majalas z dhaanai dhil ||

The wise ones assembled in the Court,

ਸੁਖ਼ਨ ਰਾਦ ਪਿਨਹਾ ਵਜ਼ਾ ਸ਼ਹਿ ਖ਼ਿਜ਼ਲ ॥੨੦॥

sukhhan raadh pinahaa vazaa sheh khhizal ||20||

And talked over the shame (of the Prince’s apprehension).(20)

ਚੁ ਬਿਸਨੀਦ ਈਂ ਖ਼ਬਰ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥

ch bisaneedh iee(n) khhabar dhukhhatar vazeer ||

When the daughter of the Minister heard the news,

ਬ ਬਸਤੰਦ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਜੁਸਤੰਦ ਤੀਰ ॥੨੧॥

b basata(n)dh shamasher jusata(n)dh teer ||21||

She girded up her lions and tucked the arrows in there.(21)

ਬ ਪੋਸ਼ੀਦ ਜ਼ਰ ਬਫ਼ਤ ਰੂਮੀ ਕਬਾਇ ॥

b posheedh zar baphat roomee kabai ||

Adoring the dress of the country of Rome,

ਬਜ਼ੀਂ ਬਰ ਨਿਸ਼ਸਤੋ ਬਿਆਮਦ ਬਜਾਇ ॥੨੨॥

bazee(n) bar nishasato biaamadh bajai ||22||

She mounted the horse.(22)

ਰਵਾ ਸ਼ੁਦ ਸੂਏ ਸ਼ਾਹਿ ਮਗ਼ਰਬ ਚੁ ਬਾਦ ॥

ravaa shudh sooe shaeh mag(h)rab ch baadh ||

Galloping in the winds, she approached the Raja of the West,

ਕਮਾਨੇ ਕਿਯਾਨੀ ਬ ਤਰਕਸ਼ ਨਿਹਾਦ ॥੨੩॥

kamaane kiyaanee b tarakash nihaadh ||23||

With Kiani Clan’s quiver full of arrows at her back.(23)

ਬਪੇਸ਼ੇ ਸ਼ਹੇ ਮਗ਼ਰਬ ਆਮਦ ਦਲੇਰ ॥

bapeshe shahe mag(h)rab aamadh dhaler ||

She faced the Raja with great courage,

ਚੁ ਗ਼ੁਰਰੀਦਹ ਬਬਰੋ ਚੁ ਦਰਰਿੰਦਹ ਸ਼ੇਰ ॥੨੪॥

ch g(h)urareedheh babaro ch dharari(n)dheh sher ||24||

But she, who used to roar like the thundering clouds and carnivorous lions,(24)

ਦੁਆ ਕਰਦ ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹਿ ਆਜ਼ਾਦ ਬਖ਼ਤ ॥

dhuaa karadh k e shaeh aazaadh bakhhat ||

Bowed in greeting and said, ‘Oh! You the fortunate Raja,

ਸਜ਼ਾਵਾਰ ਦੇਹੀਮੁ ਸਾਯਾਨ ਤਖ਼ਤ ॥੨੫॥

sazaavaar dheheem saayaan takhhat ||25||

‘Worthy of Royal Throne and the Royal Canopy.(25)

ਮਰਾ ਕਾਹੀਯਾ ਆਮਦ ਅਜ਼ ਬਹਰ ਕਾਹ ॥

maraa kaaheeyaa aamadh az bahar kaeh ||

‘My grass-cutters had come to shear the grass,

ਦੋ ਸੇ ਸਦ ਸਵਾਰੋ ਯਕ ਅਜ਼ ਸ਼ਕਲ ਸ਼ਾਹਿ ॥੨੬॥

dho se sadh savaaro yak az shakal shaeh ||26||

‘They were riding hundreds of horses and one of them looked like the Prince.(26)

ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਹੁਮਾਨਸਤ ਆਂ ਰਾ ਬਿਦਿਹ ॥

k bihatar humaanasat aa(n) raa bidheh ||

‘You better send them back,

ਵਗਰਨਹ ਖ਼ੁਦਸ਼ ਮੌਤ ਬਰ ਸਰ ਬਿਨਿਹ ॥੨੭॥

vagaraneh khhudhash mauat bar sar bineh ||27||

“Otherwise, there will be a call for your death.(27)

ਸ਼ੁਨੀਦੇ ਜ਼ਿ ਮਨ ਸ਼ਾਹਿ ਗਰ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ॥

shuneedhe z man shaeh gar iee(n) sukhhan ||

“If my King heard this from me,

ਹੁਮਾਨਾ ਤੁਰਾ ਬੇਖ਼ ਬਰਕੰਦ ਬੁਨ ॥੨੮॥

humaanaa turaa bekhh baraka(n)dh bun ||28||

“He would come to uproot you.”(28)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਾਹਿ ਫ਼ੌਲਾਦ ਤਨ ॥

shuneedh iee(n) sukhhan shaeh phaualaadh tan ||

The Raja of iron will heard this,

ਬ ਲਰਜ਼ੀਦ ਬਰ ਖ਼ੁਦ ਚੁ ਬਰਗ਼ੇ ਸਮਨ ॥੨੯॥

b larazeedh bar khhudh ch barag(h)e saman ||29||

And started to tremble like the leaves of jasmine shrubs.(29)

ਚੁਨਾ ਜੰਗ ਕਰਦੰਦ ਈਂ ਕਾਹੀਯਾ ॥

chunaa ja(n)g karadha(n)dh iee(n) kaaheeyaa ||

The Raja thought, ‘If these grass-cutters had given such a tough fight,

ਨ ਦਾਨਮ ਮਗ਼ਰ ਸ਼ਾਹਿ ਬਾਸ਼ਦ ਜਵਾ ॥੩੦॥

n dhaanam mag(h)r shaeh baashadh javaa ||30||

‘Then their King must a very brave man.(30)

ਨ ਦਾਨਮ ਕਸੇ ਸ਼ਾਹਿ ਹਸਤਸ਼ ਜਵਾ ॥

n dhaanam kase shaeh hasatash javaa ||

‘I did not perceive that their King was so brave,

ਕਿ ਮਾਰਾ ਬਿਗੀਰਦ ਜਿ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥੩੧॥

k maaraa bigeeradh j maaya(n)dharaa ||31||

‘That he would drag me, even, out of hell.’(31)

ਜ਼ਿ ਪੇਸ਼ੀਨਹੇ ਸ਼ਹ ਵਜ਼ੀਰਾ ਬੁਖਾਦ ॥

z pesheenahe sheh vazeeraa bukhaadh ||

The Raja called his Counsellors,

ਸੁਖ਼ਨ ਹਾਇ ਪੋਸ਼ੀਦਹ ਬਾ ਓ ਬਿਰਾਦ ॥੩੨॥

sukhhan hai posheedheh baa o biraadh ||32||

And had a secret conversation with them,(32)

ਤੁ ਦੀਦੀ ਚੁਨਾ ਕਾਹੀਯਾ ਜੰਗ ਕਰਦ ॥

t dheedhee chunaa kaaheeyaa ja(n)g karadh ||

‘Oh! My Counsellors, you have seen the grass-cutters fighting so vigorously,

ਕਿ ਅਜ਼ ਮੁਲਕ ਯਜ਼ਦਾ ਬਰਾਵੁਰਦ ਗਰਦ ॥੩੩॥

k az mulak yazadhaa baraavuradh garadh ||33||

‘And the havoc they had brought to this God’s country.(33)

ਮੁਬਾਦਾ ਕੁਨਦ ਤਾਖ਼ਤ ਬਰ ਮੁਲਕ ਸਖ਼ਤ ॥

mubaadhaa kunadh taakhhat bar mulak sakhhat ||

‘God forbid, if that King raided, then this country would be ruined.

ਦਿਹਮ ਕਾਹੀਯਾ ਰਾ ਅਜ਼ਾ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥੩੪॥

dhiham kaaheeyaa raa azaa nek bakhhat ||34||

‘I should return the grass-cutters to this lucky one.’(34)

ਹੁਮਾ ਸ਼ਾਹਿ ਮਹਿਬੂਸ਼ੀਯਾ ਪੇਸ਼ ਖਾਦ ॥

humaa shaeh mahiboosheeyaa pesh khaadh ||

The Raja immediately called the tied-up grass-cutter (the Prince),

ਹਵਾਲਹ ਨਮੂਦਸ਼ ਕਿ ਓ ਰਾ ਨਿਸ਼ਾਦ ॥੩੫॥

havaaleh namoodhash k o raa nishaadh ||35||

Invited him besides him and, then, handed him over (to the woman).(35)

ਤੁ ਆਜ਼ਾਦ ਗਸ਼ਤੀ ਅਜ਼ੀ ਸਹਿਲ ਚੀਜ਼ ॥

t aazaadh gashatee azee sahil cheez ||

(She said to the Prince), ‘You have easily attained the freedom,

ਬਿਗੀਰਏ ਬਿਰਾਦਰ ਤੁ ਅਜ਼ ਜ਼ਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ॥੩੬॥

bigeere biraadhar ta az zaa azeez ||36||

‘Now you apprehend them (Raja and his Councillors). I love you more than my life’.(36)

ਜ਼ਨੇ ਪੇਚ ਦਸਤਾਰ ਰਾ ਤਾਬਦਾਦ ॥

zane pech dhasataar raa taabadhaadh ||

She held the folds of her turban with one hand,

ਦਿਗ਼ਰ ਦਸਤ ਬਰ ਮੁਸ਼ਤ ਤੇਗਸ਼ ਨਿਹਾਦ ॥੩੭॥

dhig(h)r dhasat bar mushat tegash nihaadh ||37||

And put the other hand on the scabbard of her sword,(37)

ਬਿਜ਼ਦ ਤਾਜ਼ੀਯਾਨਹ ਬ ਹਰ ਚਾਰ ਚਾਰ ॥

bizadh taazeeyaaneh b har chaar chaar ||

She gave four lashes to each one of them (the grass-cutters),

ਬਗੁਫ਼ਤਾ ਕਿ ਏ ਬੇ ਖ਼ਬਰ ਬੇ ਮੁਹਾਰ ॥੩੮॥

baguphataa k e be khhabar be muhaar ||38||

And said, ‘You, the ignorant, you don’t know anything.(38)

ਕਿ ਆਮਦ ਦਰੀਂ ਜਾ ਵਜ਼ਾ ਕਾਹ ਨੇਸਤ ॥

k aamadh dharee(n) jaa vazaa kaeh nesat ||

‘You have come here where there is no grass to cut.

ਕਿ ਏਜ਼ਦ ਗਵਾਹ ਅਸਤ ਯਜ਼ਦਾ ਯਕੇਸਤ ॥੩੯॥

k ezadh gavaeh asat yazadhaa yakesat ||39||

‘The God only is my witness,’(39)

ਦਰੋਗੇ ਮਰਾ ਬਰ ਗ਼ਫ਼ੂਰੇ ਗੁਆਹਸਤ ॥

dharoge maraa bar g(h)phoore guaahasat ||

‘God is my Protector,

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਮਾਰਾ ਪਨਾਹੇ ਖ਼ੁਦਾਸਤ ॥੪੦॥

bigoyadh k maaraa panaahe khhudhaasat ||40||

‘He is Forgiver and, I am sure, He will excuse my lie.‘(40)

ਰਿਹਾਈ ਦਿਹੰਦਹ ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਤਖ਼ਤ ॥

rihaiee dhiha(n)dheh khhudhaava(n)dh takhhat ||

After gaining freedom for his sovereign,

ਵਿਦਾ ਗਸ਼ਤ ਜ਼ੋ ਮੰਜ਼ਲੋ ਜਾਇ ਸਖ਼ਤ ॥੪੧॥

vidhaa gashat zo ma(n)zalo jai sakhhat ||41||

She left that place for her own abode.(41)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗਰੇ ਸਬਜ਼ ਪਾਨ ॥

bidheh saakeeyaa saagare sabaz paan ||

(The poet says), ‘Oh! Saki, give me green wine to drink,

ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਊਰ ਅਸਤ ਜ਼ਾਹਰ ਜਹਾਨ ॥੪੨॥

k saahib shuoor asat zaahar jahaan ||42||

Because the Master of the Intellect prevails all over.(42)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਜਾਮ ਫ਼ੀਰੋਜ਼ ਰੰਗ ॥

bidheh saakeeyaa jaam pheeroz ra(n)g ||

‘Saki! Give me the cup full of greenish (liquid),

ਕਿ ਦਰ ਵਕਤ ਸ਼ਬ ਚੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੇ ਰੋਜ਼ ਜੰਗ ॥੪੩॥੬॥

k dhar vakat shab choo(n) khhushe roz ja(n)g ||43||6||

“Which soothes during the wars and the lonely nights.”(42)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥

khhudhaava(n)dh bakhhashi(n)dhahe beshumaar ||

God is all-benevolent,

ਕਿ ਜ਼ਾਹਰ ਜ਼ਹੂਰ ਅਸਤ ਸਾਹਿਬ ਦਿਯਾਰ ॥੧॥

k zaahar zahoor asat saahib dhiyaar ||1||

He is luminously manifest and dominates all the domains.(1)

ਤਬੀਅਤ ਬਹਾਲਸਤ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ॥

tabeeat bahaalasat husanal jamaal ||

His will prevails, and his blessedness is splendid,

ਚੁ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲੋ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਕਮਾਲ ॥੨॥

ch husanal jamaalo phazeelat kamaal ||2||

And the splendid blessedness is epitome of sagacity.(2)

ਕਿ ਇਸਫ਼ੰਦ ਯਾਰ ਅਜ਼ ਜਹਾ ਰਖ਼ਤ ਬੁਰਦ ॥

k isapha(n)dh yaar az jahaa rakhhat buradh ||

When Asphand Yaar departed from this world taking all his belongings (deeds) with him,

ਨਸਬ ਨਾਮਹੇ ਖ਼ੁਦ ਬ ਬਹਿਮਨ ਸਪੁਰਦ ॥੩॥

nasab naamahe khhudh b bahiman sapuradh ||3||

He conferred the sovereignty to his son, Bahmin.(3)

ਅਜ਼ਾ ਦੁਖ਼ਤਰੇ ਹਮ ਚੁ ਪਰਰੇ ਹੁਮਾਇ ॥

azaa dhukhhatare ham ch parare humai ||

That Bahmin had a daughter, who was like the wings of phoenix.

ਚੁ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤ ਦਉਲਤ ਫ਼ਿਜ਼ਾਇ ॥੪॥

ch husanal jamaal asat dhaulat phizai ||4||

And she was elegantly graceful and quite affluent (4)

ਚੁ ਬਹਮਨ ਸ਼ਹ ਅਜ਼ ਈਂ ਜਹਾ ਬੁਰਦ ਰਖ਼ਤ ॥

ch bahaman sheh az iee(n) jahaa buradh rakhhat ||

When Bahmin, as well, departed from this world facing his destiny,

ਬ ਦੁਖ਼ਤਰ ਸੁਪਰਦੰਦ ਆਂ ਤਾਜ ਤਖ਼ਤ ॥੫॥

b dhukhhatar suparadha(n)dh aa(n) taaj takhhat ||5||

He bestowed the sovereignty to his daughter.(5)

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਬਰ ਤਖ਼ਤ ਰੂਮੀ ਹੁਮਾਇ ॥

nishasata(n)dh bar takhhat roomee humai ||

She was the one, who was like the phoenix of Rome,

ਕਿ ਬੁਸਤਾ ਬਹਾਰ ਅਸਤੁ ਸੂਰਤ ਫ਼ਿਜ਼ਾਇ ॥੬॥

k busataa bahaar asat soorat phizai ||6||

Spread over to progress like the spring season.(6)

ਚੁ ਬੁਗ਼ਜ਼ਸ਼ਤ ਬਰ ਵੈ ਜ਼ਿ ਦਹ ਸਾਲ ਚਾਰ ॥

ch bug(h)zashat bar vai z dheh saal chaar ||

When fourteen years had gone by and she became teen-ager,

ਕਿ ਪੈਦਾ ਸ਼ੁਦਹ ਸਬਜ਼ਹੇ ਨੌਬਹਾਰ ॥੭॥

k paidhaa shudheh sabazahe nauabahaar ||7||

Her charm gained the full swing.(7)

ਬਹਾਰੇ ਜਵਾਨੀ ਬ ਨਉਬਤ ਰਸੀਦ ॥

bahaare javaanee b naubat raseedh ||

She reached the same stage,

ਚੁ ਬੁਸਤਾ ਗੁਲੇ ਸੁਰਖ਼ ਬੇਰੂੰ ਕਸ਼ੀਦ ॥੮॥

ch busataa gule surakhh beroo(n) kasheedh ||8||

As the rose flower which bloomed in the garden.(8)

ਬ ਹੁਸਨ ਅਮਦਸ਼ ਤੂਤੀਏ ਨੌਬਹਾਰ ॥

b husan amadhash toote'ee nauabahaar ||

Her beauty enchanted like the blue bird that scintillated in the spring,

ਚੁ ਮਾਹੇ ਕਿ ਬਰਖ਼ੁਦ ਕੁਨਦ ਨੌਬਹਾਰ ॥੯॥

ch maahe k barakhhudh kunadh nauabahaar ||9||

And like the moon that adorned itself in joyous weather.(9)

ਮਿਜ਼ਾਜ਼ਸ਼ ਜ਼ਿ ਤਿਫ਼ਲੀ ਬਰੂੰ ਦਰ ਰਸੀਦ ॥

mizaazash z tiphalee baroo(n) dhar raseedh ||

The childlike innocence was still depicting,

ਜਵਾਨੀ ਜ਼ਿ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਬਰਵੈ ਕਸ਼ੀਦ ॥੧੦॥

javaanee z aag(h)aaz baravai kasheedh ||10||

When the flavour of youth descended on her.(10)

ਵਿਦਾ ਸ਼ੁਦ ਅਜ਼ੋ ਹਾਲ ਤਿਫ਼ਲੀ ਮਿਜ਼ਾਜ ॥

vidhaa shudh azo haal tiphalee mizaaj ||

When all her childhood flew away,

ਬਹਾਰੇ ਜਵਾਨੀ ਦਰਾਮਦ ਬੁਬਾਜ਼ ॥੧੧॥

bahaare javaanee dharaamadh bubaaz ||11||

And the spell of adolescence over powered,(11)

ਕਿ ਬਿਨਸ਼ਸਤ ਬਰ ਤਖ਼ਤ ਸ਼ਾਹਨ ਸ਼ਹੀ ॥

k binashasat bar takhhat shaahan shahee ||

Then she enthroned herself on the royal seat,

ਬ ਕਲਮ ਅੰਦਰ ਆਵੇਖ਼ਤ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਮਹੀ ॥੧੨॥

b kalam a(n)dhar aavekhhat kaag(h)z mahee ||12||

And pondered over the regal papers prevalent there.(12)

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਬਰ ਬਚਹ ਗੌਹਰ ਨਿਗਾਰ ॥

nazar karadh bar bacheh gauahar nigaar ||

Once she came across an appraiser of diamonds (jeweller),

ਕਿ ਬੁਰਦ ਅੰਦਰੂੰਨ ਸ਼ਬ ਵਕਤੇ ਗ਼ੁਬਾਰ ॥੧੩॥

k buradh a(n)dharoo(n)n shab vakate g(h)ubaar ||13||

And, taking the advantage of darkness, she took him inside.(13)

ਬਿਆਵੇਖ਼ਤ ਬਾ ਓ ਦੁ ਸੇ ਚਾਰ ਮਾਹ ॥

biaavekhhat baa o dh se chaar maeh ||

She kept him in for two, three, four months,

ਕਿ ਸ਼ਿਕਮਸ਼ ਫ਼ਰੋਮਾਦ ਅਜ਼ ਤੁਖ਼ਮਿ ਸ਼ਾਹ ॥੧੪॥

k shikamash pharomaadh az tukhham shaeh ||14||

And through the semen of that tycoon, she became pregnant.(14)

ਚੁ ਨਹ ਮਾਹ ਗਸ਼ਤਹ ਬ ਆਂ ਬਿਸਤਨੀ ॥

ch neh maeh gashateh b aa(n) bisatanee ||

When nine month have gone by,

ਬ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਰਗੇ ਖ਼ੁਸ਼ਤਨੀ ॥੧੫॥

b koshash dharaamadh rage khhushatanee ||15||

The delightful lady felt movement of child birth.(15)

ਤਵੱਲਦ ਸ਼ੁਦਸ਼ ਕੋਦਕੇ ਸ਼ੀਰ ਖ਼ਾਰ ॥

tava'ladh shudhash kodhake sheer khhaar ||

She gave birth to a milk-sucking Prince,

ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ਹਿ ਵ ਸ਼ਾਹ ਅਫ਼ਕਨੋ ਨਾਮਦਾਰ ॥੧੬॥

k khhudh sheh v shaeh aphakano naamadhaar ||16||

Who would become the ruler and exterminator of the opposing rulers.(16)

ਕਿ ਜ਼ਾਹਰ ਨ ਕਰਦੰਦ ਸਿਰਰੇ ਜਹਾ ॥

k zaahar na karadha(n)dh sirare jahaa ||

She had not disclosed the secret of his birth,

ਬ ਸੰਦੂਕ ਓ ਰਾ ਨਿਗਹ ਦਾਸ਼ਤ ਆਂ ॥੧੭॥

b sa(n)dhook o raa nigeh dhaashat aa(n) ||17||

And had placed him in a box, away from the sight of others.(17)

ਜ਼ਿ ਮੁਸ਼ਕੋ ਫ਼ਿਤਰ ਅੰਬਰ ਆਵੇਖ਼ਤੰਦ ॥

z mushako phitar a(n)bar aavekhhata(n)dh ||

She applied musk and perfumed it in Otto.

ਬਰੋ ਊਦ ਅਜ਼ ਜ਼ਾਫ਼ਰਾ ਰੇਖ਼ਤੰਦ ॥੧੮॥

baro uoodh az zaapharaa rekhhata(n)dh ||18||

Then she coated it with saffron, and kindled incense around.(18)

ਬ ਦਸਤ ਅੰਦਰੂੰ ਦਾਸ਼ਤ ਓ ਰਾ ਅਕੀਕ ॥

b dhasat a(n)dharoo(n) dhaashat o raa akeek ||

After placing a red stone in his hands,

ਰਵਾ ਕਰਦ ਸੰਦੂਕ ਦਰਯਾ ਅਮੀਕ ॥੧੯॥

ravaa karadh sa(n)dhook dharayaa ameek ||19||

She pushed the box into the deep flowing water.(19)

ਰਵਾ ਕਰਦ ਓ ਰਾ ਕੁਨਦ ਜਾਮਹ ਚਾਕ ॥

ravaa karadh o raa kunadh jaameh chaak ||

Immediately after the launching, she tore off her clothes,

ਨਜ਼ਰ ਦਾਸ਼ਤ ਬਰੁ ਸ਼ੁਕਰ ਯਜ਼ਦਾਨ ਪਾਕ ॥੨੦॥

nazar dhaashat bar shukar yazadhaan paak ||20||

And sat down to prey God to protect him.(20)

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਬਰ ਰੋਦ ਲਬੇ ਗਾਜ਼ਰਾ ॥

nishasata(n)dh bar rodh labe gaazaraa ||

The washermen sitting on the bank of the river,

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਸੰਦੂਕ ਦਰੀਯਾ ਰਵਾ ॥੨੧॥

nazar karadh sa(n)dhook dhareeyaa ravaa ||21||

Noticed the box drifting in the river.(21)

ਹਮੀ ਖ਼ਾਸਤ ਕਿ ਓ ਰਾ ਬਦਸਤ ਆਵਰੰਦ ॥

hamee khhaasat k o raa badhasat aavara(n)dh ||

They decided to fetch the box out,

ਕਿ ਸੰਦੂਕ ਬਸਤਹ ਸ਼ਿਕਸਤ ਆਵਰੰਦ ॥੨੨॥

k sa(n)dhook basateh shikasat aavara(n)dh ||22||

And break it open.(22)

ਚੁ ਬਾਜੂ ਬ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਕਿਰਾ ॥

ch baajoo b koshash dharaamadh kiraa ||

Using the power of their arms they pulled the box out,

ਬ ਦਸਤ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਮਤਾਏ ਗਿਰਾ ॥੨੩॥

b dhasat a(n)dhar aamadh mataae giraa ||23||

And on its fringes they found lot of precious things.(23)

ਸ਼ਿਕਸਤੰਦ ਮੁਹਰਸ਼ ਬਰਾਏ ਮਤਾ ॥

shikasata(n)dh muharash baraae mataa ||

When they opened it using further force,

ਪਦੀਦ ਆਮਦਹ ਜ਼ਾ ਚੁ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਮਾਹ ॥੨੪॥

padheedh aamadheh zaa ch bakhhashi(n)dheh maeh ||24||

They came across more precious articles.(24)

ਵਜ਼ਾ ਗਾਜਰਾ ਖ਼ਾਨਹ ਕੋਦਕ ਚੁ ਨੇਸਤ ॥

vazaa gaajaraa khhaaneh kodhak ch nesat ||

They broke its seal,

ਖ਼ੁਦਾ ਮਨ ਪਿਸਰ ਦਾਦ ਈਂ ਹਸਬ ਸੇਸਤ ॥੨੫॥

khhudhaa man pisar dhaadh iee(n) hasab sesat ||25||

And inside, they found him dazzling like the moon.(25)

ਬਿਯਾਵੁਰਦ ਓ ਰਾ ਗਿਰਿਫ਼ਤ ਆਂ ਅਕੀਕ ॥

biyaavuradh o raa giriphat aa(n) akeek ||

The washer men had no children,

ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦ ਯਜ਼ਦਾਨ ਆਜ਼ਮ ਅਮੀਕ ॥੨੬॥

shukar karadh yazadhaan aazam ameek ||26||

They thought, ‘God has endowed us with a son.’(26)

ਕੁਨਦ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਰਾ ਚੁ ਪਿਸਰੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

kunadh paravarish raa ch pisare azeem ||

As they had rescued him from the deep water,

ਬ ਯਾਦੇ ਖ਼ੁਦਾ ਕਬਿਲਹ ਕਾਬਹ ਕਰੀਮ ॥੨੭॥

b yaadhe khhudhaa kabileh kaabeh kareem ||27||

They thanked God for endowing them such a cherished gift.(27)

ਚੁ ਬੁਗਜ਼ਸ਼ਤ ਬਰ ਵੈ ਦੁ ਸੇ ਸਾਲ ਮਾਹ ॥

ch bugazashat bar vai dh se saal maeh ||

They brought him up like their son,

ਕਜ਼ੋ ਦੁਖ਼ਤਰੇ ਖ਼ਾਨਹ ਆਵੁਰਦ ਸ਼ਾਹ ॥੨੮॥

kazo dhukhhatare khhaaneh aavuradh shaeh ||28||

And went to Mecca on pilgrimage as well.(28)

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਬਰ ਵੈ ਹੁਮਾਏ ਅਜ਼ੀਮ ॥

nazar karadh bar vai humaae azeem ||

When two or three years and a few months had gone past,

ਬ ਯਾਦ ਆਮਦਸ਼ ਪਿਸਰ ਗਾਜ਼ਰ ਕਰੀਮ ॥੨੯॥

b yaadh aamadhash pisar gaazar kareem ||29||

The daughter of the washer man, brought him to the king’s palace.(29)

ਬਪੁਰਸ਼ੀਦ ਓ ਰਾ ਕਿ ਏ ਨੇਕ ਜ਼ਨ ॥

bapurasheedh o raa k e nek zan ||

The great phoenix went into deep thought on seeing him,

ਕੁਜਾ ਯਾਫ਼ਤੀ ਪਿਸਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼ੋਇ ਤਨ ॥੩੦॥

kujaa yaaphatee pisar khhush khhoi tan ||30||

But, then, realised that he was the son of a washer man.(30)

ਬਿਦਾਨੇਮ ਖ਼ਾਨੇਮ ਸ਼ਨਾਸੇਮ ਮਨ ॥

bidhaanem khhaanem shanaasem man ||

He asked, “Oh, you the kind lady,

ਯਕੇ ਮਨ ਸ਼ਨਾਸ਼ਮ ਨ ਦੀਗ਼ਰ ਸੁਖ਼ਨ ॥੩੧॥

yake man shanaasham na dheeg(h)r sukhhan ||31||

“How did you get a son so handsome in stature, and so sober in habits.”(31)

ਦਵੀਦੰਦ ਮਰਦਮ ਬਖ਼ਾਦੰਮ ਕਜ਼ੋ ॥

dhaveedha(n)dh maradham bakhhaadha(n)m kazo ||

She thought, ‘It is me only who knows the secret.

