Chandi Charitar 1

ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ॥

cha(n)ddee charitr ||

NAME OF THE BANI.

ੴ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥

ikOankaar vaahiguroo jee kee fateh ||

The Lord is one and the Victory is of the Lord.

ਸ੍ਰੀ ਭਗਉਤੀ ਜੀ ਸਹਾਇ ॥

sree bhagautee jee sahai ||

ਅਥ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਲਿਖ੍ਯਤੇ ॥

ath cha(n)ddee charitr ukat bilaas likhayate ||

New begin the extraordinary feats from the Life of Chandi:

ਪਾਤਿਸਾਹੀ ੧੦ ॥

paatisaahee 10 ||

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਆਦਿ ਅਪਾਰ ਅਲੇਖ ਅਨੰਤ ਅਕਾਲ ਅਭੇਖ ਅਲੱਖ ਅਨਾਸਾ ॥

aadh apaar alekh ana(n)t akaal abhekh ala'kh anaasaa ||

The Lord is Primal, Infinite, Account less, Boundless, Deathless, Garbless, Incomprehensible and Eternal.

ਕੈ ਸਿਵ ਸਕਤ ਦਏ ਸ੍ਰੁਤਿ ਚਾਰ ਰਜੋ ਤਮ ਸੱਤ ਤਿਹੂ ਪੁਰ ਬਾਸਾ ॥

kai siv sakat dhe srut chaar rajo tam sa't tihoo pur baasaa ||

He created Shiva-Shakti, four Vedas and three modes of maya and pervades in three worlds.

ਦਿਉਸ ਨਿਸਾ ਸਸਿ ਸੂਰ ਕੈ ਦੀਪ ਸੁ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਰਚੀ ਪੰਚ ਤੱਤ ਪ੍ਰਕਾਸਾ ॥

dhiaus nisaa sas soor kai dheep su sirasaT rachee pa(n)ch ta't prakaasaa ||

He created day and night, the lamps of sun and moon and the whole world with five elements.

ਬੈਰ ਬਢਾਇ ਲਰਾਇ ਸੁਰਾਸੁਰ ਆਪਹਿ ਦੇਖਤ ਬੈਠ ਤਮਾਸਾ ॥੧॥

bair baddai larai suraasur aapeh dhekhat baiTh tamaasaa ||1||

He extended enmity and fight between the gods and demons and Himself seated (on His Throne) scans it.1.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕ੍ਰਿਪਾ ਸਿੰਧ ਤੁਮਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜੋ ਕਛੁ ਮੋ ਪਰਿ ਹੋਇ ॥

kirapaa si(n)dh tumaree kirapaa jo kachh mo par hoi ||

O Ocean of Mercy, if Thy Grace is bestowed upon me:

ਰਚੋ ਚੰਡਕਾ ਕੀ ਕਥਾ ਬਾਣੀ ਸੁਭ ਸਭ ਹੋਇ ॥੨॥

racho cha(n)ddakaa kee kathaa baanee subh sabh hoi ||2||

I may compose the story of Chandika and my poetry be all good.2.

ਜੋਤ ਜਗਮਗੈ ਜਗਤਿ ਮੈ ਚੰਡ ਚਮੁੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ॥

jot jagamagai jagat mai cha(n)dd chamu(n)dd pracha(n)dd ||

Thy light is shining in the world, O Powerful Chand-Chamunda!

ਭੁਜ ਦੰਡਨ ਦੰਡਨਿ ਅਸੁਰ ਮੰਡਨ ਭੁਇ ਨਵ ਖੰਡ ॥੩॥

bhuj dha(n)ddan dha(n)ddan asur ma(n)ddan bhui nav kha(n)dd ||3||

Thou art the Punisher of the demons with Thy strong arms and art the Creator of the nine regions.3.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਤਾਰਨ ਲੋਕ ਉਧਾਰਨ ਭੂਮਹਿ ਦੈਤ ਸੰਘਾਰਨ ਚੰਡ ਤੁਹੀ ਹੈ ॥

taaran lok udhaaran bhoomeh dhait sa(n)ghaaran cha(n)dd tuhee hai ||

Thou art the same Chandika, who ferries across the people. Thou art the redeemer of the earth and destroyer of the demons.

ਕਾਰਨ ਈਸ ਕਲਾ ਕਮਲਾ ਹਰਿ ਅਦ੍ਰਸੁਤਾ ਜਹ ਦੇਖੇ ਉਹੀ ਹੈ ॥

kaaran iees kalaa kamalaa har adhrasutaa jeh dhekhe uhee hai ||

Thou art the cause of the Shakti of Shiva, Lakshmi of Vishnu and Parvati, the daughter of Himavan, wherever we see, Thou art there.

ਤਾਮਸਤਾ ਮਮਤਾ ਨਮਤਾ ਕਵਿਤਾ ਕਵਿ ਕੇ ਮਨ ਮੱਧਿ ਗੁਹੀ ਹੈ ॥

taamasataa mamataa namataa kavitaa kav ke man ma'dh guhee hai ||

Thou art Tams, the quality of morbidity, mineness and modesty. Thou art poetry, latent in the mind of the poet.

ਕੀਨੋ ਹੈ ਕੰਚਨ ਲੋਹ ਜਗਤ੍ਰ ਮੈ ਪਾਰਸ ਮੂਰਤ ਜਾਇ ਛੁਹੀ ਹੈ ॥੪॥

keeno hai ka(n)chan loh jagatr mai paaras moorat jai chhuhee hai ||4||

Thou art the philosopher’s stone in the world, which transforms the iron into gold that it touches.4.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਪ੍ਰਮੁਦ ਕਰਨ ਸਭ ਭੈ ਹਰਨ ਨਾਮ ਚੰਡਕਾ ਜਾਸ ॥

pramudh karan sabh bhai haran naam cha(n)ddakaa jaas ||

She whose name is Chandika, delights and removes fear of all.

ਰਚੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਬਚਿਤ੍ਰ ਤੁਅ ਕਰੋ ਸਬੁੱਧਿ ਪ੍ਰਕਾਸ ॥੫॥

racho charitr bachitr tua karo sabu'dh prakaas ||5||

Illumine me with good intellect, so that I may compose Thy wonderful deeds.5.

ਪੁਨਹਾ ॥

punahaa ||

PUNHA

ਆਇਸ ਅਬ ਜੋ ਹੋਇ ਗ੍ਰੰਥ ਤਉ ਮੈ ਰਚੌ ॥

aais ab jo hoi gra(n)th tau mai rachau ||

If I am permitted now, I shall compose my Granth (scripture).

ਰਤਨ ਪ੍ਰਮੁਦ ਕਰ ਬਚਨ ਚੀਨ ਤਾ ਮੈ ਗਚੌ ॥

ratan pramudh kar bachan cheen taa mai gachau ||

I shall find and set the delight-giving gem-like words.

ਭਾਖਾ ਸੁਭ ਸਭ ਕਰਹੋਂ ਧਰਿਹੋਂ ਕ੍ਰਿੱਤ ਮੈ ॥

bhaakhaa subh sabh karaho(n) dhariho(n) kira't mai ||

In this composition, I shall use the beautiful language

ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਅਪਾਰ ਸਮਝ ਕਰਿ ਚਿੱਤ ਮੈ ॥੬॥

adhabhut kathaa apaar samajh kar chi't mai ||6||

And whatever I have thought in my mind, I shall narrate that wonderful story.6.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਤ੍ਰਾਸ ਕੁਟੰਬ ਕੇ ਹੁਇ ਕੈ ਉਦਾਸ ਅਵਾਸ ਕੋ ਤਿਆਗਿ ਬਸਿਓ ਬਨਰਾਈ ॥

traas kuTa(n)b ke hui kai udhaas avaas ko tiaag basio banaraiee ||

Dejected on account of the tragic happening in the family, he deserted his home and came to live in the forest.

ਨਾਮ ਸੁਰੱਥ ਮੁਨੀਸਰ ਬੇਖ ਸਮੇਤ ਸਮਾਦ ਸਮਾਧ ਲਗਾਈ ॥

naam sura'th muneesar bekh samet samaadh samaadh lagaiee ||

His name was Surath and adopting the garb of sages, he engaged himself in contemplation.

ਚੰਡ ਅਖੰਡ ਖੰਡੇ ਕਰ ਕੋਪ ਭਈ ਸੁਰ ਰੱਛਨ ਕੋ ਸਮੁਹਾਈ ॥

cha(n)dd akha(n)dd kha(n)dde kar kop bhiee sur ra'chhan ko samuhaiee ||

The goddess Chandika of perfect brilliance is there before all, She is the destroyer of demons and Protector of gods.

ਬੂਝਹੁ ਜਾਇ ਤਿਨੈ ਤੁਮ ਸਾਧ ਅਗਾਧਿ ਕਥਾ ਕਿਹ ਭਾਂਤਿ ਸੁਨਾਈ ॥੭॥

boojhahu jai tinai tum saadh agaadh kathaa keh bhaa(n)t sunaiee ||7||

The sage Surath asked his companion sage, “O hermit, help us comprehend now, what Chandi's marvelous story is about?”7.

ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥

toTak chha(n)dh ||

TOTAK STANZA

ਮੁਨੀਸੁਰੋ ਵਾਚ ॥

muneesuro vaach ||

The Great Sage said:

ਹਰਿ ਸੋਇ ਰਹੈ ਸਜ ਸੈਨ ਤਹਾ ॥

har soi rahai saj sain tahaa ||

ਜਲ ਜਾਲ ਕਰਾਲ ਬਿਸਾਲ ਜਹਾ ॥

jal jaal karaal bisaal jahaa ||

The Lord was sleeping on an adorned bed, within the terrible and vast expanse of water.

ਭਯੋ ਨਾਭ ਸਰੋਜ ਤੇ ਬਿਸੁ ਕਰਤਾ ॥

bhayo naabh saroj te bis karataa ||

ਸ੍ਰੁਤ ਮੈਲ ਤੇ ਦੈਤ ਰਚੇ ਜੁਗਤਾ ॥੮॥

srut mail te dhait rache jugataa ||8||

From His navel-lotus Brahma was born, with some device, the demons were created from the dross of His ear.8.

ਮਧਿਕੈਟਭ ਨਾਮ ਧਰੇ ਤਿਨ ਕੇ ॥

madhikaiTabh naam dhare tin ke ||

ਅਤਿ ਦੀਰਘ ਦੇਹ ਭਏ ਜਿਨ ਕੇ ॥

at dheeragh dheh bhe jin ke ||

They were named as Madhu and Kaitabh, their bodies were enormously great.

ਤਿਨ ਦੇਖ ਲੁਕੇਸ ਡਰਿਓ ਹੀਅ ਮੈ ॥

tin dhekh lukes ddario heea mai ||

ਜਗਮਾਤ ਕੋ ਧਿਆਨੁ ਧਰਯੋ ਜੀਅ ਮੈ ॥੯॥

jagamaat ko dhiaan dharayo jeea mai ||9||

Seeing them, Brahma became fearful, He contemplated in his mind on the universal mother.9.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਛੁਟੀ ਚੰਡ ਜਾਗੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕਰਿਓ ਜੁੱਧ ਕੋ ਸਾਜ ॥

chhuTee cha(n)dd jaage braham kario ju'dh ko saaj ||

When the Lord Vishnu awoke from sleep, he made preparations for war.

ਦੈਤ ਸਭੈ ਘਟਿ ਜਾਹਿ ਜਿਉ ਬਢੈ ਦੇਵਤਨ ਰਾਜ ॥੧੦॥

dhait sabhai ghaT jaeh jiau baddai dhevatan raaj ||10||

So that the demons may decrease in number and the rule of gods be increased.10.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜੁੱਧ ਕਰਿਓ ਤਿਨ ਸੋਂ ਭਗਵੰਤ ਨ ਮਾਰ ਸਕੈ ਅਤਿ ਦੈਤ ਬਲੀ ਹੈ ॥

ju'dh kario tin so(n) bhagava(n)t na maar sakai at dhait balee hai ||

The Lord waged the war against the demons, but He could not kill them because they were very brave.

ਸਾਲ ਭਏ ਤਿਨ ਪੰਚ ਹਜਾਰ ਦੁਹੂੰ ਲਰਤੇ ਨਹਿ ਬਾਂਹ ਟਲੀ ਹੈ ॥

saal bhe tin pa(n)ch hajaar dhuhoo(n) larate neh baa(n)h Talee hai ||

It took five thousand years in fighting, but they were not tired.

ਦੈਤਨ ਰੀਝ ਕਹਿਓ ਬਰ ਮਾਂਗ ਕਹਿਓ ਹਰਿ ਸੀਸਨ ਦੇਹ ਭਲੀ ਹੈ ॥

dhaitan reejh kahio bar maa(n)g kahio har seesan dheh bhalee hai ||

Having been pleased with the power of the Lord, the demons asked the Lord to request for a boon, the Lord asked them to surrender their bodies.

ਧਾਰਿ ਉਰੂ ਪਰਿ ਚਕ੍ਰ ਸੋਂ ਕਾਟ ਕੈ ਜੋਤਿ ਲੈ ਆਪਨੈ ਅੰਗ ਮਲੀ ਹੈ ॥੧੧॥

dhaar uroo par chakr so(n) kaaT kai jot lai aapanai a(n)g malee hai ||11||

Putting them in his lap, the Lord cut off their heads and assimilated their strength within Himself.11.

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORATHA

ਦੇਵਨ ਥਾਪਿਓ ਰਾਜ ਮਧੁਕੈਟਭ ਕੋ ਮਾਰਿ ਕੈ ॥

dhevan thaapio raaj madhukaiTabh ko maar kai ||

The Lord established the rule of gods after killing Madhu and Kaitabh.

ਦੀਨੋ ਸਕਲ ਸਮਾਜ ਬੈਕੁੰਠ ਗਾਮੀ ਹਰਿ ਭਏ ॥੧੨॥

dheeno sakal samaaj baiku(n)Th gaamee har bhe ||12||

He gave all the paraphernalia to them and Himself went to Heaven.12.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਮਧਕੈਟਭ ਬਧਹਿ ਪ੍ਰਥਮ ਧਿਆਇ ॥੧॥

eit sree maaraka(n)dde puraane cha(n)ddee charitr ukat bilaas madhakaiTabh badheh pratham dhiaai ||1||

End of the First Chapter of ‘The Killing of Madhu and Kaitabh’ as described in CHANDI CHARITRA UKATI of Markandeya Purana.1.

ਪੁਨਹਾ ॥

punahaa ||

PUNHA

ਬਹੁਰਿ ਭਇਓ ਮਹਖਾਸੁਰ ਤਿਨ ਤੋ ਕਿਆ ਕੀਆ ॥

bahur bhio mahakhaasur tin to kiaa keeaa ||

Then there appeared Mahishasura and whatever he did is as follows:

ਭੁਜਾ ਜੋਰ ਕਰਿ ਜੁੱਧ ਜੀਤ ਸਭ ਜਗੁ ਲੀਆ ॥

bhujaa jor kar ju'dh jeet sabh jag leeaa ||

With his armed strength, he conquered the whole world.

ਸੁਰ ਸਮੂਹ ਸੰਘਾਰੇ ਰਣਹਿ ਪਚਾਰ ਕੈ ॥

sur samooh sa(n)ghaare raneh pachaar kai ||

He challenged all the gods in the battlefield.

ਟੂਕ ਟੂਕ ਕਰ ਡਾਰੇ ਆਯੁਧ ਧਾਰ ਕੈ ॥੧੩॥

Took Took kar ddaare aayudh dhaar kai ||13||

And with his weapons he chopped them all.13.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਜੱੁਧ ਕਰਯੋ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਦਾਨਵ ਮਾਰਿ ਸਭੈ ਸੁਰ ਸੈਨ ਗਿਰਾਇਓ ॥

ja'udh karayo mahikhaasur dhaanav maar sabhai sur sain giraio ||

The demons-king Mahishasura waged the war and killed all the forces of gods.

ਕੈ ਕੈ ਦੁ ਟੂਕ ਦਏ ਅਰ ਖੇਤ ਮਹਾਂ ਬਰ ਬੰਡ ਮਹਾ ਰਨ ਪਾਇਓ ॥

kai kai dh Took dhe ar khet mahaa(n) bar ba(n)dd mahaa ran paio ||

He cut the mighty warriors into halves and threw them in the field, he waged such a terrible and fierce war.

ਸ੍ਰਉਣਤ ਰੰਗ ਸਨਿਓ ਨਿਸਰਿਓ ਜਸੁ ਇਆ ਛਬਿ ਕੋ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਆਇਓ ॥

sraunat ra(n)g sanio nisario jas iaa chhab ko man mai ieh aaio ||

Seeing him besmeared with the blood, it seems thus in the mind of the poet:

ਮਾਰਿ ਕੈ ਛਤ੍ਰਨਿ ਕੁੰਡ ਕੈ ਛੇਤ੍ਰ ਮੈ ਮਾਨਹੁ ਪੈਠਿ ਕੈ ਰਾਮ ਜੂ ਨ੍ਹਾਇਓ ॥੧੪॥

maar kai chhatran ku(n)dd kai chhetr mai maanahu paiTh kai raam joo nhaio ||14||

As if killing the Kashatriyas, Parshuram has bathed himself in their blood.14.

ਸ੍ਵੈਯਾ॥ ਲੈ ਮਹਖਾਸੁਰ ਅਸਤ੍ਰ ਸੁ ਸਸਤ੍ਰ ਸਭੈ ਕਲਵਤ੍ਰ ਜਿਉ ਚੀਰ ਕੈ ਡਾਰੇ ॥

savaiyaa|| lai mahakhaasur asatr su sasatr sabhai kalavatr jiau cheer kai ddaare ||

With his arms and weapons, Mahishasura sawed and threw the warriors as in a saw.

ਲੁੱਥ ਪੈ ਲੁੱਥ ਰਹੀ ਗੁੱਥ ਜੁੱਥ ਗਿਰੇ ਗਿਰ ਸੇ ਰਥ ਸੇਂਧਵ ਭਾਰੇ ॥

lu'th pai lu'th rahee gu'th ju'th gire gir se rath se(n)dhav bhaare ||

The corpse fell off the corpse and the big horses have fallen in flocks like mountains.

ਗੂਦ ਸਨੇ ਸਿਤ ਲੋਹੂ ਮੈ ਲਾਲ ਕਰਾਲ ਪਰੇ ਰਨ ਮੈ ਗਜ ਕਾਰੇ ॥

goodh sane sit lohoo mai laal karaal pare ran mai gaj kaare ||

The black elephants have fallen in the field alongwith white fat and red blood.

ਜਿਉ ਦਰਜੀ ਜਮ ਮ੍ਰਿਤ ਕੇ ਸੀਤ ਮੈ ਬਾਗੇ ਅਨੇਕ ਕਤਾ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥੧੫॥

jiau dharajee jam mirat ke seet mai baage anek kataa kar ddaare ||15||

They all are lying dead as if the tailor, cutting the clothes makes their heaps.15.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥ ਲੈ ਸੁਰ ਸੰਗ ਸਬੈ ਸੁਰਪਾਲ ਸੁ ਕੋਪ ਕੇ ਸਤ੍ਰ ਕੀ ਸੈਨ ਪੈ ਧਾਏ ॥

savaiyaa || lai sur sa(n)g sabai surapaal su kop ke satr kee sain pai dhaae ||

Indra taking all gods with him, invaded the forces of the enemy.

ਦੈ ਮੁਖ ਢਾਰ ਲੀਏ ਕਰਵਾਰ ਹਕਾਰ ਪਚਾਰ ਪ੍ਰਹਾਰ ਲਗਾਏ ॥

dhai mukh ddaar le'ee karavaar hakaar pachaar prahaar lagaae ||

Covering the face with shield and holding the sword in hand, they attacked with loud shouts.

ਸ੍ਰਉਨ ਮੈ ਦੇਤ ਸੁਰੰਗ ਭਏ ਕਵਿ ਨੇ ਮਨ ਭਾਉ ਇਹੈ ਛਬਿ ਪਾਏ ॥

sraun mai dhet sura(n)g bhe kav ne man bhaau ihai chhab paae ||

The demons are dyed with blood and it seems to the poet

ਰਾਮ ਮਨੋ ਰਨ ਜੀਤ ਕੈ ਭਾਲਕ ਦੈ ਸਿਰਪਾਉ ਸਭੈ ਪਹਰਾਏ ॥੧੬॥

raam mano ran jeet kai bhaalak dhai sirapaau sabhai paharaae ||16||

As if Rama after conquering the war is bestowing (the red coloured) robes of honour to all bears.16.

ਘਾਇਲ ਘੂਮਤ ਹੈ ਰਨ ਮੈ ਇਕ ਲੋਟਤ ਹੈ ਧਰਨੀ ਬਿਲਲਾਤੇ ॥

ghail ghoomat hai ran mai ik loTat hai dharanee bilalaate ||

Many wounded warriors are rolling in the battlefield and many of them are writhing and crying on the ground.

ਦਉਰਤ ਬੀਚ ਕਬੰਧ ਫਿਰੈ ਜਿਹ ਦੇਖਤ ਕਾਇਰ ਹੈਂ ਡਰਪਾਤੇ ॥

dhaurat beech kaba(n)dh firai jeh dhekhat kair hai(n) ddarapaate ||

The trunks are also twirling there, seeing which the cowards are frightened.

ਇਯੋ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਜੁੱਧੁ ਕੀਯੋ ਤਬ ਜੰਬੁਕ ਗਿਰਝ ਭਏ ਰੰਗ ਰਾਤੇ ॥

eiyo mahikhaasur ju'dh keeyo tab ja(n)buk girajh bhe ra(n)g raate ||

Mahishasura waged such a war that the jackals and vultures were highly pleased.

ਸ੍ਰੌਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਮੈ ਪਾਇ ਪਸਾਰ ਕੇ ਸੋਏ ਹੈਂ ਸੂਰ ਮਨੋ ਮਦ ਮਾਤੇ ॥੧੭॥

srauan pravaeh mai pai pasaar ke soe hai(n) soor mano madh maate ||17||

And the heroes, being intoxicated, are lying prostrate in the stream of blood.17.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥ ਜੁੱਧ ਕੀਓ ਮਹਖਾਸੁਰ ਦਾਨਵ ਦੇਖਤ ਭਾਨ ਚਲੈ ਨਹੀਂ ਪੰਥਾ ॥

savaiyaa || ju'dh keeo mahakhaasur dhaanav dhekhat bhaan chalai nahee(n) pa(n)thaa ||

Seeing the fighting in the war of the demon Mahishasura, the sun is not moving on its orbit.

ਸ੍ਰੌਨ ਸਮੂਹ ਚਲਿਓ ਲਖਿ ਕੈ ਚਤੁਰਾਨਨ ਭੂਲਿ ਗਏ ਸਭ ਗ੍ਰੰਥਾ ॥

srauan samooh chalio lakh kai chaturaanan bhool ge sabh gra(n)thaa ||

Brahma has also forgotten his texts on beholding the stream of blood.

ਮਾਸ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਗ੍ਰਿਝ ਰੜੈਂ ਚਟਸਾਰ ਪੜੈਂ ਜਿਮੁ ਬਾਰਕ ਸੰਥਾ ॥

maas nihaar kai girajh raRai(n) chaTasaar paRai(n) jim baarak sa(n)thaa ||

Seeing the flesh, the vultures are seated in such a way, as if the children are learning their lessons in school.

ਸਾਰਸੁਤੀ ਤਟ ਲੈ ਭਟ ਲੋਥ ਸ੍ਰਿੰਗਾਲ ਕਿ ਸਿੱਧ ਬਨਾਵਤ ਕੰਥਾ ॥੧੮॥

saarasutee taT lai bhaT loth sira(n)gaal k si'dh banaavat ka(n)thaa ||18||

The jackals are pulling the corpses in the field in such a way as if the Yogis, sitting on the banks of Sarswati are mending their patched quilts.18.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਅਗਨਤ ਮਾਰੇ ਗਨੈ ਕੋ ਭਜੈ ਜੁ ਸੁਰ ਕਰਿ ਤ੍ਰਾਸ ॥

aganat maare ganai ko bhajai ju sur kar traas ||

Innumerable gods were killed and innumerable ran away in fear.

ਧਾਰਿ ਧਿਆਨ ਮਨ ਸਿਵਾ ਕੋ ਤਕੀ ਪੁਰੀ ਕੈਲਾਸ ॥੧੯॥

dhaar dhiaan man sivaa ko takee puree kailaas ||19||

All (the remaining) gods, meditating on Shiva, went towards Kailash mountain.19.

ਦੇਵਨ ਕੇ ਧਨ ਧਾਮ ਸਭ ਦੈਤਨ ਲੀਓ ਛਿਨਾਇ ॥

dhevan ke dhan dhaam sabh dhaitan leeo chhinai ||

The demons seized all the abodes and wealth of gods.

ਦਏ ਕਾਢ ਸੁਰ ਧਾਮ ਤੇ ਬਸੇ ਸਿਵ ਪੁਰੀ ਜਾਇ ॥੨੦॥

dhe kaadd sur dhaam te base siv puree jai ||20||

ਕਿਤਕਿ ਦਿਵਸ ਬੀਤੇ ਤਹਾਂ ਨਾਵਨ ਨਿਕਸੀ ਦੇਵ ॥

kitak dhivas beete tahaa(n) naavan nikasee dhev ||

After several days had passed by, the goddess came to bathe there

ਬਿਧ ਪੂਰਬ ਸਭ ਦੇਵਤਨ ਕਰੀ ਦੇਵ ਕੀ ਸੇਵ ॥੨੧॥

bidh poorab sabh dhevatan karee dhev kee sev ||21||

All the gods, according to the prescribed method, made obeisance to her.21.

ਰੇਖਤਾ ॥

rekhataa ||

REKHTA

ਕਰੀ ਹੈ ਹਕੀਕਤ ਮਲੂਮ ਖੁਦ ਦੇਵੀ ਸੇਤੀ ਲੀਆ ਮਹਖਾਸੁਰ ਹਮਾਰਾ ਛੀਨ ਧਾਮ ਹੈ ॥

karee hai hakeekat maloom khudh dhevee setee leeaa mahakhaasur hamaaraa chheen dhaam hai ||

The gods told the goddess the truth, stating that the demon-king Mahikhasur had seized all their homes.

ਕੀਜੈ ਸੋਈ ਬਾਤ ਮਾਤ ਤੁਮ ਕਉ ਸੁਹਾਤ ਸਭ ਸੇਵਕ ਕਦੀਮ ਤਕ ਆਏ ਤੇਰੀ ਸਾਮ ਹੈ ॥

keejai soiee baat maat tum kau suhaat sabh sevak kadheem tak aae teree saam hai ||

They said, “O mother, Thou mayest do whatever pleasest Thee, we have all come to seek Thy refuge.

ਦੀਜੈ ਬਾਜ ਦੇਸ ਹਮੈ ਮੇਟੀਐ ਕਲੇਸ ਲੇਸ ਕੀਜੀਐ ਅਭੇਸ ਉਨੈ ਬਡੋ ਯਹ ਕਾਮ ਹੈ ॥

dheejai baaj dhes hamai meTeeaai kales les keejeeaai abhes unai baddo yeh kaam hai ||

“Please get us back our abodes, remove our suffering and make those demons garbles and wealthless. This is a very great task which can only be accomplished by Thee.

ਕੂਕਰ ਕੋ ਮਾਰਤ ਨ ਕੋਊ ਨਾਮ ਲੈ ਕੈ ਤਾਹਿ ਮਾਰਤ ਹੈ ਤਾ ਕੋ ਲੈ ਕੈ ਖਾਵੰਦ ਕੋ ਨਾਮ ਹੈ ॥੨੨॥

kookar ko maarat na kouoo naam lai kai taeh maarat hai taa ko lai kai khaava(n)dh ko naam hai ||22||

“No one beats or talks ill to the dog, only his master is rebuked and censured.”22.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਏ ਚੰਡਕਾ ਮਨ ਮੈਂ ਉਠੀ ਰਿਸਾਇ ॥

sunat bachan e cha(n)ddakaa man mai(n) uThee risai ||

Hearing These words, Chandika was filled with great rage in her mind.

ਸਭ ਦੈਤਨ ਕੋ ਛੈ ਕਰਉ ਬਸਉ ਸਿਵਪੁਰੀ ਜਾਇ ॥੨੩॥

sabh dhaitan ko chhai karau basau sivapuree jai ||23||

She said, “I shall destroy all the demons, go and abide in the city of Shiva.23.

ਦੈਤਨ ਕੇ ਬਧ ਕੋ ਜਬੈ ਚੰਡੀ ਕੀਓ ਪ੍ਰਕਾਸ ॥

dhaitan ke badh ko jabai cha(n)ddee keeo prakaas ||

When the idea of destroying the demons was given by Chandi

ਸਿੰਘ ਸੰਖ ਅਉ ਅਸਤ੍ਰ ਸਭ ਸਸਤ੍ਰ ਆਇਗੇ ਪਾਸ ॥੨੪॥

si(n)gh sa(n)kh aau asatr sabh sasatr aaige paas ||24||

The lion, conch and all other weapons and arms came themselves to her.24.

ਦੈਤ ਸੰਘਾਰਨ ਕੇ ਨਮਿਤ ਕਾਲ ਜਨਮੁ ਇਹ ਲੀਨ ॥

dhait sa(n)ghaaran ke namit kaal janam ieh leen ||

It seemed that Death itself had taken the birth to destroy the demons.

ਸਿੰਘ ਚੰਡ ਬਾਹਨ ਭਇਓ ਸਤ੍ਰਨ ਕਉ ਦੁਖੁ ਦੀਨ ॥੨੫॥

si(n)gh cha(n)dd baahan bhio satran kau dhukh dheen ||25||

The lion, who causes great suffering to the enemies, became the vehicle of the goddess Chandi.25.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦਾਰੁਨ ਦੀਰਘੁ ਦਿਗਜ ਸੇ ਬਲਿ ਸਿੰਘਹਿ ਕੇ ਬਲ ਸਿੰਘ ਧਰੇ ਹੈ ॥

dhaarun dheeragh dhigaj se bal si(n)gheh ke bal si(n)gh dhare hai ||

The terrible form of the lion is like an elephant, he is mighty like a big lion.

ਰੋਮ ਮਨੋ ਸਰ ਕਾਲਹਿ ਕੇ ਜਨ ਪਾਹਨ ਪੀਤ ਪੈ ਬ੍ਰਿਛ ਹਰੇ ਹੈ ॥

rom mano sar kaaleh ke jan paahan peet pai birachh hare hai ||

The hair of the lion are like arrows and appear as trees growing on a yellow mountain.

ਮੇਰ ਕੇ ਮਧਿ ਮਨੋ ਜਮਨਾ ਲਰਿ ਕੇਤਕੀ ਪੁੰਜ ਪੈ ਭ੍ਰਿੰਗ ਢਰੇ ਹੈ ॥

mer ke madh mano jamanaa lar ketakee pu(n)j pai bhira(n)g ddare hai ||

The back-line of the lion looks like the current of Yamuna on the mountain, and the black hair on his body appear like the black bees on the flower of Ketki.

ਮਾਨੋ ਮਹਾ ਪ੍ਰਿਥ ਲੈ ਕੇ ਕਮਾਨ ਸੁ ਭੂਧਰ ਭੂਮ ਤੇ ਨਿਆਰੇ ਕਰੇ ਹੈ ॥੨੬॥

maano mahaa pirath lai ke kamaan su bhoodhar bhoom te niaare kare hai ||26||

Various sinewy limbs seem like the action of king Prithy of segregating the mountains from the earth by raising his bow and shootin with all his might.26.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਘੰਟਾ ਗਦਾ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਅਸਿ ਸੰਖ ਸਰਾਸਨ ਬਾਨ ॥

gha(n)Taa gadhaa tirasool as sa(n)kh saraasan baan ||

The gong, mace trident, sword, conch, bow and arrows

ਚਕ੍ਰ ਬਕ੍ਰ ਕਰ ਮੈ ਲੀਏ ਜਨੁ ਗ੍ਰੀਖਮ ਰਿਤੁ ਭਾਨੁ ॥੨੭॥

chakr bakr kar mai le'ee jan greekham rit bhaan ||27||

Alongwith the terrible disc-the godess took all these weapons in her hands they have created the atmosphere like summer’s sun.27.

ਚੰਡ ਕੋਪ ਕਰਿ ਚੰਡਿਕ ਾ ਏ ਆਯੁਧ ਕਰਿ ਲੀਨ ॥

cha(n)dd kop kar cha(n)ddik aa e aayudh kar leen ||

In fierce rage, Chandika took the weapons in her hands

ਨਿਕਟਿ ਬਿਕਟਿ ਪੁਰ ਦੈਤ ਕੇ ਘੰਟਾ ਕੀ ਧੁਨਿ ਕੀਨ ॥੨੮॥

nikaT bikaT pur dhait ke gha(n)Taa kee dhun keen ||28||

And near the city of demons, raised the horrible sound of her gong.28.

ਸੁਨਿ ਘੰਟਾ ਕੇਹਰਿ ਸਬਦਿ ਅਸੁਰਨ ਅਸਿ ਰਨ ਲੀਨ ॥

sun gha(n)Taa kehar sabadh asuran as ran leen ||

Hearing the loud voice of the gong, and the lion-demons holding their swords entered the battlefield.

ਚੜੇ ਕੋਪ ਕੈ ਜੂਥ ਹੁਇ ਜਤਨ ਜੁਧ ਕੋ ਕੀਨ ॥੨੯॥

chaRe kop kai jooth hui jatan judh ko keen ||29||

They came furiously in great numbers and began to wage the war.29.

ਪੈਤਾਲੀਸ ਪਦਮ ਅਸੁਰ ਸਜ੍ਯੋ ਕਟਕ ਚਤੁਰੰਗਿ ॥

paitaalees padham asur sajayo kaTak chatura(n)g ||

Forty-five padam army of the demons adorned with their four divisions.

ਕਛੁ ਬਾਏ ਕਛੁ ਦਾਹਨੈ ਕਛੁ ਭਟ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਸੰਗਿ ॥੩੦॥

kachh baae kachh dhaahanai kachh bhaT nirap ke sa(n)g ||30||

Some on the left and some on the right and some warriors with the king.30.

ਭਏ ਇਕਠੇ ਦਲ ਪਦਮ ਦਸ ਪੰਦ੍ਰਹ ਅਰੁ ਬੀਸ ॥

bhe ikaThe dhal padham dhas pa(n)dhreh ar bees ||

All the army of forty-five padam was divided into ten, fifteen and twenty.

ਪੰਦ੍ਰਹ ਕੀਨੇ ਦਾਹਨੇ ਦਸ ਬਾਏ ਸੰਗਿ ਬੀਸ ॥੩੧॥

pa(n)dhreh keene dhaahane dhas baae sa(n)g bees ||31||

Fifteen on the right, ten of the left, followed by twenty with the king.31.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦਉਰ ਸਬੈ ਇਕ ਬਾਰ ਹੀ ਦੈਤ ਸੁ ਆਏ ਹੈ ਚੰਡ ਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਕਾਰੇ ॥

dhaur sabai ik baar hee dhait su aae hai cha(n)dd ke saamuhe kaare ||

All those black demons ran and stood before Chandika.

ਲੈ ਕਰਿ ਬਾਨ ਕਮਾਨਨ ਤਾਨਿ ਘਨੇ ਅਰੁ ਕੋਪ ਸੋ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥

lai kar baan kamaanan taan ghane ar kop so si(n)gh prahaare ||

Taking arrows with extended bows, many enemies in great fury attacked the lion.

ਚੰਡ ਸੰਭਾਰਿ ਤਬੈ ਕਰਵਾਰ ਹਕਾਰ ਕੈ ਸਤ੍ਰ ਸਮੂਹ ਨਿਵਾਰੇ ॥

cha(n)dd sa(n)bhaar tabai karavaar hakaar kai satr samooh nivaare ||

Protecting herself from all attacks, and challenging all the enemies, Chandika dispelled them.

ਖਾਡਵ ਜਾਰਨ ਕੋ ਅਗਨੀ ਤਿਹ ਪਾਰਥ ਨੈ ਜਨੁ ਮੇਘ ਬਿਡਾਰੇ ॥੩੨॥

khaaddav jaaran ko aganee teh paarath nai jan megh biddaare ||32||

Just as Arjuna had dispelled the clouds, which came to protect the Khandav forest from being burnt by fire.32.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਦੈਤ ਕੋਪ ਇਕ ਸਾਮੁਹੇ ਗਇਓ ਤੁਰੰਗਮ ਡਾਰਿ ॥

dhait kop ik saamuhe gio tura(n)gam ddaar ||

One of the demons went on a galloping horse with rage

ਸਨਮੁਖ ਦੇਵੀ ਕੇ ਭਇਓ ਸਲਭ ਦੀਪ ਅਨੁਹਾਰ ॥੩੩॥

sanamukh dhevee ke bhio salabh dheep anuhaar ||33||

Went before the goddess like the moth before the lamp.33.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬੀਰ ਬਲੀ ਸਿਰਦਾਰ ਦੈਈਤ ਸੁ ਕ੍ਰੋਧ ਕੈ ਮਿਯਾਨ ਤੇ ਖਗੁ ਨਿਕਾਰਿਓ ॥

beer balee siradhaar dhaieet su krodh kai miyaan te khag nikaario ||

That mighty chieftain of the demons took out his sword from the sheath in great ire.

ਏਕ ਦਇਓ ਤਨਿ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੈ ਦੂਸਰ ਕੇਹਰਿ ਕੇ ਸਿਰ ਝਾਰਿਓ ॥

ek dhio tan cha(n)dd pracha(n)dd kai dhoosar kehar ke sir jhaario ||

He gave oneblow to Chandi and the second on the head of the lion.

ਚੰਡ ਸੰਭਾਰਿ ਤਬੈ ਬਲੁ ਧਾਰਿ ਲਇਓ ਗਹਿ ਨਾਰਿ ਧਰਾ ਪਰ ਮਾਰਿਓ ॥

cha(n)dd sa(n)bhaar tabai bal dhaar lio geh naar dharaa par maario ||

Chandi, protecting herself from all the blows, caught hold of the demon in her might arms and threw him on the ground

ਜਿਉ ਧੁਬੀਆ ਸਰਤਾ ਤਟਿ ਜਾਇ ਕੇ ਲੈ ਪਟ ਕੋ ਪਟ ਸਾਥ ਪਛਾਰਿਓ ॥੩੪॥

jiau dhubeeaa sarataa taT jai ke lai paT ko paT saath pachhaario ||34||

Just as the washerman beats the clothes in washing against a wooden plank on the bank of the stream.34.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਦੇਵੀ ਮਾਰਿਓ ਦੈਤ ਇਉ ਲਰਿਓ ਜੁ ਸਨਮੁਖ ਆਇ ॥

dhevee maario dhait iau lario ju sanamukh aai ||

In this way, the goddess killed the demon, who came and fought before her.

ਪੁਨਿ ਸਤ੍ਰਨਿ ਕੀ ਸੈਨ ਮੈ ਧਸੀ ਸੁ ਸੰਖ ਬਜਾਇ ॥੩੫॥

pun satran kee sain mai dhasee su sa(n)kh bajai ||35||

Then she penetrated into the army of the enemies by blowing her conch.35.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਲੈ ਕਰਿ ਚੰਡਿ ਕੁਵੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਮਹਾ ਬਰਬੰਡ ਤਬੈ ਇਹ ਕੀਨੋ ॥

lai kar cha(n)dd kuva(n)dd pracha(n)dd mahaa baraba(n)dd tabai ieh keeno ||

The mighty Chandika, taking the bow in her hand, in great rage, did this

ਏਕ ਹੀ ਬਾਰ ਨਿਹਾਰਿ ਹਕਾਰਿ ਸੁਧਾਰਿ ਬਿਦਾਰ ਸਭੈ ਦਲ ਦੀਨੋ ॥

ek hee baar nihaar hakaar sudhaar bidhaar sabhai dhal dheeno ||

She scanned once all the army of the enemy and with terrible shout destroyed it.

ਦੈਤ ਘਨੇ ਰਨ ਮਾਹਿ ਹਨੇ ਲਖਿ ਸ੍ਰੋਨ ਸਨੇ ਕਵਿ ਇਉ ਮਨੁ ਚੀਨੋ ॥

dhait ghane ran maeh hane lakh sron sane kav iau man cheeno ||

Seeing a large number of chopped and bleeding demons, the poet feels in his mind

ਜਿਉ ਖਗਰਾਜ ਬਡੋ ਅਹਿਰਾਜ ਸਮਾਜ ਕੇ ਕਾਟਿ ਕਤਾ ਕਰਿ ਲੀਨੋ ॥੩੬॥

jiau khagaraaj baddo ahiraaj samaaj ke kaaT kataa kar leeno ||36||

That Garuda had chopped the snakes into bits and thrown them helter-skelter.36.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਦੇਵੀ ਮਾਰੇ ਦੈਤ ਬਹੁ ਪ੍ਰਬਲ ਨਿਬਲ ਸੇ ਕੀਨ ॥

dhevee maare dhait bahu prabal nibal se keen ||

The goddess killed many demons and made the strong ones weak.

ਸਸਤ੍ਰ ਧਾਰਿ ਕਰਿ ਕਰਨ ਮੈ ਚਮੂੰ ਚਾਲ ਕਰਿ ਦੀਨ ॥੩੭॥

sasatr dhaar kar karan mai chamoo(n) chaal kar dheen ||37||

Holding the weapons in her hand, she made the forces of the enemy run away.37.

ਭਜੀ ਚਮੂੰ ਮਹਖਾਸੁਰੀ ਤਕੀ ਸਰਨਿ ਨਿਜ ਈਸ ॥

bhajee chamoo(n) mahakhaasuree takee saran nij iees ||

The army of Mahishasura ran away and sought the shelter of its king.

ਧਾਇ ਜਾਇ ਤਿਨ ਇਉ ਕਹਿਓ ਹਨਿਓ ਪਦਮ ਭਟ ਬੀਸ ॥੩੮॥

dhai jai tin iau kahio hanio padham bhaT bees ||38||

It told him after running that twenty padam of the forces had been killd.38.

ਸੁਨਿ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮੂੜ ਮਤਿ ਮਨ ਮੈ ਉਠਿਓ ਰਿਸਾਇ ॥

sun mahakhaasur mooR mat man mai uThio risai ||

Hearing this, the foolish Mahishasura was highly enraged.

ਆਗਿਆ ਦੀਨੀ ਸੈਨ ਕੋ ਘੇਰੋ ਦੇਵੀ ਜਾਇ ॥੩੯॥

aagiaa dheenee sain ko ghero dhevee jai ||39||

He ordered that the goddess be besiged.39.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਬਾਤ ਸੁਨੀ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਭ ਸੈਨਹਿ ਸੂਰ ਮਿਲੇ ਇਕੁ ਮੰਤ੍ਰ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

baat sunee prabh kee sabh saineh soor mile ik ma(n)tr kario hai ||

Listening to the words of their king, all the warriors together took this decision.

ਜਾਇ ਪਰੇ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਧਾਇ ਕੈ ਠਾਟ ਇਹੈ ਮਨ ਮਧਿ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

jai pare chahoo(n) or te dhai kai ThaaT ihai man madh kario hai ||

That with firm determination in the mind, the goddess be attacked from all the four directions.

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰ ਪਰੇ ਅਸਿ ਲੈ ਕਰਿ ਮੈ ਦਲੁ ਇਉ ਬਿਹਰਿਓ ਹੈ ॥

maar hee maar pukaar pare as lai kar mai dhal iau bihario hai ||

With swords in their hands, and uttering loud shouts of “Kill, Kill”, the army of demons swarmed from all directions.

ਘੇਰਿ ਲਈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਚੰਡਿ ਸੁ ਚੰਦ ਮਨੋ ਪਰਵੇਖ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥੪੦॥

gher liee chahoo(n) or te cha(n)dd su cha(n)dh mano paravekh pario hai ||40||

They all besieged Chandi from all the four sides, like the moon encircled amongst clouds.40.

ਦੇਖਿ ਚਮੂੰ ਮਹਖਾਸੁਰ ਕੀ ਕਰਿ ਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

dhekh chamoo(n) mahakhaasur kee kar cha(n)dd kuva(n)dd pracha(n)dd dhario hai ||

Scanning the army of Mahishasura, Chandika caught hold of her fierce bow.

ਦਛਨ ਬਾਮ ਚਲਾਇ ਘਨੇ ਸਰ ਕੋਪ ਭਯਾਨਕ ਜੁਧੁ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

dhachhan baam chalai ghane sar kop bhayaanak judh kario hai ||

With anger, she waged the terrible war by showering the rain of her innumerable shafts.

ਭੰਜਨ ਭੇ ਅਰਿ ਕੇ ਤਨ ਤੇ ਛੁਟ ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਧਰਾਨਿ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥

bha(n)jan bhe ar ke tan te chhuT sraun samooh dharaan pario hai ||

By chopping the forces of the enemy, such a great quantity of blood fell on the ground.

ਆਠਵੋ ਸਿੰਧੁ ਪਚਾਯੋ ਹੁਤੋ ਮਨੋ ਯਾ ਰਨ ਮੈ ਬਿਧਿ ਨੇ ਉਗਰਿਓ ਹੈ ॥੪੧॥

aaThavo si(n)dh pachaayo huto mano yaa ran mai bidh ne ugario hai ||41||

As though the Lord-God hath created the eighth ocean alongwith already created seven oceans.41.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਕੋਪ ਭਈ ਅਰਿ ਦਲ ਬਿਖੈ ਚੰਡੀ ਚਕ੍ਰ ਸੰਭਾਰਿ ॥

kop bhiee ar dhal bikhai cha(n)ddee chakr sa(n)bhaar ||

Chandi in great anger, holding up her disc, within the enemy’s army

ਏਕ ਮਾਰਿ ਕੈ ਦ੍ਵੈ ਕੀਏ ਦ੍ਵੈ ਤੇ ਕੀਨੇ ਚਾਰ ॥੪੨॥

ek maar kai dhavai ke'ee dhavai te keene chaar ||42||

She cut off the warriors into halves and quarters.42.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਇਹ ਭਾਤਿ ਕੋ ਜੁਧੁ ਕਰਿਓ ਸੁਨਿ ਕੈ ਕਵਲਾਸ ਮੈ ਧਿਆਨ ਛੁਟਿਓ ਹਰਿ ਕਾ ॥

eeh bhaat ko judh kario sun kai kavalaas mai dhiaan chhuTio har kaa ||

Such a terrible war was waged that the profound contemplation of Shiva was infringed.

ਪੁਨਿ ਚੰਡ ਸੰਭਾਰ ਉਭਾਰ ਗਦਾ ਧੁਨਿ ਸੰਖ ਬਜਾਇ ਕਰਿਓ ਖਰਕਾ ॥

pun cha(n)dd sa(n)bhaar ubhaar gadhaa dhun sa(n)kh bajai kario kharakaa ||

Chandi then held up her mace and raised a violent sound by blowing her onch.

ਸਿਰ ਸਤ੍ਰਨਿ ਕੇ ਪਰ ਚਕ੍ਰ ਪਰਿਓ ਛੁਟਿ ਐਸੇ ਬਹਿਓ ਕਰਿ ਕੇ ਬਰ ਕਾ ॥

sir satran ke par chakr pario chhuT aaise bahio kar ke bar kaa ||

The disc fell on the heads of the enemies, that disc went in such a way with the might of her hand

ਜਨੁ ਖੇਲ ਕੋ ਸਰਤਾ ਤਟਿ ਜਾਇ ਚਲਾਵਤ ਹੈ ਛਿਛਲੀ ਲਰਕਾ ॥੪੩॥

jan khel ko sarataa taT jai chalaavat hai chhichhalee larakaa ||43||

That it seemed that the children were throwing the potsherd so as swim on the surface of the water.43.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਦੇਖ ਚਮੂੰ ਮਹਿਖਾਸੁਰੀ ਦੇਵੀ ਬਲਹਿ ਸੰਭਾਰਿ ॥

dhekh chamoo(n) mahikhaasuree dhevee baleh sa(n)bhaar ||

Scanning the forces of Mahishasura, the goddess pulling up her strength,

ਕਛੁ ਸਿੰਘਹਿ ਕਛੁ ਚਕ੍ਰ ਸੋ ਡਾਰੇ ਸਭੈ ਸੰਘਾਰਿ ॥੪੪॥

kachh si(n)gheh kachh chakr so ddaare sabhai sa(n)ghaar ||44||

She destroyed all, killing some thorough her lion and some with her disc.44.,

ਇਕ ਭਾਜੈ ਨ੍ਰਿਪ ਪੈ ਗਏ ਕਹਿਓ ਹਤੀ ਸਭ ਸੈਨ ॥

eik bhaajai nirap pai ge kahio hatee sabh sain ||

One of the demons ran to the king and told him about the destruction of all the army.,

ਇਉ ਸੁਨਿ ਕੈ ਕੋਪਿਓ ਅਸੁਰ ਚੜਿ ਆਇਓ ਰਨ ਐਨ ॥੪੫॥

eiau sun kai kopio asur chaR aaio ran aain ||45||

Hearing this, Mahishasura become furious and marched towards the battlefield. 45.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਜੂਝ ਪਰੀ ਸਭ ਸੈਨ ਲਖੀ ਜਬ ਤੌ ਮਹਖਾਸੁਰ ਖਗ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥

joojh paree sabh sain lakhee jab tau mahakhaasur khag sa(n)bhaario ||

Knowing about the destruction of all his forces in the war, Mahishasura held up his sword.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੇ ਸਾਮੁਹਿ ਜਾਇ ਭਇਆਨਕ ਭਾਲਕ ਜਿਉ ਭਭਕਾਰਿਓ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd ke saamuh jai bhiaanak bhaalak jiau bhabhakaario ||

And going before the fierce Chandi, he began to roar like dreadful bear.,

ਮੁਗਦਰੁ ਲੈ ਅਪਨੇ ਕਰਿ ਚੰਡਿ ਸੁ ਕੈ ਬਰਿ ਤਾ ਤਨ ਊਪਰਿ ਡਾਰਿਓ ॥

mugadhar lai apane kar cha(n)dd su kai bar taa tan uoopar ddaario ||

Taking his heavy mace in his hand, he threw it on body of the goddess like an arrow.,

ਜਿਉ ਹਨੂਮਾਨ ਉਖਾਰਿ ਪਹਾਰ ਕੋ ਰਾਵਨ ਕੇ ਉਰ ਭੀਤਰ ਮਾਰਿਓ ॥੪੬॥

jiau hanoomaan ukhaar pahaar ko raavan ke ur bheetar maario ||46||

It seemed that Hanuman carrying a hillock, threw it on the chest of Ravvana.46.,

ਫੇਰ ਸਰਾਸਨ ਕੋ ਗਹਿ ਕੈ ਕਰਿ ਬੀਰ ਹਨੇ ਤਿਨ ਪਾਨਿ ਨ ਮੰਗੇ ॥

fer saraasan ko geh kai kar beer hane tin paan na ma(n)ge ||

Then he held up bows and arrows in his hand , killed the warriors, who could not ask for water before dying.,

ਘਾਇਲ ਘੂਮ ਪਰੇ ਰਨ ਮਾਹਿ ਕਰਾਹਤ ਹੈ ਗਿਰ ਸੇ ਗਜ ਲੰਗੇ ॥

ghail ghoom pare ran maeh karaahat hai gir se gaj la(n)ge ||

The wounded warriors were moving in the field like lame elephants.,

ਸੂਰਨ ਕੇ ਤਨ ਕਉਚਨ ਸਾਥਿ ਪਰੇ ਧਰਿ ਭਾਉ ਉਠੇ ਤਹ ਚੰਗੇ ॥

sooran ke tan kauchan saath pare dhar bhaau uThe teh cha(n)ge ||

The bodies of the warriors were moving their armours were lying fried up on the ground.,

ਜਾਨੋ ਦਵਾ ਬਨ ਮਾਝ ਲਗੇ ਤਹ ਕੀਟਨ ਭਛ ਕੌ ਦਉਰੇ ਭੁਜੰਗੇ ॥੪੭॥

jaano dhavaa ban maajh lage teh keeTan bhachh kau dhaure bhuja(n)ge ||47||

As if the forest is on fire and the snakes are running to reed themselves on the fast moving worms.47.,

ਕੋਪ ਭਰੀ ਰਨਿ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੁ ਪ੍ਰੇਰ ਕੇ ਸਿੰਘ ਧਸੀ ਰਨ ਮੈ ॥

kop bharee ran cha(n)dd pracha(n)dd su prer ke si(n)gh dhasee ran mai ||

Chandi in great ire penetrated into the war-arena with her lion.,

ਕਰਵਾਰ ਲੈ ਲਾਲ ਕੀਏ ਅਰਿ ਖੇਤਿ ਲਗੀ ਬੜਵਾਨਲ ਜਿਉ ਬਨ ਮੈ ॥

karavaar lai laal ke'ee ar khet lagee baRavaanal jiau ban mai ||

Holding her sword in her hand, she dyed the battlefield in red as if the forest is on fire.,

ਤਬ ਘੇਰਿ ਲਈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਦੈਤਨ ਇਉ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈ ॥

tab gher liee chahoo(n) or te dhaitan iau upamaa upajee man mai ||

When the demons besieged the goddess from all the four sides, the poet felt like this in his mind,

ਮਨੁ ਤੇ ਤਨੁ ਤੇਜੁ ਚਲਿਓ ਜਗ ਮਾਤ ਕੋ ਦਾਮਨਿ ਜਾਨ ਚਲੇ ਘਨ ਮੈ ॥੪੮॥

man te tan tej chalio jag maat ko dhaaman jaan chale ghan mai ||48||

That the body of the mother of the world moved swifter than her mind, she appeared as lightning moving in the clouds.48.,

ਫੂਟ ਗਈ ਧੁਜਨੀ ਸਗਰੀ ਅਸਿ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਜਬੈ ਕਰਿ ਲੀਨੋ ॥

fooT giee dhujanee sagaree as cha(n)dd pracha(n)dd jabai kar leeno ||

When the goddess held her sword in her hand, all the army of the demons cracked.,

ਦੈਤ ਮਰੈ ਨਹਿ ਬੇਖ ਕਰੈ ਬਹੁਤਉ ਬਰਬੰਡ ਮਹਾਬਲ ਕੀਨੋ ॥

dhait marai neh bekh karai bahutau baraba(n)dd mahaabal keeno ||

The demons were also very powerful, they did not die and instead were fighting in transformed forms.,

ਚਕ੍ਰ ਚਲਾਇ ਦਇਓ ਕਰਿ ਤੇ ਸਿਰ ਸਤ੍ਰ ਕੋ ਮਾਰ ਜੁਦਾ ਕਰ ਦੀਨੋ ॥

chakr chalai dhio kar te sir satr ko maar judhaa kar dheeno ||

Chandi segregated the heads of the enemies by throwing her disc with her hands.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਧਾਰ ਚਲੀ ਨਭ ਕੋ ਜਨੁ ਸੂਰ ਕੋ ਰਾਮ ਜਲਾਜਲ ਦੀਨੋ ॥੪੯॥

sraunat dhaar chalee nabh ko jan soor ko raam jalaajal dheeno ||49||

Consequently the current of bloods flowed as if Rama was offering water to the sun.49.,

ਸਬ ਸੂਰ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਤਿਹ ਖੇਤਿ ਮਹਾ ਬਰਬੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕੈ ॥

sab soor sa(n)ghaar dhe teh khet mahaa baraba(n)dd paraakram kai ||

When that mighty goddess killed all the chivalrous demons with her power,

ਤਹ ਸ੍ਰਉਨਤ ਸਿੰਧੁ ਭਇਓ ਧਰਨੀ ਪਰਿ ਪੁੰਜ ਗਿਰੇ ਅਸਿ ਕੈ ਧਮ ਕੈ ॥

teh sraunat si(n)dh bhio dharanee par pu(n)j gire as kai dham kai ||

Then so much mass of blood fell on the earth that it became a sea of blood.,

ਜਗ ਮਾਤ ਪ੍ਰਤਾਪ ਹਨੇ ਸੁਰ ਤਾਪ ਸੁ ਦਾਨਵ ਸੈਨ ਗਈ ਜਮ ਕੈ ॥

jag maat prataap hane sur taap su dhaanav sain giee jam kai ||

The mother of the world, with her power, removed the suffering of gods and the demons went to the abode of Yama.,

ਬਹੁਰੋ ਅਰਿ ਸਿੰਧੁਰ ਕੇ ਦਲ ਪੈਠ ਕੈ ਦਾਮਿਨਿ ਜਿਉ ਦੁਰਗਾ ਦਮਕੈ ॥੫੦॥

bahuro ar si(n)dhur ke dhal paiTh kai dhaamin jiau dhuragaa dhamakai ||50||

Then the goddess Durga glistened like lightning amongst the army of elephants.50.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਜਬ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਾਰਿਓ ਸਬ ਦੈਤਨ ਕੋ ਰਾਜ ॥

jab mahakhaasur maario sab dhaitan ko raaj ||

When Mahishasura, the king of all deemons, was killed,

ਤਬ ਕਾਇਰ ਭਾਜੇ ਸਬੈ ਛਾਡਿਓ ਸਕਲ ਸਮਾਜ ॥੫੧॥

tab kair bhaaje sabai chhaaddio sakal samaaj ||51||

Then all the cawards ran away leaving behind all paraphernalia.51.,

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT,

ਮਹਾਬੀਰ ਕਹਰੀ ਦੁਪਹਰੀ ਕੋ ਭਾਨੁ ਮਾਨੋ ਦੇਵਨ ਕੇ ਕਾਜ ਦੇਵੀ ਡਾਰਿਓ ਦੈਤ ਮਾਰਿ ਕੈ ॥

mahaabeer kaharee dhupaharee ko bhaan maano dhevan ke kaaj dhevee ddaario dhait maar kai ||

Supremely heroic goddess, with the magnificence of the sun at noon, killed the demon-king for the well-being of gods.,

ਅਉਰ ਦਲੁ ਭਾਜਿਓ ਜੈਸੇ ਪਉਨ ਹੂੰ ਤੇ ਭਾਜੇ ਮੇਘ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀਨੋ ਰਾਜ ਬਲੁ ਆਪਨੋ ਸੋ ਧਾਰਿ ਕੈ ॥

aaur dhal bhaajio jaise paun hoo(n) te bhaaje megh i(n)dhr dheeno raaj bal aapano so dhaar kai ||

The remaining demon-army ran helter-skelter in such a way, as the cloud speed away before the wind, the goddess with her prowess bestowed the kingdom on Indra.,

ਦੇਸ ਦੇਸ ਕੇ ਨਰੇਸ ਡਾਰੈ ਹੈ ਸੁਰੇਸ ਪਾਇ ਕੀਨੋ ਅਭਖੇਕ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਬਿਚਾਰਿ ਕੈ ॥

dhes dhes ke nares ddaarai hai sures pai keeno abhakhek sur ma(n)ddal bichaar kai ||

She caused sovereigns of many countries to bow in obeisance to Indra and his coronation ceremony was thoughtfully performed by the assembly of gods.,

ਈਹਾ ਭਈ ਗੁਪਤਿ ਪ੍ਰਗਟਿ ਜਾਇ ਤਹਾ ਭਈ ਜਹਾ ਬੈਠੇ ਹਰਿ ਹਰਿਅੰਬਰਿ ਕੋ ਡਾਰਿ ਕੈ ॥੫੨॥

e'eehaa bhiee gupat pragaT jai tahaa bhiee jahaa baiThe har haria(n)bar ko ddaar kai ||52||

In this way, the goddess disappeared from here and manifested herself there, where the god Shiva was seated on the lion-skin.52.,

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਸ੍ਰੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਮਹਖਾਸੁਰ ਬਧਹਿ ਨਾਮ ਦੁਤੀਆ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨॥

eit sree maaraka(n)dde puraane sree cha(n)ddee charitr ukat bilaas mahakhaasur badheh naam dhuteeaa dhiaai samaapatam sat subham sat ||2||

End of the Second Chapter entitled ‘The Killing of Mahishasura’ as recorded in CHANDI CHARTRA UKATI BILAS of Markandeya Purana. 2.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਲੋਪ ਚੰਡਕਾ ਹੋਇ ਗਈ ਸੁਰਪਤਿ ਕੌ ਦੇ ਰਾਜ ॥

lop cha(n)ddakaa hoi giee surapat kau dhe raaj ||

In this way Chandika disappeared after bestowing the kingship on Indra.,

ਦਾਨਵ ਮਾਰਿ ਅਭੇਖ ਕਰਿ ਕੀਨੇ ਸੰਤਨ ਕਾਜ ॥੫੩॥

dhaanav maar abhekh kar keene sa(n)tan kaaj ||53||

She killed the demons and destroyed them for the well-being of the saints.53.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਯਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਭਏ ਹੈ ਮਹਾ ਮੁਨ ਦੇਵਨ ਕੇ ਤਪ ਮੈ ਸੁਖ ਪਾਵੈ ॥

yaa te prasa(n)n bhe hai mahaa mun dhevan ke tap mai sukh paavai ||

The great sages became pleased and received comfort in meditating on the gods.,

ਜਗ੍ਯ ਕਰੈ ਇਕ ਬੇਦ ਰਰੈ ਭਵ ਤਾਪ ਹਰੈ ਮਿਲਿ ਧਿਆਨਹਿ ਲਾਵੈ ॥

jagay karai ik bedh rarai bhav taap harai mil dhiaaneh laavai ||

The sacrifices are being performed, the Vedas are being recited and for the removal of suffering, contemplation is being done together.,