ਕਿ ਅਜ਼ ਖ਼ਾਨਹੇ ਗਾਜ਼ਰਾਨਸ਼ ਅਜ਼ੋ ॥੩੨॥

k az khhaanahe gaazaraanash azo ||32||

‘No body else knows what is the truth.’(32)

ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਓ ਰਾ ਬੁਬਸਤੰਦ ਸਖ਼ਤ ॥

bukhhaadha(n)dh o raa bubasata(n)dh sakhhat ||

The person wanted to take away her son, and

ਬ ਪੁਰਸ਼ੀਦ ਓ ਰਾ ਕਿ ਏ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥੩੩॥

b purasheedh o raa k e nek bakhhat ||33||

Quickly proceeded to the house of the washerwoman.(33)

ਬਿਗੋਯਮ ਤੁਰਾ ਹਮ ਚੁ ਈਂ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥

bigoyam turaa ham ch iee(n) yaaphatam ||

The washerwoman said, “I will tell you, how did I find him,

ਨੁਮਾਯਮ ਬ ਤੋ ਹਾਲ ਚੂੰ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੩੪॥

numaayam b to haal choo(n) saakhhatam ||34||

‘I will narrate to you, how did I discover him.‘(34)

ਕਿ ਸਾਲੇ ਫ਼ਲਾ ਮਾਹ ਦਰ ਵਕਤ ਸ਼ਾਮ ॥

k saale phalaa maeh dhar vakat shaam ||

‘In such a year and at such day, in the evening,

ਕਿ ਈਂ ਕਾਰ ਰਾ ਕਰਦਅਮ ਮਨ ਤਮਾਮ ॥੩੫॥

k iee(n) kaar raa karadham man tamaam ||35||

‘I performed all this task.(35)

ਗ਼ਿਰਿਫ਼ਤੇਮ ਸੰਦੂਕ ਦਰੀਯਾ ਅਮੀਕ ॥

g(h)iriphatem sa(n)dhook dhareeyaa ameek ||

‘I got hold of the box in deep water,

ਯਕੇ ਦਸਤ ਜ਼ੋ ਯਾਫ਼ਤਮ ਈਂ ਅਕੀਕ ॥੩੬॥

yake dhasat zo yaaphatam iee(n) akeek ||36||

‘When I opened it, I found him there, and that is the truth.(36)

ਬਦੀਦੰਦ ਗੌਹਰਿ ਗ਼ਿਰਫ਼ਤੰਦ ਅਜ਼ਾ ॥

badheedha(n)dh gauahar g(h)iraphata(n)dh azaa ||

ਸ਼ਨਾਸਦ ਕਿ ਈਂ ਪਿਸਰ ਹਸਤ ਆਂ ਹੁਮਾ ॥੩੭॥

shanaasadh k iee(n) pisar hasat aa(n) humaa ||37||

ਬਰੋ ਤਾਜ਼ਹ ਸ਼ੁਦ ਸ਼ੀਰ ਪਿਸਤਾ ਅਜ਼ੋ ॥

baro taazeh shudh sheer pisataa azo ||

‘On seeing him, I felt the milk dripping out of my breasts,

ਬਿਜ਼ਦ ਸੀਨਹ ਖ਼ੁਦ ਹਰਦੋ ਦਸਤਾ ਅਜ਼ੋ ॥੩੮॥

bizadh seeneh khhudh haradho dhasataa azo ||38||

‘And I took both his hands on them.(38)

ਸ਼ਨਾਸਦ ਅਜ਼ੋ ਹਰ ਦੁ ਲਬ ਬਰ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥

shanaasadh azo har dh lab bar kushaadh ||

‘Recognising the place, his both the lips opened (to suck milk).

ਕਿ ਜ਼ਾਹਰ ਨ ਕਰਦਸ਼ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਨਿਹਾਦ ॥੩੯॥

k zaahar na karadhash dhil a(n)dhar nihaadh ||39||

‘I never revealed this secret to anybody.’(39)

ਦਿਗ਼ਰ ਰੋਜ਼ ਰਫ਼ਤੰਦ ਜ਼ਉਜਹ ਫਲਾ ॥

dhig(h)r roz raphata(n)dh zaujeh falaa ||

The same wife went to (the king) next day and said,

ਮਰਾ ਖ਼ਾਬ ਦਾਦਹ ਬਜ਼ੁਰਗੇ ਹੁਮਾ ॥੪੦॥

maraa khhaab dhaadheh bazurage humaa ||40||

‘In my dream I had a vision of a pious man,(40)

ਤੁਰਾ ਮਨ ਕਿ ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦਹਅਮ ॥

turaa man k pharaza(n)dh bakhhasheedhaham ||

‘(Who said), “I have endowed you the son,

ਚਰਾਗ਼ੇ ਕਯਾਰਾ ਦਰਖ਼ਸ਼ੀਦਹਅਮ ॥੪੧॥

charaag(h)e kayaaraa dharakhhasheedhaham ||41||

‘“I have done so to edify the glory of Kian Clan.’”(41)

ਜ਼ਿ ਗੰਜੋ ਜ਼ਰ ਸ਼ ਗੌਹਰੋ ਤਖ਼ਤ ਦਾਦ ॥

z ga(n)jo zar sh gauaharo takhhat dhaadh ||

The king kept the boy at home and

ਵਜ਼ਾ ਪਿਸਰ ਰਾ ਖ਼ਾਨਹੇ ਖ਼ੁਦ ਨਿਹਾਦ ॥੪੨॥

vazaa pisar raa khhaanahe khhudh nihaadh ||42||

Gave him the treasure, gold, diamond and the throne,(42)

ਬ ਗੁਫ਼ਤਸ਼ ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਜ਼ਿ ਦਰੀਆਫ਼ਤਮ ॥

b guphatash k iee(n) raa z dhareeaaphatam ||

And said, ‘As I have secured him through the river,

ਕਿ ਦਾਰਾਬ ਨਾਮਸ਼ ਅਜ਼ੋ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੪੩॥

k dhaaraab naamash azo saakhhatam ||43||

‘I name him, Darab (the river).(43)

ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਜਹਾ ਰਾ ਬਦੋ ਮੇ ਦਿਹੰਮ ॥

k shaahee jahaa raa badho me dhiha(n)m ||

‘I bestow upon him the temporal kingdom,

ਵਜ਼ਾ ਤਾਜ ਇਕਬਾਲ ਬਰ ਸਰ ਨਿਹਮ ॥੪੪॥

vazaa taaj ikabaal bar sar niham ||44||

‘And I crown him with regal honour and imperial fly-whisk.(44)

ਮਰਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਤਰ ਆਮਦ ਅਜ਼ਾ ਸੂਰਤਸ਼ ॥

maraa khhush tar aamadh azaa sooratash ||

‘I admire his status,

ਕਿ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੂਰਤਸ਼ ॥੪੫॥

k husanal jamaal asat khhush sooratash ||45||

‘Because his posture is majestic.”(45)

ਕਿ ਅਜ਼ ਸ਼ਾਹਿ ਓ ਚੂੰ ਖ਼ਬਰ ਯਾਫ਼ਤਸ਼ ॥

k az shaeh o choo(n) khhabar yaaphatash ||

(The washerwoman) learned, as well, that he had become a king,

ਕਿ ਦਾਰਾਬ ਨਾਮੇ ਮੁਕਰਰਾ ਸ਼ੁਦਸ਼ ॥੪੬॥

k dhaaraab naame mukararaa shudhash ||46||

And that he was given the name, Darab.(46)

ਅਜ਼ਾ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ੁਦ ਸ਼ਾਹਿ ਦਾਰਾਇ ਦੀਂ ॥

azaa sher shudh shaeh dhaarai dhee(n) ||

The gallant one promoted the righteous rule,

ਹਕੀਕਤ ਸ਼ਨਾਸ ਅਸਤੁ ਐਨੁਲ ਯਕੀਂ ॥੪੭॥

hakeekat shanaas asat aainul yakee(n) ||47||

Because he was the seeker of truth, and he believed in virtuosity.(47)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸੁਰਖ਼ ਫ਼ਾਮ ॥

bidheh saakeeyaa saag(h)re surakhh phaam ||

(The poet says,) ‘Oh! Saki, give me green wine to drink,

ਕਿ ਮਾਰਾ ਬ ਕਾਰ ਅਸਤ ਵਕਤੇ ਮੁਦਾਮ ॥੪੮॥

k maaraa b kaar asat vakate mudhaam ||48||

‘Because the Master is intelligent enough, and is known all over.(48)

ਬਿਦਿਹ ਪਿਯਾਲਹ ਫ਼ੇਰੋਜ਼ ਰੰਗੀਨ ਰੰਗ ॥

bidheh piyaaleh pheroz ra(n)geen ra(n)g ||

‘Saki! Give me the cup full of greenish (liquid),

ਕਿ ਮਾਰਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਆਮਦ ਬਸੇ ਵਕਤ ਜੰਗ ॥੪੯॥੭॥

k maaraa khhush aamadh base vakat ja(n)g ||49||7||

‘Which soothes during the wars and the lonely nights.’(49)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹੇ ਦਿਲ ਕਰਾਰ ॥

khhudhaava(n)dh bakhhashi(n)dhahe dhil karaar ||

God endows tranquillity,

ਰਜ਼ਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਰੋਜ਼ੀ ਦਿਹੋ ਨੌਬਹਾਰ ॥੧॥

razaa bakhhash rozee dhiho nauabahaar ||1||

He grants the will to believe, provides living and contentment.(1)

ਕਿ ਮੀਰ ਅਸਤ ਪੀਰ ਅਸਤ ਹਰ ਦੋ ਜਹਾ ॥

k meer asat peer asat har dho jahaa ||

He is Sovereign of both the worlds,

ਖ਼ੁਦਾਵੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਹਰ ਯਕ ਅਮਾ ॥੨॥

khhudhaava(n)dh bakhhashi(n)dheh har yak amaa ||2||

He keeps us all away from afflictions.(2)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦੇਮ ਸ਼ਾਹੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

hikaayat shuneedhem shaahe azeem ||

Now listen to the Tale of King Azam,

ਕਿ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤੁ ਸਾਹਿਬ ਕਰੀਮ ॥੩॥

k husanal jamaal asat saahib kareem ||3||

Who was magnanimous and compassionate.(3)

ਕਿ ਸੂਰਤ ਜਮਾਲ ਅਸਤੁ ਹੁਸਨਲ ਤਮਾਮ ॥

k soorat jamaal asat husanal tamaam ||

With perfect posture, his countenance radiated.

ਹਮਹ ਰੋਜ਼ ਆਸ਼ਾਯਸ਼ੇ ਰੋਦ ਜਾਮ ॥੪॥

hameh roz aashaayashe rodh jaam ||4||

Whole day he used to spend listening to the musical renderings of Ragas, and quaffing cups of wine.(4)

ਕਿ ਸਰਹੰਗ ਦਾਨਸ਼ ਜਿ ਫ਼ਰਜ਼ਾਨਗੀ ॥

k saraha(n)g dhaanash j pharazaanagee ||

He was renown for his wisdom,

ਕਿ ਅਜ਼ ਮਸਲਿਹਤ ਮੌਜ ਮਰਦਾਨਗੀ ॥੫॥

k az masalihat mauaj maradhaanagee ||5||

And was famous for magnanimity of his bravery.(5)

ਵਜ਼ਾ ਬਾਨੂਏ ਹਮ ਚੁ ਮਾਹੇ ਜਵਾ ॥

vazaa baanooe ham ch maahe javaa ||

He had a moon-like pretty wife,

ਕਿ ਕੁਰਬਾ ਸ਼ਵਦ ਹਰ ਕਸੇ ਨਾਜ਼ਦਾ ॥੬॥

k kurabaa shavadh har kase naazadhaa ||6||

The people admired the exquisiteness of his preference.(6)

ਕਿ ਖ਼ੁਸ਼ ਰੰਗ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼ੋਇ ਓ ਖ਼ੁਸ਼ ਜਮਾਲ ॥

k khhush ra(n)g khhush khhoi o khhush jamaal ||

She was very beautiful and possessed sober temperament with captivating features.

ਖ਼ੁਸ਼ ਆਵਾਜ਼ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼੍ਵਾਰਗੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼ਿਯਾਲ ॥੭॥

khhush aavaaz khhush khhavaiaaragee khhush khhiyaal ||7||

Also she enjoyed sweat voice, dressed herself profusely, and was chaste in her thought.(7)

ਬ ਦੀਦਨ ਕਿ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼ੋਇ ਖ਼ੂਬੀ ਜਹਾ ॥

b dheedhan k khhush khhoi khhoobee jahaa ||

ਜ਼ਿ ਹਰਫ਼ਾਤ ਕਰਦਨ ਖ਼ੁਸ਼ੋ ਖ਼ੁਸ਼ ਜ਼ੁਬਾ ॥੮॥

z haraphaat karadhan khhusho khhush zubaa ||8||

ਦੁ ਪਿਸਰਸ਼ ਅਜ਼ਾ ਬੂਦ ਚੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ ਮਾਹ ॥

dh pisarash azaa boodh choo(n) shamash maeh ||

She had two sons, called Sun and Moon.

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਤਬੀਯਤ ਹਕੀਕਤ ਗਵਾਹ ॥੯॥

k rauashan tabeeyat hakeekat gavaeh ||9||

Intellectually content, they always aspired for the truth.(9)

ਕਿ ਗੁਸਤਾਖ਼ ਦਸਤ ਅਸਤ ਚਾਲਾਕ ਜੰਗ ॥

k gusataakhh dhasat asat chaalaak ja(n)g ||

Being very fast in their hand movements, they were clever in fights.

ਬ ਵਕਤੇ ਤਰੱਦਦ ਚੁ ਸ਼ੇਰੋ ਨਿਹੰਗ ॥੧੦॥

b vakate tara'dhadh ch shero niha(n)g ||10||

They were like the roaring lions and vicious like crocodiles.(10)

ਦੁ ਪੀਲ ਅਫ਼ਕਨੋ ਹਮ ਚੁ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਕਨ ਅਸਤ ॥

dh peel aphakano ham ch sher aphakan asat ||

Those lion-hearted could subdue the elephants,

ਬ ਵਕਤੇ ਵਗਾ ਸ਼ੇਰ ਰੋਈਂ ਤਨ ਅਸਤ ॥੧੧॥

b vakate vagaa sher roiee(n) tan asat ||11||

And during the wars they became embodiment of steel.(11)

ਯਕੇ ਖ਼ੂਬ ਰੋਇ ਓ ਦਿਗ਼ਰ ਤਨ ਚੁ ਸੀਮ ॥

yake khhoob roi o dhig(h)r tan ch seem ||

Not only they had attractive features, their bodies gleamed like silver.

ਦੁ ਸੂਰਤ ਸਜ਼ਾਵਾਰ ਆਜ਼ਮ ਅਜ਼ੀਮ ॥੧੨॥

dh soorat sazaavaar aazam azeem ||12||

Both the figures called for highest acclaims.(12)

ਵਜ਼ਾ ਮਾਦਰੇ ਬਰਕਸ ਆਸੁਫ਼ਤਹ ਗਸ਼ਤ ॥

vazaa maadhare barakas aasuphateh gashat ||

Their mother fell in love with a stranger,

ਚੁ ਮਰਦਸਤ ਗੁਲ ਹਮ ਚੁਨੀ ਗੁਲ ਪ੍ਰਸਤ ॥੧੩॥

ch maradhasat gul ham chunee gul prasat ||13||

Because that man was like a flower, and their mother was in search of such a flower.(13)

ਸ਼ਬੰ ਗਾਹ ਦਰ ਖ਼ਾਬਗਾਹ ਆਮਦੰਦ ॥

shaba(n) gaeh dhar khhaabagaeh aamadha(n)dh ||

They had just come into their sleeping chamber,

ਕਿ ਜ਼ੋਰਾਵਰਾ ਦਰ ਨਿਗਾਹ ਆਮਦੰਦ ॥੧੪॥

k zoraavaraa dhar nigaeh aamadha(n)dh ||14||

When they caught sight of both the undaunted ones.(14)

ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਪਸ ਪੇਸ਼ ਖ਼ੁਰਦੋ ਕਲਾ ॥

bukhhaadha(n)dh pas pesh khhuradho kalaa ||

They (their mother and her lover) called in both the younger and older one,

ਮਯੋ ਰੋਦ ਰਾਮਸ਼ ਗਿਰਾ ਰਾ ਹੁਮਾ ॥੧੫॥

mayo rodh raamash giraa raa humaa ||15||

And entertained them with wine and music through the Raga Singers.(15)

ਬਿਦਾਨਿਸਤ ਕਿ ਅਜ਼ ਮਸਤੀਯਸ਼ ਮਸਤ ਗਸ਼ਤ ॥

bidhaanisat k az masateeyash masat gashat ||

When she realised that they were absolutely intoxicated,

ਬਿਜ਼ਦ ਤੇਗ਼ ਖ਼ੁਦ ਦਸਤ ਹਰ ਦੋ ਸ਼ਿਕਸਤ ॥੧੬॥

bizadh teg(h) khhudh dhasat har dho shikasat ||16||

She stood up and cut their heads with the sword.(16)

ਬਿਜ਼ਦ ਹਰ ਦੋ ਦਸਤਸ਼ ਸਰੇ ਖ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ॥

bizadh har dho dhasatash sare khhesh zor ||

Then she started to beat her head with both her hands,

ਬ ਜੁੰਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਬ ਕਰਦੰਦ ਸ਼ੋਰ ॥੧੭॥

b ju(n)bash dharaamadh b karadha(n)dh shor ||17||

And began to tremble and shout very loudly,(17)

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਨ ਪਾਕ ॥

bigoyadh k e musalamaanaan paak ||

She shouted, ‘Oh, you the pious Muslims,

ਚਿਰਾ ਚੂੰ ਕਿ ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਜ਼ੀ ਜਾਮਹ ਚਾਕ ॥੧੮॥

chiraa choo(n) k kushatee azee jaameh chaak ||18||

‘How they have cut each other like the scissors cut the clothes?(18)

ਬਿਖ਼ੁਰਦੰਦ ਮਯ ਹਰ ਦੁ ਆਂ ਮਸਤ ਗਸ਼ਤ ॥

bikhhuradha(n)dh may har dh aa(n) masat gashat ||

‘Both of them drenched themselves in wine,

ਗਿਰਫ਼ਤੰਦ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਪੌਲਾਦ ਦਸਤ ॥੧੯॥

giraphata(n)dh shamasher paualaadh dhasat ||19||

‘And took the swords in their hands,(19)

ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਬਿਜ਼ਦ ਆਂ ਬਈ ਆਂ ਜਦੰਦ ॥

k iee(n) raa bizadh aa(n) biee aa(n) jadha(n)dh ||

‘One hit the other and, right in front of my eyes,

ਬ ਦੀਦਹ ਮਰਾ ਹਰ ਦੁ ਈਂ ਕੁਸ਼ਤਹ ਅੰਦ ॥੨੦॥

b dheedheh maraa har dh iee(n) kushateh a(n)dh ||20||

they murdered each other.(20)

ਦਰੇਗਾ ਮਰਾ ਜਾ ਜ਼ਿਮੀ ਹਮ ਨ ਦਾਦ ॥

dharegaa maraa jaa zimee ham na dhaadh ||

‘Hai, why didn’t earth give way to obscure myself in there,

ਨ ਦਹਲੀਜ਼ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਮਰਾ ਰਹ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੨੧॥

n dhahaleez dhozakhh maraa reh kushaadh ||21||

‘Even the door of the hell has been closed for me.(21)

ਦੁ ਚਸ਼ਮੇ ਮਰਾ ਈਂ ਚਿ ਗਰਦੀਦ ਈਂ ॥

dh chashame maraa iee(n) ch garadheedh iee(n) ||

‘Down with my eyes,

ਕਿ ਈਂ ਦੀਦਹੇ ਖ਼ੂਨ ਈਂ ਦੀਦ ਈਂ ॥੨੨॥

k iee(n) dheedhahe khhoon iee(n) dheedh iee(n) ||22||

‘The eyes which were watching when they killed each other.(22)

ਬਿਹਜ਼ ਮਨ ਤਨੇ ਤਰਕ ਦੁਨੀਯਾ ਕੁਨਮ ॥

bihaz man tane tarak dhuneeyaa kunam ||

‘You (my boys) abandoned this world,

ਫ਼ਕੀਰੇ ਸ਼ਵਮ ਮੁਲਕ ਚੀਂ ਮੇ ਰਵਮ ॥੨੩॥

phakeere shavam mulak chee(n) me ravam ||23||

‘I will, now, become an ascetic and go to the Country of China.’(23)

ਬਿ ਗ਼ੁਫਤ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਕੁਨਦ ਜਾਮਹ ਚਾਕ ॥

b g(h)ufat iee(n) sukhhan raa kunadh jaameh chaak ||

Pronouncing thus, she tore off her clothes,

ਰਵਾ ਸ਼ੁਦ ਸੂਏ ਦਸਤਖ਼ਤ ਚਾਕ ਚਾਕ ॥੨੪॥

ravaa shudh sooe dhasatakhhat chaak chaak ||24||

And proceeded towards the bewilderment.(24)

ਕਿ ਓ ਜਾ ਬਦੀਦੰਦ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼ਾਬਗਾਹ ॥

k o jaa badheedha(n)dh khhush khhaabagaeh ||

She went to a location where there was restful place.

ਨਿਸ਼ਸਤਹ ਅਸਤੁ ਬਰ ਗਾਉ ਬਾ ਜ਼ਨ ਚੁ ਮਾਹ ॥੨੫॥

nishasateh asat bar gaau baa zan ch maeh ||25||

There, on the back of a bullock, she saw Shiva, along with women as pretty as the moon.(25)

ਬ ਪੁਰਸ਼ੀਦ ਓ ਰਾ ਕਿ ਏ ਨੇਕ ਜ਼ਨ ॥

b purasheedh o raa k e nek zan ||

He asked her, ‘Oh, you the kind woman,

ਹਮਾਯੂ ਦਰਖ਼ਤੇ ਚੁ ਸਰਵੇ ਚਮਨ ॥੨੬॥

hamaayoo dharakhhate ch sarave chaman ||26||

‘Slim and tall like a cypress tree, who are you?(26)

ਕਿ ਹੂਰੋ ਪਰੀ ਤੋ ਚੁ ਨੂਰੇ ਜਹਾ ॥

k hooro paree to ch noore jahaa ||

‘Are you either a Soul or a Fairy?

ਕਿ ਮਾਹੇ ਫ਼ਲਕ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਯਮਾ ॥੨੭॥

k maahe phalak aaphataabe yamaa ||27||

‘Are you either the moon in the sky or sun over the earth?’(27)

ਨ ਹੂਰੋ ਪਰੀਅਮ ਨ ਨੂਰੇ ਜਹਾ ॥

n hooro pareeam na noore jahaa ||

(She replied), ‘Neither I am Fairy, nor an Enlightener of the world.

ਮਨਮ ਦੁਖ਼ਤਰੇ ਸ਼ਾਹਿਜਾ ਬਿਲਸਿਤਾ ॥੨੮॥

manam dhukhhatare shaahijaa bilasitaa ||28||

‘I am the daughter of the King of Zablistan.’(28)

ਬ ਪੁਰਸ਼ਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਪਰਸਤਸ਼ ਨ ਮੂਦ ॥

b purashash dharaamadh parasatash na moodh ||

Then, on learning (that he was god Shiva), she supplicated,

ਬਨਿਜ਼ਦਸ਼ ਜ਼ੁਬਾ ਰਾ ਬ ਫ਼ੁਰਸਤ ਕਸੂਦ ॥੨੯॥

banizadhash zubaa raa b phurasat kasoodh ||29||

Opened her mouth, and narrated (her story) very gently.(29)

ਬ ਦੀਦਨ ਤੁਰਾ ਮਨ ਬਸ ਆਜ਼ੁਰਗਦਹਅਮ ॥

b dheedhan turaa man bas aazuragadhaham ||

(Shiva said), ‘I am much afflicted on seeing you.

ਬਿਗੋਈ ਤੁ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦਹਅਮ ॥੩੦॥

bigoiee ta har cheez bakhhasheedhaham ||30||

‘Whatever you desire I will grant you.’(30)

ਬ ਹੰਗਾਮ ਪੀਰੀ ਜਵਾ ਮੇ ਸ਼ਵਮ ॥

b ha(n)gaam peeree javaa me shavam ||

(She said), ‘I should get out of the old age and become young again,

ਬ ਮੁਲਕੇ ਹੁਮਾ ਯਾਰ ਮਨ ਮੇਰਵਮ ॥੩੧॥

b mulake humaa yaar man meravam ||31||

‘So that I can go to the country of my lover.‘(31)

ਬਦਾਸ਼ਨ ਤੁ ਦਾਨੀ ਵਗਰ ਈਂ ਵਫ਼ਾ ॥

badhaashan ta dhaanee vagar iee(n) vaphaa ||

(Shiva said), ‘If you think this appropriate according to your intelligence (then I will grant you the boon),

ਬਯਾਦ ਆਮਦਸ਼ ਬਦਤਰ ਈਂ ਬੇਵਫ਼ਾ ॥੩੨॥

bayaadh aamadhash badhatar iee(n) bevaphaa ||32||

‘Although it may have come in your mind very menially.’(32)

ਵਜ਼ਾ ਜਾ ਬਿਆਮਦ ਬਗਿਰਦੇ ਚੁਚਾਹ ॥

vazaa jaa biaamadh bagiradhe chuchaeh ||

After receiving the boon, she came to the well,

ਕਜ਼ਾ ਜਾ ਅਜ਼ੋ ਬੂਦ ਨਖ਼ਜ਼ੀਰ ਗਾਹ ॥੩੩॥

kazaa jaa azo boodh nakhhazeer gaeh ||33||

Where her lover used to come for hunting.(33)

ਬਸੈਰੇ ਦਿਗ਼ਰ ਰੋਜ਼ ਆਮਦ ਸ਼ਿਕਾਰ ॥

basaire dhig(h)r roz aamadh shikaar ||

Next day she came across the hunter,

ਚੁ ਮਿਨ ਕਾਲ ਅਜ਼ ਬਾਸ਼ਹੇ ਨੌ ਬਹਾਰ ॥੩੪॥

ch min kaal az baashahe nau bahaar ||34||

Who had sharp features like the sparrow-hawk in the spring.(34)

ਕਿ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਪੇਸ਼ਸ਼ ਗਵਜ਼ਨੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

k barakhhaasat peshash gavazane azeem ||

On seeing him, she started to run forward like a wild cow.