ਝਾਲਰ ਤਾਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਉਪੰਗ ਰਬਾਬ ਲੀਏ ਸੁਰ ਸਾਜ ਮਿਲਾਵੈ ॥

jhaalar taal miradha(n)g upa(n)g rabaab le'ee sur saaj milaavai ||

The tunes of various musical instruments like cymbals big and small, trumpet, kettledrum and Rabab are being made harmonies.,

ਕਿੰਨਰ ਗੰਧ੍ਰਬ ਗਾਨ ਕਰੈ ਗਨਿ ਜਛ ਅਪਛਰ ਨਿਰਤ ਦਿਖਾਵੈ ॥੫੪॥

ki(n)nar ga(n)dhrab gaan karai gan jachh apachhar nirat dhikhaavai ||54||

Somewhere the Kinnars and Gandharvas are singing and somewhere the Ganas, Yakshas and Apsaras are dancing.54.,

ਸੰਖਨ ਕੀ ਧੁਨ ਘੰਟਨਿ ਕੀ ਕਰਿ ਫੂਲਨ ਕੀ ਬਰਖਾ ਬਰਖਾਵੈ ॥

sa(n)khan kee dhun gha(n)Tan kee kar foolan kee barakhaa barakhaavai ||

With the sound of conches and gongs, they are causing the rain of flowers.,

ਆਰਤੀ ਕੋਟਿ ਕਰੈ ਸੁਰ ਸੁੰਦਰਿ ਪੇਖ ਪੁਰੰਦਰ ਕੇ ਬਲਿ ਜਾਵੈ ॥

aaratee koT karai sur su(n)dhar pekh pura(n)dhar ke bal jaavai ||

Millions of gods fully decorated, are performing aarti (circumambulation) and seeing Indra, they show intense devotion.,

ਦਾਨਤ ਦਛਨ ਦੈ ਕੈ ਪ੍ਰਦਛਨ ਭਾਲ ਮੈ ਕੁੰਕਮ ਅਛਤ ਲਾਵੈ ॥

dhaanat dhachhan dhai kai pradhachhan bhaal mai ku(n)kam achhat laavai ||

Giving gifts and performing circumambulation around Indra, they are applying the frontal –mark of saffron and rice on their foreheads.,

ਹੋਤ ਕੁਲਾਹਲ ਦੇਵਪੁਰੀ ਮਿਲ ਦੇਵਨ ਕੇ ਕੁਲਿ ਮੰਗਲ ਗਾਵੈ ॥੫੫॥

hot kulaahal dhevapuree mil dhevan ke kul ma(n)gal gaavai ||55||

In all the city of gods, there is much excitement and the families of gods are singing songs of feliciations.55.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਐਸੇ ਚੰਡ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਦੇਵਨ ਬਢਿਓ ਪ੍ਰਤਾਪ ॥

aaise cha(n)dd prataap te dhevan baddio prataap ||

In this way, through the Glory of Chandi, the splendour of gods increased.,

ਤੀਨ ਲੋਕ ਜੈ ਜੈ ਕਰੈ ਰਰੈ ਨਾਮੁ ਸਤਿ ਜਾਪ ॥੫੬॥

teen lok jai jai karai rarai naam sat jaap ||56||

All the there worlds are rejoicing and the sound of the recitation of True Name is being heard.56.,

ਇਸੀ ਭਾਤਿ ਸੋ ਦੇਵਤਨ ਰਾਜ ਕੀਯੋ ਸੁਖ ਮਾਨਿ ॥

eisee bhaat so dhevatan raaj keeyo sukh maan ||

The gods ruled comfortably like this.,

ਬਹੁਰ ਸੁੰਭ ਨੈਸੁੰਭ ਦੁਇ ਦੈਤ ਬਡੇ ਬਲਿਵਾਨ ॥੫੭॥

bahur su(n)bh naisu(n)bh dhui dhait badde balivaan ||57||

But after some time, two mighty demons named Sumbh and Nisumbh appeared.57.,

ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਕੇ ਰਾਜ ਹਿਤ ਚੜਿ ਧਾਏ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁੰਭ ॥

ei(n)dhr lok ke raaj hit chaR dhaae nirap su(n)bh ||

For conquering the kingdom of Indra, the king Sumbh came forward,

ਸੈਨਾ ਚਤੁਰੰਗਨਿ ਰਚੀ ਪਾਇਕ ਰਥ ਹੈ ਕੁੰਭ ॥੫੮॥

sainaa chatura(n)gan rachee paik rath hai ku(n)bh ||58||

With his four types of army containing soldiers on foot, in chariots and on elephants.58.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਬਾਜਤ ਡੰਕ ਪੁਰੀ ਧੁਨ ਕਾਨਿ ਸੁ ਸੰਕਿ ਪੁਰੰਦਰ ਮੂੰਦਤ ਪਉਰੈ ॥

baajat dda(n)k puree dhun kaan su sa(n)k pura(n)dhar moo(n)dhat paurai ||

Hearing the sound of the war-trumpets and getting dubious in mind, Indra the portals of his citadel.,

ਸੂਰ ਮੈ ਨਾਹਿ ਰਹੀ ਦੁਤਿ ਦੇਖਿ ਕੇ ਜੁਧ ਕੋ ਦੈਤ ਭਏ ਇਕ ਠਉਰੈ ॥

soor mai naeh rahee dhut dhekh ke judh ko dhait bhe ik Thaurai ||

Considering the hesitation of the warriors to come forward for fight, all the demos gathered together at one place.,

ਕਾਪ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਉਠੇ ਸਿਗਰੇ ਬਹੁ ਭਾਰ ਭਈ ਧਰਨੀ ਗਤਿ ਅਉਰੈ ॥

kaap samu(n)dhr uThe sigare bahu bhaar bhiee dharanee gat aaurai ||

Seeing their gathering, the oceans trembled and the movement of the earth changed with heavy burden.,

ਮੇਰੁ ਹਲਿਓ ਦਹਲਿਓ ਸੁਰ ਲੋਕ ਜਬੈ ਦਲ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਕੇ ਦਉਰੈ ॥੫੯॥

mer halio dhahalio sur lok jabai dhal su(n)bh nisu(n)bh ke dhaurai ||59||

Seeing the forces of Sumbh and Nisumbh running. Sumeru mountain moved and the world of gods became agitated.59.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਦੇਵ ਸਭੈ ਮਿਲਿ ਕੇ ਤਬੈ ਗਏ ਸਕ੍ਰ ਪਹਿ ਧਾਇ ॥

dhev sabhai mil ke tabai ge sakr peh dhai ||

All the gods then went running to Indra.,

ਕਹਿਓ ਦੈਤ ਆਏ ਪ੍ਰਬਲ ਕੀਜੈ ਕਹਾ ਉਪਾਇ ॥੬੦॥

kahio dhait aae prabal keejai kahaa upai ||60||

They asked him to take some steps because of the conquest of powerful demos.60.,

ਸੁਨਿ ਕੋਪਿਓ ਸੁਰਪਾਲ ਤਬ ਕੀਨੋ ਜੁਧ ਉਪਾਇ ॥

sun kopio surapaal tab keeno judh upai ||

Hearing this, the king of gods got furious and began to take steps for waging war.,

ਸੇਖ ਦੇਵ ਗਨ ਜੇ ਹੁਤੇ ਤੇ ਸਭ ਲੀਏ ਬੁਲਾਇ ॥੬੧॥

sekh dhev gan je hute te sabh le'ee bulai ||61||

He called also all the remaining gods.61.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਭੂਮਿ ਕੋ ਭਾਰ ਉਤਾਰਨ ਕੋ ਜਗਦੀਸ ਬਿਚਾਰ ਕੈ ਜੁਧੁ ਠਟਾ ॥

bhoom ko bhaar utaaran ko jagadhees bichaar kai judh ThaTaa ||

The Lord of the world, in order to lighten the burden of the earth, brought about this war.,

ਗਰਜੈ ਮਦਮਤ ਕਰੀ ਬਦਰਾ ਬਗ ਪੰਤਿ ਲਸੈ ਜਨ ਦੰਤ ਗਟਾ ॥

garajai madhamat karee badharaa bag pa(n)t lasai jan dha(n)t gaTaa ||

This intoxicated elephants began to trumpet like the clouds and their tusks appeared like the queues of cranes.,

ਪਹਰੈ ਤਨਤ੍ਰਾਨ ਫਿਰੈ ਤਹ ਬੀਰ ਲੀਏ ਬਰਛੀ ਕਰਿ ਬਿਜੁ ਛਟਾ ॥

paharai tanatraan firai teh beer le'ee barachhee kar bij chhaTaa ||

Wearing their armour and holding daggers in their hands, the warriors seemed like luster of lightning.,

ਦਲ ਦੈਤਨ ਕੋ ਅਰਿ ਦੇਵਨ ਪੈ ਉਮਡਿਓ ਮਾਨੋ ਘੋਰ ਘਮੰਡ ਘਟਾ ॥੬੨॥

dhal dhaitan ko ar dhevan pai umaddio maano ghor ghama(n)dd ghaTaa ||62||

The forces of the demons were gushing out on the inimical gods like the dark colours.62.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਸਗਲ ਦੈਤ ਇਕਠੇ ਭਏ ਕਰਿਯੋ ਜੁਧ ਕੋ ਸਾਜ ॥

sagal dhait ikaThe bhe kariyo judh ko saaj ||

All the demons gathered together and prepared for the war.,

ਅਮਰਪੁਰੀ ਮਹਿ ਜਾਇ ਕੈ ਘੇਰਿ ਲੀਓ ਸੁਰ ਰਾਜ ॥੬੩॥

amarapuree meh jai kai gher leeo sur raaj ||63||

They went to the city of goods and besieged Indra, the king of gods.63.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਖੋਲਿ ਕੈ ਦੁਆਰਾ ਕਿਵਾਰ ਸਭੈ ਨਿਕਸੀ ਅਸੁਰਾਰਿ ਕੀ ਸੈਨ ਚਲੀ ॥

khol kai dhuaaraa kivaar sabhai nikasee asuraar kee sain chalee ||

Opening all the gates and portals of the citadel, the army of Indra, the enemy of demons marched outside.,

ਰਨ ਮੈ ਤਬ ਆਨਿ ਇਕਤ੍ਰ ਭਏ ਲਖਿ ਸਤ੍ਰੁ ਕੀ ਪਤ੍ਰਿ ਜਿਉ ਸੈਨ ਹਲੀ ॥

ran mai tab aan ikatr bhe lakh satr kee patr jiau sain halee ||

All of them assembled in the battlefield and the army of the enemy, seeing the army of Indra, trembled like a leaf.,

ਦ੍ਰੁਮ ਦੀਰਘ ਜਿਉ ਗਜ ਬਾਜ ਹਲੇ ਰਥ ਪਾਇਕ ਜਿਉ ਫਲ ਫੂਲ ਕਲੀ ॥

dhrum dheeragh jiau gaj baaj hale rath paik jiau fal fool kalee ||

The elephants and horses tall trees and the warriors on foot and on chariots move like fruit, flowers and buds.,

ਦਲ ਸੁੰਭ ਕੋ ਮੇਘ ਬਿਡਾਰਨ ਕੋ ਨਿਕਸਿਉ ਮਘਵਾ ਮਾਨੋ ਪਉਨ ਬਲੀ ॥੬੪॥

dhal su(n)bh ko megh biddaaran ko nikasiau maghavaa maano paun balee ||64||

In order to destroy the clouds-like forces of Sumbh, Indra came forward like mighty wind-god.64.,

ਇਹ ਕੋਪ ਪੁਰੰਦਰ ਦੇਵ ਚੜੇ ਉਤ ਜੁਧ ਕੋ ਸੁੰਭ ਚੜੇ ਰਨ ਮੈ ॥

eeh kop pura(n)dhar dhev chaRe ut judh ko su(n)bh chaRe ran mai ||

Indra came forward in great rage from this side and from the other side Sumbh marched for war.,

ਕਰ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਪਹਿਰੇ ਤਨ ਤ੍ਰਾਨ ਤਬੈ ਤਨ ਮੈ ॥

kar baan kamaan kirapaan gadhaa pahire tan traan tabai tan mai ||

There are bows, arrows, swords, maces etc., in the hands of the warriors and they are wearing armour on their bodies.,

ਤਬ ਮਾਰ ਮਚੀ ਦੁਹੂੰ ਓਰਨ ਤੇ ਨ ਰਹਿਓ ਭ੍ਰਮ ਸੂਰਨ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ॥

tab maar machee dhuhoo(n) oran te na rahio bhram sooran ke man mai ||

Undoubtedly horrible playing began from both sides.,

ਬਹੁ ਜੰਬੁਕ ਗ੍ਰਿਝ ਚਲੈ ਸੁਨਿ ਕੈ ਅਤਿ ਮੋਦ ਬਢਿਓ ਸਿਵ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥੬੫॥

bahu ja(n)buk girajh chalai sun kai at modh baddio siv ke gan mai ||65||

The jackals and vulture began to pour into the battlefield on hearing the terrible sounds and the joy increased amongst the Ganas of Shiva.65.,

ਰਾਜ ਪੁਰੰਦਰ ਕੋਪ ਕੀਓ ਇਤਿ ਜੁਧ ਕੋ ਦੈਤ ਜੁਰੇ ਉਤ ਕੈਸੇ ॥

raaj pura(n)dhar kop keeo it judh ko dhait jure ut kaise ||

On this side, Indra is getting very furious and on the other side, all the army of the demons hath assembled.,

ਸਿਆਮ ਘਟਾ ਘੁਮਰੀ ਘਨਘੋਰ ਕੈ ਘੇਰਿ ਲੀਓ ਹਰਿ ਕੋ ਰਵਿ ਤੈਸੇ ॥

siaam ghaTaa ghumaree ghanaghor kai gher leeo har ko rav taise ||

The army of demons appears like the sun-chariot of the Lord encircled by the dark thundering clouds.,

ਸਕ੍ਰ ਕਮਾਨ ਕੇ ਬਾਨ ਲਗੇ ਸਰ ਫੋਕ ਲਸੈ ਅਰਿ ਕੇ ਉਰਿ ਐਸੇ ॥

sakr kamaan ke baan lage sar fok lasai ar ke ur aaise ||

The sharp edges of the arrows shot from the bow of Indra, poiercing the hearts of the enemies glisten.,

ਮਾਨੋ ਪਹਾਰ ਕਰਾਰ ਮੈ ਚੋਂਚ ਪਸਾਰਿ ਰਹੇ ਸਿਸੁ ਸਾਰਕ ਜੈਸੇ ॥੬੬॥

maano pahaar karaar mai cho(n)ch pasaar rahe sis saarak jaise ||66||

Like the beaks of the young once of strokes spread in the caves of the mountains.66.,

ਬਾਨ ਲਗੇ ਲਖ ਸੁੰਭ ਦਈਤ ਧਸੇ ਰਨ ਲੈ ਕਰਵਾਰਨ ਕੋ ॥

baan lage lakh su(n)bh dhieet dhase ran lai karavaaran ko ||

Seeing the king Sumbh pierced by the arrows, the demons-forces jumped into the battlefield, drawing out their swords.,

ਰੰਗਭੂਮਿ ਮੈ ਸਤ੍ਰੁ ਗਿਰਾਇ ਦਏ ਬਹੁ ਸ੍ਰਉਨ ਬਹਿਓ ਅਸੁਰਾਨ ਕੋ ॥

ra(n)gabhoom mai satr girai dhe bahu sraun bahio asuraan ko ||

They slayed many enemies in the field and in this way good deal of the blood of the gods flowed.,

ਪ੍ਰਗਟੇ ਗਨ ਜੰਬੁਕ ਗ੍ਰਿਝ ਪਿਸਾਚ ਸੁ ਯੌ ਰਨ ਭਾਤਿ ਪੁਕਾਰਨ ਕੋ ॥

pragaTe gan ja(n)buk girajh pisaach su yau ran bhaat pukaaran ko ||

Various types of ganas, jackals, vultures, ghosts etc., appearing in the battlefield, produced various sounds in such a way,

ਸੁ ਮਨੋ ਭਟ ਸਾਰਸੁਤੀ ਤਟਿ ਨਾਤ ਹੈ ਪੂਰਬ ਪਾਪ ਉਤਾਰਨ ਕੋ ॥੬੭॥

s mano bhaT saarasutee taT naat hai poorab paap utaaran ko ||67||

As though the warriors, at the time of taking bath in Saraswati river are removing various types of their sins.67.,

ਜੁਧ ਨਿਸੁੰਭ ਭਇਆਨ ਰਚਿਓ ਅਸ ਆਗੇ ਨ ਦਾਨਵ ਕਾਹੂ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

judh nisu(n)bh bhiaan rachio as aage na dhaanav kaahoo kario hai ||

Nisumbh then waged such a terrible war, as none of the demons had waged earlier.,

ਲੋਥਨ ਊਪਰਿ ਲੋਥ ਪਰੀ ਤਹ ਗੀਧ ਸ੍ਰਿੰਗਾਲਨਿ ਮਾਸੁ ਚਰਿਓ ਹੈ ॥

lothan uoopar loth paree teh geedh sira(n)gaalan maas chario hai ||

The corpses are amassed on corpses and their flesh is being eaten by jackals and vultures.,

ਗੂਦ ਬਹੈ ਸਿਰ ਕੇਸਨ ਤੇ ਸਿਤ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਵਾਹ ਧਰਾਨਿ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥

goodh bahai sir kesan te sit pu(n)j pravaeh dharaan pario hai ||

The white current of fat coming out of the heads is falling on the ground in this way,

ਮਾਨਹੁ ਜਟਾਧਰ ਕੀ ਜਟ ਤੇ ਜਨੁ ਰੋਸ ਕੈ ਗੰਗ ਕੋ ਨੀਰ ਢਰਿਓ ਹੈ ॥੬੮॥

maanahu jaTaadhar kee jaT te jan ros kai ga(n)g ko neer ddario hai ||68||

As if the current of Ganga hath gushed out of he hair of Shiva.68.,

ਬਾਰ ਸਿਵਾਰ ਭਏ ਤਿਹ ਠਉਰ ਸੁ ਫੇਨ ਜਿਉ ਛਤ੍ਰ ਫਿਰੇ ਤਰਤਾ ॥

baar sivaar bhe teh Thaur su fen jiau chhatr fire tarataa ||

The hair of the heads are floating on water like scum and the canopies of the kings like froth.,

ਕਰ ਅੰਗੁਲਕਾ ਸਫਰੀ ਤਲਫੈ ਭੁਜ ਕਾਟਿ ਭੁਜੰਗ ਕਰੇ ਕਰਤਾ ॥

kar a(n)gulakaa safaree talafai bhuj kaaT bhuja(n)g kare karataa ||

The gingers of hands are writhing like fish and the chopped arms seem like serpents.,

ਹਯ ਨਕ੍ਰ ਧੁਜਾ ਦ੍ਰੁਮ ਸ੍ਰਉਣਤ ਨੀਰ ਮੈ ਚਕ੍ਰ ਜਿਉ ਚਕ੍ਰ ਫਿਰੈ ਗਰਤਾ ॥

hay nakr dhujaa dhrum sraunat neer mai chakr jiau chakr firai garataa ||

Within the blood of the horses, chariots and wheels of chariots are rotating as in whirlpools of water.,

ਤਬ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਦੁਹੂੰ ਮਿਲਿ ਦਾਨਵ ਮਾਰ ਕਰੀ ਰਨ ਮੈ ਸਰਤਾ ॥੬੯॥

tab su(n)bh nisu(n)bh dhuhoo(n) mil dhaanav maar karee ran mai sarataa ||69||

Sumbh and Nisumbh waged such a furious war together which hath caused the flow of the stream of blood in the field.69.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਸੁਰ ਹਾਰੈ ਜੀਤੈ ਅਸੁਰ ਲੀਨੋ ਸਕਲ ਸਮਾਜ ॥

sur haarai jeetai asur leeno sakal samaaj ||

The gods were defeated and the demons were victorious who captured all the paraphernalia.,

ਦੀਨੋ ਇੰਦ੍ਰ ਭਜਾਇ ਕੈ ਮਹਾ ਪ੍ਰਬਲ ਦਲ ਸਾਜਿ ॥੭੦॥

dheeno i(n)dhr bhajai kai mahaa prabal dhal saaj ||70||

With the help of very powerful army, they caused the flight of Indra.70.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਛੀਨ ਭੰਡਾਰ ਲਇਓ ਹੈ ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਸੇਸ ਹੂੰ ਤੇ ਮਨਿ ਮਾਲ ਛੁਡਾਈ ॥

chheen bha(n)ddaar lio hai kuber te ses hoo(n) te man maal chhuddaiee ||

The demons seized away the wealth from Kuber and the necklace of jewels from Sheshanaga.,

ਜੀਤ ਲੁਕੇਸ ਦਿਨੇਸ ਨਿਸੇਸ ਗਨੇਸ ਜਲੇਸ ਦੀਓ ਹੈ ਭਜਾਈ ॥

jeet lukes dhines nises ganes jales dheeo hai bhajaiee ||

They conquered Brahma, Sun, Moon, Ganesh, Varuna etc., and caused them to run away.,

ਲੋਕ ਕੀਏ ਤਿਨ ਤੀਨਹੁ ਆਪਨੇ ਦੈਤ ਪਠੇ ਤਹ ਦੈ ਠਕੁਰਾਈ ॥

lok ke'ee tin teenahu aapane dhait paThe teh dhai Thakuraiee ||

They established their own kingdom after conquering all the three worlds.,

ਜਾਇ ਬਸੇ ਸੁਰ ਧਾਮ ਤੇਊ ਤਿਨ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਕੀ ਫੇਰੀ ਦੁਹਾਈ ॥੭੧॥

jai base sur dhaam teuoo tin su(n)bh nisu(n)bh kee feree dhuhaiee ||71||

All the demons went to abide in the cities of gods and proclamations were made in the names of Sumbh and Nisumbh.71.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਖੇਤ ਜੀਤ ਦੈਤਨ ਲੀਓ ਗਏ ਦੇਵਤੇ ਭਾਜ ॥

khet jeet dhaitan leeo ge dhevate bhaaj ||

The demos conquered the war the gods ran away.,

ਇਹੈ ਬਿਚਾਰਿਓ ਮਨ ਬਿਖੈ ਲੇਹੁ ਸਿਵਾ ਤੇ ਰਾਜ ॥੭੨॥

eihai bichaario man bikhai leh sivaa te raaj ||72||

The gods then ruminated in their mind that Shiva be propitiated for re-establishment of their rule.72.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਦੇਵ ਸੁਰੇਸ ਦਿਨੇਸ ਨਿਸੇਸ ਮਹੇਸ ਪੁਰੀ ਮਹਿ ਜਾਇ ਬਸੇ ਹੈ ॥

dhev sures dhines nises mahes puree meh jai base hai ||

Indra, the king of gods, sun and moon all went to abide in the city of Shiva.,

ਭੇਸ ਬੁਰੇ ਤਹਾ ਜਾਇ ਦੁਰੇ ਸਿਰ ਕੇਸ ਜੁਰੇ ਰਨ ਤੇ ਜੁ ਤ੍ਰਸੇ ਹੈ ॥

bhes bure tahaa jai dhure sir kes jure ran te ju trase hai ||

They were in bad shape and because of the fear of war, the hair on their heads became of the fear of war, the hair on their heads became matted and enlarged.,

ਹਾਲ ਬਿਹਾਲ ਮਹਾ ਬਿਕਰਾਲ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀ ਜਨੁ ਕਾਲ ਗ੍ਰਸੇ ਹੈ ॥

haal bihaal mahaa bikaraal sa(n)bhaal nahee jan kaal grase hai ||

They had not been able to control themselves and in straitened circumstances, they appeared to be seized by death.,

ਬਾਰ ਹੀ ਬਾਰ ਪੁਕਾਰ ਕਰੀ ਅਤਿ ਆਰਤਵੰਤ ਦਰੀਨਿ ਧਸੇ ਹੈ ॥੭੩॥

baar hee baar pukaar karee at aaratava(n)t dhareen dhase hai ||73||

They seemed to be repeatedly calling for help and in great suffering lay concealed in caves.73.,

ਕਾਨ ਸੁਨੀ ਧੁਨਿ ਦੇਵਨ ਕੀ ਸਭ ਦਾਨਵ ਮਾਰਨ ਕੋ ਪ੍ਰਨ ਕੀਨੋ ॥

kaan sunee dhun dhevan kee sabh dhaanav maaran ko pran keeno ||

When the most powerful Chandika heard the cries of gods with her own ears, she avowed to kill all the demons.,

ਹੁਇ ਕੈ ਪ੍ਰਤਛ ਮਹਾ ਬਰ ਚੰਡਿ ਸੁ ਕ੍ਰੁਧ ਹ੍ਵੈ ਜੁਧ ਬਿਖੈ ਮਨ ਦੀਨੋ ॥

hui kai pratachh mahaa bar cha(n)dd su krudh havai judh bikhai man dheeno ||

The mighty goddess manifested herself and in great rage, she engrossed her mind in thoughts of war.,

ਭਾਲ ਕੋ ਫੋਰ ਕੈ ਕਾਲੀ ਭਈ ਲਖਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਕੋ ਮਨ ਭੀਨੋ ॥

bhaal ko for kai kaalee bhiee lakh taa chhab ko kab ko man bheeno ||

At that juncture, the goddess Kali appeared by bursting. Her forehead, visualizing this it appeared to the poet’s mind,

ਦੈਤ ਸਮੂਹਿ ਬਿਨਾਸਨ ਕੋ ਜਮ ਰਾਜ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤ ਮਨੋ ਭਵ ਲੀਨੋ ॥੭੪॥

dhait samooh binaasan ko jam raaj te mirat mano bhav leeno ||74||

That in order to destroy all the demos, the death had incarnated in the form of Kali.74.,

ਪਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਧਰੇ ਬਲਵਾਨ ਸੁ ਕੋਪ ਕੈ ਬਿਜੁਲ ਜਿਉ ਗਰਜੀ ਹੈ ॥

paan kirapaan dhare balavaan su kop kai bijul jiau garajee hai ||

That powerful goddess, taking the sword in her hand, in great ire, thundered like lightning.,

ਮੇਰੁ ਸਮੇਤ ਹਲੇ ਗਰੂਏ ਗਿਰ ਸੇਸ ਕੇ ਸੀਸ ਧਰਾ ਲਰਜੀ ਹੈ ॥

mer samet hale garooe gir ses ke sees dharaa larajee hai ||

Hearing her thunder, the great mountains like Sumeru shook and the earth resting on the hood of Sheshnaga trembled.,

ਬ੍ਰਹਮ ਧਨੇਸ ਦਿਨੇਸ ਡਰਿਓ ਸੁਨ ਕੈ ਹਰਿ ਕੀ ਛਤੀਆ ਤਰਜੀ ਹੈ ॥

braham dhanes dhines ddario sun kai har kee chhateeaa tarajee hai ||

Brahma, Kuber, Sun etc., were frightened and the chest of Shiva throbbed.,

ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅਖੰਡ ਲੀਏ ਕਰਿ ਕਾਲਿਕਾ ਕਾਲ ਹੀ ਜਿਉ ਅਰਜੀ ਹੈ ॥੭੫॥

cha(n)dd pracha(n)dd akha(n)dd le'ee kar kaalikaa kaal hee jiau arajee hai ||75||

Highly glorious Chandi, in her blanced state, creating Kalika like death, spoke thus.75.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਨਿਰਖ ਚੰਡਕਾ ਤਾਸ ਕੋ ਤਬੈ ਬਚਨ ਇਹ ਕੀਨ ॥

nirakh cha(n)ddakaa taas ko tabai bachan ieh keen ||

Chandika, seeing her, thus spoke to her,

ਹੇ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤੂੰ ਕਾਲਿਕਾ ਹੋਹੁ ਜੁ ਮੁਝ ਮੈ ਲੀਨ ॥੭੬॥

he putree too(n) kaalikaa hohu ju mujh mai leen ||76||

“O my daughter Kalika, merge in me.”76.,

ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਯਹ ਚੰਡਿ ਕੋ ਤਾ ਮਹਿ ਗਈ ਸਮਾਇ ॥

sunat bachan yeh cha(n)dd ko taa meh giee samai ||

Hearing these words of Chandi, she merged in her,

ਜਿਉ ਗੰਗਾ ਕੀ ਧਾਰ ਮੈ ਜਮੁਨਾ ਪੈਠੀ ਧਾਇ ॥੭੭॥

jiau ga(n)gaa kee dhaar mai jamunaa paiThee dhai ||77||

Like Yamuna falling into the current of Ganges.77.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਬੈਠ ਤਬੈ ਗਿਰਿਜਾ ਅਰੁ ਦੇਵਨ ਬੁਧਿ ਇਹੈ ਮਨ ਮਧਿ ਬਿਚਾਰੀ ॥

baiTh tabai girijaa ar dhevan budh ihai man madh bichaaree ||

Then the goddess Parvati together with the gods, reflected thus in their minds,

ਜੁਧ ਕੀਏ ਬਿਨੁ ਫੇਰ ਫਿਰੈ ਨਹਿ ਭੂਮਿ ਸਭੈ ਅਪਨੀ ਅਵਧਾਰੀ ॥

judh ke'ee bin fer firai neh bhoom sabhai apanee avadhaaree ||

That the demons are considering the earth as their own, it is futile to get it back without the war.,

ਇੰਦ੍ਰ ਕਹਿਓ ਅਬ ਢੀਲ ਬਨੇ ਨਹਿ ਮਾਤ ਸੁਨੋ ਯਹ ਬਾਤ ਹਮਾਰੀ ॥

ei(n)dhr kahio ab ddeel bane neh maat suno yeh baat hamaaree ||

Indra said, “O mother, listen to my supplication, we should not delay any more.”,

ਦੈਤਨ ਕੇ ਬਧ ਕਾਜ ਚਲੀ ਰਣਿ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਭੁਜੰਗਨਿ ਕਾਰੀ ॥੭੮॥

dhaitan ke badh kaaj chalee ran cha(n)dd pracha(n)dd bhuja(n)gan kaaree ||78||

Then the mighty Chhandi like a terrible black she-serpent, moved into the battlefield, in order to kill the demons.78.,

ਕੰਚਨ ਸੇ ਤਨ ਖੰਜਨ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਕੰਜਨ ਕੀ ਸੁਖਮਾ ਸਕੁਚੀ ਹੈ ॥

ka(n)chan se tan kha(n)jan se dhirag ka(n)jan kee sukhamaa sakuchee hai ||

The body of the goddess is like gold, and her eyes are like the eyes of mamola (wagtail), before which the beauty of lotus in feeling shy.,