ਰਵਾ ਕਰਦ ਅਸਪਸ਼ ਚੁ ਬਾਦੇ ਨਸੀਮ ॥੩੫॥

ravaa karadh asapash ch baadhe naseem ||35||

And he galloped his horse at the speed of an arrow.(35)

ਬਸੇ ਦੂਰ ਗਸ਼ਤਸ਼ ਨ ਮਾਦਹ ਦਿਗਰ ॥

base dhoor gashatash na maadheh dhigar ||

They went quite far,

ਨ ਆਬੋ ਨ ਤੋਸਹ ਨ ਅਜ਼ ਖ਼ੁਦ ਖ਼ਬਰ ॥੩੬॥

n aabo na toseh na az khhudh khhabar ||36||

Where there was no water and no food, and they were lost in themselves.(36)

ਵਜ਼ਾ ਓ ਸ਼ਵਦ ਬਾ ਤਨੇ ਨੌਜਵਾ ॥

vazaa o shavadh baa tane nauajavaa ||

She proceeded and bodily joined that young-man,

ਨ ਹੂਰੋ ਪਰੀ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਜਹਾ ॥੩੭॥

n hooro paree aaphataabe jahaa ||37||

As there was none other like him, neither soul nor body.(37)

ਬ ਦੀਦਨ ਵਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹਿ ਆਸ਼ੁਫ਼ਤਹ ਗਸ਼ਤ ॥

b dheedhan vazaa shaeh aashuphateh gashat ||

Immediately on her sight, he had fallen in love with her,

ਕਿ ਅਜ਼ ਖ਼ੁਦ ਖ਼ਬਰ ਰਫ਼ਤ ਵ ਅਜ਼ ਹੋਸ਼ ਦਸਤ ॥੩੮॥

k az khhudh khhabar raphat v az hosh dhasat ||38||

And lost his senses and consciousness (by meeting her).(38)

ਕਿ ਕਸਮੇ ਖ਼ੁਦਾ ਮਨ ਤੁਰਾ ਮੇ ਕੁਨਮ ॥

k kasame khhudhaa man turaa me kunam ||

(He said,) ‘I swear by God that I must do (make love) with you,

ਕਿ ਅਜ਼ ਜਾਨ ਜਾਨੀ ਤੁ ਬਰਤਰ ਕੁਨਮ ॥੩੯॥

k az jaan jaanee ta baratar kunam ||39||

‘Because I cherish you more than my own life.’(39)

ਉਜ਼ਰ ਕਰਦਉ ਚੂੰ ਦੁ ਸੇ ਚਾਰ ਬਾਰ ॥

auzar karadhau choo(n) dh se chaar baar ||

The woman, just to show off, refused a few times,

ਹਮ ਆਖ਼ਰ ਬਗ਼ੁਫ਼ਤਮ ਵਜ਼ਾ ਕਰਦ ਕਾਰ ॥੪੦॥

ham aakhhar bag(h)uphatam vazaa karadh kaar ||40||

But, at the end she acquiesced.(40)

ਬੁਬੀਂ ਗਰਦਸ਼ੇ ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਜ਼ਮਾ ॥

bubee(n) garadhashe bevaphaiee zamaa ||

(The Poet says,) Look at the infidelity of the world,

ਕਿ ਖ਼ੂੰਨੇ ਸਿਤਾਦਸ਼ ਨ ਮਾਦਸ਼ ਨਿਸ਼ਾ ॥੪੧॥

k khhoo(n)ne sitaadhash na maadhash nishaa ||41||

Siavash (sons of the ruler) were annihilated without any vestiges.(41)

ਕੁਜਾ ਸ਼ਾਹਿ ਕੈ ਖ਼ੁਸਰਵੋ ਜ਼ਾਮ ਜ਼ਮ ॥

kujaa shaeh kai khhusaravo zaam zam ||

Where have gone the Kings, Khusro and Jamshed?

ਕੁਜਾ ਸ਼ਾਹਿ ਆਦਮ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਤੰਮ ॥੪੨॥

kujaa shaeh aadham muha(n)madh khhata(n)m ||42||

Where are Adam and Muhammad?(42)

ਫ਼ਰੇਦੂੰ ਕੁਜਾ ਸ਼ਾਹਨ ਇਸਫ਼ੰਦਯਾਰ ॥

pharedhoo(n) kujaa shaahan isapha(n)dhayaar ||

Where have vanished the (legendary) kings, Faraid, Bahmin and Asfand?

ਨ ਦਾਰਾਬ ਦਾਰਾ ਦਰਾਮਦ ਸ਼ੁਮਾਰ ॥੪੩॥

n dhaaraab dhaaraa dharaamadh shumaar ||43||

Neither Darab, nor Dara are esteemed.(43)

ਕੁਜਾ ਸ਼ਾਹਿ ਅਸਕੰਦਰੋ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ॥

kujaa shaeh asaka(n)dharo sher shaeh ||

What happened to Alexander and Sher Shah?

ਕਿ ਯਕ ਹਮ ਨ ਮਾਦ ਅਸਤ ਜ਼ਿੰਦਹ ਬ ਜਾਹ ॥੪੪॥

k yak ham na maadh asat zi(n)dheh b jaeh ||44||

None of them has survived.(44)

ਕੁਜਾ ਸ਼ਾਹ ਤੈਮੂਰ ਬਾਬਰ ਕੁਜਾਸਤ ॥

kujaa shaeh taimoor baabar kujaasat ||

How Temur Shah and Babar have dissipated?

ਹੁਮਾਯੂੰ ਕੁਜਾ ਸ਼ਾਹਿ ਅਕਬਰ ਕੁਜਾਸਤ ॥੪੫॥

humaayoo(n) kujaa shaeh akabar kujaasat ||45||

Where did Hamayun and Akbar had gone?(45)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸੁਰਖ਼ ਰੰਗੇ ਫ਼ਿਰੰਗ ॥

bidheh saakeeyaa surakhh ra(n)ge phira(n)g ||

(The poet says) ‘Oh! Saki. Give me the reddish wine of Europe.

ਖ਼ੁਸ਼ ਆਮਦ ਮਰਾ ਵਕਤ ਜ਼ਦ ਤੇਗ਼ ਜੰਗ ॥੪੬॥

khhush aamadh maraa vakat zadh teg(h) ja(n)g ||46||

‘Which I would relish when I brandish the sword during the war.(46)

ਬ ਮਨ ਦਿਹ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਰਾ ਪਯੋਰਸ ਕੁਨਮ ॥

b man dheh k khhudh raa payoras kunam ||

‘Give it to me so that I could contemplate,

ਬ ਤੇਗ਼ ਆਜ਼ਮਾਈਸ਼ ਕੋਹਸ ਕੁਨਮ ॥੪੭॥੮॥

b teg(h) aazamaieesh kohas kunam ||47||8||

‘And with the sword annihilate (the evil forces).’(47)(8)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਕਮਾਲਸ਼ ਕਰਾਮਾਤ ਆਜ਼ਮ ਕਰੀਮ ॥

kamaalash karaamaat aazam kareem ||

He is absolute, divine, eminent, and compassionate.

ਰਜ਼ਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਰਾਜ਼ਕ ਰਹਾਕੋ ਰਹੀਮ ॥੧॥

razaa bakhhash raazak rahaako raheem ||1||

The destiny-prevailer, the sustainer, the eliminator of bondage and considerate.(1)

ਬ ਜਾਕਰ ਦਿਹੰਦ ਈਂ ਜ਼ਮੀਨੋ ਜ਼ਮਾਨ ॥

b jaakar dhiha(n)dh iee(n) zameeno zamaan ||

To the devotees, He has endowed the earth, the sky.

ਮਲੂਕੋ ਮਲਾਯਕ ਹਮਹ ਆਂ ਜਹਾਨ ॥੨॥

malooko malaayak hameh aa(n) jahaan ||2||

The temporal world and the heavens.(2)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦੇਮ ਸ਼ਾਹੇ ਫ਼ਿਰੰਗ ॥

hikaayat shuneedhem shaahe phira(n)g ||

Now listen to the tale of a foreign emperor,

ਚੁ ਬਾ ਜ਼ਨਿ ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਪੁਸ਼ਤੇ ਪਲੰਗ ॥੩॥

ch baa zan nishasata(n)dh pushate pala(n)g ||3||

Who was sitting on the bedstead besides his wife.(3)

ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਬਰ ਬੱਚਹ ਗੌਹਰ ਨਿਗ਼ਾਰ ॥

nazar karadh bar ba'cheh gauahar nig(h)aar ||

She looked out and saw the son of a jeweller,

ਬ ਦੀਦਨ ਹੁਮਾਯੂੰ ਜਵਾ ਉਸਤਵਾਰ ॥੪॥

b dheedhan humaayoo(n) javaa usatavaar ||4||

Who appeared to be very handsome and at the prime of his youth.(4)

ਬ ਵਕਤੇ ਸ਼ਬ ਓ ਰਾ ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਪੇਸ਼ ॥

b vakate shab o raa bukhhaadha(n)dh pesh ||

When the sun had set she summoned,

ਬ ਦੀਦਨ ਹੁਮਾਯੂੰ ਬ ਬਾਲਾਇ ਬੇਸ਼ ॥੫॥

b dheedhan humaayoo(n) b baalai besh ||5||

The handsome boy, who was tall like a cypress tree.(5)

ਬਿਆਵੇਖ਼ਤ ਬਾ ਓ ਹਮਹ ਯਕ ਦਿਗਰ ॥

biaavekhhat baa o hameh yak dhigar ||

ਕਿ ਜ਼ਾਹਰ ਸ਼ਵਦ ਹੋਸ਼ ਹੈਬਤ ਹੁਨਰ ॥੬॥

k zaahar shavadh hosh haibat hunar ||6||

ਯਕੇ ਮੂਇ ਚੀਂ ਰਾ ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਪੇਸ਼ ॥

yake mooi chee(n) raa bukhhaadha(n)dh pesh ||

They both (met,) embraced each other and blended into one,

ਕਿ ਅਜ਼ ਮੂਇ ਚੀਨੀ ਬਰਾਵੁਰਦ ਰੇਸ਼ ॥੭॥

k az mooi cheenee baraavuradh resh ||7||

All their senses, uniqueness and attributes.(7)

ਬਰੋ ਹਰਕਿ ਬੀਨਦ ਨ ਦਾਨਦ ਸੁਖ਼ਨ ॥

baro harak beenadh na dhaanadh sukhhan ||

Any body who would see him, could not judge the reality,

ਕਿ ਅਜ਼ ਰੋਇ ਮਰਦੇ ਸ਼ੁਦਹ ਸ਼ਕਲ ਜ਼ਨ ॥੮॥

k az roi maradhe shudheh shakal zan ||8||

As his male face had been disguised as female.(8)

ਬਿਦਾਨੰਦ ਹਰਕਸ ਕਿ ਈਂ ਹਮ ਜ਼ਨ ਅਸਤ ॥

bidhaana(n)dh harakas k iee(n) ham zan asat ||

Every body conceded that he was a lady,

ਕਿ ਦਰ ਪੈਕਰੇ ਚੂੰ ਪਰੀ ਰੌਸ਼ਨ ਅਸਤ ॥੯॥

k dhar paikare choo(n) paree rauashan asat ||9||

And she was as pretty as the heavenly fairies.(9)

ਬ ਦੀਦੰਦ ਓ ਰਾ ਯਕੇ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ॥

b dheedha(n)dh o raa yake roz shaeh ||

One day the king saw her (him),

ਕਿ ਮਕਬੂਲ ਸੂਰਤ ਚੁ ਰਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਮਾਹ ॥੧੦॥

k makabool soorat ch rakhhashi(n)dheh maeh ||10||

And complimented that her (his) features were enchanting like the moon in the sky.(10)

ਬਿ ਪੁਰਸ਼ੀਦ ਓ ਰਾ ਕਿ ਏ ਨੇਕ ਬਖ਼ਤ ॥

b purasheedh o raa k e nek bakhhat ||

She (he) was, then, counselled, ‘You the lucky one,

ਸਜ਼ਾਵਾਰ ਸ਼ਾਹ ਅਸਤੁ ਸ਼ਾਯਾਨ ਤਖ਼ਤ ॥੧੧॥

sazaavaar shaeh asat shaayaan takhhat ||11||

‘You are worthy of a king and fit to sit on the throne.’(11)

ਕਿ ਜ਼ਨ ਤੋ ਕਦਾਮੀ ਕਿਰਾ ਦੁਖ਼ਤਰੀ ॥

k zan to kadhaamee kiraa dhukhhataree ||

‘Whose woman are you and whose daughter are you?

ਕਿ ਮੁਲਕੇ ਕਿਰਾ ਰੋ ਕਿਰਾ ਖ਼੍ਵਾਹਰੀ ॥੧੨॥

k mulake kiraa ro kiraa khhavaiaaharee ||12||

‘Which country you belong to and whose sister are you?(12)

ਬ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਰੂੰ ਬਹਰਮੰਦ ਆਮਦਸ਼ ॥

b nazar a(n)dharoo(n) baharama(n)dh aamadhash ||

‘You have penetrated the inner vision,

ਬ ਦੀਦਨ ਸ਼ਹੇ ਦਿਲ ਪਸੰਦ ਆਮਦਸ਼ ॥੧੩॥

b dheedhan shahe dhil pasa(n)dh aamadhash ||13||

‘And has the king fallen for you at the first sight.’(13)

ਕਨੀਜ਼ਕ ਯਕੇ ਰਾ ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਪੇਸ਼ ॥

kaneezak yake raa bukhhaadha(n)dh pesh ||

Through his maid, the king called her (him),

ਸ਼ਬੰ ਗਾਹਿ ਬੁਰਦਸ਼ ਦਰੂੰ ਖ਼ਾਨਹ ਖ਼ੇਸ਼ ॥੧੪॥

shaba(n) gaeh buradhash dharoo(n) khhaaneh khhesh ||14||

And asked her to bring her (him) to the inner chambers of his house.(14)

ਬਿਗੁਫ਼ਤਾ ਕਿ ਏ ਸਰਵ ਕਦ ਸੀਮ ਤਨ ॥

biguphataa k e sarav kadh seem tan ||

(The king had said,) ‘Oh, my maid, I have come across an elegant like a cypress tree,

ਚਰਾਗ਼ੇ ਫ਼ਲਕ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਯਮਨ ॥੧੫॥

charaag(h)e phalak aaphataabe yaman ||15||

‘Which looks like the moon fallen from the skies of Yaman.(15)

ਵਜ਼ਾ ਬਹਰ ਮਾ ਰਾ ਬ ਤਪਸ਼ੀਦ ਦਿਲ ॥

vazaa bahar maa raa b tapasheedh dhil ||

‘My heart is writhing for her,

ਕਿ ਮਾਹੀ ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਅਜ਼ ਆਬ ਗਿਲ ॥੧੬॥

k maahee biaphataadh az aab gil ||16||

‘It is like fish flutters when it is thrown in a dirty puddle.(16)

ਬੁਰੋਏ ਸ਼ਬਾ ਪੈਕ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਮਾ ॥

buroe shabaa paik gulazaar maa ||

‘Oh, you my maid-messenger, who are like a blooming flower,

ਕਿ ਦਰ ਪੇਸ਼ ਯਾਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਮਾ ॥੧੭॥

k dhar pesh yaare vaphaadhaar maa ||17||

‘Go to the blossoming bud and bring her to me.(17)

ਤੁ ਗ਼ਰ ਪੇਸ਼ ਓ ਰਾ ਬਿਯਾਰੀ ਮਰਾ ॥

t g(h)r pesh o raa biyaaree maraa ||

‘If you bring her to me for me,

ਕਿ ਬਖ਼ਸ਼ੇਮ ਸਰਬਸਤਹ ਗੰਜੇ ਤੁਰਾ ॥੧੮॥

k bakhhashem sarabasateh ga(n)je turaa ||18||

‘I will open up all the annuls of my treasures for you.’(18)

ਰਵਾ ਸ਼ੁਦ ਕਨੀਜ਼ਕ ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ॥

ravaa shudh kaneezak shuneedh iee(n) sukhhan ||

Harking to this the maidservant instantly departed,

ਬਿਗੋਯਦ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਜ਼ਿ ਸਰ ਤਾਬ ਬੁਨ ॥੧੯॥

bigoyadh sukhhan raa z sar taab bun ||19||

And narrated from head to tail of the whole conservation.(19)

ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਕਨੀਜ਼ਕ ਸ਼ੁਨੀਦੀਂ ਸੁਖ਼ਨ ॥

zubaanee kaneezak shuneedhee(n) sukhhan ||

When she (he) listened to the whole talk from the maid,

ਬ ਪੇਚੀਦ ਬਰ ਖ਼ੁਦ ਜ਼ਿ ਪੋਸ਼ਾਕ ਜ਼ਨ ॥੨੦॥

b pecheedh bar khhudh z poshaak zan ||20||

Feeling topsy-turvy, he was overpowered with distress.(20)

ਕਿ ਜ਼ਾਹਰ ਕੁਨਾਨੀਦ ਅਸਬਾਬ ਖ਼ੇਸ਼ ॥

k zaahar kunaaneedh asabaab khhesh ||

(And thought,) ‘If I reveal my secret to the world,

ਕਿ ਦੀਦਨ ਜਹਾ ਰਾ ਬ ਕਿਰਦਾਰ ਖ਼ੇਸ਼ ॥੨੧॥

k dheedhan jahaa raa b kiradhaar khhesh ||21||

‘All my planning will be dismantled.(21)

ਬਖ਼ਾਹਦ ਮਰਾ ਸ਼ਾਹਿ ਏ ਯਾਰ ਮਾ ॥

bakhhaahadh maraa shaeh e yaar maa ||

‘Looking at my female attire, the king has fallen for me,

ਮਰਾ ਮਸਲਿਹਤ ਦਿਹ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਮਾ ॥੨੨॥

maraa masalihat dheh vaphaadhaar maa ||22||

‘Oh, my lady, please counsel me what to do?’(22)

ਤੁ ਗੋਈ ਮਨਈਂ ਜਾ ਗੁਰੇਜ਼ਾ ਸ਼ਵਮ ॥

t goiee maniee(n) jaa gurezaa shavam ||

‘If you say so, I will run away from this place.

ਕਿ ਇਮ ਰੋਜ਼ ਅਜ਼ ਜਾਇ ਖ਼ੇਜ਼ਾ ਸ਼ਵਮ ॥੨੩॥

k im roz az jai khhezaa shavam ||23||

‘Immediately, today, I take on my heels.’(23)

ਨ ਤਰਸੀ ਇਲਾਜੇ ਤੁਰਾ ਮਨ ਕੁਨਮ ॥

n tarasee ilaaje turaa man kunam ||

(The Queen said,) ‘Don’t be afraid, I will tell you the remedy.

ਬ ਦੀਦਨ ਵਜ਼ਾ ਚਾਰ ਮਾਹੇ ਨਿਹਮ ॥੨੪॥

b dheedhan vazaa chaar maahe niham ||24||

‘Even remaining under his observation, I will keep you for four months.’(24)

ਚੁ ਖ਼ੁਸ਼ਪੀਦ ਯਕ ਜਾਇ ਚੂੰ ਬੇ ਖ਼ਬਰ ॥

ch khhushapeedh yak jai choo(n) be khhabar ||

Then, they both went to the sleeping-place and went into a slumber,

ਖ਼ਬਰ ਗਸ਼ਤ ਸ਼ੁਦ ਸ਼ਾਹ ਓ ਸ਼ੇਰ ਨਰ ॥੨੫॥

khhabar gashat shudh shaeh o sher nar ||25||

And the news roamed around to the lion hearted king.(25)

ਦਹਾਨੇ ਕਨੀਜ਼ਕ ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ॥

dhahaane kaneezak shuneedh iee(n) sukhhan ||

The maid, then, conveyed the king what was happening,

ਬਜੁੰਬਸ਼ ਬਲਰਜ਼ੀਦ ਸਰ ਤਾਬ ਬੁਨ ॥੨੬॥

baju(n)bash balarazeedh sar taab bun ||26||

And the king flew into rage from head to feet.(26)

ਬਿਯਾਮਦ ਕਜ਼ੋ ਜਾਇ ਓ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਦੀਦ ॥

biyaamadh kazo jai o khhuphateh dheedh ||

Instantly he came to the palace of the queen,

ਜ਼ਿ ਸਰਤਾ ਕਦਮ ਹਮ ਚੁ ਮਿਹਰਸ਼ ਤਪੀਦ ॥੨੭॥

z sarataa kadham ham ch miharash tapeedh ||27||

And seeing them in the same bed, became inflammable like the sun.(27)

ਬਿਦਾਨਦ ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਸ਼ੁਦ ॥

bidhaanadh k iee(n) raa khhabaradhaar shudh ||

The king assumed that she had discerned his intentions,

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਅਜ਼ਾ ਈਂ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਸ਼ੁਦ ॥੨੮॥

b roze azaa iee(n) khhabaradhaar shudh ||28||

And had become very cautious.(28)

ਬਿਖ਼ੁਸ਼ਪੀਦ ਯਕ ਜਾ ਯਕੇ ਖ਼ਾਬ ਗਾਹ ॥

bikhhushapeedh yak jaa yake khhaab gaeh ||

That is why they went into sleep at the same place and in the same bed.

ਮਰਾ ਦਾਵ ਅਫ਼ਤਦ ਨ ਯਜ਼ਦਾ ਗਵਾਹ ॥੨੯॥

maraa dhaav aphatadh na yazadhaa gavaeh ||29||

‘God forbid, she made my attempt impossible.(29)

ਜੁਦਾਗਰ ਬੁਬੀਂਨਮ ਅਜ਼ ਈਂ ਖ਼ਾਬ ਗਾਹ ॥

judhaagar bubee(n)nam az iee(n) khhaab gaeh ||

‘If I had found her alone in the bedroom,

ਯਕੇ ਜੁਫ਼ਤ ਬਾਸ਼ਮ ਚੁ ਖ਼ੁਰਸ਼ੈਦ ਮਾਹ ॥੩੦॥

yake juphat baasham ch khhurashaidh maeh ||30||

‘I would have at once clung to her as the moon merged into the sun.’(30)

ਵਜ਼ਾ ਰੋਜ਼ ਗਸ਼ਤਹ ਬਿਯਾਮਦ ਦਿਗਰ ॥

vazaa roz gashateh biyaamadh dhigar ||

The king returned that night lamenting,

ਹੁਮਾ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਦੀਦੰ ਯਕੇ ਜਾ ਬਬਰ ॥੩੧॥

humaa khhuphateh dheedha(n) yake jaa babar ||31||

And the second day again he saw them sleeping in the same style.(31)

ਦਰੇਗ਼ਾ ਅਜ਼ੀਂ ਗਰ ਜੁਦਾ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥

dhareg(h)aa azee(n) gar judhaa yaaphatam ||

‘Had I found her sleeping alone,

ਯਕੇ ਹਮਲਹ ਚੂੰ ਸ਼ੇਰ ਨਰ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੩੨॥

yake hamaleh choo(n) sher nar saakhhatam ||32||

‘I would have pounced upon her like a lion.’(32)

ਦਿਗ਼ਰ ਰੋਜ਼ ਰਫ਼ਤਸ਼ ਸਿਯਮ ਆਮਦਸ਼ ॥

dhig(h)r roz raphatash siyam aamadhash ||

He went away on the second day and again appeared on the third day.

ਬ ਦੀਦੰਦ ਯਕ ਜਾਇ ਬਰ ਤਾਫ਼ਤਸ਼ ॥੩੩॥

b dheedha(n)dh yak jai bar taaphatash ||33||

As usual, seeing them together he departed.(33)

ਬ ਰੋਜ਼ੇ ਚੁ ਆਮਦ ਬ ਦੀਦੰਦ ਜੁਫ਼ਤ ॥

b roze ch aamadh b dheedha(n)dh juphat ||

On the fourth day they were joined together again.

ਬ ਹੈਰਤ ਫ਼ਰੋ ਰਫ਼ਤ ਬਾ ਦਿਲ ਬਿਗੁਫ਼ਤ ॥੩੪॥

b hairat pharo raphat baa dhil biguphat ||34||

He hung his head in astonishment and thought,(34)

ਕਿ ਹੈਫ਼ ਅਸਤ ਆਂ ਰਾ ਜੁਦਾ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥

k haiph asat aa(n) raa judhaa yaaphatam ||

‘Alas, if I had found her alone,

ਕਿ ਤੀਰੇ ਕਮਾ ਅੰਦਰੂੰ ਸਾਖ਼ਤਮ ॥੩੫॥

k teere kamaa a(n)dharoo(n) saakhhatam ||35||

‘I would have easily fixed arrow into her bow.’(35)

ਨ ਦੀਦੇਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਦੋਜ਼ਨ ਬਤੀਰ ॥

n dheedhem dhushaman na dhozan bateer ||

‘Neither I got hold of the enemy, nor could I pierce an arrow,

ਨ ਕੁਸ਼ਤਮ ਅਦੂਰਾ ਨ ਕਰਦਮ ਅਸੀਰ ॥੩੬॥

n kushatam adhooraa na karadham aseer ||36||

‘Neither I killed the enemy nor I captivated him.’(36)

ਸ਼ਸ਼ਮ ਰੋਜ਼ ਆਮਦ ਬ ਦੀਦਹ ਵਜ਼ਾ ॥

shasham roz aamadh b dheedheh vazaa ||

On the sixth day when he came he saw her sleeping with the queen in the similar manner.

ਬ ਪੇਚਸ਼ ਦਰਾਵਖ਼ਤ ਗੁਫ਼ਤ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬਾ ॥੩੭॥

b pechash dharaavakhhat guphat az zubaa ||37||

He was extremely up set and said to himself,(37)

ਨ ਦੀਦੇਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਕਿ ਰੇਜ਼ੇਮ ਖ਼ੂੰ ॥

n dheedhem dhushaman k rezem khhoo(n) ||

‘If I don’t see my enemy, I won’t make him to shed his blood.

ਦਰੇਗਾ ਨ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ਅੰਦਰੂੰ ॥੩੮॥

dharegaa na kaibar kamaa a(n)dharoo(n) ||38||

‘Alas, I cannot keep my arrow contained in my bow.(38)

ਦਰੇਗ਼ਾ ਬ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਆਵੇਖ਼ਤਮ ॥

dhareg(h)aa b dhushaman na aavekhhatam ||

‘And alas, I could not embrace the foe,

ਦਰੇਗਾ ਨਾ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗ਼ਰ ਰੇਖ਼ਤਮ ॥੩੯॥

dharegaa naa baa yak dhig(h)r rekhhatam ||39||

‘And neither could we copulate each other.’(39)

ਹਕੀਕਤ ਸ਼ਨਾਸ਼ਦ ਨ ਹਾਲੇ ਦਿਗਰ ॥

hakeekat shanaashadh na haale dhigar ||

Blind in love he did not try to acquiesce the reality.

ਕਿ ਮਾਯਲ ਬਸੇ ਗਸ਼ਤ ਓ ਤਾਬ ਸਰ ॥੪੦॥

k maayal base gashat o taab sar ||40||

Neither, in excitement, he cared to learn the truth.(40)

ਬੁਬੀਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਰਾ ਚਕਾਰੇ ਕੁਨਦ ॥

bubee(n) bekhhabar raa chakaare kunadh ||

Look, unaware what this king was doing,

ਕਿ ਕਾਰੇ ਬਦਸ਼ ਇਖ਼ਤਯਾਰੇ ਕੁਨਦ ॥੪੧॥

k kaare badhash ikhhatayaare kunadh ||41||

And was scheming to revel in such vices.(41)

ਬੁਬੀਂ ਬੇ ਖ਼ਬਰ ਬਦ ਖ਼ਰਾਸ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥

bubee(n) be khhabar badh khharaashee kunadh ||

Look, an ignorant scratches his head,

ਕਿ ਬੇਆਬ ਸਰ ਖ਼ੁਦ ਤਰਾਸ਼ੀ ਕੁਨਦ ॥੪੨॥

k beaab sar khhudh taraashee kunadh ||42||

And without wetting it, he shaves it.(42)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਜਾਮ ਸਬਜ਼ੇ ਮਰਾ ॥

bidheh saakeeyaa jaam sabaze maraa ||

(The poet says,) ‘Oh the Saki, give me my green cup,

ਕਿ ਸਰਬਸਤਹ ਮਨ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ਮ ਤੁਰਾ ॥੪੩॥

k sarabasateh man ga(n)j bakhhasham turaa ||43||

‘So that without any infringement, I get the understanding.(43)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ੧ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸਬਜ਼ ਫ਼ਾਮ ॥

bidheh saakeeyaa1 saag(h)re sabaz phaam ||

‘And give me the cup full of green (liquid),

ਕਿ ਖ਼ਸਮ ਅਫ਼ਕਨੋ ਵਕਤਹ ਸਤਸ਼ ਬ ਕਾਮ ॥੪੪॥੯॥

k khhasam aphakano vakateh satash b kaam ||44||9||

‘Which helps to destroy the enemies.(44)(9)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਗ਼ਫ਼ੂਰੋ ਗ਼ੁਨਹ ਬਖ਼ਸ਼ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਕੁਸ਼ ਅਸਤ ॥

g(h)phooro g(h)uneh bakhhash g(h)aaphal kush asat ||

You are the benevolent, pardoner of sins, and destroyer,

ਜਹਾ ਰਾ ਤੁਈਂ ਬਸਤੁ ਈਂ ਬੰਦੁਬਸਤ ॥੧॥

jahaa raa tuiee(n) basat iee(n) ba(n)dhubasat ||1||

Whatever is there in the universe, is all your creation.(1)

ਨ ਪਿਸਰੋ ਨ ਮਾਦਰ ਬਿਰਾਦਰ ਪਿਦਰ ॥

n pisaro na maadhar biraadhar pidhar ||

Neither you favour sons, nor brothers,

ਨ ਦਾਮਾਦੁ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਯਾਰੇ ਦਿਗਰ ॥੨॥

n dhaamaadh dhushaman na yaare dhigar ||2||

Neither son-in-laws, nor enemies, nor friends,(2)

ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਾਹਿ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥

shuneedham sukhhan shaeh maaya(n)dharaa ||

Listen to the tale of the King of Mayindra,

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਲੋ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮਾ ॥੩॥

k rauashan dhilo naam rauashan zamaa ||3||

Who was knowledgeable and was renown all over the world.(3)

ਕਿ ਨਾਮਸ਼ ਵਜ਼ੀਰਸਤ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਊਰ ॥

k naamash vazeerasat saahib shuoor ||

He had a very intelligent person as his minister.

ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਸਤ ਜ਼ਾਹਰ ਜ਼ਹੂਰ ॥੪॥

k saahib dhimaag(h) asat zaahar zahoor ||4||

Who was very shrewd and impressive.(4)

ਕਿ ਪਿਸਰੇ ਅਜ਼ਾ ਬੂਦ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮੀਰ ॥

k pisare azaa boodh rauashan zameer ||

He (the Minister?) was blessed with a son, whose thinking was logical too,

ਕਿ ਹੁਸਨਲ ਜਮਾਲ ਅਸਤ ਸਾਹਿਬ ਅਮੀਰ ॥੫॥

k husanal jamaal asat saahib ameer ||5||

Not only handsome, (his son) possessed brilliant qualities.(5)

ਕਿ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਲੇ ਸ਼ਾਹਿ ਓ ਨਾਮ ਬੂਦ ॥

k rauashan dhile shaeh o naam boodh ||

He was known as a person with courageous heart,

ਅਦੂਰਾ ਜ਼ਿਮਰਦੀ ਬਰ ਆਵੁਰਦ ਦੂਦ ॥੬॥

adhooraa zimaradhee bar aavuradh dhoodh ||6||

Through his manliness, he had blown up the enemies.(6)

ਵਜ਼ੀਰ ਯਕੇ ਬੂਦ ਓ ਹੋਸ਼ਮੰਦ ॥

vazeer yake boodh o hoshama(n)dh ||

(Another) one of the King's ministers was very shrewd,

ਰਈਯਤ ਨਿਵਾਜ਼ ਅਸਤ ਦੁਸ਼ਮਨ ਗਜ਼ੰਦ ॥੭॥

rieeyat nivaaz asat dhushaman gaza(n)dh ||7||

Who inspired the subject but perpetrated the enemies.(7)

ਵਜ਼ਾ ਦੁਖ਼ਤਰੇ ਹਸਤ ਰੌਸ਼ਨ ਚਰਾਗ਼ ॥

vazaa dhukhhatare hasat rauashan charaag(h) ||

That minister had a daughter, who was as illuminated as light,

ਕਿ ਨਾਮੇ ਅਜ਼ਾ ਬੂਦ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ਼ ॥੮॥

k naame azaa boodh rauashan dhimaag(h) ||8||

And her name was named 'Roshan Dimaagh' (lit. Enlightened Intellect).(8)

ਬ ਮਕਤਬ ਸਪੁਰਦੰਦ ਹਰ ਦੋ ਤਿਫ਼ਲ ॥

b makatab sapuradha(n)dh har dho tiphal ||

The King admitted two of his children,

ਕਿ ਤਿਫ਼ਲਸ਼ ਬਸੇ ਰੋਜ਼ ਗਸ਼ਤੰਦ ਖ਼ਿਜ਼ਲ ॥੯॥

k tiphalash base roz gashata(n)dh khhizal ||9||

Who had been sauntering too long, in school.(9)

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਦਾਨਾਇ ਮੌਲਾਇ ਰੂਮ ॥

nishasata(n)dh dhaanai maualai room ||

They were admitted with a wise Maulana (religious priest) of Rome,

ਕਿ ਦਿਰਮਸ਼ ਬਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਆਂ ਮਰਜ਼ ਬੂਮ ॥੧੦॥

k dhiramash babakhhasheedh aa(n) maraz boom ||10||

Who had been endowed with wealth and land.(10)

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਦਰ ਆਂ ਜਾਇ ਤਿਫ਼ਲੇ ਬਸੇ ॥

nishasata(n)dh dhar aa(n) jai tiphale base ||

Other children were present there too,

ਬੁਖ਼ਾਦੇ ਸੁਖ਼ਨ ਅਜ਼ ਕਿਤਾਬ ਹਰ ਕਸੇ ॥੧੧॥

bukhhaadhe sukhhan az kitaab har kase ||11||

Who used to read their lessons from the books.(11)

ਬ ਬਗ਼ਲ ਅੰਦਰ ਆਰੰਦ ਹਰ ਯਕ ਕਿਤਾਬ ॥

b bag(h)l a(n)dhar aara(n)dh har yak kitaab ||

They all would bring their books tucked under their arms,

ਜ਼ਿ ਤਉਰੇਤ ਅੰਜੀਲ ਵਜਹੇ ਅਦਾਬ ॥੧੨॥

z tauret a(n)jeel vajahe adhaab ||12||

Often there were discussions on Tohra and Anjeel.(12)

ਦੁ ਮਕਤਬ ਕੁਨਾਨੀਦ ਹਫ਼ਤ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬਾ ॥

dh makatab kunaaneedh haphat az zubaa ||

For the teaching of seven languages, two schools were established.

ਯਕੇ ਮਰਦ ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਦੀਗਰ ਜ਼ਨਾ ॥੧੩॥

yake maradh bukhhaadha(n)dh dheegar zanaa ||13||

One for the males; the other for the females.(13)

ਕਿ ਤਿਫ਼ਲਾ ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਮੁਲਾ ਖ਼ੁਸ਼ਸ਼ ॥

k tiphalaa bukhhaadha(n)dh mulaa khhushash ||

The boys were taught by a Maulana, (A male Islamic scholar),

ਜ਼ਨਾਰਾ ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਜ਼ਨੇ ਫ਼ਾਜ਼ਲਸ਼ ॥੧੪॥

zanaaraa bukhhaadha(n)dh zane phaazalash ||14||

A knowledgeable lady instructed the girls.(14)

ਵਜ਼ਾ ਦਰਮਿਯਾ ਬੂਦ ਦੀਵਾਰ ਜ਼ੀਂ ॥

vazaa dharamiyaa boodh dheevaar zee(n) ||

A wall was built between the two sections,

ਯਕੇ ਆਂ ਤਰਫ਼ ਬੂਦ ਯਕੇ ਤਰਫ਼ ਈਂ ॥੧੫॥

yake aa(n) taraph boodh yake taraph iee(n) ||15||

The boys were kept on the one side and girls on the other.(15)

ਸਬਕ ਬੁਰਦ ਹਰ ਦੋ ਜ਼ਿ ਹਰ ਯਕ ਹੁਨਰ ॥

sabak buradh har dho z har yak hunar ||

Both sides were endeavouring hard,

ਇਲਮ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਕਰਦ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗਰ ॥੧੬॥

eilam kashamakash karadh baa yak dhigar ||16||

To learn and excel over the other side,(16)

ਸੁਖ਼ਨ ਹਰ ਯਕੇ ਰਾਦ ਹਰ ਯਕ ਕਿਤਾਬ ॥

sukhhan har yake raadh har yak kitaab ||

Everyone read all the books,

ਜ਼ੁਬਾ ਫ਼ਰਸ਼ ਅਰਬੀ ਬਿਗੋਯਦ ਜਵਾਬ ॥੧੭॥

zubaa pharash arabee bigoyadh javaab ||17||

Which were written both in Persian and Arabic.(17)

ਇਲਮ ਰਾ ਸੁਖਨ ਰਾਦ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗਰ ॥

eilam raa sukhan raadh baa yak dhigar ||

They discussed education among themselves,

ਜ਼ਿ ਕਾਮਲ ਜ਼ਿ ਜ਼ਾਯਲ ਜ਼ਿ ਨਾਰਦ ਸਿਯਰ ॥੧੮॥

z kaamal z zaayal z naaradh siyar ||18||

Irrespective of the fact whether they were intelligent or irrational.(18)

ਕਿ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਇਲਮੋ ਅਲਮਬਰ ਕਸ਼ੀਦ ॥

k shamasher ilamo alamabar kasheedh ||

They raised the flags to acquire education for the swordsmanship,

ਬਹਾਰੇ ਜਵਾਨੀ ਬ ਹਰਦੋ ਰਸ਼ੀਦ ॥੧੯॥

bahaare javaanee b haradho rasheedh ||19||

As soon as they reached the ages of maturity.(19)

ਬਹਾਰਸ਼ ਦਰ ਆਮਦ ਗੁਲੇ ਦੋਸਤਾ ॥

bahaarash dhar aamadh gule dhosataa ||

As the spring season approached,

ਬਜੁੰਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਸਹੇ ਚੀਸਤਾ ॥੨੦॥

baju(n)bash dharaamadh sahe cheesataa ||20||

In both the factions, the China syndrome sprung up.(20)

ਬਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਿ ਚੀਂ ॥

barakhhash a(n)dhar aamadh shahinashaeh chee(n) ||

Like the King of kings of China, their desires rose,

ਬਖ਼ੂਬੀ ਦਰਾਮਦ ਤਨੇ ਨਾਜ਼ਨੀਂ ॥੨੧॥

bakhhoobee dharaamadh tane naazanee(n) ||21||

Particularly, the ladies achieved the beauteous treats.(21)

ਬ ਖ਼ੂਬੀ ਦਰ ਆਮਦ ਗੁਲੇ ਬੋਸਤਾ ॥

b khhoobee dhar aamadh gule bosataa ||

All of them blossomed like garden,

ਬ ਐਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਦਿਲੇ ਦੋਸਤਾ ॥੨੨॥

b aaish a(n)dhar aamadh dhile dhosataa ||22||

And all the friends indulged in merriment.(22)

ਜ਼ਿ ਦੇਵਾਰ ਜੋ ਅੰਦਰੂੰ ਮੂਸ ਹਸਤ ॥

z dhevaar jo a(n)dharoo(n) moos hasat ||

Inside that wall, a mouse used to live,

ਜ਼ਿ ਦੇਵਾਰ ਓ ਹਮ ਚੂੰ ਸੂਰਾਖ ਗਸ਼ਤ ॥੨੩॥

z dhevaar o ham choo(n) sooraakh gashat ||23||

Which had caused holes to appear in the wall.(23)

ਬ ਦੀਦਨ ਅਜ਼ਾ ਅੰਦਰੂੰ ਹਰ ਦੁ ਤਨ ॥

b dheedhan azaa a(n)dharoo(n) har dh tan ||

Through them two (people) used to observe each other,

ਚਰਾਗ਼ੇ ਜਹਾ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਯਮਨ ॥੨੪॥

charaag(h)e jahaa aaphataabe yaman ||24||

One was the light of the universe and the other sun of the Yamanee Skies.(24)

ਚੁਨਾ ਇਸ਼ਕ ਆਵੇਖ਼ਤ ਹਰ ਦੋ ਨਿਹਾ ॥

chunaa ishak aavekhhat har dho nihaa ||

Thus those two were trapped in the love affair,

ਕਿ ਇਲਮਸ਼ ਰਵਦ ਦਸਤ ਹੋਸ਼ ਅਜ਼ ਜਹਾ ॥੨੫॥

k ilamash ravadh dhasat hosh az jahaa ||25||

And they neglected their education and the worldly awareness.(25)

ਚੁਨਾ ਹਰ ਦੁ ਆਵੇਖ਼ਤ ਬਾਹਮ ਰਗ਼ੇਬ ॥

chunaa har dh aavekhhat baaham rag(h)eb ||

Their entanglement in the love was so intense,

ਕਿ ਦਸਤ ਅਜ਼ ਇਨਾਰਫ਼ਤ ਪਾ ਅਜ਼ ਰਕੇਬ ॥੨੬॥

k dhasat az inaaraphat paa az rakeb ||26||

That both of them lost the senses of managing the stirrups of their horses.(26)

ਬ ਪੁਰਸ਼ੀਦ ਹਰ ਦੋ ਕਿ ਏ ਨੇਕ ਖ਼ੋਇ ॥

b purasheedh har dho k e nek khhoi ||

They both asked each other, ‘Oh the cherished one, you are like the sun,

ਕਿ ਏ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਜਹਾ ਮਾਹ ਰੋਇ ॥੨੭॥

k e aaphataabe jahaa maeh roi ||27||

‘And you, the Enlightener of the universe, and taking after the moon, how are you?’(27)

ਕਿ ਈਂ ਹਾਲ ਗੁਜ਼ਰਦ ਬ ਆਂ ਹਰ ਦੋ ਤਨ ॥

k iee(n) haal guzaradh b aa(n) har dho tan ||

When both of them were passing through such a state,

ਬਿ ਪੁਰਸ਼ੀਦ ਅਖ਼ਵੰਦ ਵ ਅਖ਼ਵੰਦ ਜ਼ਨ ॥੨੮॥

b purasheedh akhhava(n)dh v akhhava(n)dh zan ||28||

Both, the male and female teachers, asked,(28)

ਚਰਾਗ਼ੇ ਫ਼ਲਕ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਜਹਾ ॥

charaag(h)e phalak aaphataabe jahaa ||

‘O, you the lamp of the skies and the Enlightener of the universe,

ਚਰਾ ਲਾਗਰੀ ਗਸ਼ਤ ਵਜਹੇ ਨੁਮਾ ॥੨੯॥

charaa laagaree gashat vajahe numaa ||29||

‘Why do you seem to be languishing?(29)

ਚਿ ਆਜ਼ਾਰ ਗਸ਼ਤਹ ਬੁਗੋ ਜਾਨ ਮਾ ॥

ch aazaar gashateh bugo jaan maa ||

‘Tell us, our loved ones, what has distressed you?

ਕਿ ਲਾਗ਼ਰ ਚਰਾ ਗਸ਼ਤੀ ਏ ਜਾਨ ਮਾ ॥੩੦॥

k laag(h)r charaa gashatee e jaan maa ||30||

Facially you look so weak?(30)

ਅਜ਼ਾਰਸ਼ ਬੁਗੋ ਤਾ ਇਲਾਜੇ ਕੁਨਮ ॥

azaarash bugo taa ilaaje kunam ||

‘Tell us about your afflictions so that we can suggest you remedies.

ਕਿ ਮਰਜ਼ੇ ਸ਼ੁਮਾ ਰਾ ਖ਼ਿਰਾਜ਼ੇ ਕੁਨਮ ॥੩੧॥

k maraze shumaa raa khhiraaze kunam ||31||

‘We may be able to prescribe some medicine.’(31)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਨ ਦਾਦਸ਼ ਜਵਾਬ ॥

shuneedh iee(n) sukhhan raa na dhaadhash javaab ||

Both listened but did not try to respond,

ਫ਼ਰੋ ਬੁਰਦ ਹਰ ਦੋ ਤਨੇ ਇਸ਼ਕ ਤਾਬ ॥੩੨॥

pharo buradh har dho tane ishak taab ||32||

And hung their heads under the stress of love.(32)

ਚੁ ਗੁਜ਼ਰੀਦ ਬਰਵੈ ਦੁ ਸੇ ਚਾਰ ਰੋਜ਼ ॥

ch guzareedh baravai dh se chaar roz ||

When two, three or four days had lapsed,

ਬਰਾਮਦ ਦੁ ਤਨ ਹਰ ਦੋ ਗੇਤੀ ਫ਼ਰੋਜ਼ ॥੩੩॥

baraamadh dh tan har dho getee pharoz ||33||

Both the bodies became conspicuous in love.(33)

ਬਰੋ ਦੂਰ ਗਸ਼ਤੰਦ ਤਿਫ਼ਲੀ ਗ਼ੁਬਾਰ ॥

baro dhoor gashata(n)dh tiphalee g(h)ubaar ||

The innocent childhood emotions were decimated,

ਕਿ ਮੁਹਰਸ਼ ਬਰ ਆਵੁਰਦ ਚੂੰ ਨੌਬਹਾਰ ॥੩੪॥

k muharash bar aavuradh choo(n) nauabahaar ||34||

And the new sun came out with fresh inception.(34)

ਵਜ਼ਾ ਫ਼ਾਜ਼ਲਸ਼ ਬੂਦ ਦੁਖ਼ਤਰ ਯਕੇ ॥

vazaa phaazalash boodh dhukhhatar yake ||

She (the girl) was the daughter of a very genius,

ਕਿ ਸੂਰਤ ਜਮਾਲ ਅਸਤ ਦਾਨਸ਼ ਬਸ਼ੇ ॥੩੫॥

k soorat jamaal asat dhaanash bashe ||35||

And she was extremely pretty and intelligent.(35)

ਸ਼ਨਾਸੀਦ ਓ ਰਾ ਜ਼ਿ ਹਾਲਤ ਵਜ਼ਾ ॥

shanaaseedh o raa z haalat vazaa ||

He (the boy) had recognised her from her apparent condition,

ਬਗ਼ੁਫ਼ਤਸ਼ ਦਰੂੰ ਖ਼ਿਲਵਤਸ਼ ਖ਼ੁਸ਼ ਜ਼ੁਬਾ ॥੩੬॥

bag(h)uphatash dharoo(n) khhilavatash khhush zubaa ||36||

He took her in seclusion and cordially said,(36)

ਕਿ ਏ ਸਰਵ ਕਦ ਮਾਹ ਰੋ ਸੀਮ ਤਨ ॥

k e sarav kadh maeh ro seem tan ||

‘O you, the one as tall as cypress tree, moon-faced and silvery body,

ਚਰਾਗ਼ੇ ਫ਼ਲਕ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਯਮਨ ॥੩੭॥

charaag(h)e phalak aaphataabe yaman ||37||

‘You the light of the skies and sun of Yaman,(37)

ਜੁਦਾਈ ਮਰਾ ਅਜ਼ ਤੁਰਾ ਕਤਰਹ ਨੇਸਤ ॥

judhaiee maraa az turaa katareh nesat ||

‘I cannot live without you, even for a moment.

ਬ ਦੀਦਨ ਦੁ ਕਾਲਬ ਬ ਗ਼ੁਫ਼ਤਮ ਯਕੇਸਤ ॥੩੮॥

b dheedhan dh kaalab b g(h)uphatam yakesat ||38||

‘May be we seem to be two bodies but we are one.(38)

ਬ ਮਨ ਹਾਲ ਗੋ ਤਾ ਚਿ ਗੁਜ਼ਰਦ ਤੁਰਾ ॥

b man haal go taa ch guzaradh turaa ||

‘You tell me, how are you savouring?

ਕਿ ਸੋਜ਼ਦ ਹਮਹ ਜਾਨ ਜਿਗਰੇ ਮਰਾ ॥੩੯॥

k sozadh hameh jaan jigare maraa ||39||

‘My mind and body are always yearning for you.(39)

ਕਿ ਪਿਨਹਾ ਸੁਖ਼ਨ ਕਰਦ ਯਾਰਾ ਖ਼ਤਾਸਤ ॥

k pinahaa sukhhan karadh yaaraa khhataasat ||

‘To hide the fact from friends is erroneous.

ਅਗਰ ਰਾਸ ਗੋਈ ਤੁ ਬਰ ਮਨ ਰਵਾਸਤ ॥੪੦॥

agar raas goiee ta bar man ravaasat ||40||

‘To reveal the truth will be congenial for you and me.(40)

ਕਿ ਦੀਗਰ ਬਗੋਯਮ ਮਰਾ ਰਾਸਤ ਗੋ ॥

k dheegar bagoyam maraa raasat go ||

‘If you reveal the truth to me, I will never betray,

ਕਿ ਅਜ਼ ਖ਼ੂਨ ਜਿਗਰੇ ਮਰਾ ਤੋ ਬਿਸ਼ੋ ॥੪੧॥

k az khhoon jigare maraa to bisho ||41||

‘And I swear this on my life.(41)

ਸੁਖ਼ਨ ਦੁਜ਼ਦਗੀ ਕਰਦ ਯਾਰਾ ਖ਼ਤਾਸਤ ॥

sukhhan dhuzadhagee karadh yaaraa khhataasat ||

‘To hide the fact from the friends is a sin,

ਅਮੀਰਾਨ ਦੁਜ਼ਦੀ ਵਜ਼ੀਰਾ ਖ਼ਤਾਸਤ ॥੪੨॥

ameeraan dhuzadhee vazeeraa khhataasat ||42||

‘Like the minister keeping secret from the king.(42)

ਸੁਖ਼ਨ ਗੁਫ਼ਤਨੇ ਰਾਸਤ ਗ਼ੁਫ਼ਤਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਸਤ ॥

sukhhan guphatane raasat g(h)uphatan khhush asat ||

‘It is always beneficial to reveal and tell the fact.