ਲੈ ਕਰਤਾਰ ਸੁਧਾ ਕਰ ਮੈ ਮਧ ਮੂਰਤਿ ਸੀ ਅੰਗ ਅੰਗ ਰਚੀ ਹੈ ॥

lai karataar sudhaa kar mai madh moorat see a(n)g a(n)g rachee hai ||

It seems that the creator, taking ambrosia in His hand, hath created an entity, saturated with nectar in every limb.,

ਆਨਨ ਕੀ ਸਰ ਕੋ ਸਸਿ ਨਾਹਿਨ ਅਉਰ ਕਛੂ ਉਪਮਾ ਨ ਬਚੀ ਹੈ ॥

aanan kee sar ko sas naahin aaur kachhoo upamaa na bachee hai ||

The moon doth not present an appropriate comparison for the face of goddess, nothing else also cannot be compared.,

ਸ੍ਰਿੰਗ ਸੁਮੇਰ ਕੇ ਚੰਡਿ ਬਿਰਾਜਤ ਮਾਨੋ ਸਿੰਘਾਸਨ ਬੈਠੀ ਸਚੀ ਹੈ ॥੭੯॥

sira(n)g sumer ke cha(n)dd biraajat maano si(n)ghaasan baiThee sachee hai ||79||

The goddess sitting on the summit of Sumeru appears like the queen of Indra (Sachi) seated on her throne.79.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਐਸੇ ਸ੍ਰਿੰਗ ਸੁਮੇਰ ਕੇ ਸੋਭਤ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ॥

aaise sira(n)g sumer ke sobhat cha(n)dd pracha(n)dd ||

The powerful Chandi looks splendid on the summit of Sumeru thus,

ਚੰਦ੍ਰਹਾਸ ਕਰਿ ਬਰ ਧਰੇ ਜਨ ਜਮ ਲੀਨੇ ਦੰਡ ॥੮੦॥

cha(n)dhrahaas kar bar dhare jan jam leene dha(n)dd ||80||

With the sword in her hand she seems like Yama carrying his club.80.,

ਕਿਸੀ ਕਾਜ ਕੋ ਦੈਤ ਇਕ ਆਇਓ ਹੈ ਤਿਹ ਠਾਇ ॥

kisee kaaj ko dhait ik aaio hai teh Thai ||

For unknown reason, one of the demons came to that site.,

ਨਿਰਖ ਰੂਪ ਬਰੁ ਚੰਡਿ ਕੋ ਗਿਰਿਓ ਮੂਰਛਾ ਖਾਹਿ ॥੮੧॥

nirakh roop bar cha(n)dd ko girio moorachhaa khaeh ||81||

When he saw the horrible form of Kali, he fell down unconscious.81.,

ਉਠਿ ਸੰਭਾਰਿ ਕਰ ਜੋਰ ਕੈ ਕਹੀ ਚੰਡ ਸੋ ਬਾਤ ॥

auTh sa(n)bhaar kar jor kai kahee cha(n)dd so baat ||

When he came to his senses, that demon, pulling himself up, said to the goddess,

ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੁੰਭ ਕੋ ਭਾਤ ਹੌ ਕਹ੍ਯੋ ਬਚਨ ਸੁਕਚਾਤ ॥੮੨॥

nirapat su(n)bh ko bhaat hau kahayo bachan sukachaat ||82||

“I am the brother of king Sumbh,” then the added with some hesitation,82

ਤੀਨ ਲੋਕ ਜਿਨਿ ਬਸਿ ਕੀਏ ਅਤਿ ਬਲ ਭੁਜਾ ਅਖੰਡ ॥

teen lok jin bas ke'ee at bal bhujaa akha(n)dd ||

“He hath brought under his control all the three worlds with his mighty armed strength,

ਐਸੋ ਭੂਪਤਿ ਸੁੰਭ ਹੈ ਤਾਹਿ ਬਰੇ ਬਰਿ ਚੰਡ ॥੮੩॥

aaiso bhoopat su(n)bh hai taeh bare bar cha(n)dd ||83||

“Such is the king Sumbh, O Superb Chandi, marry him.”83.,

ਸੁਨਿ ਰਾਕਸ ਕੀ ਬਾਤ ਕੋ ਦੇਵੀ ਉੱਤਰ ਦੀਨ ॥

sun raakas kee baat ko dhevee u'tar dheen ||

Hearing the words of the demon, the goddess replied thus:,

ਜੁਧ ਕਰੈ ਬਿਨੁ ਨਹਿ ਬਰੋ ਸੁਨਹੁ ਦੈਤ ਮਤਹੀਨ ॥੮੪॥

judh karai bin neh baro sunahu dhait mataheen ||84||

“O foolish demon, I cannot marry him without waging the war.”84.,

ਇਹ ਸੁਨਿ ਦਾਨਵ ਚਪਲ ਗਤਿ ਗਇਓ ਸੁੰਭ ਕੇ ਪਾਸ ॥

eeh sun dhaanav chapal gat gio su(n)bh ke paas ||

Hearing this, that demon went to king Sumbh very swiftly,

ਪਰਿ ਪਾਇਨ ਕਰ ਜੋਰ ਕੈ ਕਰੀ ਏਕ ਅਰਦਾਸ ॥੮੫॥

par pain kar jor kai karee ek aradhaas ||85||

And with folded hands, falling at his feet, he supplicated thus:85.,

ਅਉਰ ਰਤਨ ਨ੍ਰਿਪ ਧਾਮ ਤੁਅ ਤ੍ਰੀਆ ਰਤਨ ਤੇ ਹੀਨ ॥

aaur ratan nirap dhaam tua treeaa ratan te heen ||

“O king, Thou hast all other gems except the gem of wife,

ਬਧੂ ਏਕ ਬਨ ਮੈ ਬਸੈ ਤਿਹ ਤੁਮ ਬਰੋ ਪ੍ਰਬੀਨ ॥੮੬॥

badhoo ek ban mai basai teh tum baro prabeen ||86||

“One beautiful woman lives in the forest, O adept one, marry her.”86.,

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORATHA,

ਸੁਨੀ ਮਨੋਹਰਿ ਬਾਤ ਨ੍ਰਿਪ ਬੂਝਿਓ ਪੁਨਿ ਤਾਹਿ ਕੋ ॥

sunee manohar baat nirap boojhio pun taeh ko ||

When the king heard these bewitching words, he said,

ਮੋ ਸੋ ਕਹਿਯੈ ਭ੍ਰਾਤ ਬਰਨਨ ਤਾਹਿ ਸਰੀਰ ਕੋ ॥੮੭॥

mo so kahiyai bhraat baranan taeh sareer ko ||87||

“O brother, tell me, how she looks?”87.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਹਰਿ ਸੋ ਮੁਖ ਹੈ ਹਰਿਤੀ ਦੁਖ ਹੈ ਅਲਿਕੈ ਹਰ ਹਾਰ ਪ੍ਰਭਾ ਹਰਿਨੀ ਹੈ ॥

har so mukh hai haritee dhukh hai alikai har haar prabhaa harinee hai ||

“Her face is like the moon, seeing which all the sufferings are effaced, her curly hair even steal the beauty of snakes.

ਲੋਚਨ ਹੈ ਹਰਿ ਸੇ ਸਰਸੇ ਹਰਿ ਸੇ ਭਰੁਟੇ ਹਰਿ ਸੀ ਬਰੁਨੀ ਹੈ ॥

lochan hai har se sarase har se bharuTe har see barunee hai ||

“Her eyes are like the blossomed lotus, her eyebrows are like bow and her eyelashes like arrows.

ਕੇਹਰਿ ਸੋ ਕਰਿਹਾ ਚਲਬੋ ਹਰਿ ਪੈ ਹਰਿ ਕੀ ਹਰਿਨੀ ਤਰਨੀ ਹੈ ॥

kehar so karihaa chalabo har pai har kee harinee taranee hai ||

“Her waist is slim like that of a lion, her gait is like that of an elephant and makes shyful the glory of the wife of Cupaid.,

ਹੈ ਕਰ ਮੈ ਹਰਿ ਪੈ ਹਰਿ ਸੋ ਹਰਿ ਰੂਪ ਕੀਏ ਹਰ ਕੀ ਧਰਨੀ ਹੈ ॥੮੮॥

hai kar mai har pai har so har roop ke'ee har kee dharanee hai ||88||

“She hath a sword in her hand and rides a lion, she is most magnificent like the sun the wife of god Shiva.88.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT,

ਮੀਨ ਮੁਰਝਾਨੇ ਕੰਜ ਖੰਜਨ ਖਿਸਾਨੇ ਅਲਿ ਫਿਰਤ ਦਿਵਾਨੇ ਬਨਿ ਡੋਲੈ ਜਿਤ ਤਿਤ ਹੀ ॥

meen murajhaane ka(n)j kha(n)jan khisaane al firat dhivaane ban ddolai jit tit hee ||

“Seeing the playfulness of the eyes, the big fish becomes shy, the tenderness makes the lotus shyful and the beauty makes the wagtail coy, considering the face as lotus, the black bees in their madness wander hither and thither in the forest.

ਕੀਰ ਅਉ ਕਪੋਤ ਬਿੰਬ ਕੋਕਿਲਾ ਕਲਾਪੀ ਬਨਿ ਲੂਟੇ ਫੂਟੇ ਫਿਰੈ ਮਨਿ ਚੈਨ ਹੂੰ ਨ ਕਿਤ ਹੀ ॥

keer aau kapot bi(n)b kokilaa kalaapee ban looTe fooTe firai man chain hoo(n) na kit hee ||

“Seeing the nose, the parrots and looking at the neck, the pigeons and haring the voice, the nightingale consider themselves robbed, their mind feels comfort nowhere.,

ਦਾਰਿਮ ਦਰਕ ਗਇਓ ਪੇਖਿ ਦਸਨਨਿ ਪਾਤਿ ਰੂਪ ਹੀ ਕੀ ਕ੍ਰਾਤਿ ਜਗਿ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸਿਤ ਹੀ ॥

dhaarim dharak gio pekh dhasanan paat roop hee kee kraat jag fail rahee sit hee ||

“Seeing the row of teeth, the heart of pomegranate hath burst, the luster of her beauty is spreading like moonshine in the world.

ਐਸੀ ਗੁਨ ਸਾਗਰ ਉਜਾਗਰ ਸੁ ਨਾਗਰਿ ਹੈ ਲੀਨੋ ਮਨ ਮੇਰੋ ਹਰਿ ਨੈਨ ਕੋਰਿ ਚਿਤ ਹੀ ॥੮੯॥

aaisee gun saagar ujaagar su naagar hai leeno man mero har nain kor chit hee ||89||

“That most beautiful damsel hath manifested herself and the ocean of suchlike qualities, she hath captivated my mind with the sharpness of her eyes.”89.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਬਾਤ ਦੈਤ ਕੀ ਸੁੰਭ ਸੁਨਿ ਬੋਲਿਓ ਕਛੁ ਮੁਸਕਾਤ ॥

baat dhait kee su(n)bh sun bolio kachh musakaat ||

Hearing the words of the demon, the king Sumbh said smilingly,

ਚਤੁਰ ਦੂਤ ਕੋਊ ਭੇਜੀਏ ਲਖਿ ਆਵੈ ਤਿਹ ਘਾਤ ॥੯੦॥

chatur dhoot kouoo bheje'ee lakh aavai teh ghaat ||90||

“Some expert spy be sent there in order to know her ingenuity.”90.,

ਬਹੁਰਿ ਕਹੀ ਉਨ ਦੈਤ ਅਬ ਕੀਜੈ ਏਕ ਬਿਚਾਰ ॥

bahur kahee un dhait ab keejai ek bichaar ||

That demon said again, “It may now be considered,

ਜੋ ਲਾਇਕ ਭਟ ਸੈਨ ਮੈ ਭੇਜਹੁ ਦੈ ਅਧਿਕਾਰ ॥੯੧॥

jo laik bhaT sain mai bhejahu dhai adhikaar ||91||

“To send the most efficient warrior in the army giving him authority.”91.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਬੈਠੋ ਹੁਤੋ ਨ੍ਰਿਪ ਮਧਿ ਸਭਾ ਉਠਿ ਕੈ ਕਰਿ ਜੋਰਿ ਕਹਿਓ ਮਮ ਜਾਊ ॥

baiTho huto nirap madh sabhaa uTh kai kar jor kahio mam jaauoo ||

The king was seated in his court and there with folded hands (Dhumar Lochan) said, I will go,

ਬਾਤਨ ਤੇ ਰਿਝਵਾਇ ਮਿਲਾਇ ਹੋ ਨਾਤੁਰਿ ਕੇਸਨ ਤੇ ਗਹਿ ਲਿਆਊ ॥

baatan te rijhavai milai ho naatur kesan te geh liaauoo ||

“Firstly, I shall please her with talk, otherwise, I shall bring her, seizing her by her hair,

ਕ੍ਰੁਧ੍ਰ ਕਰੇ ਤਬ ਜੁਧੁ ਕਰੇ ਰਣਿ ਸ੍ਰਉਣਤ ਕੀ ਸਰਤਾਨ ਬਹਾਊ ॥

krudhr kare tab judh kare ran sraunat kee sarataan bahaauoo ||

“If she makes me furious, I shall wage the war with her and cause the steams of blood to flow in the battlefield,

ਲੋਚਨ ਧੂਮ ਕਹੈ ਬਲ ਆਪਨੋ ਸ੍ਵਾਸਨ ਸਾਥ ਪਹਾਰ ਉਡਾਊ ॥੯੨॥

lochan dhoom kahai bal aapano savaiaasan saath pahaar uddaauoo ||92||

“I have so much strength that I can make the mountains fly with the blowing of my breaths,” said Dhumar Lochan.92.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਉਠੇ ਬੀਰ ਕੋ ਦੇਖ ਕੈ ਸੁੰਭ ਕਹੀ ਤੁਮ ਜਾਹੁ ॥

auThe beer ko dhekh kai su(n)bh kahee tum jaahu ||

Seeing that warrior getting up, Sumbh told him to go:,

ਰੀਝੈ ਆਵੈ ਆਨੀਓ ਖੀਝੇ ਜੁਧ ਕਰਾਹੁ ॥੯੩॥

reejhai aavai aaneeo kheejhe judh karaahu ||93||

“Bring her if she is pleased to come, if she is furious, then wage the war.”93.,

ਤਹਾ ਧੂਮ੍ਰ ਲੋਚਨ ਚਲੇ ਚਤੁਰੰਗਨ ਦਲੁ ਸਾਜਿ ॥

tahaa dhoomr lochan chale chatura(n)gan dhal saaj ||

Then Dhumar Lochan went there after arranging the four parts of his army.,

ਗਿਰ ਘੇਰਿਓ ਘਨ ਘਟਾ ਜਿਉ ਗਰਜ ਗਰਜ ਗਜਰਾਜ ॥੯੪॥

gir gherio ghan ghaTaa jiau garaj garaj gajaraaj ||94||

Like dark clouds, he besieged the mountain (of the goddess), thundering like the king of elephants.94.,

ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਨ ਗਿਰ ਰਾਜ ਤਟਿ ਊਚੇ ਕਹੀ ਪੁਕਾਰਿ ॥

dhoomr nain gir raaj taT uooche kahee pukaar ||

Dhumar Lochan then shouted loudly, standing on the base of the mountain,

ਕੈ ਬਰੁ ਸੁੰਭ ਨ੍ਰਿਪਾਲ ਕੋ ਕੈ ਲਰ ਚੰਡਿ ਸੰਭਾਰਿ ॥੯੫॥

kai bar su(n)bh nirapaal ko kai lar cha(n)dd sa(n)bhaar ||95||

“O Chandi, either marry the king Sumbh or wage the war.”95.,

ਰਿਪੁ ਕੇ ਬਚਨ ਸੁੰਨਤ ਹੀ ਸਿੰਘ ਭਈ ਅਸਵਾਰ ॥

rip ke bachan su(n)nat hee si(n)gh bhiee asavaar ||

Hearing the words of the enemy, the goddess mounted her lion.,

ਗਿਰ ਤੇ ਉਤਰੀ ਬੇਗ ਦੈ ਕਰਿ ਆਯੁਧ ਸਭ ਧਾਰਿ ॥੯੬॥

gir te utaree beg dhai kar aayudh sabh dhaar ||96||

She descended the mountain swiftly, holding the weapons in her hands.96.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਕੋਪ ਕੈ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਚੜੀ ਇਤ ਕ੍ਰੁਧੁ ਕੈ ਧੂਮ੍ਰ ਚੜੈ ਉਤ ਸੈਨੀ ॥

kop kai cha(n)dd pracha(n)dd chaRee it krudh kai dhoomr chaRai ut sainee ||

From that side, the powerful Chandi marched forward in great furry and from this side, the army of Dhumar Lochan moved forward.,

ਬਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨਨ ਮਾਰ ਮਚੀ ਤਬ ਦੇਵੀ ਲਈ ਬਰਛੀ ਕਰਿ ਪੈਨੀ ॥

baan kirapaanan maar machee tab dhevee liee barachhee kar painee ||

There were great slayings with shafts and swards, the goddess held up the sharp dagger in her hand.

ਦਉਰ ਦਈ ਅਰਿ ਕੇ ਮੁਖਿ ਮੈ ਕਟਿ ਓਠ ਦਏ ਜਿਮੁ ਲੋਹ ਕੌ ਛੈਨੀ ॥

dhaur dhiee ar ke mukh mai kaT oTh dhe jim loh kau chhainee ||

She ran forward and struck on the face of the enemy and cut his lips just as the chisel cuts the iron.,

ਦਾਤ ਗੰਗਾ ਜਮੁਨਾ ਤਨ ਸਿਆਮ ਸੋ ਲੋਹੂ ਬਹਿਓ ਤਿਨ ਮਾਹਿ ਤ੍ਰਿਬੈਨੀ ॥੯੭॥

dhaat ga(n)gaa jamunaa tan siaam so lohoo bahio tin maeh tirabainee ||97||

The demon had black body and the teeth like Ganges and Yamuna, together with red blood, all the three colour have taken the form of Tribeni.97.,

ਘਾਉ ਲਗੈ ਰਿਸ ਕੈ ਦ੍ਰਿਗ ਧੂਮ੍ਰ ਸੁ ਕੈ ਬਲਿ ਆਪਨੋ ਖਗੁ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥

ghaau lagai ris kai dhirag dhoomr su kai bal aapano khag sa(n)bhaario ||

Seeing himself wounded Dhumar Lochan, with great strength took control of his sword.,

ਬੀਸ ਪਚੀਸਕੁ ਵਾਰ ਕਰੇ ਤਿਨ ਕੇਹਰਿ ਕੋ ਪਗੁ ਨੈਕੁ ਨ ਹਾਰਿਓ ॥

bees pacheesak vaar kare tin kehar ko pag naik na haario ||

The demon struck twenty to twenty-five blows, but the lion did not take even one foot backward.,

ਧਾਇ ਗਦਾ ਗਹਿ ਫੋਰਿ ਕੈ ਫਉਜ ਕੋ ਘਾਉ ਸਿਵਾ ਸਿਰਿ ਦੈਤ ਕੇ ਮਾਰਿਓ ॥

dhai gadhaa geh for kai fauj ko ghaau sivaa sir dhait ke maario ||

Holding her mace the goddess splitting the army of the enemy, struck such a blow on the head of the demon Dhumar Lochan,

ਸ੍ਰਿੰਗ ਧਰਾਧਰ ਊਪਰ ਕੋ ਜਨੁ ਕੋਪ ਪੁਰੰਦ੍ਰ ਨੈ ਬਜ੍ਰ ਪ੍ਰਹਾਰਿਓ ॥੯੮॥

sira(n)g dharaadhar uoopar ko jan kop pura(n)dhr nai bajr prahaario ||98||

Just as Indra, in great fury, hath attacked a mountainous citadel with his weapon Vajra.98.,

ਲੋਚਨ ਧੂਮ ਉਠੈ ਕਿਲਕਾਰ ਲਏ ਸੰਗ ਦੈਤਨ ਕੇ ਕੁਰਮਾ ॥

lochan dhoom uThai kilakaar le sa(n)g dhaitan ke kuramaa ||

Dhumar Locahn, shouting loudly and taking his forces with him,

ਗਹਿ ਪਾਨਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਅਚਾਨਕ ਤਾਨਿ ਲਗਾਈ ਹੈ ਕੇਹਰਿ ਕੇ ਉਰ ਮਾ ॥

geh paan kirapaan achaanak taan lagaiee hai kehar ke ur maa ||

Holding his sword in his hand, suddenly struck a blow on Lion’s body.,

ਹਰਿ ਚੰਡਿ ਲਇਓ ਬਰਿ ਕੈ ਕਰ ਤੇ ਅਰੁ ਮੂੰਡ ਕਟਿਓ ਅਸੁਰੰ ਪੁਰ ਮਾ ॥

har cha(n)dd lio bar kai kar te ar moo(n)dd kaTio asura(n) pur maa ||

Chandni, on the other hand , with her hand’s sword cut off the head of Dhumar Lochan, hurled it on the demons.,

ਮਾਨੋ ਆਂਧੀ ਬਹੇ ਧਰਨੀ ਪਰ ਛੂਟੀ ਖਜੂਰ ਤੇ ਟੂਟ ਪਰਿਓ ਖੁਰਮਾ ॥੯੯॥

maano aa(n)dhee bahe dharanee par chhooTee khajoor te TooT pario khuramaa ||99||

Just as in a violent storm, the date falls far away, after breaking from the palm-tree.99.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਨ ਜਬ ਮਾਰਿਓ ਦੇਵੀ ਇਹ ਪਰਕਾਰ ॥

dhoomr nain jab maario dhevee ieh parakaar ||

When the goddess killed Dhumar Lochan in this way,

ਅਸੁਰ ਸੈਨ ਬਿਨੁ ਚੈਨ ਹੁਇ ਕੀਨੋ ਹਾਹਾਕਾਰ ॥੧੦੦॥

asur sain bin chain hui keeno haahaakaar ||100||

The army of the demons, being confounded, greatly lamented.100.,

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਨ ਬਧਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩॥

eit sree maaraka(n)dde puraane cha(n)ddee charitr ukat bilaas dhoomr nain badheh naam tirateeaa dhiaai samaapatam sat subham sat ||3||

End of the Third Chapter entitled ‘Slaying of Dhumar Lochan’ of CHANDI CHARITRA UKATI BILAS in Markandeya Purana. 3.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਸੋਰੁ ਸੁਨਿਓ ਜਬ ਦੈਤਨ ਕੋ ਤਬ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਚੀ ਅਖੀਆਂ ॥

sor sunio jab dhaitan ko tab cha(n)dd pracha(n)dd tachee akheeaa(n) ||

When the powerful Chandi heard the furore of the demons, her eyes bhecame red with anger.,

ਹਰ ਧਿਆਨ ਛੁਟਿਓ ਮੁਨਿ ਕੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਧੁਨਿ ਟੂਟਿ ਖਗੇਸ ਗਈ ਪਖੀਆਂ ॥

har dhiaan chhuTio mun ko sun kai dhun TooT khages giee pakheeaa(n) ||

The contemplation of Shiva was broken by the noise and being perturbed slackened the winged flight.,

ਦ੍ਰਿਗ ਜੁਆਲ ਬਢੀ ਬੜਵਾਨਲ ਜਿਉ ਕਵਿ ਨੇ ਉਪਮਾ ਤਿਹ ਕੀ ਲਖੀਆਂ ॥

dhirag juaal baddee baRavaanal jiau kav ne upamaa teh kee lakheeaa(n) ||

With the fire from the eyes of the goddess, the army of the demons was reduced to ashes, the poet imagined this anloty.,

ਸਭੁ ਛਾਰ ਭਇਓ ਦਲੁ ਦਾਨਵ ਕੋ ਜਿਮੁ ਘੂਮਿ ਹਲਾਹਲ ਕੀ ਮਖੀਆਂ ॥੧੦੧॥

sabh chhaar bhio dhal dhaanav ko jim ghoom halaahal kee makheeaa(n) ||101||

All the demon-army was reduced to ashes just as the bees are destroyed by the poisonous somoke.101.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਅਉਰ ਸਕਲ ਸੈਨਾ ਜਰੀ ਬਚਿਓ ਸੁ ਏਕੈ ਪ੍ਰੇਤੁ ॥

aaur sakal sainaa jaree bachio su ekai pret ||

All the other army was burnt except the single demon.,

ਚੰਡਿ ਬਚਾਇਓ ਜਾਨਿ ਕੈ ਅਉਰਨ ਮਾਰਨ ਹੇਤੁ ॥੧੦੨॥

cha(n)dd bachaio jaan kai aauran maaran het ||102||

Chandi had deliberately saved him in order to kill others.102.,

ਭਾਜਿ ਨਿਸਾਚਰ ਮੰਦ ਮਤਿ ਕਹੀ ਸੁੰਭ ਪਹਿ ਜਾਇ ॥

bhaaj nisaachar ma(n)dh mat kahee su(n)bh peh jai ||

The foolish demon ran away and told the king sumbh,

ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਨ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਡਾਰਿਓ ਚੰਡਿ ਖਪਾਇ ॥੧੦੩॥

dhoomr nain sainaa sahit ddaario cha(n)dd khapai ||103||

“Chandi hath destroyed Dhumar Lochan alongwith his army.103.,

ਸਕਲ ਕਟੇ ਭਟ ਕਟਕ ਕੇ ਪਾਇਕ ਰਥ ਹੈ ਕੁੰਭ ॥

sakal kaTe bhaT kaTak ke paik rath hai ku(n)bh ||

“All the warriors of the army, those on foot, on chariots, horses and elephants have been killed.”,

ਯੌ ਸੁਨਿ ਬਚਨ ਅਚਰਜ ਹ੍ਵੈ ਕੋਪ ਕੀਓ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁੰਭ ॥੧੦੪॥

yau sun bachan acharaj havai kop keeo nirap su(n)bh ||104||

Hearing these words and in astonishment, the king Sumbh became furious.104.,

ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਦ੍ਵੈ ਦੈਤ ਤਬ ਲੀਨੇ ਸੁੰਭਿ ਹਕਾਰਿ ॥

cha(n)dd mu(n)dd dhavai dhait tab leene su(n)bh hakaar ||

Then the king called two demons Chand and Mund,

ਚਲਿ ਆਏ ਨ੍ਰਿਪ ਸਭਾ ਮਹਿ ਕਰਿ ਲੀਨੇ ਅਸਿ ਢਾਰ ॥੧੦੫॥

chal aae nirap sabhaa meh kar leene as ddaar ||105||

Who came in the king’s court, holding sword and shield in their hands. 105.,

ਅਭਬੰਦਨ ਦੋਨੋ ਕੀਓ ਬੈਠਾਏ ਨ੍ਰਿਪ ਤੀਰਿ ॥

abhaba(n)dhan dhono keeo baiThaae nirap teer ||

Both of them bowed in obeisance to the king, who asked them to sit near him.,

ਪਾਨ ਦਏ ਮੁਖ ਤੇ ਕਹਿਓ ਤੁਮ ਦੋਨੋ ਮਮ ਬੀਰ ॥੧੦੬॥

paan dhe mukh te kahio tum dhono mam beer ||106||

And presenting them the seasoned and folded betel leaf, he uttered thus from his mouth, “Both of you are great heroes.”106.