ਕਿ ਹਕ ਗੁਫ਼ਤਨੋ ਹਮ ਚੁ ਸਾਫ਼ੀ ਦਿਲ ਅਸਤ ॥੪੩॥

k hak guphatano ham ch saaphee dhil asat ||43||

‘Speaking the truth is the norm of a truthful mind.’(43)

ਬਸੇ ਬਾਰ ਗ਼ੁਫ਼ਤਸ਼ ਜਵਾਬੋ ਨ ਦਾਦ ॥

base baar g(h)uphatash javaabo na dhaadh ||

He asked repeatedly but there was no reply,

ਜਵਾਬੇ ਜ਼ੁਬਾ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ੀਰੀ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੪੪॥

javaabe zubaa sukhhan sheeree kushaadh ||44||

Although she had expressed to seek truth.(44)

ਯਕੇ ਮਜਲਿਸ ਆਰਾਸਤ ਬਾ ਰੋਦ ਜਾਮ ॥

yake majalis aaraasat baa rodh jaam ||

Then he arranged a social gathering with so much music, and a drinking spree,

ਕਿ ਹਮ ਮਸਤ ਸ਼ੁਦ ਮਜਲਸੇ ਓ ਤਮਾਮ ॥੪੫॥

k ham masat shudh majalase o tamaam ||45||

In which every one present in the assembly got drunk.(45)

ਬ ਕੈਫ਼ਸ਼ ਹਮਹ ਹਮ ਚੁ ਆਵੇਖ਼ਤੰਦ ॥

b kaiphash hameh ham ch aavekhhata(n)dh ||

They all were getting so much intoxicated,

ਕਿ ਜ਼ਖ਼ਮੇ ਜਿਗਰ ਬਾਜ਼ੁਬਾ ਰੇਖ਼ਤੰਦ ॥੪੬॥

k zakhhame jigar baazubaa rekhhata(n)dh ||46||

That what ever there was in their hearts, they were blabbing out.(46)

ਸੁਖ਼ਨ ਬਾ ਜ਼ੁਬਾ ਹਮ ਚੁ ਗੋਯਦ ਮੁਦਾਮ ॥

sukhhan baa zubaa ham ch goyadh mudhaam ||

Their tongues were constantly reiterating,

ਨ ਗੋਯਦ ਬਜੁਜ਼ ਸੁਖ਼ਨ ਮਹਬੂਬ ਨਾਮ ॥੪੭॥

n goyadh bajuz sukhhan mahaboob naam ||47||

And except their lovers’ names, they were uttering nothing.(47)

ਦਿਗ਼ਰ ਮਜਲਿਸ ਆਰਾਸਤ ਬਾ ਰੋਦ ਚੰਗ ॥

dhig(h)r majalis aaraasat baa rodh cha(n)g ||

Then the daughter of Maulana, arranged another social,

ਜਵਾਨਾਨ ਸ਼ਾਇਸਤਹੇ ਖ਼ੂਬ ਰੰਗ ॥੪੮॥

javaanaan shaisatahe khhoob ra(n)g ||48||

Which was just for the colourful young and handsome.(48)

ਹਮਹ ਮਸਤ ਖ਼ੋ ਸ਼ੁਦ ਹਮਹ ਖ਼ੂਬ ਮਸਤ ॥

hameh masat khho shudh hameh khhoob masat ||

All of them became tipsy and inebriated,

ਇਨਾਨੇ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਬਰੂੰ ਸ਼ੁਦ ਜ਼ਿ ਦਸਤ ॥੪੯॥

einaane phazeelat baroo(n) shudh z dhasat ||49||

And passed over the limits if intellectuals.(49)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਅਜ਼ ਇਲਮ ਸੁਖ਼ਨਸ਼ ਬਿਰਾਦ ॥

haraa kas k az ilam sukhhanash biraadh ||

Any one who wanted to talk to them about education,

ਕਿ ਅਜ਼ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਨਾਮ ਹਰਦੋ ਬੁਖਾਦ ॥੫੦॥

k az bekhhudhee naam haradho bukhaadh ||50||

They, being drunk, kept on repeating their lovers’ names.(50)

ਚੁ ਇਲਮੋ ਫ਼ਜ਼ੀਲਤ ਫਰਾਮੋਸ਼ ਗਸ਼ਤ ॥

ch ilamo phazeelat faraamosh gashat ||

As the intellect and the presence of mind flew away,

ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗ਼ਰ ਨਾਮ ਮਸਤ ॥੫੧॥

bukhhaadha(n)dh baa yak dhig(h)r naam masat ||51||

They kept on reciting each other’s names only.(51)

ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਦੇਰੀਨਹ ਰਾ ਹਸਤ ਦੋਸਤ ॥

haraa kas k dhereeneh raa hasat dhosat ||

Every one who had some old friend,

ਜ਼ੁਬਾ ਖ਼ੁਦ ਕੁਸ਼ਾਯਿੰਦਹ ਅਜ਼ ਨਾਮ ਓਸਤ ॥੫੨॥

zubaa khhudh kushaayi(n)dheh az naam osat ||52||

Would keep on repeating friends name again and again.(52)

ਸ਼ਨਾਸ਼ਿਦ ਕਿ ਈਂ ਗੁਲ ਸੁਖ਼ਨ ਆਸ਼ਕ ਅਸਤ ॥

shanaashidh k iee(n) gul sukhhan aashak asat ||

As with such an action one was acknowledged as the lover,

ਬ ਗੁਫ਼ਤਨ ਹੁਮਾਯੂੰ ਸੁਬਕ ਤਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਸਤ ॥੫੩॥

b guphatan humaayoo(n) subak tan khhush asat ||53||

Who could speak cordially and looked handsome and happy.(53)

ਕਿ ਅਜ਼ ਇਸ਼ਕ ਵ ਅਜ਼ ਮੁਸ਼ਕ ਅਜ਼ ਖ਼ਮਰ ਖ਼ੂੰ ॥

k az ishak v az mushak az khhamar khhoo(n) ||

Those, who were imbued in love and smelled liquor,

ਕਿ ਪਿਨਹਾ ਨ ਮਾਦ ਅਸਤ ਆਮਦ ਬਰੂੰ ॥੫੪॥

k pinahaa na maadh asat aamadh baroo(n) ||54||

Could not remain hidden and, in due course, were revealed.(54)

ਬ ਸ਼ਹਰ ਅੰਦਰੂੰ ਗਸ਼ਤ ਸ਼ੁਹਰਤ ਪਜ਼ੀਰ ॥

b shahar a(n)dharoo(n) gashat shuharat pazeer ||

The news spread in the city like a wild fire,

ਕਿ ਆਜ਼ਾਦਹੇ ਸ਼ਾਹੁ ਵ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥੫੫॥

k aazaadhahe shaahu v dhukhhatar vazeer ||55||

That the son of the king and the daughter of the minister are openly in love.(55)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਹਿ ਦੁ ਕਿਸ਼ਤੀ ਬੁਖਾਦ ॥

shuneedh iee(n) sukhhan sheh dh kishatee bukhaadh ||

When the King heard this news, he asked for two boats.

ਜੁਦਾ ਬਰ ਜੁਦਾ ਹਰ ਦੁ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨਿਸ਼ਾਦ ॥੫੬॥

judhaa bar judhaa har dh kishatee nishaadh ||56||

He put them both in separate ferries.(56)

ਰਵਾ ਕਰਦ ਓ ਰਾ ਬ ਦਰੀਯਾ ਅਜ਼ੀਮ ॥

ravaa karadh o raa b dhareeyaa azeem ||

He let loose both of them in the deep river,

ਦੁ ਕਿਸ਼ਤੀ ਯਕੇ ਸ਼ੁਦ ਹਮਹ ਮੌਜ ਬੀਮ ॥੫੭॥

dh kishatee yake shudh hameh mauaj beem ||57||

But through the waves both the vessels joined together.(57)

ਦੁ ਕਿਸ਼ਤੀ ਯਕੇ ਗਸ਼ਤ ਬ ਹੁਕਮੇ ਅਲਾਹ ॥

dh kishatee yake gashat b hukame alaeh ||

By the grace of God, both were reunited,

ਬ ਯਕ ਜਾ ਦਰਾਮਦ ਹੁਮਾ ਸ਼ਮਸ਼ ਮਾਹ ॥੫੮॥

b yak jaa dharaamadh humaa shamash maeh ||58||

And both, like the sun and the moon, were amalgamated.(58)

ਬੁਬੀਂ ਕੁਦਰਤੇ ਕਿਰਦਗਾਰੇ ਅਲਾਹ ॥

bubee(n) kudharate kiradhagaare alaeh ||

Look at the creation of Allah, the God Almighty,

ਦੁ ਤਨ ਰਾ ਯਕੇ ਕਰਦ ਅਜ਼ ਹੁਕਮ ਸ਼ਾਹਿ ॥੫੯॥

dh tan raa yake karadh az hukam shaeh ||59||

Through His order He merges the two bodies into one.(59)

ਦੁ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦਰਾਮਦ ਬ ਯਕ ਜਾ ਦੁ ਤਨ ॥

dh kishatee dharaamadh b yak jaa dh tan ||

United into one from two boats were two bodies,

ਚਰਾਗ਼ੇ ਜਹਾ ਆਫ਼ਤਾਬੇ ਯਮਨ ॥੬੦॥

charaag(h)e jahaa aaphataabe yaman ||60||

Of which one was light of Arabia and the other the moon of Yaman.(60)

ਬਿ ਰਫ਼ਤੰਦ ਕਿਸ਼ਤੀ ਬ ਦਰੀਯਾਇ ਗਾਰ ॥

b raphata(n)dh kishatee b dhareeyai gaar ||

The boats had floated and entered into the deep waters.

ਬ ਮੌਜ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਬਰਗੇ ਬਹਾਰ ॥੬੧॥

b mauaj a(n)dhar aamadh ch barage bahaar ||61||

And in the water they came floating like the spring leaves.(61)

ਯਕੇ ਅਜ਼ਦਹਾ ਬੂਦ ਆਂ ਜਾ ਨਿਸ਼ਸਤ ॥

yake azadhahaa boodh aa(n) jaa nishasat ||

There, sat a huge snake,

ਬ ਖ਼ੁਰਦਨ ਦਰਾਮਦ ਵਜ਼ਾ ਕਰਦ ਜਸਤ ॥੬੨॥

b khhuradhan dharaamadh vazaa karadh jasat ||62||

Which pounced forward to eat them.(62)

ਦਿਗ਼ਰ ਪੇਸ਼ ਤਰ ਬੂਦ ਕਹਰੇ ਬਲਾ ॥

dhig(h)r pesh tar boodh kahare balaa ||

From the other end appeared a ghost,

ਦੁ ਦਸਤਸ਼ ਸਤੂੰ ਕਰਦ ਬੇ ਸਰ ਨੁਮਾ ॥੬੩॥

dh dhasatash satoo(n) karadh be sar numaa ||63||

Who raised her hands, which looked like headless pillars.(63)

ਮਿਯਾ ਰਫ਼ਤ ਸ਼ੁਦ ਕਿਸ਼ਤੀਏ ਹਰ ਦੁ ਦਸਤ ॥

miyaa raphat shudh kishate'ee har dh dhasat ||

The boat slipped through under the protection of the hands,

ਬਨੇਸ੍ਵੇ ਦਮਾਨਦ ਅਜ਼ੋ ਮਾਰ ਮਸਤ ॥੬੪॥

banesavaie dhamaanadh azo maar masat ||64||

And they both escaped the hidden intention of the snake,(64)

ਗਰਿਫ਼ਤੰਦ ਓ ਰਾ ਬਦਸਤ ਅੰਦਰੂੰ ॥

gariphata(n)dh o raa badhasat a(n)dharoo(n) ||

Which (the snake) had intended to catch them to suck (them).

ਬ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਓ ਰਾ ਨ ਖ਼ੁਰਦੰਦ ਖ਼ੂੰ ॥੬੫॥

b bakhhasheedh o raa na khhuradha(n)dh khhoo(n) ||65||

But the All Benevolent saved their blood.(65)

ਚੁਨਾ ਜੰਗ ਸ਼ੁਦ ਅਜ਼ਦਹਾ ਬਾ ਬਲਾ ॥

chunaa ja(n)g shudh azadhahaa baa balaa ||

A war between snake and ghost was imminent,

ਕਿ ਬੇਰੂੰ ਨਿਆਮਦ ਬ ਹੁਕਮੇ ਖ਼ੁਦਾ ॥੬੬॥

k beroo(n) niaamadh b hukame khhudhaa ||66||

But, by God’s grace, it did not occur.(66)

ਚੁਨਾ ਮੌਜ ਖ਼ੇਜ਼ਦ ਜਿ ਦਰੀਯਾ ਅਜ਼ੀਮ ॥

chunaa mauaj khhezadh j dhareeyaa azeem ||

High waves sprung from the great river,

ਕਿ ਦੀਗਰ ਨ ਦਾਨਿਸਤ ਜੁਜ਼ ਯਕ ਕਰੀਮ ॥੬੭॥

k dheegar na dhaanisat juz yak kareem ||67||

And this secret, except God, no body could acquiesce.(67)

ਰਵਾ ਗਸ਼ਤ ਕਿਸ਼ਤੀ ਬ ਮੌਜੇ ਬਲਾ ॥

ravaa gashat kishatee b mauaje balaa ||

The rowing boat was struck with the high waves,

ਬਰਾਹੇ ਖ਼ਲਾਸੀ ਜ਼ਿ ਰਹਮਤ ਖ਼ੁਦਾ ॥੬੮॥

baraahe khhalaasee z rahamat khhudhaa ||68||

And the incumbents prayed for escape.(68)

ਬ ਆਖ਼ਰ ਹਮ ਅਜ਼ ਹੁਕਮ ਪਰਵਰਦਿਗਾਰ ॥

b aakhhar ham az hukam paravaradhigaar ||

At the end with the will of God, the Almighty,

ਕਿ ਕਿਸ਼ਤੀ ਬਰ ਆਮਦ ਜ਼ਿ ਦਰੀਯਾ ਕਿਨਾਰ ॥੬੯॥

k kishatee bar aamadh z dhareeyaa kinaar ||69||

The boat reached the safety of the bank.(69)

ਕਿ ਬੇਰੂੰ ਬਰਾਮਦ ਅਜ਼ਾ ਹਰ ਦੁ ਤਨ ॥

k beroo(n) baraamadh azaa har dh tan ||

ਨਿਸ਼ਸਤਹ ਲਬੇ ਆਬ ਦਰੀਯਾ ਯਮਨ ॥੭੦॥

nishasateh labe aab dhareeyaa yaman ||70||

ਬਰਾਮਦ ਯਕੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀਦਨ ਸ਼ਿਤਾਬ ॥

baraamadh yake sher dheedhan shitaab ||

Both of them came out of the boat,

ਬ ਖ਼ੁਰਦਨ ਅਜ਼ਾ ਹਰ ਦੁ ਤਨ ਰਾ ਕਬਾਬ ॥੭੧॥

b khhuradhan azaa har dh tan raa kabaab ||71||

And sat down on the banks of the river.(71)

ਜ਼ਿ ਦਰੀਯਾ ਬਰ ਆਮਦ ਜ਼ਿ ਮਗਰੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

z dhareeyaa bar aamadh z magare azeem ||

Suddenly an alligator jumped out,

ਖ਼ੁਰਮ ਹਰ ਦੁ ਤਨ ਰਾ ਬ ਹੁਕਮੇ ਕਰੀਮ ॥੭੨॥

khhuram har dh tan raa b hukame kareem ||72||

To eat them both as if it was God’s will.(72)

ਬਜਾਇਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਜ਼ਿ ਸ਼ੇਰੇ ਸ਼ਿਤਾਬ ॥

bajaish dharaamadh z shere shitaab ||

Suddenly a lion appeared and it jumped ahead,

ਗਜ਼ੰਦਸ਼ ਹਮੀ ਬੁਰਦ ਬਰ ਰੋਦ ਆਬ ॥੭੩॥

gaza(n)dhash hamee buradh bar rodh aab ||73||

It lunged over the water of the stream.(73)

ਬ ਪੇਚੀਦ ਸਰ ਓ ਖ਼ਤਾ ਗਸ਼ਤ ਸ਼ੇਰ ॥

b pecheedh sar o khhataa gashat sher ||

They turned their heads, lion’s attack was deflected,

ਬ ਦਹਨੇ ਦਿਗ਼ਰ ਦੁਸ਼ਮਨ ਅਫ਼ਤਦ ਦਲੇਰ ॥੭੪॥

b dhahane dhig(h)r dhushaman aphatadh dhaler ||74||

And its futile bravery put (lion) in other’s (alligator’s) mouth.(74)

ਬ ਗੀਰਦ ਮਗਰ ਦਸਤ ਸ਼ੇਰੋ ਸ਼ਿਤਾਬ ॥

b geeradh magar dhasat shero shitaab ||

The alligator caught half of lion with its paw,

ਬ ਬੁਰਦੰਦ ਓ ਰਾ ਕਸ਼ੀਦਹ ਦਰ ਆਬ ॥੭੫॥

b buradha(n)dh o raa kasheedheh dhar aab ||75||

And dragged him into the deep water.(75)

ਬੁਬੀਂ ਕੁਦਰਤੇ ਕਿਰਦਗਾਰੇ ਜਹਾ ॥

bubee(n) kudharate kiradhagaare jahaa ||

Look at the creations of the Creator of the Universe,

ਕਿ ਈਂ ਰਾ ਬ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਕੁਸਤਸ਼ ਅਜ਼ਾ ॥੭੬॥

k iee(n) raa b bakhhasheedh kusatash azaa ||76||

(He) endowed them life and annihilated the lion.(76)

ਬਿ ਰਫ਼ਤੰਦ ਹਰਦੋ ਬ ਹੁਕਮੇ ਅਮੀਰ ॥

b raphata(n)dh haradho b hukame ameer ||

Both embarked to act according the will of God,

ਯਕੇ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਹ ਬ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥੭੭॥

yake shaahazaadheh b dhukhhatar vazeer ||77||

One was King’s son and the other Minister’s daughter.(77)

ਬਿ ਅਫ਼ਤਾਦ ਹਰ ਦੋ ਬ ਦਸਤੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

b aphataadh har dho b dhasate azeem ||

They both occupied a derelict place to relax,

ਨ ਸ਼ਾਯਦ ਦਿਗ਼ਰ ਦੀਦ ਜੁਜ਼ ਯਕ ਕਰੀਮ ॥੭੮॥

n shaayadh dhig(h)r dheedh juz yak kareem ||78||

So that they could not be noticed by any body,(78)

ਬ ਮੁਲਕੇ ਹਬਸ਼ ਆਮਦ ਆਂ ਨੇਕ ਖ਼ੋਇ ॥

b mulake habash aamadh aa(n) nek khhoi ||

They both had reached a congenial and amicable country,

ਯਕੇ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਹ ਦਿਗ਼ਰ ਖ਼ੂਬ ਰੋਇ ॥੭੯॥

yake shaahazaadheh dhig(h)r khhoob roi ||79||

And one was the son of the king and other the daughter of the minister.(79)

ਦਰ ਆਂ ਜਾ ਬਿਆਮਦ ਕਿ ਬਿਨਸ਼ਸਤਹ ਸ਼ਾਹ ॥

dhar aa(n) jaa biaamadh k binashasateh shaeh ||

Then they reached the place where a king was seated,

ਨਸ਼ਸਤੰਦ ਸ਼ਬ ਰੰਗ ਜ਼ਰਰੀਂ ਕੁਲਾਹ ॥੮੦॥

nashasata(n)dh shab ra(n)g zararee(n) kulaeh ||80||

The king was as dark as night, and that black-ruler had a golden cap on.(80)

ਬ ਦੀਦੰਦ ਓਰਾ ਬੁਖ਼ਾਦੰਦ ਪੇਸ਼ ॥

b dheedha(n)dh oraa bukhhaadha(n)dh pesh ||

He saw them and called them nearer him,

ਬ ਗੁਫ਼ਤੰਦ ਕਿ ਏ ਸ਼ੇਰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੇਸ਼ ॥੮੧॥

b guphata(n)dh k e sher aazaadh kesh ||81||

And said, ‘Oh my lion hearted ones and the ones of independent will,(81)

ਜ਼ਿ ਮੁਲਕੇ ਕਦਾਮੀ ਤੁ ਬ ਮਨ ਬਗੋ ॥

z mulake kadhaamee ta b man bago ||

‘What country you belong to and what is your name?

ਚਿ ਨਾਮੇ ਕਿਰਾ ਤੋ ਬ ਈਂ ਤਰਫ਼ ਜੋ ॥੮੨॥

ch naame kiraa to b iee(n) taraph jo ||82||

‘And who are you trying to find in this part of the world?’(82)

ਵਗਰਨਹ ਮਰਾ ਤੋ ਨ ਗੋਈਂ ਚੁ ਰਾਸਤ ॥

vagaraneh maraa to na goiee(n) ch raasat ||

‘If you don’t tell me the truth,

ਕਿ ਮੁਰਦਨ ਸ਼ਿਤਾਬ ਅਸਤ ਏਜ਼ਦ ਗਵਾਹਸਤ ॥੮੩॥

k muradhan shitaab asat ezadh gavaahasat ||83||

‘Then, God witness, your death is certain.’(83)

ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਿ ਪਿਸਰੇ ਮਮਾਯੰਦਰਾ ॥

shahinashaeh pisare mamaaya(n)dharaa ||

‘I am the son of the ruler of the country of Mayindra,

ਕਿ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ਅਸਤ ਈਂ ਨੌਜਵਾ ॥੮੪॥

k dhukhhatar vazeer asat iee(n) nauajavaa ||84||

‘And she is the daughter of the Minister.’(84)

ਹਕੀਕਤ ਬ ਗੁਫ਼ਤਸ਼ ਜ਼ਿ ਪੇਸ਼ੀਨਹ ਹਾਲ ॥

hakeekat b guphatash z pesheeneh haal ||

He narrated all what had happened previously,

ਕਿ ਬਰਵੈ ਚੁ ਬੁਗਜ਼ਸ਼ਤ ਚੰਦੀਂ ਜ਼ਵਾਲ ॥੮੫॥

k baravai ch bugazashat cha(n)dhee(n) zavaal ||85||

And explained all the afflictions they had passed through.(85)

ਬ ਮਿਹਰਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਬਗ਼ੁਫ਼ਤ ਅਜ਼ ਜ਼ੁਬਾ ॥

b miharash dharaamadh bag(h)uphat az zubaa ||

He (King) was overwhelmed with their affection,

ਮਰਾ ਖ਼ਾਨਹ ਜਾਏ ਜ਼ਿ ਖ਼ੁਦ ਖ਼ਾਨਹ ਦਾ ॥੮੬॥

maraa khhaaneh jaae z khhudh khhaaneh dhaa ||86||

And said, ‘Consider my house as your own.’(86)

ਵਜ਼ਾਰਤ ਖ਼ੁਦਸ਼ ਰਾ ਤੁਰਾ ਮੇ ਦਿਹਮ ॥

vazaarat khhudhash raa turaa me dhiham ||

‘I hand over to you my ministerial affairs,

ਕੁਲਾਹੇ ਮੁਮਾਲਕ ਤੁ ਬਰ ਸਰ ਨਿਹਮ ॥੮੭॥

kulaahe mumaalak ta bar sar niham ||87||

‘Along with that I will put several countries under your jurisdiction.’(87)

ਬ ਗੁਫ਼ਤੰਦ ਈਂ ਰਾ ਵ ਕਰਦੰਦ ਵਜ਼ੀਰ ॥

b guphata(n)dh iee(n) raa v karadha(n)dh vazeer ||

With this pronouncement he was appointed the Minister,

ਕਿ ਨਾਮੇ ਵਜਾ ਬੂਦ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮੀਰ ॥੮੮॥

k naame vajaa boodh rauashan zameer ||88||

And given the title of Roshan Zameer, the enlightened consciousness.(88)

ਬ ਹਰ ਜਾ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਨ ਸ਼ਨਾਸਦ ਅਜ਼ੀਮ ॥

b har jaa k dhushaman shanaasadh azeem ||

(After taking over,) Whenever he encountered an enemy,

ਦਵੀਦੰਦ ਬਰਵੈ ਬ ਹੁਕਮੇ ਕਰੀਮ ॥੮੯॥

dhaveedha(n)dh baravai b hukame kareem ||89||

With God’s benevolence, he raided the adversary.(89)

ਕਿ ਖ਼ੂਨਸ਼ ਬਰੇਜ਼ੀਦ ਕਰਦੰਦ ਜ਼ੇਰ ॥

k khhoonash barezeedh karadha(n)dh zer ||

He would not hesitate to spill his own blood,

ਦਿਗ਼ਰ ਜਾ ਸ਼ੁਨੀਦੇ ਦਵੀਦੇ ਦਲੇਰ ॥੯੦॥

dhig(h)r jaa shuneedhe dhaveedhe dhaler ||90||

And would do the same at any other rebellious place.(90)

ਬ ਹਰ ਜਾ ਕਿ ਤਰਕਸ਼ ਬਰੇਜ਼ੰਦ ਤੀਰ ॥

b har jaa k tarakash bareza(n)dh teer ||

Whenever he would shoot an arrow from his quiver,

ਬ ਕੁਸ਼ਤੇ ਅਦੂਰਾ ਬ ਕਰਦੇ ਅਸੀਰ ॥੯੧॥

b kushate adhooraa b karadhe aseer ||91||

He would annihilate the enemy there and then.(91)

ਬ ਮੁਦਤ ਯਕੇ ਸਾਲ ਤਾ ਚਾਰ ਮਾਹ ॥

b mudhat yake saal taa chaar maeh ||

When a period of one year and four months had lapsed,

ਦਰਿਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਆਮਦ ਚੁ ਰਖ਼ਸ਼ਿੰਦਹ ਮਾਹ ॥੯੨॥

dharikhhashi(n)dheh aamadh ch rakhhashi(n)dheh maeh ||92||

He became as famous in the country as the moon in the sky,(92)

ਬਦੋਜ਼ੰਦ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਸੋਜ਼ੰਦ ਤਨ ॥

badhoza(n)dh dhushaman basoza(n)dh tan ||

After stringing them through arrows he had nettled the enemies,

ਬਯਾਦ ਆਮਦਸ਼ ਰੋਜ਼ਗਾਰੇ ਕੁਹਨ ॥੯੩॥

bayaadh aamadhash rozagaare kuhan ||93||

And reminisced on the old days.(93)

ਬ ਗੁਫ਼ਤਸ਼ ਯਕੇ ਰੋਜ਼ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥

b guphatash yake roz dhukhhatar vazeer ||

One day the daughter of the minister said to him,

ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਾਨ ਰੌਸ਼ਨ ਜ਼ਮੀਰ ॥੯੪॥

k e shaeh shaahaan rauashan zameer ||94||

‘Oh, you the king of kings and the enlightened one,(94)

ਬ ਯਕ ਬਾਰ ਮੁਲਕਤ ਫ਼ਰਾਮੋਸ਼ ਗ਼ਸ਼ਤ ॥

b yak baar mulakat pharaamosh g(h)shat ||

‘Instantly you have forgotten your own country,

ਕਿ ਅਜ਼ ਮਸਤ ਮਸਤੀ ਹਮਹ ਹੋਸ਼ ਗਸ਼ਤ ॥੯੫॥

k az masat masatee hameh hosh gashat ||95||

‘And being adorned with success, you have forgotten your own- self.(95)

ਤੁ ਆਂ ਮੁਲਕ ਪੇਸ਼ੀਨਹ ਰਾ ਯਾਦ ਕੁਨ ॥

t aa(n) mulak pesheeneh raa yaadh kun ||

‘Remember your own country, ‘Where lies your paternal city.

ਕਿ ਸ਼ਹਰੇ ਪਦਰ ਰਾ ਤੁ ਆਬਾਦ ਕੁਨ ॥੯੬॥

k shahare padhar raa ta aabaadh kun ||96||

You must go and rehabilitate it.’(96)

ਨਿਗਹ ਦਾਸ਼ਤ ਅਜ਼ ਫ਼ੌਜ ਲਸ਼ਕਰ ਤਮਾਮ ॥

nigeh dhaashat az phauaj lashakar tamaam ||

He had always been keeping vigil on this army,

ਬਸੇ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਬਰ ਵੈ ਮੁਦਾਮ ॥੯੭॥

base ga(n)j bakhhasheedh bar vai mudhaam ||97||

And had been distributing the wealth (among them).(97)

ਯਕੇ ਲਸ਼ਕਰ ਆਰਾਸਤ ਚੂੰ ਨੌਬਹਾਰ ॥

yake lashakar aaraasat choo(n) nauabahaar ||

One of the contingent, he decorated like the spring season.

ਜ਼ਿ ਖ਼ੰਜਰ ਵ ਗੁਰਜੋ ਵ ਬਕਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ॥੯੮॥

z khha(n)jar v gurajo v bakatar hazaar ||98||

He provided (them) thousands of daggers, and laced them with armours,(98)

ਜ਼ਿਰਹ ਖ਼ੋਦ ਖ਼ੁਫ਼ਤਾਨ ਬਰਗਸ਼ਤਵਾਨ ॥

zireh khhodh khhuphataan baragashatavaan ||

Along with coat-of-mails, he gave them Hindustani swords,

ਜ਼ਿ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਹਿੰਦੀ ਗਿਰਾ ਤਾ ਗਿਰਾਨ ॥੯੯॥

z shamasher hi(n)dhee giraa taa giraan ||99||

which were very heavy and expensive.(99)

ਜ਼ਿ ਬੰਦੂਕ ਮਸਹਦ ਵ ਚੀਨੀ ਕਮਾਨ ॥

z ba(n)dhook masahadh v cheenee kamaan ||

Also (he gave them) the Guns from the country of Mashad,

ਜ਼ਿਰਹ ਰੂਮ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ॥੧੦੦॥

zireh room shamasher hi(n)dhosataan ||100||

Including chain-mails of Rome and scimitars of Hindustan.(100)

ਚਿ ਅਜ਼ ਤਾਜ਼ੀ ਅਸਪਾਨ ਪੋਲਾਦ ਨਾਲ ॥

ch az taazee asapaan polaadh naal ||

They were provided with Arabian horses, (which were) outfitted with steel hooves.

ਹਮਹ ਜੂ ਬਦਹ ਫ਼ੀਲਾਨ ਅਜਿਸ਼ ਬੇ ਮਸਾਲ ॥੧੦੧॥

hameh joo badheh pheelaan ajish be masaal ||101||

Along with all the stimulated elephants, which were as black as the night.(101)

ਹਮਹ ਸ਼ੇਰ ਮਰਦਾ ਵ ਜ਼ੋਰਾਵਰਾ ॥

hameh sher maradhaa v zoraavaraa ||

All the fighters were very brave,

ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਕਨਾ ਰਾ ਬਸ਼ਫ਼ ਅਫ਼ਕਨਾ ॥੧੦੨॥

k sher aphakanaa raa bashaph aphakanaa ||102||

They, the lion hearted ones, could decimate lines after lines (of the enemies).(102)

ਬਰਜ਼ਮ ਅੰਦਰੂੰ ਹਮਚੁ ਪੀਲ ਅਫ਼ਕਨ ਅਸਤ ॥

barazam a(n)dharoo(n) hamach peel aphakan asat ||

Although he was capable of killing an elephant,

ਬਬਜ਼ਮ ਅੰਦਰੂੰ ਚਰਬ ਚਾਲਾਕ ਦਸਤ ॥੧੦੩॥

babazam a(n)dharoo(n) charab chaalaak dhasat ||103||

In the court he prevailed with very sweet tongue and wit.(103)

ਨਿਸ਼ਾ ਮੇ ਦਿਹਦ ਨੇਜ਼ਹ ਰਾ ਨੋਕ ਖ਼ੂੰ ॥

nishaa me dhihadh nezeh raa nok khhoo(n) ||

His spear was captivating,

ਕਸ਼ੀਦੰਦ ਅਜ਼ ਤੇਗ਼ ਜ਼ਹਿਰ ਆਬ ਗੂੰ ॥੧੦੪॥

kasheedha(n)dh az teg(h) zahir aab goo(n) ||104||

And the swords were tempered with the poison.(104)

ਯਕੇ ਫ਼ੌਜ ਆਰਾਸਤਹ ਹਮ ਚੁ ਕੋਹ ॥

yake phauaj aaraasateh ham ch koh ||

A pyramid of the army was established, which was,

ਜੁਵਾਨਾਨ ਸ਼ਾਇਸਤਹੇ ਯਕ ਗਰੋਹ ॥੧੦੫॥

juvaanaan shaisatahe yak garoh ||105||

Constituted of very handsome young-men,(105)

ਬਪੋਸ਼ੀਦ ਦਸਤਾਰ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥

baposheedh dhasataar dhukhhatar vazeer ||

The daughter of the Minister put the turban on,

ਬ ਬਸਤੰਦ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਜੁਸਤੰਦ ਤੀਰ ॥੧੦੬॥

b basata(n)dh shamasher jusata(n)dh teer ||106||

And took a quiver full of arrows.(106)

ਬ ਸਰਦਾਰੀਏ ਕਰਦ ਪੇਸ਼ੀਨਹ ਫ਼ੌਜ ॥

b saradhaare'e karadh pesheeneh phauaj ||

Leading the frontal detachments,

ਰਵਾ ਕਰਦ ਲਸ਼ਕਰ ਚੁ ਦਰੀਯਾਇ ਮੌਜ ॥੧੦੭॥

ravaa karadh lashakar ch dhareeyai mauaj ||107||

She led the army like the flowing river.(107)

ਯਕੇ ਗੋਲ ਬਸਤਹ ਚੁ ਅਬਰੇ ਸਿਯਾਹ ॥

yake gol basateh ch abare siyaeh ||

Like a black cloud, when one contingent was despatched,

ਬ ਲਰਜ਼ੀਦ ਬੂਮੋ ਬ ਲਰਜ਼ੀਦ ਮਾਹ ॥੧੦੮॥

b larazeedh boomo b larazeedh maeh ||108||

The earth shook and the moon trembled.(108)

ਬਿਯਾਵੁਰਦ ਲਸ਼ਕਰ ਚੁ ਬਰ ਵੈ ਹਦੂਦ ॥

biyaavuradh lashakar ch bar vai hadhoodh ||

When the border was butted by the army,

ਸਲਾਹੇ ਦਿਗ਼ਰ ਤੀਰ ਤੇਗ਼ੋ ਨਮੂਦ ॥੧੦੯॥

salaahe dhig(h)r teer teg(h)o namoodh ||109||

Which was equipped with arrows, swords and many other arms,(109)

ਬਿਆਰਾਸਤ ਲਸ਼ਕਰ ਬ ਸਾਜ਼ੇ ਤਮਾਮ ॥

biaaraasat lashakar b saaze tamaam ||

And also provided were the weapons,

ਹਮਹ ਖ਼ੰਜਰੋ ਗੁਰਜ ਗੋਪਾਲ ਨਾਮ ॥੧੧੦॥

hameh khha(n)jaro guraj gopaal naam ||110||

Known as daggers, maces and slingshots,(110)

ਬ ਬੁਰਦੰਦ ਅਕਲੀਮ ਤਾ ਰਾਜ ਤਖ਼ਤ ॥

b buradha(n)dh akaleem taa raaj takhhat ||

Then was plundered the country of Akleem,

ਬ ਬੁਰਦਨ ਸ਼ਹੇ ਬਾਦ ਪਾਯਾਨ ਰਖ਼ਤ ॥੧੧੧॥

b buradhan shahe baadh paayaan rakhhat ||111||

And one ruler took away the flying-horses and other outfits.(111)

ਚੁਨਾ ਜੰਗ ਕਰਦੰਦ ਆਂ ਮੁਲਕ ਰਾ ॥

chunaa ja(n)g karadha(n)dh aa(n) mulak raa ||

The worn-torn country was left like,

ਚੁ ਬਰਗੇ ਦਰਖ਼ਤਾ ਜ਼ਿ ਬਾਦੇ ਸਬਾ ॥੧੧੨॥

ch barage dharakhhataa z baadhe sabaa ||112||

The trees, which are made barren during the fall.(112)

ਬ ਕੁਸ਼ਤਨ ਅਦੂਰਾ ਕੁਸ਼ਾਯਦ ਬ ਪੇਸ਼ ॥

b kushatan adhooraa kushaayadh b pesh ||

The defeat of the enemy opened all the annuls to march forward,

ਬ ਬੇਰੂੰ ਜ਼ਿ ਮੁਲਕਸ਼ ਹਮਹ ਰੂਹ ਰੇਸ਼ ॥੧੧੩॥

b beroo(n) z mulakash hameh rooh resh ||113||

And the opponents were left behind humiliated.(113)

ਪਰੀ ਚਿਹਰਏ ਹਮ ਚੁ ਸ਼ੇਰੇ ਨਿਯਾਦ ॥

paree chihare ham ch shere niyaadh ||

Her fairy-like features depicted the lion’s courage,

ਬ ਕੁਸ਼ਤਨ ਅਦੂਰਾ ਕਿ ਖ਼ੰਜਰ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੧੧੪॥

b kushatan adhooraa k khha(n)jar kushaadh ||114||

And she drew her dagger out of scabbard with great gusto.(114)

ਬ ਹਰ ਜਾ ਦਵੀਦੇ ਬ ਕੁਸ਼ਤੇ ਅਜ਼ਾ ॥

b har jaa dhaveedhe b kushate azaa ||

Who so ever she raided, she annihilated,

ਬ ਹਰ ਜਾ ਰਸ਼ੀਦੇ ਬ ਬਸਤੇ ਅਜ਼ਾ ॥੧੧੫॥

b har jaa rasheedhe b basate azaa ||115||

And captured the place and claimed it as her own.(115)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਅਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹਿ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥

shuneedh iee(n) azaa shaeh maaya(n)dharaa ||

When the ruler of Mayindra heard,

ਬ ਤੁੰਦੀ ਦਰਾਮਦ ਬਜਾਇਸ਼ ਹੁਮਾ ॥੧੧੬॥

b tu(n)dhee dharaamadh bajaish humaa ||116||

He marched towards that place.(116)

ਬ ਆਰਾਸਤਹ ਫ਼ੌਜ ਚੂੰ ਨੌਬਹਾਰ ॥

b aaraasateh phauaj choo(n) nauabahaar ||

He aligned his forces like the crops of spring,

ਜ਼ਿ ਤੋਪੇ ਤੁਪਕ ਖ਼ੰਜਰੇ ਆਬਦਾਰ ॥੧੧੭॥

z tope tupak khha(n)jare aabadhaar ||117||

In opposition to the ones who were standing there fully armed.(117)

ਬਪੇਸ਼ੇ ਸ਼ਫ਼ ਆਮਦ ਚੁ ਦਰਯਾ ਅਮੀਕ ॥

bapeshe shaph aamadh ch dharayaa ameek ||

Like a wave from deep sea marched them,

ਜ਼ਿ ਸਰਤਾ ਕਦਮ ਹਮ ਚੁ ਆਹਨ ਗ਼ਰੀਕ ॥੧੧੮॥

z sarataa kadham ham ch aahan g(h)reek ||118||

Who were shielded by the steel armour from head to feet.(118)

ਬ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਪੋ ਤਮਾਚਹ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥

b aavaaz topo tamaacheh tupha(n)g ||

The uproars from guns, pistols and cannons overpowered,

ਜ਼ਿਮੀ ਗ਼ਸ਼ਤ ਹਮ ਚੂੰ ਗੁਲੇ ਲਾਲਹ ਰੰਗ ॥੧੧੯॥

zimee g(h)shat ham choo(n) gule laaleh ra(n)g ||119||

And earth became reddish like crimson flowers.(119)

ਬਮੈਦਾ ਦਰਾਮਦ ਕਿ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥

bamaidhaa dharaamadh k dhukhhatar vazeer ||

She, herself, came into the fighting fields,

ਬ ਯਕ ਦਸਤ ਚੀਨੀ ਕਮਾ ਦਸਤ ਤੀਰ ॥੧੨੦॥

b yak dhasat cheenee kamaa dhasat teer ||120||

With a Chinese bow in one hand and the arrows in the other.(120)

ਬ ਹਰਜਾ ਕਿ ਪਰਰਾ ਸ਼ਵਦ ਤੀਰ ਦਸਤ ॥

b harajaa k pararaa shavadh teer dhasat ||

Whenever she hurtled them through her hands,

ਬ ਸਦ ਪਹਿਲੂਏ ਪੀਲ ਮਰਦਾ ਗੁਜ਼ਸ਼ਤ ॥੧੨੧॥

b sadh pahilooe peel maradhaa guzashat ||121||

The arrows pierced through the ribs of men and the elephants.(121)

ਚੁਨਾ ਮੌਜ਼ ਖ਼ੇਜ਼ਦ ਜ਼ਿ ਦਰੀਯਾਬ ਸੰਗ ॥

chunaa mauaz khhezadh z dhareeyaab sa(n)g ||

The way the waves of the river struck the stones,

ਬਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਚੁ ਤੇਗ਼ੋ ਨਿਹੰਗ ॥੧੨੨॥

barakhhash a(n)dhar aamadh ch teg(h)o niha(n)g ||122||

The swords of the warriors were striking sparklingly.(122)

ਬ ਤਾਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਯਕੇ ਤਾਬ ਨਾਕ ॥

b taabash dharaamadh yake taab naak ||

The brilliance of the shining (swords) was prevailing all over,

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਯਕੇ ਖ਼ੂਨ ਖ਼ਾਕ ॥੧੨੩॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh yake khhoon khhaak ||123||

And in the shine, the blood and the soil were indistinguishable.(123)

ਬ ਤਾਮਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਹਮਹ ਹਿੰਦ ਤੇਗ਼ ॥

b taamash dharaamadh hameh hi(n)dh teg(h) ||

The swords of Hindustan glittered,

ਬ ਗੁਰਰੀਦ ਲਸ਼ਕਰ ਚੁ ਦਰੀਯਾਇ ਮੇਗ਼ ॥੧੨੪॥

b gurareedh lashakar ch dhareeyai meg(h) ||124||

And roared like thronging clouds over the river in flood.(124)

ਬ ਚਰਖ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਬ ਚੀਨੀ ਕਮਾ ॥

b charakhh a(n)dhar aamadh b cheenee kamaa ||

Chinese bows radiated,

ਬ ਤਾਬ ਆਮਦਸ਼ ਤੇਗ਼ ਹਿੰਦੋਸਤਾ ॥੧੨੫॥

b taab aamadhash teg(h) hi(n)dhosataa ||125||

And the Hindustani swords glittered.(125)

ਗਰੇਵਹ ਬਬਾਵੁਰਦ ਚੰਦੀ ਕਰੋਹ ॥

gareveh babaavuradh cha(n)dhee karoh ||

The noises, which were overwhelming for many miles,

ਬ ਲਰਜ਼ੀਦ ਦਰਯਾਬ ਦਰਰੀਦ ਕੋਹ ॥੧੨੬॥

b larazeedh dharayaab dharareedh koh ||126||

Made the rivers desperate and severed the mountains.(126)

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਜ਼ਿਮੀਨੋ ਜ਼ਮਾ ॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh zimeeno zamaa ||

But when the swords of Yaman kindled,

ਬ ਤਾਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਤੇਗ਼ੇ ਯਮਾ ॥੧੨੭॥

b taabash dharaamadh ch teg(h)e yamaa ||127||

Both the sky and the earth kindled too.(127)

ਬ ਤੇਜ਼ ਆਮਦੋ ਨੇਜ਼ਹੇ ਬਾਸਤੀਂ ॥

b tez aamadho nezahe baasatee(n) ||

When a bamboo spear appeared coming fast,

ਬ ਜੁੰਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਤਨੇ ਨਾਜ਼ਨੀਂ ॥੧੨੮॥

b ju(n)bash dharaamadh tane naazanee(n) ||128||

And the delicate lady flew in rage.(128)

ਬ ਸ਼ੋਰਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਨਫ਼ਰ ਹਾਇ ਕੁਹਿਰ ॥

b shorash dharaamadh naphar hai kuhir ||

The people raised a hue and cry,

ਜ਼ਿ ਤੋਪੋ ਵ ਨੇਜ਼ਹ ਬਪੋਸ਼ੀਦ ਦਹਿਰ ॥੧੨੯॥

z topo v nezeh baposheedh dhahir ||129||

And the earth shook with the roar of guns.(129)

ਬ ਜੁੰਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਕਮਾਨੋ ਕਮੰਦ ॥

b ju(n)bash dharaamadh kamaano kama(n)dh ||

The bows and the slingshots came into action fiercely,

ਦਰਖ਼ਸ਼ਾ ਸ਼ੁਦਹ ਤੇਗ਼ ਸੀਮਾਬ ਤੁੰਦ ॥੧੩੦॥

dharakhhashaa shudheh teg(h) seemaab tu(n)dh ||130||

And the Hindustani swords, shining like the mercury, commenced to penetrate.(130)

ਬ ਜੋਸ਼ ਆਮਦਹ ਖ਼ੰਜਰੇ ਖ਼੍ਵਾਰ ਖ਼ੂੰ ॥

b josh aamadheh khha(n)jare khhavaiaar khhoo(n) ||

The blood sucking daggers appeared,

ਜ਼ੁਬਾ ਨੇਜ਼ਹ ਮਾਰਸ਼ ਬਰਾਮਦ ਬਰੂੰ ॥੧੩੧॥

zubaa nezeh maarash baraamadh baroo(n) ||131||

And the lances, as sharp as snakes’ tongues, came into action.(131)

ਬ ਤਾਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਲਕੋ ਤਾਬ ਨਾਕ ॥

b taabash dharaamadh lako taab naak ||

The shinning arms were gleaming,

ਯਕੇ ਸੁਰਖ਼ ਗੋਗਿਰਦ ਸ਼ੁਦ ਖੂੰਨ ਖ਼ਾਕ ॥੧੩੨॥

yake surakhh gogiradh shudh khoo(n)n khhaak ||132||

And earth was getting darker like the sulphur.(132)

ਦਿਹਾ ਦਿਹ ਦਰਾਮਦ ਜ਼ਿ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥

dhihaa dheh dharaamadh z teero tupha(n)g ||

Guns and the bows roared, and roared again,

ਹਯਾਹਯ ਦਰਾਮਦ ਨਿਹੰਗੋ ਨਿਹੰਗ ॥੧੩੩॥

hayaahay dharaamadh niha(n)go niha(n)g ||133||

And the soldiers as huge as the crocodiles started to cry.(133)

ਚਕਾਚਾਕ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਤੀਰੋ ਕਮਾ ॥

chakaachaak barakhhaasat teero kamaa ||

The spontaneous sprinkle of showers from bows,

ਬਰਾਮਦ ਯਕੇ ਰੁਸਤ ਖ਼ੇਜ਼ ਅਜ਼ ਜਹਾ ॥੧੩੪॥

baraamadh yake rusat khhez az jahaa ||134||

Seemed as if the dooms day had come.(134)

ਨ ਪੋਯਿੰਦਰ ਰਾ ਬਰ ਜ਼ਿਮੀ ਬੂਦ ਜਾ ॥

n poyi(n)dhar raa bar zimee boodh jaa ||

Neither the foot soldiers had a place on earth,

ਨ ਪਰਿੰਦਹ ਰਾ ਦਰ ਹਵਾ ਬੂਦ ਰਾਹ ॥੧੩੫॥

n pari(n)dheh raa dhar havaa boodh raeh ||135||

Nor the birds could find their ways through the air.(135)

ਚੁਨਾ ਤੇਗ਼ ਬਾਰੀਦ ਮਿਯਾਨੇ ਮੁਸਾਫ਼ ॥

chunaa teg(h) baareedh miyaane musaaph ||

The swords showed their feats in such intensity,

ਕਿ ਅਜ਼ ਕੁਸ਼ਤਗਾ ਸ਼ੁਦ ਜ਼ਿਮੀ ਕੋਹਕਾਫ਼ ॥੧੩੬॥

k az kushatagaa shudh zimee kohakaaph ||136||

That the dead bodies formed the mountains.(136)

ਕਿ ਪਾਓ ਸਰ ਅੰਬੋਹ ਚੰਦਾ ਸ਼ੁਦਹ ॥

k paao sar a(n)boh cha(n)dhaa shudheh ||

The heaps of heads and feet were all over,

ਕਿ ਮੈਦਾ ਪੁਰ ਅਜ਼ ਗੋਇ ਚੌਗਾ ਸ਼ੁਦਹ ॥੧੩੭॥

k maidhaa pur az goi chauagaa shudheh ||137||

And the whole field looked like golf course with heads rolling as balls.(137)

ਰਵਾ ਰਉ ਦਰਾਮਦ ਬ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥

ravaa rau dharaamadh b teero tupha(n)g ||

The intensity of the arrows was so great;

ਕਿ ਪਾਰਹ ਸ਼ੁਦਹ ਖ਼ੋਦ ਖ਼ੁਫ਼ਤਾਨ ਜੰਗ ॥੧੩੮॥

k paareh shudheh khhodh khhuphataan ja(n)g ||138||

That the armours and the hardtops were shattered.(138)

ਚੁਨਾ ਤੇਗ਼ ਤਾਬਸ਼ ਤ ਪੀਦ ਆਫ਼ਤਾਬ ॥

chunaa teg(h) taabash ta peedh aaphataab ||

The swords were becoming as hot as the sun,

ਦਰਖ਼ਤਾ ਸ਼ੁਦਹ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਵ ਦਰਯਾਇ ਆਬ ॥੧੩੯॥

dharakhhataa shudheh khhushak v dharayai aab ||139||

And the trees were getting thirsty and river-water was drying.(139)

ਚੁਨਾ ਤੀਰ ਬਾਰਾ ਸ਼ੁਦਹ ਹਮ ਚੁ ਬਰਕੁ ॥

chunaa teer baaraa shudheh ham ch barak ||

The showers of the arrows were so great,

ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਸ਼ੁਦ ਫ਼ੀਲ ਚੂੰ ਫ਼ਰਕ ਫ਼ਰਕ ॥੧੪੦॥

biaphataadh shudh pheel choo(n) pharak pharak ||140||

That only the necks of the elephants were visible.(140)

ਬ ਹਰਬ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਵਜ਼ੀਰੇ ਚੁ ਬਾਦ ॥

b harab a(n)dhar aamadh vazeere ch baadh ||

Instantly a Minister entered the field,

ਯਕੇ ਤੇਗ਼ ਮਾਯੰਦਰਾਨੀ ਕੁਸ਼ਾਦ ॥੧੪੧॥

yake teg(h) maaya(n)dharaanee kushaadh ||141||

And he drew the sword of Mayindra.(141)

ਦਿਗ਼ਰ ਤਰਫ਼ ਆਮਦ ਬ ਦੁਖ਼ਤਰ ਅਜ਼ਾ ॥

dhig(h)r taraph aamadh b dhukhhatar azaa ||

From the other side the daughter came.

ਬਰਹਿਨੇ ਯਕੇ ਤੇਗ਼ ਹਿੰਦੋਸਤਾ ॥੧੪੨॥

barahine yake teg(h) hi(n)dhosataa ||142||

She was holding a naked sword of Hindustan.(142)

ਦਰਖ਼ਸ਼ਾ ਸ਼ੁਦਹ ਆਂ ਚੁਨਾ ਤੇਗ਼ ਤੇਜ਼ ॥

dharakhhashaa shudheh aa(n) chunaa teg(h) tez ||

The lightening swords became even swifter,

ਅਦੂਰਾ ਅਜ਼ੋ ਦਿਲ ਸ਼ਵਦ ਰੇਜ਼ ਰੇਜ਼ ॥੧੪੩॥

adhooraa azo dhil shavadh rez rez ||143||

And they tore off the enemy-hearts into pieces.(143)

ਯਕੇ ਤੇਗ਼ ਜ਼ਦ ਬਰ ਸਰੇ ਓ ਸਮੰਦ ॥

yake teg(h) zadh bar sare o sama(n)dh ||

She hit the enemy head with such vitality,

ਜ਼ਿਮੀਨਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਕੋਹੇ ਬਿਲੰਦ ॥੧੪੪॥

zimeenash dharaamadh ch kohe bila(n)dh ||144||

That he was raised to ground like a crumbling mountain.(144)

ਦਿਗ਼ਰ ਤੇਗ਼ ਓ ਰਾ ਬਿਜ਼ਦ ਕਰਦ ਨੀਮ ॥

dhig(h)r teg(h) o raa bizadh karadh neem ||

The second one was cut with sword into two,

ਬਿ ਅਫ਼ਤਾਦ ਬੂਮਸ ਚੁ ਕਰਖੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥੧੪੫॥

b aphataadh boomas ch karakhe azeem ||145||

And he fell flat like a wrecked mansion.(145)

ਦਿਗ਼ਰ ਮਰਦ ਆਮਦ ਚੁ ਪ੍ਰਰਾ ਉਕਾਬ ॥

dhig(h)r maradh aamadh ch praraa ukaab ||

Another intrepid person flew in like a hawk,

ਬਿਜ਼ਦ ਤੇਗ਼ ਓ ਰਾ ਬ ਕਰਦਸ਼ ਖ਼ਰਾਬ ॥੧੪੬॥

bizadh teg(h) o raa b karadhash khharaab ||146||

But he was, too, exterminated.(146)

ਚੁ ਕਾਰੇ ਵਜ਼ੀਰਸ਼ ਬਰਾਹਤ ਰਸੀਦ ॥

ch kaare vazeerash baraahat raseedh ||

As soon this task was finished,

ਦਿਗ਼ਰ ਮਿਹਨਤੇ ਸਿਯਮ ਆਮਦ ਪਦੀਦ ॥੧੪੭॥

dhig(h)r mihanate siyam aamadh padheedh ||147||

And the relief was felt, third discordant surfaced,(147)

ਸਿਯਮ ਦੇਵ ਆਮਦ ਬਗਲ ਤੀਦ ਖ਼ੂੰ ॥

siyam dhev aamadh bagal teedh khhoo(n) ||

Another devil-like, drenched in blood, appeared,

ਜ਼ਿ ਦਹਲੀਜ਼ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਬਰਾਮਦ ਬਰੂੰ ॥੧੪੮॥

z dhahaleez dhozakhh baraamadh baroo(n) ||148||

As if it had come straight from the hell.(148)

ਬ ਕੁਸ਼ਤੰਦ ਓ ਰਾ ਦੁ ਕਰਦੰਦ ਤਨ ॥

b kushata(n)dh o raa dh karadha(n)dh tan ||

But he was cut into two as well and slaughtered,

ਚੁ ਸ਼ੇਰੇ ਯਿਆਂ ਹਮ ਚੁ ਗੋਰੇ ਕੁਹਨ ॥੧੪੯॥

ch shere yiaa(n) ham ch gore kuhan ||149||

Like a lion slays an old antelope.(149)

ਚਹਾਰਮ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਸ਼ੇਰਾ ਬਜੰਗ ॥

chahaaram dharaamadh ch sheraa baja(n)g ||

The fourth valiant person entered the fight,

ਚੁ ਬਰ ਬਚਹੇ ਗੋਰ ਗ਼ਰਰਾ ਪਿਲੰਗ ॥੧੫੦॥

ch bar bachahe gor g(h)raraa pila(n)g ||150||

Like a lion pounces upon a stag.(150)

ਚੁਨਾ ਤੇਗ਼ ਬਰ ਵੈ ਬਿਜ਼ਦ ਨਾਜ਼ਨੀਂ ॥

chunaa teg(h) bar vai bizadh naazanee(n) ||

It was hit with such a force,

ਕਿ ਅਜ਼ ਪੁਸ਼ਤ ਅਸਪਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਜ਼ਿਮੀਂ ॥੧੫੧॥

k az pushat asapash dharaamadh zimee(n) ||151||

That it fell flat like a rider from the horse.(151)

ਕਿ ਪੰਚਮ ਦਰਾਮਦ ਚੁ ਦੇਵੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

k pa(n)cham dharaamadh ch dheve azeem ||

When the fifth devil came,

ਯਕੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜ਼ਦ ਕਰਦ ਹੁਕਮੇ ਕਰੀਮ ॥੧੫੨॥

yake zakhham zadh karadh hukame kareem ||152||

She begged for the God’s blessings,(152)

ਚੁਨਾ ਤੇਗ਼ ਬਰ ਵੈ ਜ਼ਦਾ ਖ਼ੂਬ ਰੰਗ ॥

chunaa teg(h) bar vai zadhaa khhoob ra(n)g ||

And hit him with such great intensity,

ਜ਼ਿ ਸਰ ਤਾ ਕਦਮ ਆਮਦਹ ਜ਼ੇਰ ਤੰਗ ॥੧੫੩॥

z sar taa kadham aamadheh zer ta(n)g ||153||

That his head was trodden under the hooves of the horse.(153)

ਸ਼ਸ਼ਮ ਦੇਵ ਆਮਦ ਚੁ ਅਫ਼ਰੀਤ ਮਸਤ ॥

shasham dhev aamadh ch aphareet masat ||

Revelling like a stupefied demon, the sixth devil came,

ਜ਼ਿ ਤੀਰੇ ਕਮਾ ਹਮ ਚੁ ਕਬਜ਼ਹ ਗੁਜ਼ਸ਼ਤ ॥੧੫੪॥

z teere kamaa ham ch kabazeh guzashat ||154||

As fast as an arrow shot out of the bow,(154)