ਨਿਜ ਕਟ ਕੋ ਫੈਂਟਾ ਦਇਓ ਅਰੁ ਜਮਧਰ ਕਰਵਾਰ ॥

nij kaT ko fai(n)Taa dhio ar jamadhar karavaar ||

The king gave them his waist-girdle, dagger and sword (and said),

ਲਿਆਵਹੁ ਚੰਡੀ ਬਾਧ ਕੈ ਨਾਤਰ ਡਾਰੋ ਮਾਰ ॥੧੦੭॥

liaavahu cha(n)ddee baadh kai naatar ddaaro maar ||107||

“Arrest and bring Chandi otherwise kill her.”107.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਕੋਪ ਚੜੇ ਰਨਿ ਚੰਡ ਅਉ ਮੁੰਡ ਸੁ ਲੈ ਚਤੁਰੰਗਨ ਸੈਨ ਭਲੀ ॥

kop chaRe ran cha(n)dd aau mu(n)dd su lai chatura(n)gan sain bhalee ||

Chand and Mund, with great ire, marched towards the battlefield, alongwith four types of fine army.,

ਤਬ ਸੇਸ ਕੇ ਸੀਸ ਧਰਾ ਲਰਜੀ ਜਨੁ ਮਧਿ ਤਰੰਗਨਿ ਨਾਵ ਹਲੀ ॥

tab ses ke sees dharaa larajee jan madh tara(n)gan naav halee ||

At that time, the earth shook on the head of Sheshnaga like the boat in the stream.,

ਖੁਰ ਬਾਜਨ ਧੂਰ ਉਡੀ ਨਭਿ ਕੋ ਕਵਿ ਕੇ ਮਨ ਤੇ ਉਪਮਾ ਨ ਟਲੀ ॥

khur baajan dhoor uddee nabh ko kav ke man te upamaa na Talee ||

The dust which rose towards the sky with the hooves of the horses, the poet firmly imagined in his mind,

ਭਵ ਭਾਰ ਅਪਾਰ ਨਿਵਾਰਨ ਕੋ ਧਰਨੀ ਮਨੋ ਬ੍ਰਹਮ ਕੇ ਲੋਕ ਚਲੀ ॥੧੦੮॥

bhav bhaar apaar nivaaran ko dharanee mano braham ke lok chalee ||108||

That the earth is going towards the city of God in order to supplicate for the removal of its enormous burden.108.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਦੈਤਨ ਦੁਹੂੰ ਸਬਨ ਪ੍ਰਬਲ ਦਲੁ ਲੀਨ ॥

cha(n)dd mu(n)dd dhaitan dhuhoo(n) saban prabal dhal leen ||

Both the demons Chand and Mund took a great army of warriors with them.,

ਨਿਕਟਿ ਜਾਇ ਗਿਰ ਘੇਰਿ ਕੈ ਮਹਾ ਕੁਲਾਹਲ ਕੀਨ ॥੧੦੯॥

nikaT jai gir gher kai mahaa kulaahal keen ||109||

On reaching near the mountain, they besieged it and raised great furore.109.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਜਬ ਕਾਨ ਸੁਨੀ ਧੁਨਿ ਦੈਤਨ ਕੀ ਤਬ ਕੋਪੁ ਕੀਓ ਗਿਰਜਾ ਮਨ ਮੈ ॥

jab kaan sunee dhun dhaitan kee tab kop keeo girajaa man mai ||

When the goddess heard the tumult of demons, she was filled with great rage in her mind.,

ਚੜਿ ਸਿੰਘ ਸੁ ਸੰਖ ਬਜਾਇ ਚਲੀ ਸਭਿ ਆਯੁਧ ਧਾਰ ਤਬੈ ਤਨ ਮੈ ॥

chaR si(n)gh su sa(n)kh bajai chalee sabh aayudh dhaar tabai tan mai ||

She moved immediately, riding on her lion, blowing her conch and carrying all the weapons on her body.,

ਗਿਰ ਤੇ ਉਤਰੀ ਦਲ ਬੈਰਨ ਕੈ ਪਰ ਯੌ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈ ॥

gir te utaree dhal bairan kai par yau upamaa upajee man mai ||

She descended from the mountain on the forces of the enemy and the poet felt,

ਨਭ ਤੇ ਬਹਰੀ ਲਖਿ ਛੂਟ ਪਰੀ ਜਨੁ ਕੂਕ ਕੁਲੰਗਨ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥੧੧੦॥

nabh te baharee lakh chhooT paree jan kook kula(n)gan ke gan mai ||110||

That the falcon hath swooped down from the sky on the flock of cranes and sparrows.110.,

ਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਤੇ ਬਾਨ ਛੁਟੇ ਇਕ ਤੇ ਦਸ ਸਉ ਤੇ ਸਹੰਸ ਤਹ ਬਾਢੇ ॥

cha(n)dd kuva(n)dd te baan chhuTe ik te dhas sau te saha(n)s teh baadde ||

One arrow shot from the bow of Chandi increases in number to ten, one hundred and one thousand.,

ਲਛਕੁ ਹੁਇ ਕਰਿ ਜਾਇ ਲਗੇ ਤਨ ਦੈਤਨ ਮਾਝ ਰਹੇ ਗਡਿ ਗਾਢੇ ॥

lachhak hui kar jai lage tan dhaitan maajh rahe gadd gaadde ||

Then becomes one lakh and pierces its target of demons’ bodies and remain fixed there.,

ਕੋ ਕਵਿ ਤਾਹਿ ਸਰਾਹ ਕਰੈ ਅਤਿਸੈ ਉਪਮਾ ਜੁ ਭਈ ਬਿਨੁ ਕਾਢੇ ॥

ko kav taeh saraeh karai atisai upamaa ju bhiee bin kaadde ||

Without extracting those arrows, which poet can praise them and make an appropriate comparison.,

ਫਾਗੁਨਿ ਪਉਨ ਕੇ ਗਉਨ ਭਏ ਜਨੁ ਪਾਤੁ ਬਿਹੀਨ ਰਹੇ ਤਰੁ ਠਾਢੇ ॥੧੧੧॥

faagun paun ke gaun bhe jan paat biheen rahe tar Thaadde ||111||

It appears that with the blowing of the wind of Phalgun, the trees are standing without the leaves.111.,

ਮੁੰਡ ਲਈ ਕਰਵਾਰ ਹਕਾਰ ਕੈ ਕੇਹਰਿ ਕੇ ਅੰਗ ਅੰਗ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥

mu(n)dd liee karavaar hakaar kai kehar ke a(n)g a(n)g prahaare ||

The demon Mund held his sword and shouting loudly, the struck many blows on the limbs of the lion.,

ਫਿਰ ਦਈ ਤਨ ਦਉਰ ਕੇ ਗਉਰਿ ਕੋ ਘਾਇਲ ਕੈ ਨਿਕਸੀ ਅੰਗ ਧਾਰੇ ॥

fir dhiee tan dhaur ke gaur ko ghail kai nikasee a(n)g dhaare ||

Then very swiftly, he gave a blow on the body of the goddess, wounding it and then drew the sword out.,

ਸ੍ਰਉਨ ਭਰੀ ਥਹਰੈ ਕਰਿ ਦੈਤ ਕੇ ਕੋ ਉਪਮਾ ਕਵਿ ਅਉਰ ਬਿਚਾਰੇ ॥

sraun bharee thaharai kar dhait ke ko upamaa kav aaur bichaare ||

Covered with blood, the sword in the hand of the demon is vibrating, what comparison the poet can give except,

ਪਾਨ ਗੁਮਾਨ ਸੋ ਖਾਇ ਅਘਾਇ ਮਨੋ ਜਮੁ ਆਪੁਨੀ ਜੀਭ ਨਿਹਾਰੇ ॥੧੧੨॥

paan gumaan so khai aghai mano jam aapunee jeebh nihaare ||112||

Yama, the god of death, after eating the betel leaf to his satisfaction, is proudly watching his protruded tongue.112.,

ਘਾਉ ਕੈ ਦੈਤ ਚਲਿਓ ਜਬ ਹੀ ਤਬ ਦੇਵੀ ਨਿਖੰਗ ਤੇ ਬਾਨ ਸੁ ਕਾਢੇ ॥

ghaau kai dhait chalio jab hee tab dhevee nikha(n)g te baan su kaadde ||

When the demon returned after wounding the goddess, she took out a shaft from her quiver.,

ਕਾਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ਲਉ ਖੈਚ ਕਮਾਨ ਚਲਾਵਤ ਏਕ ਅਨੇਕ ਹੁਇ ਬਾਢੇ ॥

kaan pramaan lau khaich kamaan chalaavat ek anek hui baadde ||

She pulled the bow upto her ear and let go the arrow, which increased enormously in numbers.,

ਮੁੰਡ ਲੈ ਢਾਲ ਦਈ ਮੁਖ ਓਟਿ ਧਸੇ ਤਿਹ ਮਧਿ ਰਹੇ ਗਡਿ ਗਾਢੇ ॥

mu(n)dd lai ddaal dhiee mukh oT dhase teh madh rahe gadd gaadde ||

The demon Mund put his shield before face and the arrow are fixed in the shield.,

ਮਾਨਹੁ ਕੂਰਮ ਪੀਠ ਪੈ ਨੀਠ ਭਏ ਸਹਸ ਫਨਿ ਕੇ ਫਨ ਠਾਢੇ ॥੧੧੩॥

maanahu kooram peeTh pai neeTh bhe sahas fan ke fan Thaadde ||113||

It seemed that seated on the back of the Tortoise, the hoods of Sheshnaga are standing erect.113.,

ਸਿੰਘਹਿ ਪ੍ਰੇਰ ਕੈ ਆਗੈ ਭਈ ਕਰਿ ਮੈ ਅਸਿ ਲੈ ਬਰ ਚੰਡ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥

si(n)gheh prer kai aagai bhiee kar mai as lai bar cha(n)dd sa(n)bhaario ||

Caressing the lion, the goddess moved forward and holding the sword in hand, she sustained herself,

ਮਾਰਿ ਕੇ ਧੂਰਿ ਕੀਏ ਚਕਚੂਰ ਗਿਰੇ ਅਰਿ ਪੂਰ ਮਹਾ ਰਨ ਪਾਰਿਓ ॥

maar ke dhoor ke'ee chakachoor gire ar poor mahaa ran paario ||

And began a terrible war, killing rolling in dust and mashing innumerable warriors of the enemy.,

ਫੇਰਿ ਕੇ ਘੇਰਿ ਲਇਓ ਰਨ ਮਾਹਿ ਸੁ ਮੁੰਡ ਕੋ ਮੁੰਡ ਜੁਦਾ ਕਰਿ ਮਾਰਿਓ ॥

fer ke gher lio ran maeh su mu(n)dd ko mu(n)dd judhaa kar maario ||

Taking back the lion, she encircled the enemy from the front and gave such a blow that the head of Mund was separated from his body,

ਐਸੇ ਪਰਿਓ ਧਰਿ ਊਪਰ ਜਾਇ ਜਿਉ ਬੇਲਹਿ ਤੇ ਕਦੂਆ ਕਟਿ ਡਾਰਿਓ ॥੧੧੪॥

aaise pario dhar uoopar jai jiau beleh te kadhooaa kaT ddaario ||114||

Which fell on the ground, like the pumpkin cut off from the creeper.114.,

ਸਿੰਘ ਚੜੀ ਮੁਖ ਸੰਖ ਬਜਾਵਤ ਜਿਉ ਘਨ ਮੈ ਤੜਤਾ ਦੁਤਿ ਮੰਡੀ ॥

si(n)gh chaRee mukh sa(n)kh bajaavat jiau ghan mai taRataa dhut ma(n)ddee ||

The goddess riding on the lion and blowing the conch with her mouth seems like the lightning glistening among dark clouds.,

ਚਕ੍ਰ ਚਲਾਇ ਗਿਰਾਇ ਦਇਓ ਅਰਿ ਭਾਜਤ ਦੈਤ ਬਡੇ ਬਰਬੰਡੀ ॥

chakr chalai girai dhio ar bhaajat dhait badde baraba(n)ddee ||

She killed the running superb mighty warriors with her disc.,

ਭੂਤ ਪਿਸਾਚਨਿ ਮਾਸ ਅਹਾਰ ਕਰੈ ਕਿਲਕਾਰ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਝੰਡੀ ॥

bhoot pisaachan maas ahaar karai kilakaar khilaar ke jha(n)ddee ||

The ghosts and goblins are eating the flesh of the dead, raising loud dhouts.,

ਮੁੰਡ ਕੋ ਮੁੰਡ ਉਤਾਰ ਦਇਓ ਅਬ ਚੰਡ ਕੋ ਹਾਥ ਲਗਾਵਤ ਚੰਡੀ ॥੧੧੫॥

mu(n)dd ko mu(n)dd utaar dhio ab cha(n)dd ko haath lagaavat cha(n)ddee ||115||

Removing the head of Mund, now Chandi is preparing to deal with Chand.115.,

ਮੁੰਡ ਮਹਾ ਰਨ ਮਧਿ ਹਨਿਓ ਫਿਰ ਕੈ ਬਰ ਚੰਡਿ ਤਬੈ ਇਹ ਕੀਨੋ ॥

mu(n)dd mahaa ran madh hanio fir kai bar cha(n)dd tabai ieh keeno ||

Killing Mund in the battlefield, the dagger of Chandi then did this,

ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰ ਦਈ ਸਭ ਸੈਣ ਸੁ ਚੰਡਿਕਾ ਚੰਡ ਸੋ ਆਹਵ ਕੀਨੋ ॥

maar bidhaar dhiee sabh sain su cha(n)ddikaa cha(n)dd so aahav keeno ||

She killed and destroyed all the forces of the enemy confronting Chand in the war.,

ਲੈ ਬਰਛੀ ਕਰ ਮੈ ਅਰਿ ਕੋ ਸਿਰ ਕੈ ਬਰੁ ਮਾਰਿ ਜੁਦਾ ਕਰਿ ਦੀਨੋ ॥

lai barachhee kar mai ar ko sir kai bar maar judhaa kar dheeno ||

Taking her dagger in her hand, she struck it with great force on the head of the enemy and separated it from the body.,

ਲੈ ਕੇ ਮਹੇਸ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਗਨੇਸ ਕੋ ਰੁੰਡ ਕੀਓ ਜਨੁ ਮੁੰਡ ਬਿਹੀਨੋ ॥੧੧੬॥

lai ke mahes tirasool ganes ko ru(n)dd keeo jan mu(n)dd biheeno ||116||

It seemed that god Shiva hath separated the trunk of Ganesh from his head with his trident.116.,

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਸ੍ਰੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਚੰਡਮੁੰਡ ਬਧਹਿ ਚਤ੍ਰਥ ਧਯਾਇ ॥੪॥

eit sree maaraka(n)dde puraane sree cha(n)ddee charitr cha(n)ddamu(n)dd badheh chatrath dhayai ||4||

End of the Fourth Chapter entitled ‘Slaying of Chand Mund’ of SRI CHANDI CHARITRA in Markandeya Purana.4.,

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORATHA,

ਘਾਇਲ ਘੂਮਤ ਕੋਟਿ ਜਾਇ ਪੁਕਾਰੇ ਸੁੰਭ ਪੈ ॥

ghail ghoomat koT jai pukaare su(n)bh pai ||

Millions of demons, wounded and writhing went to supplicate before the king Sumbh,

ਮਾਰੇ ਦੇਵੀ ਘੋਟਿ ਸੁਭਟ ਕਟਕ ਕੇ ਬਿਕਟ ਅਤਿ ॥੧੧੭॥

maare dhevee ghoT subhaT kaTak ke bikaT at ||117||

That the goddess hath killed very great heroes, difficult to kill.117.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਰਾਜ ਗਾਤ ਕੇ ਬਾਤਿ ਇਹ ਕਹੀ ਜੁ ਤਾਹੀ ਠਉਰ ॥

raaj gaat ke baat ieh kahee ju taahee Thaur ||

The king said at the same place these words:,

ਮਰਿਹੋ ਜੀਅਤਿ ਨ ਛਾਡਿ ਹੋ ਕਹਿਓ ਸਤਿ ਨਹਿ ਅਉਰ ॥੧੧੮॥

mariho jeeat na chhaadd ho kahio sat neh aaur ||118||

“I am saying nothing else except the truth that I shall not let her live.”118.,

ਤੁੰਡ ਸੁੰਭ ਕੇ ਚੰਡਿਕਾ ਚਢਿ ਬੋਲੀ ਇਹ ਭਾਇ ॥

tu(n)dd su(n)bh ke cha(n)ddikaa chadd bolee ieh bhai ||

These words were uttered by Chandika herself, seated on the tongue of Sumbh.,

ਮਾਨੋ ਆਪਨੀ ਮ੍ਰਿਤ ਕੋ ਲੀਨੋ ਅਸੁਰ ਬੁਲਾਇ ॥੧੧੯॥

maano aapanee mirat ko leeno asur bulai ||119||

It seemed that demon had invited himself his own death.119.,

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਸੁ ਦੁਹੂੰ ਮਿਲ ਬੈਠਿ ਮੰਤ੍ਰ ਤਬ ਕੀਨ ॥

su(n)bh nisu(n)bh su dhuhoo(n) mil baiTh ma(n)tr tab keen ||

Both Sumbh and Nisumbh sat together and decided,

ਸੈਨਾ ਸਕਲ ਬੁਲਾਇ ਕੈ ਸੁਭਟ ਬੀਰ ਚੁਨ ਲੀਨ ॥੧੨੦॥

sainaa sakal bulai kai subhaT beer chun leen ||120||

That the whole army be called and a Superb hero be selected for war with Chandi.120.,

ਰਕਤਬੀਜ ਕੋ ਭੇਜੀਏ ਮੰਤ੍ਰਨ ਕਹੀ ਬਿਚਾਰ ॥

rakatabeej ko bheje'ee ma(n)tran kahee bichaar ||

The ministers advised that Raktavija be sent (for the purpose),

ਪਾਥਰ ਜਿਉ ਗਿਰਿ ਡਾਰ ਕੇ ਚੰਡਹਿ ਹਨੈ ਹਕਾਰਿ ॥੧੨੧॥

paathar jiau gir ddaar ke cha(n)ddeh hanai hakaar ||121||

He will kill Chandi by throwing her from the mountain like a stone after challenging her.121.,

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORATHA,

ਭੇਜੋ ਕੋਊ ਦੂਤ ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਲਿਆਵੈ ਤਾਹਿ ਕੋ ॥

bhejo kouoo dhoot greh te liaavai taeh ko ||

Some messenger may be sent to call him from his home.,

ਜੀਤਿਓ ਜਿਨਿ ਪੁਰਹੂਤ ਭੁਜਬਲਿ ਜਾ ਕੇ ਅਮਿਤ ਹੈ ॥੧੨੨॥

jeetio jin purahoot bhujabal jaa ke amit hai ||122||

He had conquered Indra with his unlimited strength of arms. 122.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA.,

ਸ੍ਰੋਣਤ ਬਿੰਦ ਪੈ ਦੈਤ ਇਕੁ ਗਇਓ ਕਰੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥

sronat bi(n)dh pai dhait ik gio karee aradhaas ||

A demon went to the house of Raktavija and requested,

ਰਾਜ ਬੁਲਾਵਤ ਸਭਾ ਮੈ ਬੇਗ ਚਲੋ ਤਿਹ ਪਾਸਿ ॥੧੨੩॥

raaj bulaavat sabhaa mai beg chalo teh paas ||123||

“Thou hast been summoned in the royal court, appear before it very quickly.”123.,

ਰਕਤ ਬੀਜ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁੰਭ ਕੋ ਕੀਨੋ ਆਨਿ ਪ੍ਰਨਾਮ ॥

rakat beej nirap su(n)bh ko keeno aan pranaam ||

Raktavija came and bowed in obeisance before the king.,

ਅਸੁਰ ਸਭਾ ਮਧਿ ਭਾਉ ਕਰਿ ਕਹਿਓ ਕਰਹੁ ਮਮ ਕਾਮ ॥੧੨੪॥

asur sabhaa madh bhaau kar kahio karahu mam kaam ||124||

With due veneration, he said in the court, “Tell me, what can I do?”124.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਸ੍ਰਉਣਤ ਬਿੰਦ ਕੋ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਬੁਲਾਇ ਬੈਠਾਇ ਕੈ ਆਦਰੁ ਕੀਨੋ ॥

sraunat bi(n)dh ko su(n)bh nisu(n)bh bulai baiThai kai aadhar keeno ||

Sumbh and Nisumbh called Raktavija in their presence and offered him a seat with respect.,

ਦੈ ਸਿਰਤਾਜ ਬਡੇ ਗਜਰਾਜ ਸੁ ਬਾਜ ਦਏ ਰਿਝਵਾਇ ਕੈ ਲੀਨੋ ॥

dhai sirataaj badde gajaraaj su baaj dhe rijhavai kai leeno ||

He was the crown for his head and presented with elephants and horses, which he accepted with pleasure.,

ਪਾਨ ਲੈ ਦੈਤ ਕਹੀ ਇਹ ਚੰਡ ਕੋ ਰੁੰਡ ਕਰੋ ਅਬ ਮੁੰਡ ਬਿਹੀਨੋ ॥

paan lai dhait kahee ieh cha(n)dd ko ru(n)dd karo ab mu(n)dd biheeno ||

After taking the betel leaf, Raktavija said, “I shall immediately separate the head of Chandika from her trunk.”,

ਐਸੇ ਕਹਿਓ ਤਿਨ ਮਧਿ ਸਭਾ ਨ੍ਰਿਪ ਰੀਝ ਕੈ ਮੇਘ ਅਡੰਬਰ ਦੀਨੋ ॥੧੨੫॥

aaise kahio tin madh sabhaa nirap reejh kai megh adda(n)bar dheeno ||125||

When he said these words before the assembly, the king was pleased to award him a dreadful thundering trumpet and a canopy.125.,

ਸ੍ਰੋਣਤ ਬਿੰਦ ਕੋ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਕਹਿਓ ਤੁਮ ਜਾਹੁ ਮਹਾ ਦਲੁ ਲੈ ਕੈ ॥

sronat bi(n)dh ko su(n)bh nisu(n)bh kahio tum jaahu mahaa dhal lai kai ||

Sumbh and Nisumbh said, “Now go and take with you a huge army,

ਛਾਰ ਕਰੋ ਗਰੂਏ ਗਿਰ ਰਾਜਹਿ ਚੰਡਿ ਪਚਾਰਿ ਹਨੋ ਬਲੁ ਕੈ ਕੈ ॥

chhaar karo garooe gir raajeh cha(n)dd pachaar hano bal kai kai ||

“Reduce the great mountain of the goddess to dust and with all your strength challenge and kill her.”,

ਕਾਨਨ ਮੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀ ਸੁਨੀ ਬਾਤ ਰਿਸਾਤ ਚਲਿਓ ਚੜਿ ਉਪਰ ਗੈ ਕੈ ॥

kaanan mai nirap kee sunee baat risaat chalio chaR upar gai kai ||

Hearing the words of the king with own ears, Raktabvija riding on his elephant and in great fury, marched away.,

ਮਾਨੋ ਪ੍ਰਤਛ ਹੋਇ ਅੰਤਿਕ ਦੰਤਿ ਕੋ ਲੈ ਕੈ ਚਲਿਓ ਰਨਿ ਹੇਤ ਜੁ ਛੈ ਕੈ ॥੧੨੬॥

maano pratachh hoi a(n)tik dha(n)t ko lai kai chalio ran het ju chhai kai ||126||

It seemed that the Yama, manifesting himself is taking the demon to his destruction by fighting in the battlefield.126.,

ਬੀਜ ਰਕਤ੍ਰ ਸੁ ਬੰਬ ਬਜਾਇ ਕੈ ਆਗੈ ਕੀਏ ਗਜ ਬਾਜ ਰਥਈਆ ॥

beej rakatr su ba(n)b bajai kai aagai ke'ee gaj baaj rathieeaa ||

The trumpet was sounded by Raktavija who sent forward his forces on elephants, horses and chariots.,

ਏਕ ਤੇ ਏਕ ਮਹਾ ਬਲਿ ਦਾਨਵ ਮੇਰ ਕੋ ਪਾਇਨ ਸਾਥ ਮਥਈਆ ॥

ek te ek mahaa bal dhaanav mer ko pain saath mathieeaa ||

All those demons are very powerful, who can even crush Sumeru with their feet.,

ਦੇਖਿ ਤਿਨੇ ਸੁਭ ਅੰਗ ਸੁ ਦੀਰਘ ਕਉਚ ਸਜੇ ਕਟਿ ਬਾਧਿ ਭਥਈਆ ॥

dhekh tine subh a(n)g su dheeragh kauch saje kaT baadh bhathieeaa ||

Their bodies and limbs look very strong and large, on which they are wearing the armour, with quivers tied with their waists.,

ਲੀਨੇ ਕਮਾਨਨ ਬਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਸਮਾਨ ਕੈ ਸਾਥ ਲਏ ਜੋ ਸਥਈਆ ॥੧੨੭॥

leene kamaanan baan kirapaan samaan kai saath le jo sathieeaa ||127||

Raktavija is going with his companions wearing their weapons like bows, arrows, swords etc. alongwith all other paraphernalia.127.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਰਕਤ ਬੀਜ ਦਲ ਸਾਜ ਕੈ ਉਤਰੇ ਤਟਿ ਗਿਰਿ ਰਾਜ ॥

rakat beej dhal saaj kai utare taT gir raaj ||

Raktavija, keeping his army in array, encamped at the base of sumeru.,

ਸ੍ਰਵਣਿ ਕੁਲਾਹਲ ਸੁਨਿ ਸਿਵਾ ਕਰਿਓ ਜੁਧ ਕੋ ਸਾਜ ॥੧੨੮॥

sravan kulaahal sun sivaa kario judh ko saaj ||128||

Hearing their tumult with her ears, the goddess prepared for war.128.,

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORATHA,

ਹੁਇ ਸਿੰਘਹਿ ਅਸਵਾਰ ਗਾਜ ਗਾਜ ਕੈ ਚੰਡਿਕਾ ॥

hui si(n)gheh asavaar gaaj gaaj kai cha(n)ddikaa ||

Riding on her lion, Chandika, shouting ludly,

ਚਲੀ ਪ੍ਰਬਲ ਅਸਿ ਧਾਰਿ ਰਕਤਿ ਬੀਜ ਕੇ ਬਧ ਨਮਿਤ ॥੧੨੯॥

chalee prabal as dhaar rakat beej ke badh namit ||129||

Marched holding her mightly sword in order to kill Raktvija.129.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਆਵਤ ਦੇਖ ਕੇ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੋ ਸ੍ਰੋਣਤਬਿੰਦ ਮਹਾ ਹਰਖਿਓ ਹੈ ॥

aavat dhekh ke cha(n)dd pracha(n)dd ko sronatabi(n)dh mahaa harakhio hai ||

Raktavija was very much pleased on seeing powerful Chandi coming.,

ਆਗੇ ਹ੍ਵੈ ਸਤ੍ਰੁ ਧਸੈ ਰਨ ਮਧਿ ਸੁ ਕ੍ਰੁਧ ਕੇ ਜੁਧਹਿ ਕੋ ਸਰਖਿਓ ਹੈ ॥

aage havai satr dhasai ran madh su krudh ke judheh ko sarakhio hai ||

He moved forward and penetrated into the forces of the enemy and in anger moved further for his demeanour.,

ਲੈ ਉਮਡਿਓ ਦਲੁ ਬਾਦਲੁ ਸੋ ਕਵਿ ਨੈ ਜਸੁ ਇਆ ਛਬਿ ਕੋ ਪਰਖਿਓ ਹੈ ॥

lai umaddio dhal baadhal so kav nai jas iaa chhab ko parakhio hai ||

He gushed forward with his army like clouds, the poet has imagined this comparison for his demeanour.,

ਤੀਰ ਚਲੈ ਇਮ ਬੀਰਨ ਕੇ ਬਹੁ ਮੇਘ ਮਨੋ ਬਲੁ ਕੈ ਬਰਖਿਓ ਹੈ ॥੧੩੦॥

teer chalai im beeran ke bahu megh mano bal kai barakhio hai ||130||

The arrows of the warriors move as though enormous clouds are raining heavily.130.,

ਬੀਰਨ ਕੇ ਕਰ ਤੇ ਛੁਟਿ ਤੀਰ ਸਰੀਰਨ ਚੀਰ ਕੇ ਪਾਰਿ ਪਰਾਨੇ ॥

beeran ke kar te chhuT teer sareeran cheer ke paar paraane ||

The arrows shot by hands of the warriors, piercing the bodies of the enemies, cross to the other side.,

ਤੋਰ ਸਰਾਸਨ ਫੋਰ ਕੈ ਕਉਚਨ ਮੀਨਨ ਕੇ ਰਿਪੁ ਜਿਉ ਥਹਰਾਨੇ ॥

tor saraasan for kai kauchan meenan ke rip jiau thaharaane ||

Leaving the bows and piercing the armours, these arrows stand fixed like cranes, the enemies of fish.,

ਘਾਉ ਲਗੇ ਤਨ ਚੰਡਿ ਅਨੇਕ ਸੁ ਸ੍ਰਉਣ ਚਲਿਓ ਬਹਿ ਕੈ ਸਰਤਾਨੇ ॥

ghaau lage tan cha(n)dd anek su sraun chalio beh kai sarataane ||

Many wounds were inficted on the body of Chandi, form which the blood flowed like a stream.,

ਮਾਨਹੁ ਫਾਰਿ ਪਹਾਰ ਹੂੰ ਕੋ ਸੁਤ ਤਛਕ ਕੇ ਨਿਕਸੇ ਕਰ ਬਾਨੇ ॥੧੩੧॥

maanahu faar pahaar hoo(n) ko sut tachhak ke nikase kar baane ||131||

It seemed that (instead of arrows), the snakes (sons of Takshak) have come out changing their garbs.131.,

ਬੀਰਨ ਕੇ ਕਰ ਤੇ ਛੁਟਿ ਤੀਰ ਸੁ ਚੰਡਿਕਾ ਸਿੰਘਨ ਜਿਉ ਭਭਕਾਰੀ ॥

beeran ke kar te chhuT teer su cha(n)ddikaa si(n)ghan jiau bhabhakaaree ||

When the arrows were shot by the hands of the warriors, Chadika roared like a lioness.,

ਲੈ ਕਰਿ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਗਹਿ ਚਕ੍ਰ ਛੁਰੀ ਅਉ ਕਟਾਰੀ ॥

lai kar baan kamaan kirapaan gadhaa geh chakr chhuree aau kaTaaree ||

She held arrows, bow, sword, mace disc, carver and dagger in her hands.,

ਕਾਟ ਕੈ ਦਾਮਨ ਛੇਦ ਕੈ ਭੇਦ ਕੈ ਸਿੰਧੁਰ ਕੀ ਕਰੀ ਭਿੰਨ ਅੰਬਾਰੀ ॥

kaaT kai dhaaman chhedh kai bhedh kai si(n)dhur kee karee bhi(n)n a(n)baaree ||

She destroyed the canopies, separated the palanquins from the elephants.,

ਮਾਨਹੁ ਆਗ ਲਗਾਇ ਹਨੂ ਗੜ ਲੰਕ ਅਵਾਸ ਕੀ ਡਾਰੀ ਅਟਾਰੀ ॥੧੩੨॥

maanahu aag lagai hanoo gaR la(n)k avaas kee ddaaree aTaaree ||132||

It seemed that Hanuman after setting Lanka on fire, has thrown down the loft of the palace of the citadel.132.,

ਤੋਰ ਕੈ ਮੋਰ ਕੈ ਦੈਤਨ ਕੇ ਮੁਖ ਘੋਰ ਕੇ ਚੰਡਿ ਮਹਾ ਅਸਿ ਲੀਨੋ ॥

tor kai mor kai dhaitan ke mukh ghor ke cha(n)dd mahaa as leeno ||

Chandi, taking her superb sword, twisted the faces of the demons with her blows.,

ਜੋਰ ਕੈ ਕੋਰ ਕੈ ਠੋਰ ਕੈ ਬੀਰ ਸੁ ਰਾਛਸ ਕੋ ਹਤਿ ਕੈ ਤਿਹ ਦੀਨੋ ॥

jor kai kor kai Thor kai beer su raachhas ko hat kai teh dheeno ||

She destroyed those demons, who had obstructed her advance with their strength, being arrayed in rows.,

ਖੋਰ ਕੈ ਤੋਰ ਕੈ ਬੋਰ ਕੈ ਦਾਨਵ ਲੈ ਤਿਨ ਕੇ ਕਰੇ ਹਾਡ ਚਬੀਨੋ ॥

khor kai tor kai bor kai dhaanav lai tin ke kare haadd chabeeno ||

Eroding the demons by creating fear, she ultimately crushed their bones.,

ਸ੍ਰਉਣ ਕੋ ਪਾਨ ਕਰਿਓ ਜਿਉ ਦਵਾ ਹਰਿ ਸਾਗਰ ਕੋ ਜਲ ਜਿਉ ਰਿਖਿ ਪੀਨੋ ॥੧੩੩॥

sraun ko paan kario jiau dhavaa har saagar ko jal jiau rikh peeno ||133||

She drank the blood as Krishna quaffed fire and the sage agastya drank the water of ocean.133.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਕਰੰ ਗਹਿ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਨ ਗਨੇ ਭਟ ਆਨੇ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd kuva(n)dd kara(n) geh judh kario na gane bhaT aane ||

Chandi began the war very swiftly holding the bow in her hand, she killed the unaccountable number of demons.