ਬਿਜ਼ਦ ਤੇਗ਼ ਓ ਰਾ ਕਿ ਓ ਨੀਮ ਸ਼ੁਦ ॥

bizadh teg(h) o raa k o neem shudh ||

But it was hit so rapidly that he was cut into two,

ਕਿ ਦੀਗਰ ਯਲਾ ਰਾ ਅਜ਼ੋ ਬੀਮ ਸ਼ੁਦ ॥੧੫੫॥

k dheegar yalaa raa azo beem shudh ||155||

And that caused the others to dread.(155)

ਚੁਨੀ ਤਾ ਬਮਿਕਦਾਰ ਹਫ਼ਤਾਦ ਮਰਦ ॥

chunee taa bamikadhaar haphataadh maradh ||

This way about seventy such braves were annihilated,

ਬ ਤੇਗ਼ ਅੰਦਰ ਆਵੇਖ਼ਤ ਖ਼ਾਸ ਅਜ਼ ਨ ਬਰਦ ॥੧੫੬॥

b teg(h) a(n)dhar aavekhhat khhaas az na baradh ||156||

And hung over the tips of the swords,(156)

ਦਿਗ਼ਰ ਕਸ ਨਿਆਮਦ ਤਮੰਨਾਇ ਜੰਗ ॥

dhig(h)r kas niaamadh tama(n)nai ja(n)g ||

None other could dare to think of fight,

ਕਿ ਬੇਰੂੰ ਨਿਯਾਮਦ ਦਿਲਾਵਰ ਨਿਹੰਗ ॥੧੫੭॥

k beroo(n) niyaamadh dhilaavar niha(n)g ||157||

Even the prominent warriors did not dare to come out.(157)

ਬ ਹਰਬ ਆਮਦਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥

b harab aamadhash shaeh maaya(n)dharaa ||

When the king, Mayindra, himself came into the fight,

ਬ ਤਾਬਸ਼ ਤਪੀਦਨ ਦਿਲੇ ਮਰਦਮਾ ॥੧੫੮॥

b taabash tapeedhan dhile maradhamaa ||158||

All the fighters rolled into wrath.(158)

ਚੁ ਅਬਰਸ ਬ ਅੰਦਾਖ਼ਤ ਦਉਰੇ ਯਲਾ ॥

ch abaras b a(n)dhaakhhat dhaure yalaa ||

And when the combatants jumped around,

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਜ਼ਿਹੇ ਆਸਮਾ ॥੧੫੯॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh zihe aasamaa ||159||

Both the earth and the heavens swayed.(159)

ਬ ਤਾਬਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਜ਼ਿਮੀਨੋ ਜ਼ਮਨ ॥

b taabash dharaamadh zimeeno zaman ||

The lightening captured the universe,

ਦਰਖ਼ਸ਼ਾ ਸ਼ੁਦਹ ਤੇਗ਼ ਹਿੰਦੀ ਯਮਨ ॥੧੬੦॥

dharakhhashaa shudheh teg(h) hi(n)dhee yaman ||160||

Like lustre of the swords of Yaman.(160)

ਚਲਾਚਲ ਦਰਾਮਦ ਕਮਾਨੋ ਕਮੰਦ ॥

chalaachal dharaamadh kamaano kama(n)dh ||

The bows and slingshots were brought in action,

ਹਯਾਹਯ ਦਰਾਮਦ ਬ ਗੁਰਜੋ ਗਜ਼ੰਦ ॥੧੬੧॥

hayaahay dharaamadh b gurajo gaza(n)dh ||161||

And the ones beaten with maces raised hue and cries.(161)

ਚਕਾਚਾਕ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਤੀਰੋ ਤੁਫ਼ੰਗ ॥

chakaachaak barakhhaasat teero tupha(n)g ||

Arrows and the gunshots prevailed,

ਜ਼ਿਮੀ ਲਾਲ ਸ਼ੁਦ ਚੂੰ ਗੁਲੇ ਲਾਲਹ ਰੰਗ ॥੧੬੨॥

zimee laal shudh choo(n) gule laaleh ra(n)g ||162||

And the earth turned into red-flowery colour all around.(162)

ਹਹਾਹੂ ਦਰਾਮਦ ਚੁਪਹ ਨੰਦ ਰੂੰ ॥

hahaahoo dharaamadh chupeh na(n)dh roo(n) ||

When the blood-sucking daggers struck out,

ਦਿਹਾ ਦਿਹ ਸ਼ੁਦਹ ਖ਼ੰਜਰੇ ਖ਼ਾਰ ਖੂੰ ॥੧੬੩॥

dhihaa dheh shudheh khha(n)jare khhaar khoo(n) ||163||

The shrieks flowed from the war-zones.(163)

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਯਕੇ ਤਾਬ ਰੰਗ ॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh yake taab ra(n)g ||

When two of the steadfast warriors on the horsebacks entered the fighting,

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਦੁ ਚਾਲਾਕ ਜੰਗ ॥੧੬੪॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh dh chaalaak ja(n)g ||164||

There was lighting all around.(164)

ਬ ਸ਼ੋਰਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਸਰਾਫ਼ੀਲ ਸੂਰ ॥

b shorash dharaamadh saraapheel soor ||

The way a Sraphil Angel appears and it becomes boisterous all over,

ਬ ਰਖ਼ਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਤਨੇ ਖ਼ਾਸ ਹੂਰ ॥੧੬੫॥

b rakhhash a(n)dhar aamadh tane khhaas hoor ||165||

(Same way) the enemy was confused and disrupted.(165)

ਬ ਸ਼ੋਰਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਜ਼ਿ ਤਨ ਦਰ ਖ਼ਰੋਸ਼ ॥

b shorash dharaamadh z tan dhar khharosh ||

When it was raucous all around,

ਬ ਬਾਜੂਇ ਮਰਦਾ ਬਰਾਵੁਰਦ ਜੋਸ਼ ॥੧੬੬॥

b baajooi maradhaa baraavuradh josh ||166||

The soldiers’ arms flickered in anger.(166)

ਯਕੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਆਰਾਸਤ ਸੁਰਖ਼ ਅਤਲਸੇ ॥

yake pharash aaraasat surakhh atalase ||

The shinning ground turned and looked as if painted in red,

ਬੁ ਖ਼ਾਨਦ ਚੁ ਮਕਤਬ ਜ਼ੁਬਾ ਪਹਿਲੂਏ ॥੧੬੭॥

b khhaanadh ch makatab zubaa pahilooe ||167||

The floor of a school with children reading sitting on top.(167)

ਬ ਮਰਦਮ ਚੁਨਾ ਕੁਸ਼ਤ ਸ਼ੁਦ ਕਾਰਜ਼ਾਰ ॥

b maradham chunaa kushat shudh kaarazaar ||

Such a great number were killed,

ਜ਼ੁਬਾ ਦਰ ਗੁਜ਼ਾਰਮ ਨਿਯਾਯਦ ਸ਼ੁਮਾਰ ॥੧੬੮॥

zubaa dhar guzaaram niyaayadh shumaar ||168||

That they could not be enumerated.(168)

ਗੁਰੇਜ਼ਾ ਸ਼ਵਦ ਸ਼ਾਹਿ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥

gurezaa shavadh shaeh maaya(n)dharaa ||

The king of Mayindra ran away,

ਬ ਕੁਸ਼ਤੰਦ ਲਸ਼ਕਰ ਗਿਰਾ ਤਾ ਗਿਰਾ ॥੧੬੯॥

b kushata(n)dh lashakar giraa taa giraa ||169||

As most of his army was decimated.(169)

ਕਿ ਪੁਸ਼ਤਸ਼ ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਦੁਖ਼ਤਰ ਵਜ਼ੀਰ ॥

k pushatash biaphataadh dhukhhatar vazeer ||

The Minister’s daughter pursued him,

ਬਿ ਬਸਤੰਦ ਓ ਰਾ ਕਿ ਕਰਦੰਦ ਅਸੀਰ ॥੧੭੦॥

b basata(n)dh o raa k karadha(n)dh aseer ||170||

Caught him, tied him and made him prisoner.(170)

ਬ ਨਿਜ਼ਦੇ ਬਿਯਾਵੁਰਦ ਜੋ ਸ਼ਾਹ ਖ਼ੇਸ਼ ॥

b nizadhe biyaavuradh jo shaeh khhesh ||

She brought the King (Mayindra) to the ruler,

ਬਿ ਗੁਫ਼ਤਹ ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਾਨ ਵੇਸ਼ ॥੧੭੧॥

b guphateh k e shaeh shaahaan vesh ||171||

And said, ‘Oh, you the king of kings,(171)

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਈਂ ਸ਼ਾਹ ਮਾਯੰਦਰਾ ॥

bigoyadh k iee(n) shaeh maaya(n)dharaa ||

‘He is the King of Mayindra,

ਬਿ ਬਸਤਹ ਬਿਯਾਵੁਰਦ ਨਿਜ਼ਦੇ ਸ਼ੁਮਾ ॥੧੭੨॥

b basateh biyaavuradh nizadhe shumaa ||172||

‘Whom I have brought to you tied up.(172)

ਅਗ਼ਰ ਤੋ ਬਿਗੋਈ ਬ ਜ਼ਾ ਈਂ ਬੁਰਮ ॥

ag(h)r to bigoiee b zaa iee(n) buram ||

‘If you order, I would kill him,

ਵਗ਼ਰ ਤੋ ਬਿਗੋਈ ਬਜ਼ਿੰਦਾ ਦਿਹਮ ॥੧੭੩॥

vag(h)r to bigoiee bazi(n)dhaa dhiham ||173||

‘Or I would imprison him under lock and key.’(173)

ਬਜ਼ਿੰਦਾ ਸਪੁਰਦੰਦ ਓ ਰਾ ਅਜ਼ੀਮ ॥

bazi(n)dhaa sapuradha(n)dh o raa azeem ||

He was despatched to the big prison,

ਸਿਤਾਨਦ ਅਜ਼ੋ ਤਾਜ ਸ਼ਾਹੀ ਕਲੀਮ ॥੧੭੪॥

sitaanadh azo taaj shaahee kaleem ||174||

And his canopy of the authority of ruling was snatched away.(174)

ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਗੀ ਯਾਫ਼ਤ ਹੁਕਮੋ ਰਜ਼ਾਕ ॥

shahinashaahagee yaaphat hukamo razaak ||

With the benevolence of the Provider, she attained the monarchy,

ਕਸੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾ ਰਾ ਕੁਨਦ ਚਾਕ ਚਾਕ ॥੧੭੫॥

kase dhushamanaa raa kunadh chaak chaak ||175||

After tearing off so many other sovereigns.(175)

ਚੁਨਾ ਕਰਦ ਸ਼ੁਦ ਕਸਦ ਮਿਹਨਤ ਕਸੇ ॥

chunaa karadh shudh kasadh mihanat kase ||

Whosoever performs the deeds with such zeal,

ਕਿ ਰਹਮਤ ਬਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਜੋ ਰਹਮਤੇ ॥੧੭੬॥

k rahamat babakhhasheedh jo rahamate ||176||

He is bestowed with His beneficence.(176)

ਕਿ ਓ ਸ਼ਾਹ ਬਾਨੂ ਸ਼ੁਦੋ ਮੁਲਕ ਸ਼ਾਹ ॥

k o shaeh baanoo shudho mulak shaeh ||

The princess became the consort of the ruler,

ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਹਮੀ ਯਾਫ਼ਤ ਹੁਕਮੇ ਇਲਾਹ ॥੧੭੭॥

k shaahee hamee yaaphat hukame ilaeh ||177||

As she attained the kingdom with godly compassion.(177)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸਬਜ਼ ਆਬ ॥

bidheh saakeeyaa saag(h)re sabaz aab ||

(The Poet says), ‘Oh, Saki, give me the cup full of green liquid,

ਕਿ ਬੇਰੂੰ ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਪਰਦਹ ਨਕਾਬ ॥੧੭੮॥

k beroo(n) biaphataadh paradheh nakaab ||178||

‘So that I may keep the secret enshroud.(178)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਬਜ਼ ਰੰਗੇ ਫ਼ਿਰੰਗ ॥

bidheh saakeeyaa sabaz ra(n)ge phira(n)g ||

‘Oh Saki! Give me the greenish wine of Europe,

ਕਿ ਵਕਤੇ ਬ ਕਾਰ ਅਸਤ ਅਜ਼ ਰੋਜ਼ ਜੰਗ ॥੧੭੯॥੧੦॥

k vakate b kaar asat az roz ja(n)g ||179||10||

‘Which I may need on the day of war.(179)(10)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਤੁ ਈਂ ਦਸਤਗੀਰ ਅਸਤ ਦਰ ਮਾਦਗਾ ॥

t iee(n) dhasatageer asat dhar maadhagaa ||

You are the guide of us who are trodden,

ਤੁ ਈਂ ਕਾਰ ਸਾਜ਼ ਅਸਤ ਬੇਚਾਰਗਾ ॥੧॥

t iee(n) kaar saaz asat bechaaragaa ||1||

And you are the rejuvenator of the hapless ones.(1)

ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਿ ਬਖਸ਼ਿੰਦਏ ਬੇ ਨਿਆਜ਼ ॥

shahinashaeh bakhashi(n)dhe be niaaz ||

You grant kingdom even to non-aspirants,

ਜ਼ਿਮੀਨੋ ਜ਼ਮਾ ਰਾ ਤੁਈਂ ਕਾਰਸਾਜ਼ ॥੨॥

zimeeno zamaa raa tuiee(n) kaarasaaz ||2||

The Heaven and the Earth, all function under Your command.(2)

ਹਿਕਾਯਤ ਸ਼ੁਨੀਦੇਮ ਸ਼ਾਹੇ ਕਲਿਜੰਰ ॥

hikaayat shuneedhem shaahe kalija(n)r ||

Here now is the tale of the king of Kalandhar,

ਕੁਨਾ ਨੀਦ ਯਕ ਦਰ ਚੁ ਅਜ਼ ਕੋਹ ਮੰਜਰ ॥੩॥

kunaa needh yak dhar ch az koh ma(n)jar ||3||

Who had built a monumental gateway.(3)

ਯਕੇ ਪਿਸਰ ਓ ਬੂਦ ਹੁਸਨੁਲ ਜਮਾਲ ॥

yake pisar o boodh husanul jamaal ||

He had a son who excelled in handsomeness,

ਕਿ ਲਾਯਕ ਜਹਾ ਬੂਦ ਅਜ਼ ਮੁਲਕ ਮਾਲ ॥੪॥

k laayak jahaa boodh az mulak maal ||4||

And whose intellect made him worthy of managing his countries’ affairs.(4)

ਯਕੇ ਸ਼ਾਹਿ ਓ ਜਾਵ ਦੁਖ਼ਤਰ ਅਜ਼ੋ ॥

yake shaeh o jaav dhukhhatar azo ||

At the same place, there was a daughter of a tycoon,

ਕਿ ਦੀਗਰ ਨ ਜ਼ਨ ਬੂਦ ਸਮਨ ਬਰ ਕਜ਼ੋ ॥੫॥

k dheegar na zan boodh saman bar kazo ||5||

She was as delicate as the leaves of a jasmine.(5)

ਵਜ਼ਾ ਦੁਖ਼ਤਰੇ ਸ਼ਾਹ ਆਂ ਪਿਸਰ ਸ਼ਾਹ ॥

vazaa dhukhhatare shaeh aa(n) pisar shaeh ||

That daughter fell in love with the son of the king,

ਸ਼ੁਦ ਆਸ਼ੁਫ਼ਤਹ ਬਰ ਵੈ ਚੁ ਬਰ ਸ਼ਮਸ਼ ਮਾਹ ॥੬॥

shudh aashuphateh bar vai ch bar shamash maeh ||6||

As much as the moon falls for the sun.(6)

ਬਿਗੋਯਦ ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਮਾਰਾ ਬਿਕੁਨ ॥

bigoyadh k e shaeh maaraa bikun ||

She asked, ‘Oh, the prince, make me your spouse,

ਕਿ ਦਹਿਸ਼ਤ ਕਸੇ ਮਰਦ ਦੀਗਰ ਮਕੁਨ ॥੭॥

k dhahishat kase maradh dheegar makun ||7||

‘And do not care about any body else.’(7)

ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਕਿ ਦਰ ਸ਼ਾਹਿ ਹਿੰਦੋਸਤਾ ॥

shuneedham k dhar shaeh hi(n)dhosataa ||

(The Prince said,) ‘I have heard about the king of Hindustan,

ਕਿ ਨਾਮੇ ਵਜ਼ਾ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹੇ ਵਜ਼ਾ ॥੮॥

k naame vazaa sher shaahe vazaa ||8||

‘The name of that strong man is Sher Shah.(8)

ਚੁਨਾ ਨਸ਼ਤ ਦਸਤੂਰ ਮੁਲਕੇ ਖ਼ੁਦਾ ॥

chunaa nashat dhasatoor mulake khhudhaa ||

‘The standard of morality in that God fearing country is such,

ਬਯਕ ਦਾਨ ਬੇਗਾਨ ਰੇਜ਼ਦ ਜੁਦਾ ॥੯॥

bayak dhaan begaan rezadh judhaa ||9||

‘That no one can plunder even an iota of other’s rights.(9)

ਬਿਗ਼ੀਰੰਦ ਸ਼ਾਹੀ ਬਿਅਫ਼ਤਾਦ ਤੁਰਗ਼ ॥

big(h)eera(n)dh shaahee biaphataadh turag(h) ||

‘To attain the kingdom, he had driven out the enemy,

ਬਪੇਸ਼ੇ ਗੁਰੇਜ਼ਦ ਚੁ ਅਜ਼ ਬਾਜ਼ ਮੁਰਗ਼ ॥੧੦॥

bapeshe gurezadh ch az baaz murag(h) ||10||

‘(And the enemy) had dashed away like a cock in front of a falcon.(10)

ਬਿਗੀਰਦ ਅਜ਼ੋ ਹਰਦੁ ਅਸਪੇ ਕਲਾ ॥

bigeeradh azo haradh asape kalaa ||

‘From the enemy, he had snatched two horses,

ਕਿ ਮੁਲਕੋ ਅਰਾਕਸ਼ ਬਿਆਮਦ ਅਜ਼ਾ ॥੧੧॥

k mulako araakash biaamadh azaa ||11||

‘Which were brought from the country of Iraq.(11)

ਬਿ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਓ ਰਾ ਬਸੇ ਜ਼ਰ ਦੁ ਫ਼ੀਲ ॥

b bakhhasheedh o raa base zar dh pheel ||

‘Also, the enemy had presented him a lot of gold, and elephants,

ਕਿ ਬੇਰੂੰ ਬਿਆਵੁਰਦ ਦਰੀਯਾਇ ਨੀਲ ॥੧੨॥

k beroo(n) biaavuradh dhareeyai neel ||12||

‘Which were brought from across the (river) Nile.(12)

ਯਕੇ ਨਾਮ ਰਾਹੋ ਸੁਰਾਹੋ ਦਿਗਰ ॥

yake naam raaho suraaho dhigar ||

‘The name of one horse is Rahu and the other is Surahu.

ਚੁ ਆਹੂ ਕਲਾ ਪਾਇ ਅਜ਼ੀਮੇ ਦੁ ਨਰ ॥੧੩॥

ch aahoo kalaa pai azeeme dh nar ||13||

‘Both are grand and their hooves are like the feet of the stags.(13)

ਅਗਰ ਅਸਪ ਹਰ ਦੋ ਅਜ਼ਾ ਮੇ ਦਿਹਦ ॥

agar asap har dho azaa me dhihadh ||

‘If you can fetch me both those horses,

ਵਜ਼ਾ ਪਸ ਤੁਰਾ ਖ਼ਾਨਹ ਬਾਨੂੰ ਕੁਨਦ ॥੧੪॥

vazaa pas turaa khhaaneh baanoo(n) kunadh ||14||

‘Then, after that, I will marry you.’(14)

ਸ਼ੁਨੀਦ ਈਂ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਹਮੀ ਸ਼ੁਦ ਰਵਾ ॥

shuneedh iee(n) sukhhan raa hamee shudh ravaa ||

Harking to this, she set out on her journey,

ਬਿਯਾਮਦ ਬ ਸ਼ਹਰ ਸ਼ਾਹ ਹਿੰਦੋਸਤਾ ॥੧੫॥

biyaamadh b shahar shaeh hi(n)dhosataa ||15||

And came to a city in the country of Sher Shah.(15)

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਬਰ ਰੋਦ ਜਮਨਾ ਲਬ ਆਬ ॥

nishasata(n)dh bar rodh jamanaa lab aab ||

She took her position on the bank of (River) Jamuna.

ਬਿ ਬੁਰਦੰਦ ਬਾਦਹ ਖ਼ੁਰਦੰਦ ਕਬਾਬ ॥੧੬॥

b buradha(n)dh baadheh khhuradha(n)dh kabaab ||16||

She brought with her wine (to drink) and (meat) kebab to eat.(16)

ਪਸੇ ਦੋ ਬਰਾਮਦ ਸ਼ਬੇ ਚੂੰ ਸਿਯਾਹ ॥

pase dho baraamadh shabe choo(n) siyaeh ||

When it was pitch dark and the night was through two watches,

ਰਵਾ ਕਰਦ ਆਬਸ ਬਸੇ ਪੁਸ਼ਤ ਕਾਹ ॥੧੭॥

ravaa karadh aabas base pushat kaeh ||17||

She floated a number of bundles of fodder.(17)

ਬ ਦੀਦੰਦ ਓ ਰਾ ਬਸੇ ਪਾਸਬਾ ॥

b dheedha(n)dh o raa base paasabaa ||

When the guards observed those bundles,

ਬ ਤੁੰਦੀ ਦਰਾਮਦ ਬਤਾਬਸ਼ ਹੁਮਾ ॥੧੮॥

b tu(n)dhee dharaamadh bataabash humaa ||18||

They flew into rage.(18)

ਬਸੇ ਬਰ ਵੈ ਬੰਦੂਕ ਬਾਰਾ ਕੁਨਦ ॥

base bar vai ba(n)dhook baaraa kunadh ||

They fired guns on them a few times,

ਚੁ ਬਾ ਬਰਕ ਅਬਰਸ ਬਹਾਰਾ ਕੁਨਦ ॥੧੯॥

ch baa barak abaras bahaaraa kunadh ||19||

But they were getting engulfed with the drowsiness.(19)

ਹਮੀ ਵਜ਼ਹ ਕਰਦੰਦ ਦੁ ਸੇ ਚਾਰ ਬਾਰ ॥

hamee vazeh karadha(n)dh dh se chaar baar ||

She repeated the process for three or four times,

ਹਮ ਆਖ਼ਰ ਕੁਨਦ ਖ਼ਾਬ ਖ਼ੁਫ਼ਤ ਇਖ਼ਤੀਯਾਰ ॥੨੦॥

ham aakhhar kunadh khhaab khhuphat ikhhateeyaar ||20||

And at the end they were overpowered by the sleep.

ਬਿਦਾਨਦ ਕਿ ਖ਼ੁਫ਼ਤਹ ਸ਼ਵਦ ਪਾਸਬਾ ॥

bidhaanadh k khhuphateh shavadh paasabaa ||

When she realised that the guards were slumbering,

ਬ ਪਯ ਮੁਰਦ ਸ਼ੁਦ ਹਮ ਚੁ ਜ਼ਖ਼ਮੇ ਯਲਾ ॥੨੧॥

b pay muradh shudh ham ch zakhhame yalaa ||21||

And they seemed like the injured soldiers,(21)

ਰਵਾ ਕਰਦ ਓ ਜਾ ਬਿਆਮਦ ਅਜ਼ਾ ॥

ravaa karadh o jaa biaamadh azaa ||

She walked and reached the place,

ਕਿ ਬੁਨ ਗਾਹ ਅਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਕਰਖੇ ਗਿਰਾ ॥੨੨॥

k bun gaeh az shaeh karakhe giraa ||22||

Where there originated the base of the mansion.(22)

ਘਰੀ ਰਾ ਬਿਕੋਬਦ ਘਰੀਯਾ ਘਰੀਯਾਰ ॥

gharee raa bikobadh ghareeyaa ghareeyaar ||

As the time-keeper hit the gong,

ਵਜ਼ਾ ਮੇਖ ਕੋਬਦ ਬ ਪੁਸ਼ਤੇ ਦਿਵਾਰ ॥੨੩॥

vazaa mekh kobadh b pushate dhivaar ||23||

She put the pegs in the wall.(23)

ਚੁਨਾ ਤਾ ਬਰਾਮਦ ਦਿਵਾਰੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

chunaa taa baraamadh dhivaare azeem ||

Climbing up the pegs, she reached the top of the building.

ਦੁ ਅਸਪਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਹੁਕਮੇ ਕਰੀਮ ॥੨੪॥

dh asapash nazar karadh hukame kareem ||24||

With the blessings of God, she noticed both the horses.(24)

ਯਕੇ ਰਾ ਬਿਜ਼ਦ ਤਾ ਅਜ਼ੋ ਨੀਮ ਕਰਦ ॥

yake raa bizadh taa azo neem karadh ||

She hit one guard and cut him into two,

ਦਰੇ ਪਾਸਬਾਨੇ ਬਰ ਅਜ਼ ਨੀਮ ਕਰਦ ॥੨੫॥

dhare paasabaane bar az neem karadh ||25||

Then at the door she destroyed two more.(25)

ਦਿਗ਼ਰ ਰਾ ਬਿਜ਼ਦ ਤਾ ਜੁਦਾ ਗਸ਼ਤ ਸਰ ॥

dhig(h)r raa bizadh taa judhaa gashat sar ||

She met another one and cut his head off.