ਮਾਰਿ ਦਈ ਸਭ ਦੈਤ ਚਮੂੰ ਤਿਹ ਸ੍ਰਉਣਤ ਜੰਬੁਕ ਗ੍ਰਿਝ ਅਘਾਨੇ ॥

maar dhiee sabh dhait chamoo(n) teh sraunat ja(n)buk girajh aghaane ||

She killed all the army of the demon Raktavija and with their blood, the jackals and vultures satisfied their hunger.,

ਭਾਲ ਭਇਆਨਕ ਦੇਖਿ ਭਵਾਨੀ ਕੋ ਦਾਨਵ ਇਉ ਰਨ ਛਾਡਿ ਪਰਾਨੇ ॥

bhaal bhiaanak dhekh bhavaanee ko dhaanav iau ran chhaadd paraane ||

Seeing the dreadful face of the goddess, the demons ran away from the field like this.,

ਪਉਨ ਕੇ ਗਉਨ ਕੇ ਤੇਜ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਪੀਪਰ ਕੇ ਜਿਉ ਪਾਤ ਉਡਾਨੇ ॥੧੩੪॥

paun ke gaun ke tej prataap te peepar ke jiau paat uddaane ||134||

Just as with the blowing of swift and forceful wind, the leaves of the fig tree (peepal) fly away.134.,

ਆਹਵ ਮੈ ਖਿਝ ਕੈ ਬਰ ਚੰਡ ਕਰੰ ਧਰ ਕੈ ਹਰਿ ਪੈ ਅਰਿ ਮਾਰੇ ॥

aahav mai khijh kai bar cha(n)dd kara(n) dhar kai har pai ar maare ||

With great the mighty Chandika, holding the sword in her hand, destroyed the horses and the enemies.,

ਏਕਨ ਤੀਰਨ ਚਕ੍ਰ ਗਦਾ ਹਤਿ ਏਕਨ ਕੇ ਤਨ ਕੇਹਰਿ ਫਾਰੇ ॥

ekan teeran chakr gadhaa hat ekan ke tan kehar faare ||

Many were killed with arrows, disc and mace and the bodies of many were torn by the lion.,

ਹੈ ਦਲ ਗੈ ਦਲ ਪੈਦਲ ਘਾਇ ਕੈ ਮਾਰ ਰਥੀ ਬਿਰਥੀ ਕਰ ਡਾਰੇ ॥

hai dhal gai dhal paidhal ghai kai maar rathee birathee kar ddaare ||

She killed the forces on horses, elephants and on foot and wounding those on chariots hath rendered them without chariots.,

ਸਿੰਧੁਰ ਐਸੇ ਪਰੇ ਤਿਹ ਠਉਰ ਜਿਉ ਭੂਮ ਮੈ ਝੂਮਿ ਗਿਰੇ ਗਿਰ ਭਾਰੇ ॥੧੩੫॥

si(n)dhur aaise pare teh Thaur jiau bhoom mai jhoom gire gir bhaare ||135||

The elements lying on the ground at that place seem to have fallen like mountains during the earthquake.135.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਰਕਤ ਬੀਜ ਕੀ ਚਮੂੰ ਸਭ ਭਾਗੀ ਕਰਿ ਤਿਹ ਤ੍ਰਾਸ ॥

rakat beej kee chamoo(n) sabh bhaagee kar teh traas ||

All the army of Raktavija ran away in fear of the goddess.,

ਕਹਿਓ ਦੈਤ ਪੁਨਿ ਘੇਰ ਕੈ ਕਰੋ ਚੰਡਿ ਕੋ ਨਾਸ ॥੧੩੬॥

kahio dhait pun gher kai karo cha(n)dd ko naas ||136||

The demon brought them and said, “I shall destroy Chnadi.”136.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਕਾਨਨ ਮੈ ਸੁਨਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁ ਬੀਰ ਫਿਰੇ ਕਰ ਮੈ ਅਸਿ ਲੈ ਲੈ ॥

kaanan mai sun kai ieh baat su beer fire kar mai as lai lai ||

Hearing these words with ears, the warriors returned and holding their swords in their hands,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੋ ਜੁਧੁ ਕਰਿਓ ਬਲਿ ਕੈ ਅਤ ਹੀ ਮਨ ਕ੍ਰੁਧਤ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd so judh kario bal kai at hee man krudhat havai kai ||

And with great rage in their minds, with great force and swiftness, they began the war with the goddess.,

ਘਾਉ ਲਗੈ ਤਿਨ ਕੇ ਤਨ ਮੈ ਇਮ ਸ੍ਰਉਣ ਗਿਰਿਓ ਧਰਨੀ ਪਰੁ ਚੁਐ ਕੈ ॥

ghaau lagai tin ke tan mai im sraun girio dharanee par chuaai kai ||

The blood flowed out from their wounds and falls on the ground like the water in the cataract.,

ਆਗ ਲਗੇ ਜਿਮੁ ਕਾਨਨ ਮੈ ਤਨ ਤਿਉ ਰਹੀ ਬਾਨਨ ਕੀ ਧੁਨਿ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ॥੧੩੭॥

aag lage jim kaanan mai tan tiau rahee baanan kee dhun havai kai ||137||

The sound of the arrows appears like the cracking sound produced by the fire burning the needs.137.,

ਆਇਸ ਪਾਇ ਕੈ ਦਾਨਵ ਕੋ ਦਲ ਚੰਡਿ ਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਆਇ ਅਰਿਓ ਹੈ ॥

aais pai kai dhaanav ko dhal cha(n)dd ke saamuhe aai ario hai ||

Hearing the command of Raktavija the army of the demons came and resisted before the goddess.,

ਢਾਰ ਅਉ ਸਾਗ ਕ੍ਰਿਪਾਨਨਿ ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਬਰ ਬੀਰਨ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

ddaar aau saag kirapaanan lai kar mai bar beeran judh kario hai ||

The warriors began to wage war holding their shields, swords and daggers in their hands.,

ਫੇਰ ਫਿਰੇ ਨਹਿ ਆਹਵ ਤੇ ਮਨ ਮਹਿ ਤਿਹ ਧੀਰਜ ਗਾਢੋ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

fer fire neh aahav te man meh teh dheeraj gaaddo dhario hai ||

They did not hesitate to come and have plucked up their hearts firmly.,

ਰੋਕ ਲਈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਚੰਡਿ ਸੁ ਭਾਨ ਮਨੋ ਪਰਬੇਖ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥੧੩੮॥

rok liee chahoo(n) or te cha(n)dd su bhaan mano parabekh pario hai ||138||

They withheld Chandi from all the four sides like the sun encircled by clouds from all directions.138.,

ਕੋਪ ਕੈ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਮਹਾ ਬਲ ਕੈ ਬਲਵੰਡ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥

kop kai cha(n)dd pracha(n)dd kuva(n)dd mahaa bal kai balava(n)dd sa(n)bhaario ||

The powerful Chandi, in great rage, hath caught hold of her mighty bow with great force.,

ਦਾਮਿਨਿ ਜਿਉ ਘਨ ਸੇ ਦਲ ਪੈਠਿ ਕੈ ਕੈ ਪੁਰਜੇ ਪੁਰਜੇ ਦਲੁ ਮਾਰਿਓ ॥

dhaamin jiau ghan se dhal paiTh kai kai puraje puraje dhal maario ||

Penetrating like lightning amongst the clouds-like enemy, she hath cut asunder the army of demons.,

ਬਾਨਨਿ ਸਾਥ ਬਿਦਾਰ ਦਏ ਅਰਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਵਿ ਭਾਉ ਬਿਚਾਰਿਓ ॥

baanan saath bidhaar dhe ar taa chhab ko kav bhaau bichaario ||

She hath destroyed the enemy with her arrows, the poet hath imagined it in this manner:

ਸੂਰਜ ਕੀ ਕਿਰਨੇ ਸਰਮਾਸਹਿ ਰੇਨ ਅਨੇਕ ਤਹਾ ਕਰਿ ਡਾਰਿਓ ॥੧੩੯॥

sooraj kee kirane saramaaseh ren anek tahaa kar ddaario ||139||

It seems that the arrows are moving like the radiant rays of the sun and the bits of the flesh of the demons are flying here and there like dust.139.,

ਚੰਡਿ ਚਮੂੰ ਬਹੁ ਦੈਤਨ ਕੀ ਹਤਿ ਫੇਰਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਸੰਭਾਰਿਓ ॥

cha(n)dd chamoo(n) bahu dhaitan kee hat fer pracha(n)dd kuva(n)dd sa(n)bhaario ||

After killing the enormous army of the demons, Chandi hath swiftly held up her bow.,

ਬਾਨਨ ਸੋ ਦਲ ਫੋਰ ਦਇਓ ਬਲ ਕੈ ਬਰ ਸਿੰਘ ਮਹਾ ਭਭਕਾਰਿਓ ॥

baanan so dhal for dhio bal kai bar si(n)gh mahaa bhabhakaario ||

She hath torn the forces with her arrows and the mighty lion hath also roared loudly.,

ਮਾਰ ਦਏ ਸਿਰਦਾਰ ਬਡੇ ਧਰਿ ਸ੍ਰਉਣ ਬਹਾਇ ਬਡੋ ਰਨ ਪਾਰਿਓ ॥

maar dhe siradhaar badde dhar sraun bahai baddo ran paario ||

Many chieftains have been killed and the blood is flowing on the ground in this great war.,

ਏਕ ਕੇ ਸੀਸ ਦਇਓ ਧਨੁ ਯੌ ਜਨੁ ਕੋਪ ਕੈ ਗਾਜ ਨੇ ਮੰਡਪ ਮਾਰਿਓ ॥੧੪੦॥

ek ke sees dhio dhan yau jan kop kai gaaj ne ma(n)ddap maario ||140||

The head of one demon hath been kicked by the bow thrown away like the lightning desecrating a palace.140.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਚੰਡਿ ਚਮੂੰ ਸਭ ਦੈਤ ਕੀ ਐਸੇ ਦਈ ਸੰਘਾਰਿ ॥

cha(n)dd chamoo(n) sabh dhait kee aaise dhiee sa(n)ghaar ||

Chandi destroyed al the army of the demons in this way,

ਪਉਨ ਪੂਤ ਜਿਉ ਲੰਕ ਕੋ ਡਾਰਿਓ ਬਾਗ ਉਖਾਰਿ ॥੧੪੧॥

paun poot jiau la(n)k ko ddaario baag ukhaar ||141||

Just as Hanuman, the son of wind-god, uprooted the garden of Lanka.141.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਗਾਜ ਕੈ ਚੰਡਿ ਮਹਾਬਲਿ ਮੇਘ ਸੀ ਬੂੰਦਨ ਜਿਉ ਅਰਿ ਪੈ ਸਰ ਡਾਰੇ ॥

gaaj kai cha(n)dd mahaabal megh see boo(n)dhan jiau ar pai sar ddaare ||

Very powerful Chandi, thundering like clouds, hath showered her arrows on the enemy like rain-drops.,

ਦਾਮਿਨਿ ਸੋ ਖਗ ਲੈ ਕਰਿ ਮੈ ਬਹੁ ਬੀਰ ਅਧੰ ਧਰ ਕੈ ਧਰਿ ਮਾਰੇ ॥

dhaamin so khag lai kar mai bahu beer adha(n) dhar kai dhar maare ||

Taking the lightning-like sword in her hand, she hath cut into halves the trunks of the warriors and thrown them on the ground.,

ਘਾਇਲ ਘੂਮ ਪਰੇ ਤਿਹ ਇਉ ਉਪਮਾ ਮਨ ਮੈ ਕਵਿ ਯੌ ਅਨੁਸਾਰੇ ॥

ghail ghoom pare teh iau upamaa man mai kav yau anusaare ||

The wounded revolve and like this according to the imagination of the poet.,

ਸ੍ਰਉਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਮਨੋ ਸਰਤਾ ਤਿਹ ਮਧਿ ਧਸੀ ਕਰਿ ਲੋਥ ਕਰਾਰੇ ॥੧੪੨॥

sraun pravaeh mano sarataa teh madh dhasee kar loth karaare ||142||

Within the flowing stream of blood are drowned the corpses formulating the banks (of the stream).142.,

ਐਸੇ ਪਰੇ ਧਰਨੀ ਪਰ ਬੀਰ ਸੁ ਕੈ ਕੈ ਦੁਖੰਡ ਜੁ ਚੰਡਿਹਿ ਡਾਰੇ ॥

aaise pare dharanee par beer su kai kai dhukha(n)dd ju cha(n)ddeh ddaare ||

In this way, the warriors cut into halves by Chandi, are lying on the ground.,

ਲੋਥਨ ਉਪਰ ਲੋਥ ਗਿਰੀ ਬਹਿ ਸ੍ਰਉਣ ਚਲਿਓ ਜਨੁ ਕੋਟ ਪਨਾਰੇ ॥

lothan upar loth giree beh sraun chalio jan koT panaare ||

The corpse hath fallen on the corpses and the blood is flowing enormously as if millions of spouts are feeding the flow.,

ਲੈ ਕਰਿ ਬਿਯਾਲ ਸੋ ਬਿਯਾਲ ਬਜਾਵਤ ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਵਿ ਯੌ ਮਨਿ ਧਾਰੇ ॥

lai kar biyaal so biyaal bajaavat so upamaa kav yau man dhaare ||

The elephants are bumped against the elephants and the poet imagines it like this,

ਮਾਨੋ ਮਹਾ ਪ੍ਰਲਏ ਬਹੇ ਪਉਨ ਸੋ ਆਪਸਿ ਮੈ ਭਿਰ ਹੈ ਗਿਰਿ ਭਾਰੇ ॥੧੪੩॥

maano mahaa prale bahe paun so aapas mai bhir hai gir bhaare ||143||

That with blowing of the wind each other.143.,

ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਅਸਿ ਦਾਰੁਨ ਕਾਮ ਕਰੇ ਰਨ ਮੈ ਅਰਿ ਸੋ ਅਰਿਣੀ ਹੈ ॥

lai kar mai as dhaarun kaam kare ran mai ar so arinee hai ||

Holding her terrible sword in her hand, Chandi hath begun her function with powerful movement in the battlefield.,

ਸੂਰ ਹਨੇ ਬਲਿ ਕੈ ਬਲੁਵਾਨ ਸੁ ਸ੍ਰਉਨ ਚਲਿਓ ਬਹਿ ਬੈਤਰਨੀ ਹੈ ॥

soor hane bal kai baluvaan su sraun chalio beh baitaranee hai ||

With great force she hath killed many warriors and their flowing blood seems like Vaitarni stream.,

ਬਾਹ ਕਟੀ ਅਧ ਬੀਚ ਤੇ ਸੁੰਡ ਸੀ ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਵਿ ਨੇ ਬਰਨੀ ਹੈ ॥

baeh kaTee adh beech te su(n)dd see so upamaa kav ne baranee hai ||

The arm like the trunk of the elephant hath been cut in the middle and the poet hath depicted it like this,

ਆਪਸਿ ਮੈ ਲਰ ਕੈ ਸੁ ਮਨੋ ਗਿਰਿ ਤੇ ਗਿਰੀ ਸਰਪ ਕੀ ਦੁਇ ਘਰਨੀ ਹੈ ॥੧੪੪॥

aapas mai lar kai su mano gir te giree sarap kee dhui gharanee hai ||144||

That fighting with each other two she-serpents hath dropped doen.144.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਸਕਲ ਪ੍ਰਬਲ ਦਲ ਦੈਤ ਕੋ ਚੰਡੀ ਦਇਓ ਭਜਾਇ ॥

sakal prabal dhal dhait ko cha(n)ddee dhio bhajai ||

Chandi hath caused all the mighty army of the demons to run away.,

ਪਾਪ ਤਾਪ ਹਰਿ ਜਾਪ ਤੇ ਜੈਸੇ ਜਾਤ ਪਰਾਇ ॥੧੪੫॥

paap taap har jaap te jaise jaat parai ||145||

Just as with the remembrance of the Name of the Loard, the sins and sufferings are removed.145.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਭਾਨੁ ਤੇ ਜਿਉ ਤਮ ਪਉਨ ਤੇ ਜਿਉ ਘਨੁ ਮੋਰ ਤੇ ਜਿਉ ਫਨਿ ਤਿਉ ਸੁਕਚਾਨੇ ॥

bhaan te jiau tam paun te jiau ghan mor te jiau fan tiau sukachaane ||

The demons were frightened from the goddess like the darkness from sun, like the clouds from the wind and the snake from the peacock.,

ਸੂਰ ਤੇ ਕਾਤੁਰੁ ਕੂਰ ਤੇ ਚਾਤੁਰੁ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਾਤੁਰ ਏਣਿ ਡਰਾਨੇ ॥

soor te kaatur koor te chaatur si(n)gh te saatur en ddaraane ||

Just like the cowards from the heroes, falsehood from the truth and the deer from the lion become fearful immediately.,

ਸੂਮ ਤੇ ਜਿਉ ਜਸੁ ਬਿਓਗ ਤੇ ਜਿਉ ਰਸੁ ਪੂਤ ਕਪੂਤ ਤੇ ਜਿਉ ਬੰਸੁ ਹਾਨੇ ॥

soom te jiau jas biog te jiau ras poot kapoot te jiau ba(n)s haane ||

Just as the praise from the miser, bliss from separation and the family from a bad son are destroyed.,

ਧਰਮ ਜਿਉ ਕ੍ਰੁਧ ਤੇ ਭਰਮ ਸੁਬੁਧ ਤੇ ਚੰਡ ਕੇ ਜੁਧ ਤੇ ਦੈਤ ਪਰਾਨੇ ॥੧੪੬॥

dharam jiau krudh te bharam subudh te cha(n)dd ke judh te dhait paraane ||146||

Just as the Dharma is destroyed with anger and intellect with illusion, similarly the war and in great anger ran forward.,

ਫੇਰ ਫਿਰੈ ਸਭ ਜੁਧ ਕੇ ਕਾਰਨ ਲੈ ਕਰਵਾਨ ਕ੍ਰੁਧ ਹੁਇ ਧਾਏ ॥

fer firai sabh judh ke kaaran lai karavaan krudh hui dhaae ||

The demons returned again for war and in great anger ran forward.,

ਏਕ ਲੈ ਬਾਨ ਕਮਾਨਨ ਤਾਨ ਕੈ ਤੂਰਨ ਤੇਜ ਤੁਰੰਗ ਤੁਰਾਏ ॥

ek lai baan kamaanan taan kai tooran tej tura(n)g turaae ||

Some of them run their swift horses pulling their bows fitted with arrows.,

ਧੂਰਿ ਉਡੀ ਖੁਰ ਪੂਰਨ ਤੇ ਪਥ ਊਰਧ ਹੁਇ ਰਵਿ ਮੰਡਲ ਛਾਏ ॥

dhoor uddee khur pooran te path uooradh hui rav ma(n)ddal chhaae ||

The dust which hath been created by horses’ hooves and hath gone upwards, hath covered the sun’s sphere.,

ਮਾਨਹੁ ਫੇਰ ਰਚੇ ਬਿਧਿ ਲੋਕ ਧਰਾ ਖਟ ਆਠ ਅਕਾਸ ਬਨਾਏ ॥੧੪੭॥

maanahu fer rache bidh lok dharaa khaT aaTh akaas banaae ||147||

It seemed that Brahma hath created the fourteen worlds agin with six nether-words and eight skies (because the sphere of dust hath become the eighth sky).147.,

ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਲੈ ਬਾਨਨਿ ਦੈਤਨ ਕੇ ਤਨ ਤੂਲਿ ਜਿਉ ਤੂੰਬੇ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd kuva(n)dd lai baanan dhaitan ke tan tool jiau too(n)be ||

Chandi, taking her terrific bow, hath carded like cotton the bodies of the demons with her arrows.,

ਮਾਰ ਗਇੰਦ ਦਏ ਕਰਵਾਰ ਲੈ ਦਾਨਵ ਮਾਨ ਗਇਓ ਉਡ ਪੂੰਬੇ ॥

maar gi(n)dh dhe karavaar lai dhaanav maan gio udd poo(n)be ||

She hath killed the elephants with her sword, because of which the pride of the demons hath flown away like the flakes of akk-plant.,

ਬੀਰਨ ਕੇ ਸਿਰ ਕੀ ਸਿਤ ਪਾਗ ਚਲੀ ਬਹਿ ਸ੍ਰੋਨਤ ਊਪਰ ਖੂੰਬੇ ॥

beeran ke sir kee sit paag chalee beh sronat uoopar khoo(n)be ||

The white turbans of the heads of warriors flowed in the blood-stream.,

ਮਾਨਹੁ ਸਾਰਸੁਤੀ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਮੈ ਸੂਰਨ ਕੇ ਜਸ ਕੈ ਉਠੇ ਬੂੰਬੇ ॥੧੪੮॥

maanahu saarasutee ke pravaeh mai sooran ke jas kai uThe boo(n)be ||148||

It seemed that the current of Saraswati, the bubbles of heroes’ praises are flowing.148.,

ਦੇਤਨ ਸਾਥ ਗਦਾ ਗਹਿ ਹਾਥਿ ਸੁ ਕ੍ਰੁਧ ਹ੍ਵੈ ਜੁਧੁ ਨਿਸੰਗ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

dhetan saath gadhaa geh haath su krudh havai judh nisa(n)g kario hai ||

The goddess, taking her mace in her hand, waged a ferocious war against the demons, in great anger.,

ਪਾਨਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਲਏ ਬਲਵਾਨ ਸੁ ਮਾਰ ਤਬੈ ਦਲ ਛਾਰ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

paan kirapaan le balavaan su maar tabai dhal chhaar kario hai ||

Holding her sword in her hand, she mighty Chandika killed and reduced the army of demons to dust.,

ਪਾਗ ਸਮੇਤ ਗਿਰਿਓ ਸਿਰ ਏਕ ਕੋ ਭਾਉ ਇਹੇ ਕਬਿ ਤਾ ਕੋ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

paag samet girio sir ek ko bhaau ihe kab taa ko dhario hai ||

Seeing one head falling with turban, the poet imagined,

ਪੂਰਨਿ ਪੁੰਨ ਪਏ ਨਭ ਤੇ ਸੁ ਮਨੋ ਭੁਅ ਟੂਟ ਨਛਤ੍ਰ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥੧੪੯॥

pooran pu(n)n pe nabh te su mano bhua TooT nachhatr pario hai ||149||

That with the end of the of virtuous actions, a star hath fallen down of earth from the sky.149.,

ਬਾਰਿਦ ਬਾਰਨ ਜਿਉ ਨਿਰਵਾਰਿ ਮਹਾ ਬਲ ਧਾਰਿ ਤਬੇ ਇਹ ਕੀਆ ॥

baaridh baaran jiau niravaar mahaa bal dhaar tabe ieh keeaa ||

Then the goddess, with her great strength, throwing the big elephants far away like clouds.,

ਪਾਨਿ ਲੈ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਕੋ ਤਾਨਿ ਸੰਘਾਰ ਸਨੇਹ ਤੇ ਸ੍ਰਉਨਤ ਪੀਆ ॥

paan lai baan kamaan ko taan sa(n)ghaar saneh te sraunat peeaa ||

Holding the arrows in her hand she pulled the bow destroying the demons and drank the blood with great interest.,

ਏਕ ਗਏ ਕੁਮਲਾਇ ਪਰਾਇ ਕੈ ਏਕਨ ਕੋ ਧਰਕਿਓ ਤਨਿ ਹੀਆ ॥

ek ge kumalai parai kai ekan ko dharakio tan heeaa ||

Seeing this and shriveling, some of the demons, being perturbed, have run away, with great heart-beat.,

ਚੰਡ ਕੇ ਬਾਨ ਕਿਧੋ ਕਰ ਭਾਨਹਿ ਦੇਖਿ ਕੈ ਦੈਤ ਗਈ ਦੁਤਿ ਦੀਆ ॥੧੫੦॥

cha(n)dd ke baan kidho kar bhaaneh dhekh kai dhait giee dhut dheeaa ||150||

Are the arrow of Chadi like the rays of the sun?, seeing which the light of the demon-lamp hath become dim.150.,

ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਅਸਿ ਕੋਪ ਭਈ ਅਤਿ ਧਾਰ ਮਹਾ ਬਲ ਕੋ ਰਨ ਪਾਰਿਓ ॥

lai kar mai as kop bhiee at dhaar mahaa bal ko ran paario ||

Holding her sword in her hand, she grew furious and with great force, waged a terrible war.,

ਦਉਰ ਕੈ ਠਉਰ ਹਤੇ ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਏਕ ਗਇੰਦ੍ਰ ਬਡੋ ਰਨਿ ਮਾਰਿਓ ॥

dhaur kai Thaur hate bahu dhaanav ek gi(n)dhr baddo ran maario ||

Moving swiftly from her place, she killed many demons and destroyed a very big elephant in the battlefield.,

ਕਉਤਕਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਰਨ ਪੇਖਿ ਤਬੈ ਕਬਿ ਇਉ ਮਨ ਮਧਿ ਬਿਚਾਰਿਓ ॥

kautak taa chhab ko ran pekh tabai kab iau man madh bichaario ||

Seeing that elegant in the battlefield, the poet imagines,

ਸਾਗਰ ਬਾਧਨ ਕੇ ਸਮਏ ਨਲ ਮਾਨੋ ਪਹਾਰ ਉਖਾਰ ਕੇ ਡਾਰਿਓ ॥੧੫੧॥

saagar baadhan ke same nal maano pahaar ukhaar ke ddaario ||151||

That in order to construct the bridge on the sea, Nal and Neel have thrown the mountain after uprooting it. 151.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਮਾਰ ਜਬੈ ਸੈਨਾ ਲਈ ਤਬੈ ਦੈਤ ਇਹ ਕੀਨ ॥

maar jabai sainaa liee tabai dhait ieh keen ||

When his army was killed by Chandi, Raktavija did this:,

ਸਸਤ੍ਰ ਧਾਰ ਕਰਿ ਚੰਡਿ ਕੇ ਬਧਿਬੇ ਕੋ ਮਨ ਦੀਨ ॥੧੫੨॥

sasatr dhaar kar cha(n)dd ke badhibe ko man dheen ||152||

He equipped himself with his weapons and thought of killing the goddess in his mind.152.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਬਾਹਨਿ ਸਿੰਘ ਭਇਆਨਕ ਰੂਪ ਲਖਿਓ ਸਭ ਦੈਤ ਮਹਾ ਡਰ ਪਾਇਓ ॥

baahan si(n)gh bhiaanak roop lakhio sabh dhait mahaa ddar paio ||

Seeing the dreadful form of Chandi (whose vehicle is the lion). All the demons were filled with awe.,

ਸੰਖ ਲੀਏ ਕਰਿ ਚਕ੍ਰ ਅਉ ਬਕ੍ਰ ਸਰਾਸਨ ਪਤ੍ਰ ਬਚਿਤ੍ਰ ਬਨਾਇਓ ॥

sa(n)kh le'ee kar chakr aau bakr saraasan patr bachitr banaio ||

She manifested herself in queer form, holding the conch, disc and bow in her hand.,

ਧਾਇ ਭੁਜਾ ਬਲ ਆਪਨ ਹ੍ਵੈ ਹਮ ਸੋ ਤਿਨ ਯੌ ਅਤਿ ਜੁਧੁ ਮਚਾਇਓ ॥

dhai bhujaa bal aapan havai ham so tin yau at judh machaio ||

Rasktavija moved forward and knowing his superb strength, he challenged the goddess for a fight.,

ਕ੍ਰੋਧ ਕੈ ਸ੍ਰਉਣਤ ਬਿੰਦ ਕਹੈ ਰਨਿ ਇਆਹੀ ਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਨਾਮ ਕਹਾਇਓ ॥੧੫੩॥

krodh kai sraunat bi(n)dh kahai ran iaahee te cha(n)ddikaa naam kahaio ||153||

And said, “Thou has named thyself as Chandika come forward to fight with me.”153.,

ਮਾਰਿ ਲਇਓ ਦਲਿ ਅਉਰ ਭਜਿਓ ਤਬ ਕੋਪ ਕੇ ਆਪਨ ਹੀ ਸੁ ਭਿਰਿਓ ਹੈ ॥

maar lio dhal aaur bhajio tab kop ke aapan hee su bhirio hai ||

When the army of Raktavija was was destroyed or ran away, then in great fury, he himself came forward to fight.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਸੋ ਜੁਧੁ ਕਰਿਓ ਅਸਿ ਹਾਥਿ ਛੁਟਿਓ ਮਨ ਨਾਹਿ ਗਿਰਿਓ ਹੈ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd so judh kario as haath chhuTio man naeh girio hai ||

He fought a very fierce battle with Chandika and (while fighting) his sword fell down from his hand, but he did not lose heart.,

ਲੈ ਕੇ ਕੁਵੰਡ ਕਰੰ ਬਲ ਧਾਰ ਕੈ ਸ੍ਰੋਨ ਸਮੂਹ ਮੈ ਐਸੇ ਤਰਿਓ ਹੈ ॥

lai ke kuva(n)dd kara(n) bal dhaar kai sron samooh mai aaise tario hai ||

Taking the bow in hand and recouping his strength, he is swimming in the ocean of blood like this,

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਮਥਿਓ ਮਾਨੋ ਮੇਰ ਕੋ ਮਧਿ ਧਰਿਓ ਸੁ ਫਿਰਿਓ ਹੈ ॥੧੫੪॥

dhev adhev samu(n)dhr mathio maano mer ko madh dhario su firio hai ||154||

As though he wass the Sumeru mountain like the one used at the time of churning of ocean by the gods and demons.154.,

ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਜੁਧ ਕੇ ਦੈਤ ਬਲੀ ਨਦ ਸ੍ਰੋਨ ਕੋ ਤੈਰ ਕੇ ਪਾਰ ਪਧਾਰਿਓ ॥

krudh kai judh ke dhait balee nadh sron ko tair ke paar padhaario ||

The powerful demon waged the war with great anger and swam over and crossed the ocean of blood.,

ਲੈ ਕਰਵਾਰ ਅਉ ਢਾਰ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਸਿੰਘ ਕੋ ਦਉਰ ਕੈ ਜਾਇ ਹਕਾਰਿਓ ॥

lai karavaar aau ddaar sa(n)bhaar kai si(n)gh ko dhaur kai jai hakaario ||

Holding his sword and controlling his shield, he ran forward and challenged the lion.,

ਆਵਤ ਪੇਖ ਕੈ ਚੰਡਿ ਕੁਵੰਡ ਤੇ ਬਾਨ ਲਗਿਓ ਤਨ ਮੂਰਛ ਪਾਰਿਓ ॥

aavat pekh kai cha(n)dd kuva(n)dd te baan lagio tan moorachh paario ||

Seeing his coming, Chandi shot an arrow from her bow, which caused the demon to become unconscious and fall down.,

ਰਾਮ ਕੇ ਭ੍ਰਾਤਨ ਜਿਉ ਹਨੂਮਾਨ ਕੋ ਸੈਲ ਸਮੇਤ ਧਰਾ ਪਰ ਡਾਰਿਓ ॥੧੫੫॥

raam ke bhraatan jiau hanoomaan ko sail samet dharaa par ddaario ||155||

It seemed that the brother of Rama (Bharat) had caused Hanuman to fall down with he mountain.155.,

ਫੇਰ ਉਠਿਓ ਕਰਿ ਲੈ ਕਰਵਾਰ ਕੋ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸਿਉ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

fer uThio kar lai karavaar ko cha(n)dd pracha(n)dd siau judh kario hai ||

The demon got up again and holding the sword in his hand he waged the war with powerful Chandi.,

ਘਾਇਲ ਕੈ ਤਨ ਕੇਹਰ ਤੇ ਬਹਿ ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਧਰਾਨਿ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥

ghail kai tan kehar te beh sraun samooh dharaan pario hai ||

He wounded the lion, whose blood flowed enormously and fell upon the earth.,

ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਨੇ ਬਰਨੀ ਮਨ ਕੀ ਹਰਨੀ ਤਿਹ ਨਾਉ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

so upamaa kab ne baranee man kee haranee teh naau dhario hai ||

The poet hath described this scence in a very attractive manner.,

ਗੇਰੂ ਨਗੰ ਪਰ ਕੈ ਬਰਖਾ ਧਰਨੀ ਪਰਿ ਮਾਨਹੁ ਰੰਗ ਢਰਿਓ ਹੈ ॥੧੫੬॥

geroo naga(n) par kai barakhaa dharanee par maanahu ra(n)g ddario hai ||156||

According to him, the colour of the ochre-mountain is melting and falling on earth in the rainy season.156.,

ਸ੍ਰੋਣਤ ਬਿੰਦੁ ਸੋ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੁ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਰਨ ਮਧ ਰੁਹੇਲੀ ॥

sronat bi(n)dh so cha(n)dd pracha(n)dd su judh kario ran madh ruhelee ||

Filled with rage, Chandika waged a fierce war with Raktavija in the battlefield.,

ਪੈ ਦਲ ਮੈ ਦਲ ਮੀਜ ਦਇਓ ਤਿਲ ਤੇ ਜਿਮੁ ਤੇਲ ਨਿਕਾਰਤ ਤੇਲੀ ॥

pai dhal mai dhal meej dhio til te jim tel nikaarat telee ||

She pressed the army of the demons in an instant, just as the oilman presses the oil from the sesame seed.,

ਸ੍ਰੋਉਣ ਪਰਿਓ ਧਰਨੀ ਪਰ ਚ੍ਵੈ ਰੰਗਰੇਜ ਕੀ ਰੇਨੀ ਜਿਉ ਫੂਟ ਕੈ ਫੈਲੀ ॥

sroaun pario dharanee par chavai ra(n)garej kee renee jiau fooT kai failee ||

The blood is dripping on the earth just as the dyer’s colour-vessel cracks and the colour spreads.,

ਘਾਉ ਲਸੈ ਤਨ ਦੈਤ ਕੇ ਯੌ ਜਨੁ ਦੀਪਕ ਮਧਿ ਫਨੂਸ ਕੀ ਥੈਲੀ ॥੧੫੭॥

ghaau lasai tan dhait ke yau jan dheepak madh fanoos kee thailee ||157||

The wounds of the demons glitter like the lamps in the containers.157.,

ਸ੍ਰਉਣਤ ਬਿੰਦ ਕੋ ਸ੍ਰਉਣ ਪਰਿਓ ਧਰਿ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਅਨੇਕ ਭਏ ਹੈ ॥

sraunat bi(n)dh ko sraun pario dhar sraunat bi(n)dh anek bhe hai ||

Wherever the blood of Raktavija fell, many Raktavijas rose up there.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੁਵੰਡਿ ਸੰਭਾਰਿ ਕੇ ਬਾਨਨ ਸਾਥਿ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਹੈ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd kuva(n)dd sa(n)bhaar ke baanan saath sa(n)ghaar dhe hai ||

Chandi caught hold of her ferocious bow and killed all of them with her arrows.,

ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਸਮਾਇ ਗਏ ਬਹੁਰੋ ਸੁ ਭਏ ਹਤਿ ਫੇਰਿ ਲਏ ਹੈ ॥

sraun samooh samai ge bahuro su bhe hat fer le hai ||

Through all the new born Raktavijas were killed, still more Raktavijas rose up, Chandi killed all of them.