ਸਿਯਮ ਰਾ ਬਿਕੁਸ਼ਤਨ ਸ਼ਵਦ ਖ਼ੂੰਨ ਤਰ ॥੨੬॥

siyam raa bikushatan shavadh khhoo(n)n tar ||26||

She struck third one and made him to drench in blood.(26)

ਚੁਅਮ ਰਾ ਜੁਦਾ ਕਰਦ ਪੰਜਮ ਬਕੁਸ਼ਤ ॥

chuam raa judhaa karadh pa(n)jam bakushat ||

The fourth one was slashed and fifth decimated,

ਸ਼ਸ਼ਮ ਰਾ ਬਕੁਸ਼ਤੰਦ ਜਮਦਾਰ ਮੁਸ਼ਤ ॥੨੭॥

shasham raa bakushata(n)dh jamadhaar mushat ||27||

The sixth became the victim of the handle of the dagger.(27)

ਸ਼ਸ਼ਮ ਚੌਕੀਅਸ ਕੁਸ਼ਤ ਆਮਦ ਅਜ਼ਾ ॥

shasham chauakeeas kushat aamadh azaa ||

After killing the sixth one, she leaped forward,

ਕਿ ਹਫ਼ਤਸ਼ ਗਿਰਾ ਬੁਦ ਚੌਕੀ ਗਿਰਾ ॥੨੮॥

k haphatash giraa budh chauakee giraa ||28||

And wanted to slaughter the seventh one who was standing on the platform.(28)

ਕਿ ਹਫ਼ਤਮ ਹਮੀ ਕੁਸ਼ਤ ਜ਼ਖ਼ਮੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

k haphatam hamee kushat zakhhame azeem ||

She injured the seventh one badly,

ਕਿ ਦਸਤਸ਼ ਕੁਨਦ ਰਖ਼ਸ਼ ਹੁਕਮੇ ਕਰੀਮ ॥੨੯॥

k dhasatash kunadh rakhhash hukame kareem ||29||

And then, with the blessing of God, stretched her hand towards the horse.(29)

ਚੁਨਾ ਤਾਜ਼ੀਆਨਹ ਬਿਜ਼ਦ ਤਾਜ਼ੀਅਸ਼ ॥

chunaa taazeeaaneh bizadh taazeeash ||

She mounted the horse and hit him so hard,

ਕਿ ਬਾਲਾ ਬਿਯਾਮਦ ਬ ਜ਼ਮਨ ਅੰਦਰਸ਼ ॥੩੦॥

k baalaa biyaamadh b zaman a(n)dharash ||30||

That it jumped over the wall and into the river Jamuna.(30)

ਵਗਸ਼ਤਨ ਦਰਾਬੇ ਬ ਬੇਰੂੰ ਅਜ਼ਾ ॥

vagashatan dharaabe b beroo(n) azaa ||

For long time, the horse paddled around in water,

ਕਿ ਹੈਰਤ ਬਿਮਾਦੰਦ ਸ਼ਾਹੇ ਜਹਾ ॥੩੧॥

k hairat bimaadha(n)dh shaahe jahaa ||31||

In the mean time the King of the Land came to know of the happening.(31)

ਕਿ ਦੰਦਾ ਖ਼ੁਰਦ ਦਸਤ ਅਜ਼ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ॥

k dha(n)dhaa khhuradh dhasat az sher shaeh ||

Sher Shah, the king, bit his hand (to ascertain that it was not a dream),

ਬ ਹੈਰਤ ਹਮੀ ਰਫ਼ਤ ਆਲਮ ਪਨਾਹ ॥੩੨॥

b hairat hamee raphat aalam panaeh ||32||

And he was extremely put in predicament of the action.(32)

ਕਿ ਮਰਾ ਕੁਜ਼ਾ ਬੁਰਦ ਅਸਪੇ ਅਜ਼ੀਮ ॥

k maraa kuzaa buradh asape azeem ||

‘How has one taken my superb horse?

ਬਿ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਓ ਹਮ ਚੁ ਕਸਮੇ ਕਰੀਮ ॥੩੩॥

b bakhhasheedh o ham ch kasame kareem ||33||

‘On God’s honour, I will pardon him, he pronounced,(33)

ਦਰੇਗ਼ਾ ਅਗਰ ਰੂਇ ਓ ਦੀਦਮੇ ॥

dhareg(h)aa agar rooi o dheedhame ||

‘If I see that person,

ਬ ਸਦ ਗੰਜ ਸਰਬਸਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦਮੇ ॥੩੪॥

b sadh ga(n)j sarabasat bakhhasheedhame ||34||

‘I will forgive him and endow him a treasure.(34)

ਕਿ ਹੈਫ਼ਸਤ ਗਰੋ ਦੀਦਏ ਯਾਫ਼ਤਮ ॥

k haiphasat garo dheedhe yaaphatam ||

‘Strange enough, if I ever come across him,

ਬ ਜਾਏ ਦਿਗ਼ਰ ਦਿਲ ਨਜ਼ੋ ਤਾਫ਼ਤਮ ॥੩੫॥

b jaae dhig(h)r dhil nazo taaphatam ||35||

‘I will never fly into rage.(35)

ਕਿ ਦੀਦਾਰ ਬਖ਼ਸ਼ੰਦ ਅਗਰ ਓ ਮਰਾ ॥

k dheedhaar bakhhasha(n)dh agar o maraa ||

‘If he comes voluntarily,

ਕਿ ਸਦ ਗੰਜ ਸਰਬਸਤ ਬਖ਼ਸ਼ਮ ਵਰਾ ॥੩੬॥

k sadh ga(n)j sarabasat bakhhasham varaa ||36||

‘I will further give him one hundred bags full of coins.’(36)

ਚੁ ਸ਼ੁਹਰਤ ਕੁਨਾਨੀਦ ਸ਼ਹਰ ਅੰਦਰੂੰ ॥

ch shuharat kunaaneedh shahar a(n)dharoo(n) ||

Through out the city, it was proclaimed,

ਕਿ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਮਮ ਖ਼ੂੰਨ ਅਜ਼ ਖ਼੍ਵਾਰ ਖ਼ੂੰ ॥੩੭॥

k bakhhasheedh mam khhoo(n)n az khhavaiaar khhoo(n) ||37||

‘I will forgive that robber but he must come to see me at least once.’(37)

ਬਿ ਬਸਤੰਦ ਦਸਤਾਰ ਅਜ਼ ਜਾਮ ਜ਼ਰ ॥

b basata(n)dh dhasataar az jaam zar ||

Then the daughter of the tycoon, wearing golden turban,

ਬ ਪੇਸ਼ੇ ਸ਼ਹ ਆਮਦ ਚੁ ਜ਼ਰਰੀ ਸਿਪਰ ॥੩੮॥

b peshe sheh aamadh ch zararee sipar ||38||

And holding a shinning shield, presented herself,(38)

ਬਗੋਯਦ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਕਨੋ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ॥

bagoyadh k sher aphakano sher shaeh ||

And said, ‘Oh, Sher Shah, the killer of lions,

ਕਿ ਅਜ਼ ਰਾਹ ਰਾ ਮਨ ਬਿਬੁਰਦੰਦ ਰਾਹ ॥੩੯॥

k az raeh raa man biburadha(n)dh raeh ||39||

‘It is me who had taken your horse in a strange way.’(39)

ਅਜਬਮਾਦ ਸਾਹਿਬ ਖ਼ਿਰਦ ਈਂ ਜਵਾਬ ॥

ajabamaadh saahib khhiradh iee(n) javaab ||

Listening to her the intelligent king was astounded.

ਦਿਗ਼ਰ ਬਾਰ ਗੋਯਦ ਕਿ ਬਾ ਵੈ ਸਵਾਬ ॥੪੦॥

dhig(h)r baar goyadh k baa vai savaab ||40||

And once again rapidly asked,(40)

ਕਿ ਨਕਲ ਸ ਨੁਮਾ ਈਂ ਮਰਾ ਸ਼ੇਰ ਤਨ ॥

k nakal s numaa iee(n) maraa sher tan ||

‘Oh you the fast one, tell me how did you do it?

ਬ ਵਜਹੇ ਚਰਾ ਬੁਰਦਾ ਅਸਪੇ ਕੁਹਨ ॥੪੧॥

b vajahe charaa buradhaa asape kuhan ||41||

‘To show me, you come and replay.’(41)

ਨਿਸ਼ਸਤੰਦ ਅਜ਼ਾ ਵਜਹੇ ਬਰ ਰੋਦ ਆਬ ॥

nishasata(n)dh azaa vajahe bar rodh aab ||

She sat down on the bank of river,

ਬਿ ਬੁਰਦੰਦ ਬਾਦਹ ਬਖ਼ੁਰਦਨ ਕਬਾਬ ॥੪੨॥

b buradha(n)dh baadheh bakhhuradhan kabaab ||42||

And the same way she drank wine and ate kebob.(42)

ਰਵਾ ਕਰਦ ਅੱਵਲ ਬਸੇ ਪੁਸ਼ਤ ਕਾਹ ॥

ravaa karadh a'val base pushat kaeh ||

Then she floated the bundles of the grass,

ਦਗ਼ਾ ਮੇ ਦਿਹਦ ਪਾਸਬਾਨਾਨ ਸ਼ਾਹ ॥੪੩॥

dhag(h)aa me dhihadh paasabaanaan shaeh ||43||

And this way deceived the king’s guards.(43)

ਵਜ਼ਾ ਪਸ ਬ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਕੁਨਾਨੀਦ ਲਖ਼ਤ ॥

vazaa pas b koshash kunaaneedh lakhhat ||

To show her cleverness of going across the river,

ਬ ਪੈਰਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਜਿ ਦਰੀਯਾਇ ਸਖ਼ਤ ॥੪੪॥

b pairash dharaamadh j dhareeyai sakhhat ||44||

She swam over the rough water.(44)

ਵਜ਼ਾ ਬਿਸ਼ਕੁਨਾਨੀਦ ਓ ਗਿਰਦ ਸ਼ੁਦ ॥

vazaa bishakunaaneedh o giradh shudh ||

She killed the first guard in a similar manner,

ਬ ਦੀਦਨ ਅਜ਼ੋ ਸ਼ਾਹ ਪਯ ਮੁਰਦਹ ਸ਼ੁਦ ॥੪੫॥

b dheedhan azo shaeh pay muradheh shudh ||45||

And vanished like the dust.(45)

ਘੜੀ ਯਕ ਬਿਮਾਦੰਦ ਗ਼ਰੂਬ ਆਫ਼ਤਾਬ ॥

ghaRee yak bimaadha(n)dh g(h)roob aaphataab ||

When the sun was just set,

ਵਜ਼ਾ ਜਾ ਬਿਯਾਮਦ ਕੁਸ਼ਾਯਦ ਤਨਾਬ ॥੪੬॥

vazaa jaa biyaamadh kushaayadh tanaab ||46||

She came to the same place and untied the second horse.(46)

ਲਗ਼ਾਮਸ਼ ਬਿਦਾਦੰਦ ਸ੍ਵਾਰੇ ਸ਼ੁਦਸਤ ॥

lag(h)aamash bidhaadha(n)dh savaiaare shudhasat ||

After bridling, she mounted the horse,

ਬਿਜ਼ਦ ਤਾਜੀਆਂਨਹ ਚੁ ਅਫ਼ਰੀਤ ਮਸਤ ॥੪੭॥

bizadh taajeeaa(n)neh ch aphareet masat ||47||

And then she hit the satanic animal.(47)

ਚੁਨਾ ਅਸਪ ਖ਼ੋਜ਼ੀਦ ਬਰਤਰ ਜਿ ਸ਼ਾਹ ॥

chunaa asap khhozeedh baratar j shaeh ||

The horse flew so high,

ਜ਼ਿ ਬਾਲਾ ਬਿਯਾਮਦ ਬ ਦਰੀਯਾਇ ਗਾਹ ॥੪੮॥

z baalaa biyaamadh b dhareeyai gaeh ||48||

That it glided over the head of the king and jumped into the river.(48)

ਬ ਪੈਰਸ਼ ਦਰਾਮਦ ਜਿ ਦਰੀਯਾ ਅਜ਼ੀਮ ॥

b pairash dharaamadh j dhareeyaa azeem ||

Swimming over the great river,

ਕਿ ਪਾਰਸ ਹਮੀ ਗਸ਼ਤ ਹੁਕਮੇ ਕਰੀਮ ॥੪੯॥

k paaras hamee gashat hukame kareem ||49||

With God’s blessings, the horse went across.(49)

ਫ਼ਰੋਦ ਆਮਦਸ਼ ਅਸਪ ਕਰਦਸ ਸਲਾਮ ॥

pharodh aamadhash asap karadhas salaam ||

She dismounted, saluted the King,

ਬਿਗੋਯਦ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਾਹਿ ਅਰਬੀ ਕਲਾਮ ॥੫੦॥

bigoyadh sukhhan shaeh arabee kalaam ||50||

And communicated aloud in Arabic.(50)

ਤੁ ਅਕਲਸ਼ ਚਰਾ ਗਸ਼ਤ ਏ ਸ਼ਾਹਿ ਸ਼ਾਹ ॥

t akalash charaa gashat e shaeh shaeh ||

‘Oh, Sher Shah, why did you let your intelligent dispel.

ਕਿ ਮਾ ਰਾਹ ਬੁਰਦਨ ਤੁ ਦਾਦਨ ਸੁਰਾਹ ॥੫੧॥

k maa raeh buradhan ta dhaadhan suraeh ||51||

‘I had taken Rahu myself but now you, yourself, gave me Surahus.’(51)

ਕਿ ਗੁਫ਼ਤਸ਼ ਚੁਨੀ ਤਾ ਰਵਾ ਕਰਦ ਰਖ਼ਸ਼ ॥

k guphatash chunee taa ravaa karadh rakhhash ||

Declaring thus she galloped the horse,

ਬ ਯਾਦ ਆਮਦੋ ਏਜ਼ਦੇ ਦਾਦ ਬਖ਼ਸ਼ ॥੫੨॥

b yaadh aamadho ezadhe dhaadh bakhhash ||52||

And she thanked the Great Benevolent Almighty.(52)

ਬਿ ਅਫ਼ਤਾਦ ਪੁਸ਼ਤ ਅਸਪਹਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥

b aphataadh pushat asapahaa beshumaar ||

She was pursued by numerous horse-riders,

ਕਿ ਓ ਰਾ ਨ ਹਮ ਬਰ ਕੁਨਦ ਕਸ ਸ੍ਵਾਰ ॥੫੩॥

k o raa na ham bar kunadh kas savaiaar ||53||

But none could reach to catch her.(53)

ਬਿਜ਼ਦ ਮਰਦ ਦਾਸਤਾਰਹਾ ਪੇਸ਼ ਸ਼ਾਹ ॥

bizadh maradh dhaasataarahaa pesh shaeh ||

All his warriors threw their turbans in front of the King,

ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਾਨ ਆਲਮ ਪਨਾਹ ॥੫੪॥

k e shaeh shaahaan aalam panaeh ||54||

(And said,) ‘Oh, the King of the universe and the provider,(54)

ਬਿਗੀਰਦ ਕਸੇ ਹਰ ਦੁ ਆਹੂ ਬੁਰਾਕ ॥

bigeeradh kase har dh aahoo buraak ||

‘No one could dare to take away those horses,

ਤੁ ਓ ਰਾ ਬਿਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਖ਼ੁਦ ਦਸਤ ਤਾਕ ॥੫੫॥

t o raa bibakhhasheedh khhudh dhasat taak ||55||

‘But you gave her one yourself.(55)

ਚਰਾਮੇ ਕੁਨਦ ਕਾਰਹਾ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ॥

charaame kunadh kaarahaa bekhhudhee ||

‘Why, sire, did you take an oblivious decision.

ਕਿ ਰਾਹਾ ਅਜ਼ੋ ਮਨ ਸੁਰਾਹਾ ਤੁਈਂ ॥੫੬॥

k raahaa azo man suraahaa tuiee(n) ||56||

‘Rahu, she had stolen but you gave her Surahu yourself.’(56)

ਬਿਬੁਰਦਸ਼ ਅਜ਼ੋ ਅਸਪ ਹਰ ਦੋ ਅਜ਼ੀਮ ॥

biburadhash azo asap har dho azeem ||

Both the horses she took away,

ਵਜ਼ਾ ਰਾ ਬਿ ਬਖ਼ਸ਼ੀਦ ਹੁਕਮੇਾਂ ਰਹੀਮ ॥੫੭॥

vazaa raa b bakhhasheedh hukameaa(n) raheem ||57||

And, with godly compassion, she handed over them to her friend.(57)

ਕਿ ਓ ਰਾ ਦਰਾਵੁਰਦ ਖ਼ਾਨਹ ਨਿਕਾਹ ॥

k o raa dharaavuradh khhaaneh nikaeh ||

He married her and brought her home,

ਕਿ ਕੌਲੇ ਕੁਨਦ ਮੁਸਤਕੀਮ ਹੁਕਮ ਸ਼ਾਹ ॥੫੮॥

k kauale kunadh musatakeem hukam shaeh ||58||

And, with celestial grace, full-filled his promise.(58)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗ਼ਰੇ ਕੋਕਨਾਰ ॥

bidheh saakeeyaa saag(h)re kokanaar ||

(The Poet says), ‘Give me the cup full of liquidated poppy-husk,

ਦਰੇ ਵਕਤ ਜੰਗਸ਼ ਬਿਯਾਮਦ ਬ ਕਾਰ ॥੫੯॥

dhare vakat ja(n)gash biyaamadh b kaar ||59||

‘Which may help me at the time of struggle.(59)

ਕਿ ਖ਼ੂਬਸਤ ਦਰ ਵਕਤ ਖ਼ਸਮ ਅਫ਼ਕਨੀ ॥

k khhoobasat dhar vakat khhasam aphakanee ||

‘Also it is reliable to beat the enemy.

ਕਿ ਯਕ ਕੁਰਤਯਸ ਫ਼ੀਲ ਰਾ ਪੈਕਨੀ ॥੬੦॥੧੧॥

k yak kuratayas pheel raa paikanee ||60||11||

‘Even one sip of this makes one feel like an elephant.’(60)(11)

ੴ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹ ॥

ikOankaar vaahaguroo jee kee phateh ||

Glory to God

ਰਜ਼ਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ਿੰਦਏ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ॥

razaa bakhhash bakhhashi(n)dhe beshumaar ||

He is blissful and endows abundance of amenities

ਰਿਹਾਈ ਦਿਹੋ ਪਾਕ ਪਰਵਰਦਗਾਰ ॥੧॥

rihaiee dhiho paak paravaradhagaar ||1||

He is nurturer and emancipators(1)

ਰਹੀਮੋ ਕਰੀਮੋ ਮਕੀਨੋ ਮਕਾ ॥

raheemo kareemo makeeno makaa ||

He is compassionate and provider of shelter

ਅਜ਼ੀਮੋ ਫ਼ਹੀਮੋ ਜ਼ਮੀਨੋ ਜ਼ਮਾ ॥੨॥

azeemo phaheemo zameeno zamaa ||2||

He is magnanimous and knows all in the earth and heavens(2)

ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਸੁਖ਼ਨ ਕੋਹ ਕੈਬਰ ਅਜ਼ੀਮ ॥

shuneedham sukhhan koh kaibar azeem ||

I have heard a Tale at the lofty Khaiber Mountains

ਕਿ ਅਫ਼ਗਾ ਯਕੇ ਬੂਦ ਓ ਜਾ ਰਹੀਮ ॥੩॥

k aphagaa yake boodh o jaa raheem ||3||

There lived a Pathan whose name was Raheem(3)

ਯਕੇ ਬਾਨੂਏ ਬੂਦ ਓ ਹਮ ਚੁ ਮਾਹ ॥

yake baanooe boodh o ham ch maeh ||

He had a wife who was as delightful as moon

ਕੁਨਦ ਦੀਦਨ ਸ਼ਰਿਸ਼ਤ ਗ਼ਰਦਨ ਜ਼ਿ ਸ਼ਾਹ ॥੪॥

kunadh dheedhan sharishat g(h)radhan z shaeh ||4||

Her looks alone were homicidal for many a Princes(4)

ਦੋ ਅਬਰੂ ਚੁ ਅਬਰੇ ਬਹਾਰਾ ਕੁਨਦ ॥

dho abaroo ch abare bahaaraa kunadh ||

Like the clouds of rainy-season

ਬਮਿਯਗਾ ਚੁ ਅਜ਼ ਤੀਰ ਬਾਰਾ ਕੁਨਦ ॥੫॥

bamiyagaa ch az teer baaraa kunadh ||5||

her eyelashes had electrifying effect Which struck them (the princes) like arrows(5)

ਰੁਖ਼ੇ ਚੂੰ ਖ਼ਲਾਸੀ ਦਿਹਦ ਮਾਹਿ ਰਾ ॥

rukhhe choo(n) khhalaasee dhihadh maeh raa ||

The shine from her face made them to forget even the moon

ਬਹਾਰੇ ਗੁਲਿਸਤਾ ਦਿਹਦ ਸ਼ਾਹਿ ਰਾ ॥੬॥

bahaare gulisataa dhihadh shaeh raa ||6||

To all the Princes she was epitome of the garden in the spring(6)

ਬ ਅਬਰੂ ਕਮਾਨੇ ਸ਼ੁਦਾ ਨਾਜ਼ਨੀਂ ॥

b abaroo kamaane shudhaa naazanee(n) ||

Her eyelids were twined like a bow

ਬ ਚਸ਼ਮਸ਼ ਜ਼ਨਦ ਕੈਬਰੈ ਕਹਰਗੀਂ ॥੭॥

b chashamash zanadh kaibarai kaharagee(n) ||7||

And they shot out calamitous arrows(7)

ਸ਼ੁਨੀਦਮ ਸੁਖ਼ਨ ਕੋਹ ਕੈਬਰ ਅਜ਼ੀਮ ॥

shuneedham sukhhan koh kaibar azeem ||

Her looks accorded the ecstasy of wine

ਗੁਲਿਸਤਾ ਕੁਨਦ ਬੂਮ ਸ਼ੋਰੀਦ ਦਸਤ ॥੮॥

gulisataa kunadh boom shoreedh dhasat ||8||

And as well as desolated the blooming gardens(8)

ਖ਼ੁਸ਼ੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਜਮਾਲੋ ਕਮਾਲੋ ਹੁਸਨ ॥

khhushe khhush jamaalo kamaalo husan ||

She was ravishingly beautiful and surpassed all norms of exquisiteness

ਬ ਸੂਰਤ ਜਵਾਨਸਤ ਫ਼ਿਕਰੇ ਕੁਹਨ ॥੯॥

b soorat javaanasat phikare kuhan ||9||

She was graceful no doubt but she possessed archaic thought(9)

ਯਕੇ ਹਸਨ ਖ਼ਾ ਬੂਦ ਓ ਜਾ ਫ਼ਗਾ ॥

yake hasan khhaa boodh o jaa phagaa ||

There lived a Pathan

ਬਦਾਨਸ਼ ਹਮੀ ਬੂਦ ਅਕਲਸ਼ ਜਵਾ ॥੧੦॥

badhaanash hamee boodh akalash javaa ||10||

called Hassan Khan at the same place The wisdom of his thought was quite mature(10)

ਕੁਨਦ ਦੋਸਤੀ ਬਾ ਹਮਹ ਯਕ ਦਿਗਰ ॥

kunadh dhosatee baa hameh yak dhigar ||

They both loved each other so much

ਕਿ ਲੈਲੀ ਵ ਮਜਨੂੰ ਖ਼ਿਜ਼ਲ ਗਸ਼ਤ ਸਰ ॥੧੧॥

k lailee v majanoo(n) khhizal gashat sar ||11||

That even Majnu (Romeo) and Laila (Juliet) would have been envious of them(11)

ਚੁ ਬਾ ਯਕ ਦਿਗ਼ਰ ਹਮ ਚੁਨੀ ਗਸ਼ਤ ਮਸਤ ॥

ch baa yak dhig(h)r ham chunee gashat masat ||

The love in them became so intense

ਚੁ ਪਾ ਅਜ਼ ਰਕਾਬੋ ਇਨਾ ਰਫ਼ਤ ਦਸਤ ॥੧੨॥

ch paa az rakaabo inaa raphat dhasat ||12||

That they lost the control of reins and stirrups(12)

ਤਲਬ ਕਰਦ ਓ ਖ਼ਾਨਏ ਖ਼ਿਲਵਤੇ ॥

talab karadh o khhaane khhilavate ||

She invited him home all alone

ਮਿਯਾ ਆਮਦਸ਼ ਜੋ ਬਦਨ ਸ਼ਹਵਤੇ ॥੧੩॥

miyaa aamadhash jo badhan shahavate ||13||

And seeing him she was over-powered with lust(13)

ਹਮੀਂ ਜੁਫ਼ਤ ਖ਼ੁਰਦੰਦ ਦੁ ਸੇ ਚਾਰ ਮਾਹ ॥

hamee(n) juphat khhuradha(n)dh dh se chaar maeh ||

When eating and drinking

ਖ਼ਬਰ ਕਰਦ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨੇ ਨਿਜ਼ਦ ਸ਼ਾਹ ॥੧੪॥

khhabar karadh jo dhushamane nizadh shaeh ||14||

two three and four months had passed by One of their enemies informed the Master(14)

ਬ ਹੈਰਤ ਦਰਾਮਦ ਫ਼ਗਾਨੇ ਰਹੀਮ ॥

b hairat dharaamadh phagaane raheem ||

Raheem Khan Pathan flew into rage

ਕਸ਼ੀਦਨ ਯਕੇ ਤੇਗ਼ ਗਰਰਾ ਅਜ਼ੀਮ ॥੧੫॥

kasheedhan yake teg(h) gararaa azeem ||15||

And roaring drew his sword from the scabbard(15)

ਚੁ ਖ਼ਬਰਸ਼ ਰਸੀਦੋ ਕਿ ਆਮਦ ਸ਼ੌਹਰ ॥

ch khhabarash raseedho k aamadh shauahar ||

When she received the news that her husband was coming

ਹੁਮਾ ਯਾਰ ਖ਼ੁਦ ਰਾ ਬਿਜ਼ਦ ਤੇਗ਼ ਸਰ ॥੧੬॥

humaa yaar khhudh raa bizadh teg(h) sar ||16||

She killed that man with a sword(16)

ਹਮਹਿ ਗੋਸ਼ਤੋ ਦੇਗ਼ ਅੰਦਰ ਨਿਹਾਦ ॥

hameh goshato dheg(h) a(n)dhar nihaadh ||

She put his meat in a saucepan

ਮਸਾਲਯ ਬਿਅੰਦਾਖ਼ਤ ਆਤਸ਼ ਬਿਦਾਦ ॥੧੭॥

masaalay bia(n)dhaakhhat aatash bidhaadh ||17||

added spices And put it on fire(17)

ਸ਼ੌਹਰ ਰਾ ਖ਼ੁਰਾਨੀਦ ਬਾਕੀ ਬਿਮਾਦ ॥

shauahar raa khhuraaneedh baakee bimaadh ||

She served that cooked meat to her husband

ਹਮਹ ਨੌਕਰਾ ਰਾ ਜ਼ਿਆਫ਼ਤ ਕੁਨਾਦ ॥੧੮॥

hameh nauakaraa raa ziaaphat kunaadh ||18||

With what was left over she entertained the servants(18)

ਚੁ ਖ਼ੁਸ਼ ਗਸ਼ਤ ਸ਼ੌਹਰ ਨ ਦੀਦਸ਼ ਚੁ ਨਰ ॥

ch khhush gashat shauahar na dheedhash ch nar ||

Her husband was satisfied that there was no other person there

ਬਕੁਸ਼ਤਾ ਕਸੇ ਰਾ ਕਿ ਦਾਦਸ਼ ਖ਼ਬਰ ॥੧੯॥

bakushataa kase raa k dhaadhash khhabar ||19||

He went back and killed the person who had brought the news(19)

ਬਿਦਿਹ ਸਾਕੀਯਾ ਸਾਗ਼ਰੇ ਸਬਜ਼ ਗੂੰ ॥

bidheh saakeeyaa saag(h)re sabaz goo(n) ||

‘Oh! Saki Give me the cup full of green (liquid)

ਕਿ ਮਾਰਾ ਬਕਾਰਸਤ ਜੰਗ ਅੰਦਰੂੰ ॥੨੦॥

k maaraa bakaarasat ja(n)g a(n)dharoo(n) ||20||

‘Which I need at the time of struggle(20)

ਲਬਾਲਬ ਬਕੁਨ ਦਮ ਬਦਮ ਨੋਸ਼ ਕੁਨ ॥

labaalab bakun dham badham nosh kun ||

‘Fill it up to the brim so that I can drink it with every breath

ਗ਼ਮੇ ਹਰ ਦੁ ਆਲਮ ਫ਼ਰਾਮੋਸ਼ ਕੁਨ ॥੨੧॥੧੨॥

g(h)me har dh aalam pharaamosh kun ||21||12||

‘And forget the afflictions of both the worlds(21)(12)