ਬਾਰਿਦ ਧਾਰ ਪਰੈ ਧਰਨੀ ਮਾਨੋ ਬਿੰਬਰ ਹ੍ਵੈ ਮਿਟ ਕੈ ਜੁ ਗਏ ਹੈ ॥੧੫੮॥

baaridh dhaar parai dharanee maano bi(n)bar havai miT kai ju ge hai ||158||

They all die and are reborn like bubbles produced by rain and then immediately becoming extinct.158.,

ਜੇਤਕ ਸ੍ਰਉਨ ਕੀ ਬੂੰਦ ਗਿਰੈ ਰਨਿ ਤੇਤਕ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਹ੍ਵੈ ਆਈ ॥

jetak sraun kee boo(n)dh girai ran tetak sraunat bi(n)dh havai aaiee ||

As many drops of blood of Raktavija fall on the ground, so many Raktavijas come into being.,

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰਿ ਹਕਾਰ ਕੈ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਕੇ ਸਾਮੁਹਿ ਧਾਈ ॥

maar hee maar pukaar hakaar kai cha(n)dd pracha(n)dd ke saamuh dhaiee ||

Shouting loudly “kill her, kill her”, those demons run before Chandi.,

ਪੇਖਿ ਕੈ ਕੌਤੁਕ ਤਾ ਛਿਨ ਮੈ ਕਵਿ ਨੇ ਮਨ ਮੈ ਉਪਮਾ ਠਹਰਾਈ ॥

pekh kai kauatuk taa chhin mai kav ne man mai upamaa Thaharaiee ||

Seeing this scene at that very moment, the poet imagined this comparison,

ਮਾਨਹੁ ਸੀਸ ਮਹਲ ਕੇ ਬੀਚ ਸੁ ਮੂਰਤਿ ਏਕ ਅਨੇਕ ਕੀ ਝਾਈ ॥੧੫੯॥

maanahu sees mahal ke beech su moorat ek anek kee jhaiee ||159||

That in the glass-palace only one figure multiplies itself and appears like this.159.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਅਨੇਕ ਉਠੇ ਰਨਿ ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਜੁਧ ਕੋ ਫੇਰ ਜੁਟੈ ਹੈ ॥

sraunat bi(n)dh anek uThe ran krudh kai judh ko fer juTai hai ||

Many Raktavijas rise and in fury, wage the war.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਕਮਾਨ ਤੇ ਬਾਨ ਸੁ ਭਾਨੁ ਕੀ ਅੰਸ ਸਮਾਨ ਛੁਟੈ ਹੈ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd kamaan te baan su bhaan kee a(n)s samaan chhuTai hai ||

The arrows are shot from the ferocious bow of Chandi like the rays of the sun.,

ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰ ਦਏ ਸੁ ਭਏ ਫਿਰਿ ਲੈ ਮੁੰਗਰਾ ਜਿਮੁ ਧਾਨ ਕੁਟੈ ਹੈ ॥

maar bidhaar dhe su bhe fir lai mu(n)garaa jim dhaan kuTai hai ||

Chandi killed and destroyed them, but they rose up again, the goddess continued killing them like the paddy thrashed by the wooden pestle.

ਚੰਡ ਦਏ ਸਿਰ ਖੰਡ ਜੁਦੇ ਕਰਿ ਬਿਲਨ ਤੇ ਜਨ ਬਿਲ ਤੁਟੈ ਹੈ ॥੧੬੦॥

cha(n)dd dhe sir kha(n)dd judhe kar bilan te jan bil tuTai hai ||160||

Chandi hath separated their heads with her double-edged sword just as the fruit of marmelos breaks away from the tree.160.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਅਨੇਕ ਭਏ ਅਸਿ ਲੈ ਕਰਿ ਚੰਡਿ ਸੁ ਐਸੇ ਉਠੇ ਹੈ ॥

sraunat bi(n)dh anek bhe as lai kar cha(n)dd su aaise uThe hai ||

Many Raktavijas rising up, with swords in their hands, moved towards Chandi like this. Such demons rising from the drops of blood in great numbers, shower the arrows like rain.,

ਬੂੰਦਨ ਤੇ ਉਠਿ ਕੈ ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਬਾਨਨ ਬਾਰਿਦ ਜਾਨੁ ਵੁਠੇ ਹੈ ॥

boo(n)dhan te uTh kai bahu dhaanav baanan baaridh jaan vuThe hai ||

Such demons rising from the drops of blood in great numbers, shower the arrows like rain.,

ਫੇਰਿ ਕੁਵੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਬਾਨ ਪ੍ਰਹਾਰ ਸੰਘਾਰ ਸੁਟੇ ਹੈ ॥

fer kuva(n)dd pracha(n)dd sa(n)bhaar kai baan prahaar sa(n)ghaar suTe hai ||

Chandi again took her ferocious bow in her hand shooting volley of arrows killed all of them.,

ਐਸੇ ਉਠੇ ਫਿਰਿ ਸ੍ਰਉਨ ਤੇ ਦੈਤ ਸੁ ਮਾਨਹੁ ਸੀਤ ਤੇ ਰੋਮ ਉਠੇ ਹੈ ॥੧੬੧॥

aaise uThe fir sraun te dhait su maanahu seet te rom uThe hai ||161||

The demons rise from the blood like the hair rising in cold season.161.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਭਏ ਇਕਠੇ ਬਰ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੇ ਘੇਰਿ ਲਇਓ ਹੈ ॥

sraunat bi(n)dh bhe ikaThe bar cha(n)dd pracha(n)dd ke gher lio hai ||

Many Raktavijas have gathered together and with force and swiftness, they have besieged Chandi.,

ਚੰਡਿ ਅਉ ਸਿੰਘ ਦੁਹੂੰ ਮਿਲ ਕੈ ਸਬ ਦੈਤਨ ਕੋ ਦਲ ਮਾਰ ਦਇਓ ਹੈ ॥

cha(n)dd aau si(n)gh dhuhoo(n) mil kai sab dhaitan ko dhal maar dhio hai ||

Both the goddess and the lion together have killed all these forces of demons.,

ਫੇਰਿ ਉਠੇ ਧੁਨਿ ਕੇ ਕਰਿ ਕੈ ਸੁਨਿ ਕੈ ਮੁਨਿ ਕੋ ਛੁਟਿ ਧਿਆਨੁ ਗਇਓ ਹੈ ॥

fer uThe dhun ke kar kai sun kai mun ko chhuT dhiaan gio hai ||

The demons rose up again and produced such a loud voice which broke the contemplation of the sages.,

ਭੂਲ ਗਏ ਸੁਰ ਕੇ ਅਸਵਾਨ ਗੁਮਾਨ ਨ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਗਇਓ ਹੈ ॥੧੬੨॥

bhool ge sur ke asavaan gumaan na sraunat bi(n)dh gio hai ||162||

All the efforts of goddess were lost, but the pride of Raktavija was not decreased.162.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਰਕਤਬੀਜ ਸੋ ਚੰਡਿਕਾ ਇਉ ਕੀਨੋ ਬਰ ਜੁਧੁ ॥

rakatabeej so cha(n)ddikaa iau keeno bar judh ||

In this way, Chandika foutht with raktavija,

ਅਗਨਤ ਭਏ ਦਾਨਵ ਤਬੈ ਕਛੁ ਨ ਬਸਾਇਓ ਕ੍ਰੁਧ ॥੧੬੩॥

aganat bhe dhaanav tabai kachh na basaio krudh ||163||

The demons became innumerable and the ire of the goddess was fruitless. 163.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਪੇਖਿ ਦਸੋ ਦਿਸ ਤੇ ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਚੀ ਅਖੀਆ ॥

pekh dhaso dhis te bahu dhaanav cha(n)dd pracha(n)dd tachee akheeaa ||

The eyes of powerful Chandi became red with rage on seeing many demons on all the ten directions.,

ਤਬ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਜੁ ਕਾਟ ਦਏ ਅਰਿ ਫੂਲ ਗੁਲਾਬ ਕੀ ਜਿਉ ਪਖੀਆ ॥

tab lai ke kirapaan ju kaaT dhe ar fool gulaab kee jiau pakheeaa ||

She chopped with her sword all the enemies like the petals of roses.,

ਸ੍ਰਉਨ ਕੀ ਛੀਟ ਪਰੀ ਤਨ ਚੰਡਿ ਕੇ ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਵਿ ਨੇ ਲਖੀਆ ॥

sraun kee chheeT paree tan cha(n)dd ke so upamaa kav ne lakheeaa ||

One drop of blood fell on the body of the goddess, the poet hath imagined its comparison in this way,

ਜਨੁ ਕੰਚਨ ਮੰਦਿਰ ਮੈ ਜਰੀਆ ਜਰਿ ਲਾਲ ਮਨੀ ਜੁ ਬਨਾ ਰਖੀਆ ॥੧੬੪॥

jan ka(n)chan ma(n)dhir mai jareeaa jar laal manee ju banaa rakheeaa ||164||

In the temple of gold, the jeweler has got studded the red jewel in decoration.164.,

ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਬਹੁ ਚੰਡਿ ਨੇ ਏਤੋ ਕਰਿਓ ਮਧੁ ਸੋ ਅਬਿਨਾਸੀ ॥

krudh kai judh kario bahu cha(n)dd ne eto kario madh so abinaasee ||

With anger, Chandi fought a longg war, the like of which had earlier been foutht by Vishnu with the demons Madhu.,

ਦੈਤਨ ਕੇ ਬਧ ਕਾਰਨ ਕੋ ਨਿਜ ਭਾਲ ਤੇ ਜੁਆਲ ਕੀ ਲਾਟ ਨਿਕਾਸੀ ॥

dhaitan ke badh kaaran ko nij bhaal te juaal kee laaT nikaasee ||

In order to destroy the demons, the goddess hath drawn forth the flame of fire from her forehead.,

ਕਾਲੀ ਪ੍ਰਤਛ ਭਈ ਤਿਹ ਤੇ ਰਨਿ ਫੈਲ ਰਹੀ ਭਯ ਭੀਰੁ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ ॥

kaalee pratachh bhiee teh te ran fail rahee bhay bheer prabhaa see ||

From that flame, kali manifested herself and her glory spread like fear amongst cowards.,

ਮਾਨਹੁ ਸ੍ਰਿੰਗ ਸੁਮੇਰ ਕੋ ਫੋਰਿ ਕੈ ਧਾਰ ਪਰੀ ਧਰਿ ਪੈ ਜਮੁਨਾ ਸੀ ॥੧੬੫॥

maanahu sira(n)g sumer ko for kai dhaar paree dhar pai jamunaa see ||165||

It seemed that breaking the peak of Sumeru, the of Yamuna hath fallen down .165.,

ਮੇਰੁ ਹਲਿਓ ਦਹਲਿਓ ਸੁਰਲੋਕੁ ਦਸੋ ਦਿਸ ਭੂਧਰ ਭਾਜਤ ਭਾਰੀ ॥

mer halio dhahalio suralok dhaso dhis bhoodhar bhaajat bhaaree ||

The Sumeru shook and the heaven was terrified and the big mountains began to move speedily in all the ten directions.,

ਚਾਲਿ ਪਰਿਓ ਤਿਹ ਚਉਦਹਿ ਲੋਕ ਮੈ ਬ੍ਰਹਮ ਭਇਓ ਮਨ ਮੈ ਭ੍ਰਮ ਭਾਰੀ ॥

chaal pario teh chaudheh lok mai braham bhio man mai bhram bhaaree ||

In all the fourteen worlds there was great commotion and a great illusion was created in the mind of Brahma.,

ਧਿਆਨ ਰਹਿਓ ਨ ਜਟੀ ਸੁ ਫਟੀ ਧਰਿ ਯੌ ਬਲਿ ਕੈ ਰਨ ਮੈ ਕਿਲਕਾਰੀ ॥

dhiaan rahio na jaTee su faTee dhar yau bal kai ran mai kilakaaree ||

The meditative state of Shiva was broken and the earth burst when with great force Kali shouted loudly.,

ਦੈਤਨ ਕੇ ਬਧਿ ਕਾਰਨ ਕੋ ਕਰਿ ਕਾਲ ਸੀ ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਸੰਭਾਰੀ ॥੧੬੬॥

dhaitan ke badh kaaran ko kar kaal see kaalee kirapaan sa(n)bhaaree ||166||

In order to kill the demons, Kali hath taken the deathlike sword in her hand.166.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਚੰਡੀ ਕਾਲੀ ਦੁਹੂੰ ਮਿਲਿ ਕੀਨੋ ਇਹੈ ਬਿਚਾਰ ॥

cha(n)ddee kaalee dhuhoo(n) mil keeno ihai bichaar ||

Chandi and Kali both together took this decision,

ਹਉ ਹਨਿ ਹੋ ਤੂ ਸ੍ਰਉਨ ਪੀ ਅਰਿ ਦਲਿ ਡਾਰਹਿ ਮਾਰਿ ॥੧੬੭॥

hau han ho too sraun pee ar dhal ddaareh maar ||167||

“I shall kill the demons and thou drinkest their blood, in this way we shall kill all the enemies.”167.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਕਾਲੀ ਅਉ ਕੇਹਰਿ ਸੰਗਿ ਲੈ ਚੰਡਿ ਸੁ ਘੇਰੇ ਸਬੈ ਬਨ ਜੈਸੇ ਦਵਾ ਪੈ ॥

kaalee aau kehar sa(n)g lai cha(n)dd su ghere sabai ban jaise dhavaa pai ||

Taking Kali and the lion with her, Chandi besieged all the Raktavijas like the forest by the fire.,

ਚੰਡਿ ਕੇ ਬਾਨਨ ਤੇਜ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇ ਦੈਤ ਜਰੈ ਜੈਸੇ ਈਟ ਅਵਾ ਪੈ ॥

cha(n)dd ke baanan tej prabhaav te dhait jarai jaise ieeT avaa pai ||

With the power of the arrows of Chandi, the demons were burnt like bricks in the kiln.,

ਕਾਲਿਕਾ ਸ੍ਰਉਨ ਪੀਓ ਤਿਨ ਕੋ ਕਵਿ ਨੇ ਮਨ ਮੈ ਲੀਯੋ ਭਾਉ ਭਵਾ ਪੈ ॥

kaalikaa sraun peeo tin ko kav ne man mai leeyo bhaau bhavaa pai ||

Kali drank their blood and the poet hath created this image regarding Kali.,

ਮਾਨਹੁ ਸਿੰਧੁ ਕੇ ਨੀਰ ਸਬੈ ਮਿਲਿ ਧਾਇ ਕੈ ਜਾਇ ਪਰੋ ਹੈ ਤਵਾ ਪੈ ॥੧੬੮॥

maanahu si(n)dh ke neer sabai mil dhai kai jai paro hai tavaa pai ||168||

She accomplished the feat like the grand mythological opening in which the water of all the oceans merges.168.,

ਚੰਡਿ ਹਨੇ ਅਰੁ ਕਾਲਿਕਾ ਕੋਪ ਕੈ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦਨ ਸੋ ਇਹ ਕੀਨੋ ॥

cha(n)dd hane ar kaalikaa kop kai sraunat bi(n)dhan so ieh keeno ||

The demons were killed by Chnadi and Kali in great rage treated the Raktavijas in this way,

ਖਗ ਸੰਭਾਰ ਹਕਾਰ ਤਬੈ ਕਿਲਕਾਰ ਬਿਦਾਰ ਸਭੈ ਦਲੁ ਦੀਨੋ ॥

khag sa(n)bhaar hakaar tabai kilakaar bidhaar sabhai dhal dheeno ||

She held her sword and challenging the demons and shouting loudly, she destroyed all the army.,

ਆਮਿਖ ਸ੍ਰੋਨ ਅਚਿਓ ਬਹੁ ਕਾਲਿਕਾ ਤਾ ਛਬਿ ਮੈ ਕਵਿ ਇਉ ਮਨਿ ਚੀਨੋ ॥

aamikh sron achio bahu kaalikaa taa chhab mai kav iau man cheeno ||

Kali ate and drank enormous quantity of flesh and blood, the poet hath depicted her glory like this:,

ਮਾਨੋ ਛੁਧਾਤਰੁ ਹੁਇ ਕੈ ਮਨੁਛ ਸੁ ਸਾਲਨ ਲਾਸਹਿ ਸੋ ਬਹੁ ਪੀਨੋ ॥੧੬੯॥

maano chhudhaatar hui kai manuchh su saalan laaseh so bahu peeno ||169||

As though afflicted with hunger, the human being hath eaten the salted curry and drank the soup abundantly.169.,

ਜੁਧ ਰਕਤ੍ਰ ਬੀਜ ਕਰਿਯੋ ਧਰਨੀ ਪਰ ਸੋ ਸੁਰ ਦੇਖਤ ਸਾਰੇ ॥

judh rakatr beej kariyo dharanee par so sur dhekhat saare ||

The war that Raktavija waged on the earth, it was seen by all the gods.,

ਜੇਤਕ ਸ੍ਰੌਨ ਕੀ ਬੂੰਦ ਗਿਰੈ ਉਠਿ ਤੇਤਕ ਰੂਪ ਅਨੇਕਹਿ ਧਾਰੇ ॥

jetak srauan kee boo(n)dh girai uTh tetak roop anekeh dhaare ||

As many drops of blood fall, so many demons manifest and come forward.,

ਜੁਗਨਿ ਆਨਿ ਫਿਰੀ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਸੀਸ ਜਟਾ ਕਰਿ ਖਪਰ ਭਾਰੇ ॥

jugan aan firee chahoo(n) or te sees jaTaa kar khapar bhaare ||

The vamps have reached from all sides, they have matted locks on their heads and bowls in their hands.

ਸ੍ਰੋਨਤ ਬੂੰਦ ਪਰੈ ਅਚਵੈ ਸਭ ਖਗ ਲੈ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੰਘਾਰੇ ॥੧੭੦॥

sronat boo(n)dh parai achavai sabh khag lai cha(n)dd pracha(n)dd sa(n)ghaare ||170||

They drink that drop of blood which falls in their bowls and taking the sword Chandi goes on killing very swiftly.170.,

ਕਾਲੀ ਅਉ ਚੰਡਿ ਕੁਵੰਡ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਦੈਤ ਸੋ ਜੁਧ ਨਿਸੰਗ ਸਜਿਓ ਹੈ ॥

kaalee aau cha(n)dd kuva(n)dd sa(n)bhaar kai dhait so judh nisa(n)g sajio hai ||

Kali and Chandi, holding the bow, have begun the war unhesitatingly with the demons.,

ਮਾਰ ਮਹਾ ਰਨ ਮਧ ਭਈ ਪਹਰੇਕ ਲਉ ਸਾਰ ਸੋ ਸਾਰ ਬਜਿਓ ਹੈ ॥

maar mahaa ran madh bhiee paharek lau saar so saar bajio hai ||

There was great killing in the battlefield, for one watch of the day, the steel rattled with the steel.

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਗਿਰਿਓ ਧਰਨੀ ਪਰ ਇਉ ਅਸਿ ਸੋ ਅਰਿ ਸੀਸ ਭਜਿਓ ਹੈ ॥

sraunat bi(n)dh girio dharanee par iau as so ar sees bhajio hai ||

Raktavija hath fallen on the ground and in this way the head of the enemy hath broken.,

ਮਾਨੋ ਅਤੀਤ ਕਰਿਯੋ ਚਿਤ ਕੇ ਧਨਵੰਤ ਸਭੈ ਨਿਜ ਮਾਲ ਤਜਿਓ ਹੈ ॥੧੭੧॥

maano ateet kariyo chit ke dhanava(n)t sabhai nij maal tajio hai ||171||

It seemed that the rich person hath detached himself from the riches and hath forsaken all his wealth. 171.,

ਸੋਰਠਾ ॥

soraThaa ||

SORATHA,

ਚੰਡੀ ਦਇਓ ਬਿਦਾਰ ਸ੍ਰਉਨ ਪਾਨ ਕਾਲੀ ਕਰਿਓ ॥

cha(n)ddee dhio bidhaar sraun paan kaalee kario ||

Chandi hath destroyed (the demons) and Kali hath drunk their blood.,

ਛਿਨ ਮੈ ਡਾਰਿਓ ਮਾਰ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਦਾਨਵ ਮਹਾ ॥੧੭੨॥

chhin mai ddaario maar sraunat bi(n)dh dhaanav mahaa ||172||

In this way, both of them together , have killed the chief demon Raktavija in an instant.172.,

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਸ੍ਰੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਰਕਤ ਬੀਜ ਬਧਹਿ ਨਾਮ ਪੰਚਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੫॥

eit sree maaraka(n)dde puraane sree cha(n)ddee charitr ukat bilaas rakat beej badheh naam pa(n)chamo dhiaai samaapatam sat subham sat ||5||

End of the fifth Chapter entitled ‘Killing of Raktavija’ in SRI CHANDI CHARITRA UKATI BILAS of Markandeya Purana.5.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਤੁਛ ਬਚੇ ਭਜ ਕੈ ਰਨ ਤਿਆਗ ਕੈ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਪੈ ਜਾਇ ਪੁਕਾਰੇ ॥

tuchh bache bhaj kai ran tiaag kai su(n)bh nisu(n)bh pai jai pukaare ||

A small number of demons were saved by running away, they went to Sumbh and Nisumbh and requested him:

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬੀਜ ਹਨਿਓ ਦੁਹ ਨੇ ਮਿਲਿ ਅਉਰ ਮਹਾ ਭਟ ਮਾਰ ਬਿਦਾਰੇ ॥

sraunat beej hanio dhuh ne mil aaur mahaa bhaT maar bidhaare ||

“Both of them together have killed Raktavija and also have killed and destroyed many others.”,

ਇਉ ਸੁਨਿ ਕੈ ਉਨਿ ਕੇ ਮੁਖ ਤੇ ਤਬ ਬੋਲਿ ਉਠਿਓ ਕਰਿ ਖਗ ਸੰਭਾਰੇ ॥

eiau sun kai un ke mukh te tab bol uThio kar khag sa(n)bhaare ||

Hearing these words form their mouth, the king Sumbh spoke thus,

ਇਉ ਹਨਿ ਹੋ ਬਰ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਅਜਾ ਬਨ ਮੈ ਜਿਮ ਸਿੰਘ ਪਛਾਰੇ ॥੧੭੩॥

eiau han ho bar cha(n)dd pracha(n)dd ajaa ban mai jim si(n)gh pachhaare ||173||

“I shall kill the fierce Chandi thus going in front of her just as the lion knocks down a goat in the forest.173.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਸਕਲ ਕਟਕ ਕੇ ਭਟਨ ਕੋ ਦਇਓ ਜੁਧ ਕੋ ਸਾਜ ॥

sakal kaTak ke bhaTan ko dhio judh ko saaj ||

He gave the material of war to all the warriors.,

ਸਸਤ੍ਰ ਪਹਰ ਕੈ ਇਉ ਕਹਿਓ ਹਨਿਹੋ ਚੰਡਹਿ ਆਜ ॥੧੭੪॥

sasatr pahar kai iau kahio haniho cha(n)ddeh aaj ||174||

He himself wore his arms and armour and said this:” I shall kill Chandi to-day.”174.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਕੋਪ ਕੈ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਚਢੇ ਧੁਨਿ ਦੁੰਦਭਿ ਕੀ ਦਸਹੂੰ ਦਿਸ ਧਾਈ ॥

kop kai su(n)bh nisu(n)bh chadde dhun dhu(n)dhabh kee dhasahoo(n) dhis dhaiee ||

In great rage, both Sumbh and Nisumbh marched forward for war, the trumpets sounded in all the ten directions.

ਪਾਇਕ ਅਗ੍ਰ ਭਏ ਮਧਿ ਬਾਜ ਰਥੀ ਰਥ ਸਾਜ ਕੈ ਪਾਤਿ ਬਨਾਈ ॥

paik agr bhe madh baaj rathee rath saaj kai paat banaiee ||

In front there were warriors on foot, in the middle the warriors on horses and behind them, the charioteers have arranged the chariots in rows.,

ਮਾਤੇ ਮਤੰਗ ਕੇ ਪੁੰਜਨ ਊਪਰਿ ਸੁੰਦਰ ਤੁੰਗ ਧੁਜਾ ਫਹਰਾਈ ॥

maate mata(n)g ke pu(n)jan uoopar su(n)dhar tu(n)g dhujaa faharaiee ||

On the palanquins of the intoxicated elephants, beautiful and lofty banners are flying.,

ਸਕ੍ਰ ਸੋ ਜੁਧ ਕੇ ਹੇਤ ਮਨੋ ਧਰਿ ਛਾਡਿ ਸਪਛ ਉਡੇ ਗਿਰਰਾਈ ॥੧੭੫॥

sakr so judh ke het mano dhar chhaadd sapachh udde giraraiee ||175||

It seems that in order to wage w war with Indra, the large winged mountain are flying from the earth.175.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਬਨਾਇ ਦਲੁ ਘੇਰਿ ਲਇਓ ਗਿਰਰਾਜ ॥

su(n)bh nisu(n)bh banai dhal gher lio giraraaj ||

Gathering their forces Sumbh and Nisumbh have besieged the mountain.,

ਕਵਚ ਅੰਗ ਕਸਿ ਕੋਪ ਕਰਿ ਉਠੇ ਸਿੰਘ ਜਿਉ ਗਾਜ ॥੧੭੬॥

kavach a(n)g kas kop kar uThe si(n)gh jiau gaaj ||176||

On their bodies they have tightened their armour and in rage they are roaring like lions.176.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਸੁ ਬੀਰ ਬਲੀ ਮਨਿ ਕੋਪ ਭਰੇ ਰਨ ਭੂਮਹਿ ਆਏ ॥

su(n)bh nisu(n)bh su beer balee man kop bhare ran bhoomeh aae ||

The mighty demons Sumbh and Nisumbh, filled with rage, have entered the battlefield.,

ਦੇਖਨ ਮੈ ਸੁਭ ਅੰਗ ਉਤੰਗ ਤੁਰਾ ਕਰਿ ਤੇਜ ਧਰਾ ਪਰ ਧਾਏ ॥

dhekhan mai subh a(n)g uta(n)g turaa kar tej dharaa par dhaae ||

They, whose limas are winsome and lofty, they are driving their swift horses on the earth.,

ਧੂਰ ਉਡੀ ਤਬ ਤਾ ਛਿਨ ਮੈ ਤਿਹ ਕੇ ਕਨਕਾ ਪਗ ਸੋ ਲਪਟਾਏ ॥

dhoor uddee tab taa chhin mai teh ke kanakaa pag so lapaTaae ||

The dust rose at that time, whose particles are embracing their feet.,

ਠਉਰ ਅਡੀਠ ਕੇ ਜੈ ਕਰਬੇ ਕਹਿ ਤੇਜਿ ਮਨੋ ਮਨ ਸੀਖਨ ਆਏ ॥੧੭੭॥

Thaur addeeTh ke jai karabe keh tej mano man seekhan aae ||177||

It seems that in order to conquer the invisible place, the mind in the form of particles hath come to learn about swiftness from the hooves.177.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਚੰਡਿ ਕਾਲਿਕਾ ਸ੍ਰਵਨ ਮੈ ਤਨਿਕ ਭਨਕ ਸੁਨਿ ਲੀਨ ॥

cha(n)dd kaalikaa sravan mai tanik bhanak sun leen ||

Chandi and Kali both heard slight rumour with their ears.,

ਉਤਰਿ ਸ੍ਰਿੰਗ ਗਿਰ ਰਾਜ ਤੇ ਮਹਾ ਕੁਲਾਹਲਿ ਕੀਨ ॥੧੭੮॥

autar sira(n)g gir raaj te mahaa kulaahal keen ||178||

They came down from the top of Sumeru and raised a great furore.178.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਆਵਤ ਦੇਖਿ ਕੈ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਕੋ ਕੋਪ ਕਰਿਓ ਮਨ ਮੈ ਅਤਿ ਦਾਨੋ ॥

aavat dhekh kai cha(n)dd pracha(n)dd ko kop kario man mai at dhaano ||

Seeing the powerful Chandika coming towards him, the demon-king Sumbh became very furious.,

ਨਾਸ ਕਰੋ ਇਹ ਕੋ ਛਿਨ ਮੈ ਕਰਿ ਬਾਨ ਸੰਭਾਰ ਬਡੋ ਧਨੁ ਤਾਨੋ ॥

naas karo ieh ko chhin mai kar baan sa(n)bhaar baddo dhan taano ||

He wanted to kill her in and instant, therefore he fitted the arrow in the bow and pulled itt.,

ਕਾਲੀ ਕੇ ਬਕ੍ਰ ਬਿਲੋਕਨ ਤੇ ਸੁ ਉਠਿਓ ਮਨ ਮੈ ਭ੍ਰਮ ਜਿਉ ਜਮ ਜਾਨੋ ॥

kaalee ke bakr bilokan te su uThio man mai bhram jiau jam jaano ||

Seeing the face of Kali, misapprehension was created in his mind, the face of Kali seemed to him as the face of Yama.,

ਬਾਨ ਸਮੂਹ ਚਲਾਇ ਦਏ ਕਿਲਕਾਰ ਉਠਿਓ ਜੁ ਪ੍ਰਲੈ ਘਨ ਮਾਨੋ ॥੧੭੯॥

baan samooh chalai dhe kilakaar uThio ju pralai ghan maano ||179||

Still he shot all his arrows and thundered like the coulds of doomsday.179.,

ਬੈਰਨ ਕੇ ਘਨ ਸੇ ਦਲ ਪੈਠਿ ਲਇਓ ਕਰਿ ਮੈ ਧਨੁ ਸਾਇਕੁ ਐਸੇ ॥

bairan ke ghan se dhal paiTh lio kar mai dhan saik aaise ||

Entering the clouds-like army of the enemies, Chandi caughts hold of his bows and arrows in her hand.,

ਸਿਆਮ ਪਹਾਰ ਸੇ ਦੈਤ ਹਨੇ ਤਮ ਜੈਸੇ ਹਰੇ ਰਵਿ ਕੀ ਕਿਰਨੈ ਸੇ ॥

siaam pahaar se dhait hane tam jaise hare rav kee kiranai se ||

She killed the black mountains like demons, just as the sun-rays destroy the darkness.,

ਭਾਜ ਗਈ ਧੁਜਨੀ ਡਰਿ ਕੈ ਕਬਿ ਕੋਊ ਕਹੈ ਤਿਹ ਕੀ ਛਬਿ ਕੈਸੇ ॥

bhaaj giee dhujanee ddar kai kab kouoo kahai teh kee chhab kaise ||

The army ran away out of fear, which hath been imagined by the poet like this:,

ਭੀਮ ਕੋ ਸ੍ਰਉਨ ਭਰਿਓ ਮੁਖ ਦੇਖਿ ਕੈ ਛਾਡਿ ਚਲੇ ਰਨ ਕਉਰਉ ਜੈਸੇ ॥੧੮੦॥

bheem ko sraun bhario mukh dhekh kai chhaadd chale ran kaurau jaise ||180||

As though seeing the mouth of Bhim filled with blood, Kaurvas have run away from the battlefield.180.,

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT,

ਆਗਿਆ ਪਾਇ ਸੁੰਭ ਕੀ ਸੁ ਮਹਾਬੀਰ ਧੀਰ ਜੋਧੇ ਆਏ ਚੰਡਿ ਉਪਰ ਸੁ ਕ੍ਰੋਧ ਕੈ ਬਨੀ ਠਨੀ ॥

aagiaa pai su(n)bh kee su mahaabeer dheer jodhe aae cha(n)dd upar su krodh kai banee Thanee ||

On receiving orders from king Sumbh, the warriors of great strength and composure, marched towards Chandi in great rage.,

ਚੰਡਿਕਾ ਲੈ ਬਾਨ ਅਉ ਕਮਾਨ ਕਾਲੀ ਕਿਰਪਾਨ ਛਿਨ ਮਧਿ ਕੈ ਕੈ ਬਲ ਸੁੰਭ ਕੀ ਹਨੀ ਅਨੀ ॥

cha(n)ddikaa lai baan aau kamaan kaalee kirapaan chhin madh kai kai bal su(n)bh kee hanee anee ||

Chandika taking her bow and arrow and Kali her sword, with great force destroyed the army in an instant.,

ਡਰਤ ਜਿ ਖੇਤ ਮਹਾ ਪ੍ਰੇਤ ਕੀਨੇ ਬਾਨਨ ਸੋ ਬਿਚਲ ਬਿਥਰ ਐਸੇ ਭਾਜਗੀ ਅਨੀ ਕਿਨੀ ॥

ddarat j khet mahaa pret keene baanan so bichal bithar aaise bhaajagee anee kinee ||

Many left the battlefield out of fear, many of them became corpses with arrows, routed from its place the army hath fled helter skelter like this:

ਜੈਸੇ ਬਾਰੂਥਲ ਮੈ ਸਬੂਹ ਬਹੇ ਪਉਨ ਹੂੰ ਕੇ ਧੂਰ ਉਡਿ ਚਲੇ ਹੁਇ ਕੇ ਕੋਟਿਕ ਕਨੀ ਕਨੀ ॥੧੮੧॥

jaise baaroothal mai sabooh bahe paun hoo(n) ke dhoor udd chale hui ke koTik kanee kanee ||181||

Just as in the desert, millions of the particles of dust, fly away before the violent wind.181.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਖਗ ਲੈ ਕਾਲੀ ਅਉ ਚੰਡੀ ਕੁਵੰਡਿ ਬਿਲੋਕ ਕੈ ਦਾਨਵ ਇਉ ਦਬਟੇ ਹੈ ॥

khag lai kaalee aau cha(n)ddee kuva(n)dd bilok kai dhaanav iau dhabaTe hai ||

Kali, taking the double-edged sword and Chandi her bow, have threatened the forces of the enemy like this:,

ਕੇਤਕ ਚਾਬ ਗਈ ਮੁਖਿ ਕਾਲਿਕਾ ਕੇਤਿਨ ਕੇ ਸਿਰ ਚੰਡਿ ਕਟੇ ਹੈ ॥

ketak chaab giee mukh kaalikaa ketin ke sir cha(n)dd kaTe hai ||

Many have been chewed by Kali with her mouth, and many have been beheaded by Chandi.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਸਿੰਧੁ ਭਇਓ ਧਰ ਮੈ ਰਨ ਛਾਡ ਗਏ ਇਕ ਦੈਤ ਫਟੇ ਹੈ ॥

sraunat si(n)dh bhio dhar mai ran chhaadd ge ik dhait faTe hai ||

A sea of blood hath appeared on the earth, many warriors have left the battlefield and many are lying wounded.

ਸੁੰਭ ਪੈ ਜਾਇ ਕਹੀ ਤਿਨ ਇਉ ਬਹੁ ਬੀਰ ਮਹਾ ਤਿਹ ਠਉਰ ਲਟੇ ਹੈ ॥੧੮੨॥

su(n)bh pai jai kahee tin iau bahu beer mahaa teh Thaur laTe hai ||182||

Those who have fled, they have told Sumbh like this: “Many heroes are lying (dead in that place.”182.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਦੇਖਿ ਭਇਆਨਕ ਜੁਧ ਕੋ ਕੀਨੋ ਬਿਸਨੁ ਬਿਚਾਰ ॥

dhekh bhiaanak judh ko keeno bisan bichaar ||

Seeing such a violent war, Vishnu thought,

ਸਕਤਿ ਸਹਾਇਤ ਕੇ ਨਮਿਤ ਭੇਜੀ ਰਨਹਿ ਮੰਝਾਰ ॥੧੮੩॥

sakat sahait ke namit bhejee raneh ma(n)jhaar ||183||

And sent the powers for the help of the goddess in the battlefield.183.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਆਇਸ ਪਾਇ ਸਭੈ ਸਕਤੀ ਚਲਿ ਕੈ ਤਹਾ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪੈ ਆਈ ॥

aais pai sabhai sakatee chal kai tahaa cha(n)dd pracha(n)dd pai aaiee ||

As commanded by Vishnu, the powers of all the gods came for help for powerful Chandi.,

ਦੇਵੀ ਕਹਿਓ ਤਿਨ ਕੋ ਕਰ ਆਦਰੁ ਆਈ ਭਲੇ ਜਨੁ ਬੋਲਿ ਪਠਾਈ ॥

dhevee kahio tin ko kar aadhar aaiee bhale jan bol paThaiee ||

The goddess, in reverence, said to them: “Welcome, you have come as though I have called you.”,

ਤਾ ਛਬਿ ਕੀ ਉਪਮਾ ਅਤਿ ਹੀ ਕਵਿ ਨੇ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਲਖਿ ਪਾਈ ॥

taa chhab kee upamaa at hee kav ne apane man mai lakh paiee ||

The poet hath imagined well in his mind the glory of that occasion.,

ਮਾਨਹੁ ਸਾਵਨ ਮਾਸ ਨਦੀ ਚਲਿ ਕੈ ਜਲ ਰਾਸਿ ਮੈ ਆਨਿ ਸਮਾਈ ॥੧੮੪॥

maanahu saavan maas nadhee chal kai jal raas mai aan samaiee ||184||

It seemed that the stream of Sawan (the rainy month) hath come and merged in the sea.184.,

ਦੇਖਿ ਮਹਾ ਦਲ ਦੇਵਨ ਕੋ ਬਰ ਬੀਰ ਸੁ ਸਾਮੁਹੇ ਜੁਧ ਕੋ ਧਾਏ ॥

dhekh mahaa dhal dhevan ko bar beer su saamuhe judh ko dhaae ||

Seeing the great many of the demons, the warriors of the powers of gods went in front of them for war.,

ਬਾਨਨਿ ਸਾਥਿ ਹਨੇ ਬਲੁ ਕੈ ਰਨ ਮੈ ਬਹੁ ਆਵਤ ਬੀਰ ਗਿਰਾਏ ॥

baanan saath hane bal kai ran mai bahu aavat beer giraae ||

With great force killed many with their arrows and caused the confronting warriors to lie dead in the battlefield.,

ਦਾੜਨ ਸਾਥਿ ਚਬਾਇ ਗਈ ਕਲਿ ਅਉਰ ਗਹੈ ਚਹੂੰ ਓਰਿ ਬਗਾਏ ॥

dhaaRan saath chabai giee kal aaur gahai chahoo(n) or bagaae ||

Kali chewed many with her molars, and had thrown asunder many of them in all the four directions.,

ਰਾਵਨ ਸੋ ਰਿਸ ਕੈ ਰਨ ਮੈ ਪਤਿ ਭਾਲਕ ਜਿਉ ਗਿਰਰਾਜ ਚਲਾਏ ॥੧੮੫॥

raavan so ris kai ran mai pat bhaalak jiau giraraaj chalaae ||185||

It seemed that while fighting with Ravana, in great fury, Jamwant had picked up and destroyed the great mountains.185.,

ਫੇਰ ਲੈ ਪਾਨਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਦੈਤਨ ਸੋ ਬਹੁ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

fer lai paan kirapaan sa(n)bhaar kai dhaitan so bahu judh kario hai ||

Then taking the sword in her hand, Kali hath waged a ferocious war with the demons.,

ਮਾਰ ਬਿਦਾਰ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਬਹੁ ਭੂਮਿ ਪਰੇ ਭਟ ਸ੍ਰਉਨ ਝਰਿਓ ਹੈ ॥

maar bidhaar sa(n)ghaar dhe bahu bhoom pare bhaT sraun jhario hai ||

She hath destroyed many, who are lying dead on the earth and the blood is oozing out of the corpses.,

ਗੂਦ ਬਹਿਓ ਅਰਿ ਸੀਸਨ ਤੇ ਕਵਿ ਨੇ ਤਿਹ ਕੋ ਇਹ ਭਾਉ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

goodh bahio ar seesan te kav ne teh ko ieh bhaau dhario hai ||

The marrow, which is flowing from the heads of the enemies, the poet hath thought about it in this way:,

ਮਾਨੋ ਪਹਾਰ ਕੇ ਸ੍ਰਿੰਗਹੁ ਤੇ ਧਰਨੀ ਪਰ ਆਨਿ ਤੁਸਾਰ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥੧੮੬॥

maano pahaar ke sira(n)gahu te dharanee par aan tusaar pario hai ||186||

In seemed that slipping down from the peak of the mountain, the snow hath fallen on the earth.186.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਭਾਗ ਗਈ ਧੁਜਨੀ ਸਭੈ ਰਹਿਓ ਨ ਕਛੂ ਉਪਾਉ ॥

bhaag giee dhujanee sabhai rahio na kachhoo upaau ||

When no other remedy was left, all the forces of the demons fled away.,

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭਹਿ ਸੋ ਕਹਿਓ ਦਲ ਲੈ ਤੁਮ ਹੂੰ ਜਾਉ ॥੧੮੭॥

su(n)bh nisu(n)bheh so kahio dhal lai tum hoo(n) jaau ||187||

At that time Sumbh said to Nisumbh: “Take the army and go to fight.”187.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਮਾਨ ਕੈ ਸੁੰਭ ਕੋ ਬੋਲ ਨਿਸੁੰਭੁ ਚਲਿਓ ਦਲ ਸਾਜਿ ਮਹਾ ਬਲਿ ਐਸੇ ॥

maan kai su(n)bh ko bol nisu(n)bh chalio dhal saaj mahaa bal aaise ||

Obeying the orders of Sumbh, the mighty Nisumbh hath arrayed and moved forward like this:,

ਭਾਰਥ ਜਿਉ ਰਨ ਮੈ ਰਿਸਿ ਪਾਰਥਿ ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਕਰਨੈ ਸੇ ॥

bhaarath jiau ran mai ris paarath krudh kai judh kario karanai se ||

Just as in the war of Mahabharata, Arjuna, filled with anger had fought with Karan.,

ਚੰਡਿ ਕੇ ਬਾਨ ਲਗੇ ਬਹੁ ਦੈਤ ਕਉ ਫੋਰਿ ਕੈ ਪਾਰ ਭਏ ਤਨ ਕੈਸੇ ॥

cha(n)dd ke baan lage bahu dhait kau for kai paar bhe tan kaise ||

The arrows of Chandi struck the demon in great number, which pierced and crossed the body, how?,

ਸਾਵਨ ਮਾਸ ਕ੍ਰਿਸਾਨ ਕੇ ਖੇਤਿ ਉਗੇ ਮਨੋ ਧਾਨ ਕੇ ਅੰਕੁਰ ਜੈਸੇ ॥੧੮੮॥

saavan maas kirasaan ke khet uge mano dhaan ke a(n)kur jaise ||188||

Just as the young shoots of paddy in the field of a farmer in the rainy month of Sawan.188.,

ਬਾਨਨ ਸਾਥ ਗਿਰਾਇ ਦਏ ਬਹੁਰੋ ਅਸਿ ਲੈ ਕਰਿ ਇਉ ਰਨ ਕੀਨੋ ॥

baanan saath girai dhe bahuro as lai kar iau ran keeno ||

At first she caused the warriors to fall with her arrows, then taking her sword in her hand she waged the war like this:,

ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰਿ ਦਈ ਧੁਜਨੀ ਸਭ ਦਾਨਵ ਕੋ ਬਲੁ ਹੁਇ ਗਇਓ ਛੀਨੋ ॥

maar bidhaar dhiee dhujanee sabh dhaanav ko bal hui gio chheeno ||

She killed and destroyed the whole army, which resulted in the depletion of the strength of the demon.,

ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹਿ ਪਰਿਓ ਤਿਹ ਠਉਰ ਤਹਾ ਕਵਿ ਨੇ ਜਸੁ ਇਉ ਮਨ ਚੀਨੋ ॥

sraun samooh pario teh Thaur tahaa kav ne jas iau man cheeno ||

At that place there is blood everywhere, the poet hath imagined its comparison like this:,

ਸਾਤ ਹੂੰ ਸਾਗਰ ਕੋ ਰਚਿ ਕੈ ਬਿਧਿ ਆਠਵੋ ਸਿੰਧੁ ਕਰਿਓ ਹੈ ਨਵੀਨੋ ॥੧੮੯॥

saat hoo(n) saagar ko rach kai bidh aaThavo si(n)dh kario hai naveeno ||189||

After creating the seven oceans, Brahma hath created this eighth new ocean of blood .189.,

ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਅਸਿ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੁ ਕ੍ਰੁਧ ਭਈ ਰਨ ਮਧ ਲਰੀ ਹੈ ॥

lai kar mai as cha(n)dd pracha(n)dd su krudh bhiee ran madh laree hai ||

The power Chandi, taking the sword in her hand, is fighting in the bettlefield with great ire.,

ਫੋਰ ਦਈ ਚਤੁਰੰਗ ਚਮੂੰ ਬਲੁ ਕੈ ਬਹੁ ਕਾਲਿਕਾ ਮਾਰਿ ਧਰੀ ਹੈ ॥

for dhiee chatura(n)g chamoo(n) bal kai bahu kaalikaa maar dharee hai ||

She hath destroyed four types of army and Kalika hath also killed many with great force.,

ਰੂਪ ਦਿਖਾਇ ਭਇਆਨਕ ਇਉ ਅਸੁਰੰਪਤਿ ਭ੍ਰਾਤ ਕੀ ਕ੍ਰਾਤਿ ਹਰੀ ਹੈ ॥

roop dhikhai bhiaanak iau asura(n)pat bhraat kee kraat haree hai ||

Showing her frightening form, Kalika hath effaced the glory of the face of Nisumbh.,

ਸ੍ਰਉਨ ਸੋ ਲਾਲ ਭਈ ਧਰਨੀ ਸੁ ਮਨੋ ਅੰਗ ਸੂਹੀ ਕੀ ਸਾਰੀ ਕਰੀ ਹੈ ॥੧੯੦॥

sraun so laal bhiee dharanee su mano a(n)g soohee kee saaree karee hai ||190||

The earth hath become red with blood, it seems that the earth is wearing the red sari.190.

ਦੈਤ ਸੰਭਾਰਿ ਸਭੈ ਅਪਨੋ ਬਲਿ ਚੰਡਿ ਸੋ ਜੁਧ ਕੋ ਫੇਰਿ ਅਰੇ ਹੈ ॥

dhait sa(n)bhaar sabhai apano bal cha(n)dd so judh ko fer are hai ||

All the demons, recouping their strength are resisting Chandi again in war.,

ਆਯੁਧ ਧਾਰਿ ਲਰੈ ਰਨ ਇਉ ਜਨੁ ਦੀਪਕ ਮਧਿ ਪਤੰਗ ਪਰੇ ਹੈ ॥

aayudh dhaar larai ran iau jan dheepak madh pata(n)g pare hai ||

Equipping themselves with their weapons they are fighting in the battlefield like the months surrounding the lamp.,

ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਸੰਭਾਰਿ ਸਭੈ ਰਨ ਮਧਿ ਦੁ ਟੂਕ ਕਰੇ ਹੈ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd kuva(n)dd sa(n)bhaar sabhai ran madh dh Took kare hai ||

Holding her ferocious bow, she hath chopped the warriors into haloves in battlefield.,

ਮਾਨੋ ਮਹਾ ਬਨ ਮੈ ਬਰ ਬ੍ਰਿਛਨ ਕਾਟਿ ਕੈ ਬਾਢੀ ਜੁਦੇ ਕੈ ਧਰੇ ਹੈ ॥੧੯੧॥

maano mahaa ban mai bar birachhan kaaT kai baaddee judhe kai dhare hai ||191||

It seems trees and placed them separately.191.,

ਮਾਰ ਲਇਓ ਦਲੁ ਅਉਰ ਭਜਿਓ ਮਨ ਮੈ ਤਬ ਕੋਪ ਨਿਸੁੰਭ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

maar lio dhal aaur bhajio man mai tab kop nisu(n)bh kario hai ||

When some army was killed and some fled away, then Nisumbh became very ferocious in his mind.,

ਚੰਡਿ ਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਆਨਿ ਅਰਿਓ ਅਤਿ ਜੁਧੁ ਕਰਿਓ ਪਗੁ ਨਾਹਿ ਟਰਿਓ ਹੈ ॥

cha(n)dd ke saamuhe aan ario at judh kario pag naeh Tario hai ||

He stood firmly before Chandi and waged a violent war, he did not recede even one step.,

ਚੰਡਿ ਕੇ ਬਾਨ ਲਗਿਓ ਮੁਖ ਦੈਤ ਕੇ ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਧਰਾਨਿ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥

cha(n)dd ke baan lagio mukh dhait ke sraun samooh dharaan pario hai ||

The arrows of Chandi struck the faces of demons and great deal of blood hath flown on the earth.,

ਮਾਨਹੁ ਰਾਹੁ ਗ੍ਰਸਿਓ ਨਭਿ ਭਾਨੁ ਸੁ ਸ੍ਰਉਨਤ ਕੋ ਅਤਿ ਬਉਨ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥੧੯੨॥

maanahu raahu grasio nabh bhaanu su sraunat ko at baun kario hai ||192||

It seems that Rahu hath caught hold of sun in the sky, resulting in the great carving of blood by the sun.192.,

ਸਾਗ ਸੰਭਾਰਿ ਕਰੰ ਬਲੁ ਧਾਰ ਕੈ ਚੰਡਿ ਦਈ ਰਿਪੁ ਭਾਲ ਮੈ ਐਸੇ ॥

saag sa(n)bhaar kara(n) bal dhaar kai cha(n)dd dhiee rip bhaal mai aaise ||

Holding the spear in her hand, Chandi with great force thrust it into the forehead of the enemy like this,,

ਜੋਰ ਕੈ ਫੋਰ ਗਈ ਸਿਰ ਤ੍ਰਾਨ ਕੋ ਪਾਰ ਭਈ ਪਟ ਫਾਰਿ ਅਨੈਸੇ ॥

jor kai for giee sir traan ko paar bhiee paT faar anaise ||

That it pierced the helmet like the cloth.,

ਸ੍ਰਉਨ ਕੀ ਧਾਰ ਚਲੀ ਪਥ ਊਰਧ ਸੋ ਉਪਮਾ ਸੁ ਭਈ ਕਹੁ ਕੈਸੇ ॥

sraun kee dhaar chalee path uooradh so upamaa su bhiee kahu kaise ||

The current of blood flowing out upwards, what comparison the poet hath imagined about it?,

ਮਾਨੋ ਮਹੇਸ ਕੇ ਤੀਸਰੇ ਨੈਨ ਕੀ ਜੋਤ ਉਦੋਤ ਭਈ ਖੁਲ ਤੈਸੇ ॥੧੯੩॥

maano mahes ke teesare nain kee jot udhot bhiee khul taise ||193||

With the opening of the third eye of Shiva, the light appeared like this current.193.,

ਦੈਤ ਨਿਕਾਸ ਕੈ ਸਾਗ ਵਹੈ ਬਲਿ ਕੈ ਤਬ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੇ ਦੀਨੀ ॥

dhait nikaas kai saag vahai bal kai tab cha(n)dd pracha(n)dd ke dheenee ||

The demon, with his strength, took out that spear and with the same swiftness struck Chandi with it.,

ਜਾਇ ਲਗੀ ਤਿਹ ਕੇ ਮੁਖ ਮੈ ਬਹਿ ਸ੍ਰਉਨ ਪਰਿਓ ਅਤਿ ਹੀ ਛਬਿ ਕੀਨੀ ॥

jai lagee teh ke mukh mai beh sraun pario at hee chhab keenee ||

The spear struck the face of the goddess resulting in the flow of blood from her face, which created a splendid scene.,

ਇਉ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈ ਕਬਿ ਨੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੋਈ ਕਹਿ ਦੀਨੀ ॥

eiau upamaa upajee man mai kab ne ieh bhaat soiee keh dheenee ||

The comparison which hath emerged in the mind of the poet, can be told like this:,

ਮਾਨਹੁ ਸਿੰਗਲ ਦੀਪ ਕੀ ਨਾਰਿ ਗਰੇ ਮੈ ਤੰਬੋਰ ਕੀ ਪੀਕ ਨਵੀਨੀ ॥੧੯੪॥

maanahu si(n)gal dheep kee naar gare mai ta(n)bor kee peek naveenee ||194||

I seemed that in the throat of the most beautiful woman of Lanka, the saliva of the chewed betel leaf is being visulised.194.,

ਜੁਧੁ ਨਿਸੁੰਭ ਕਰਿਓ ਅਤਿ ਹੀ ਜਸੁ ਇਆ ਛਬਿ ਕੋ ਕਬਿ ਕੋ ਬਰਨੈ ॥

judh nisu(n)bh kario at hee jas iaa chhab ko kab ko baranai ||

Nisumbh hath waged a very fierce war which poet can describe its splendour?,

ਨਹਿ ਭੀਖਮ ਦ੍ਰੋਣਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਰੁ ਦ੍ਰੋਣਜ ਭੀਮ ਨ ਅਰਜਨ ਅਉ ਕਰਨੈ ॥

neh bheekham dhron kirapaa ar dhronaj bheem na arajan aau karanai ||

Such a war hath not been fought by Bhishma, Dronacharya, Kripachrya, Bhima, Arjuna and Karana.,

ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਕੇ ਤਨ ਸ੍ਰਉਨ ਕੀ ਧਾਰ ਛੁਟੀ ਸੁ ਲਗੇ ਸਰ ਕੇ ਫਰਨੈ ॥

bahu dhaanav ke tan sraun kee dhaar chhuTee su lage sar ke faranai ||

The current of blood is flowing form the bodies of many demons, because they have been pierced by the arrows.,

ਜਨੁ ਰਾਤਿ ਕੈ ਦੂਰਿ ਬਿਭਾਸ ਦਸੋ ਦਿਸ ਫੈਲਿ ਚਲੀ ਰਵਿ ਕੀ ਕਿਰਨੈ ॥੧੯੫॥

jan raat kai dhoor bibhaas dhaso dhis fail chalee rav kee kiranai ||195||

It seems that in order to end the night, the sun-rays are scattering at dawn from all the ten directions.195.,

ਚੰਡਿ ਲੈ ਚਕ੍ਰ ਧਸੀ ਰਨ ਮੈ ਰਿਸਿ ਕ੍ਰੁਧ ਕੀਓ ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ॥

cha(n)dd lai chakr dhasee ran mai ris krudh keeo bahu dhaanav maare ||

Chandi penetrated in the battlefield with her disc and with anger in her she killed many demons.,

ਫੇਰਿ ਗਦਾ ਗਹਿ ਕੈ ਲਹਿ ਕੈ ਚਹਿ ਕੈ ਰਿਪੁ ਸੈਨ ਹਤੀ ਲਲਕਾਰੇ ॥

fer gadhaa geh kai leh kai cheh kai rip sain hatee lalakaare ||

Then she caught hold of the mace and revolved it, it glistened then shouting loudly, she killed with it the army of the enemy.

ਲੈ ਕਰ ਖਗ ਅਦਗ ਮਹਾ ਸਿਰ ਦੈਤਨ ਕੇ ਬਹੁ ਭੂ ਪਰ ਝਾਰੇ ॥

lai kar khag adhag mahaa sir dhaitan ke bahu bhoo par jhaare ||

Taking her glittering sword in her land, she hath thrown and scattered the heads of great demons on the earth.,

ਰਾਮ ਕੇ ਜੁਧ ਸਮੇ ਹਨੂਮਾਨਿ ਜੁਆਨ ਮਨੋ ਗਰੂਏ ਗਿਰ ਡਾਰੇ ॥੧੯੬॥

raam ke judh same hanoomaan juaan mano garooe gir ddaare ||196||

It seems that in the war fought by Ram Chandra, the mighty Hanuman hath thrown down the great mountains.196.,

ਦਾਨਵ ਏਕ ਬਡੋ ਬਲਵਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਲੈ ਪਾਨਿ ਹਕਾਰ ਕੈ ਧਾਇਓ ॥

dhaanav ek baddo balavaan kirapaan lai paan hakaar kai dhaio ||

One very powerful demon, holding his sword in his hand and shouting loudly came running.,

ਕਾਢੁ ਕੈ ਖਗ ਸੁ ਚੰਡਿਕਾ ਮਿਆਨ ਤੇ ਤਾ ਤਨ ਬੀਚ ਭਲੇ ਬਰਿ ਲਾਇਓ ॥

kaadd kai khag su cha(n)ddikaa miaan te taa tan beech bhale bar laio ||

Chandi, taking out her double-edged sword from the sheath, with great force struck the body of the demon.,

ਟੂਟ ਪਰਿਓ ਸਿਰ ਵਾ ਧਰਿ ਤੇ ਜਸੁ ਇਆ ਛਬਿ ਕੋ ਕਵਿ ਕੇ ਮਨਿ ਆਇਓ ॥

TooT pario sir vaa dhar te jas iaa chhab ko kav ke man aaio ||

His head broke and fell on the earth, the poet hath imagined thus this comparison.,

ਊਚ ਧਰਾਧਰ ਊਪਰ ਤੇ ਗਿਰਿਓ ਕਾਕ ਕਰਾਲ ਭੁਜੰਗਮ ਖਾਇਓ ॥੧੯੭॥

uooch dharaadhar uoopar te girio kaak karaal bhuja(n)gam khaio ||197||

It seemed that a crow eaten by a dreadful snake hath fallen on the earth from the lofty mountain.197.,

ਬੀਰ ਨਿਸੁੰਭ ਕੋ ਦੈਤ ਬਲੀ ਇਕ ਪ੍ਰੇਰਿ ਤੁਰੰਗ ਗਇਓ ਰਨਿ ਸਾਮੁਹਿ ॥

beer nisu(n)bh ko dhait balee ik prer tura(n)g gio ran saamuh ||

One powerful demon-warrior of Nisumbh, speeding his horse, went in front of the battlefield.,

ਦੇਖਤ ਧੀਰਜ ਨਾਹਿ ਰਹੈ ਅਬਿ ਕੋ ਸਮਰਥ ਹੈ ਬਿਕ੍ਰਮ ਜਾ ਮਹਿ ॥

dhekhat dheeraj naeh rahai ab ko samarath hai bikram jaa meh ||

On seeing him, one loses his composure, who is then so powerful as to try to go before this demon?

ਚੰਡਿ ਲੈ ਪਾਨਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਹਨੇ ਅਰਿ ਫੇਰਿ ਦਈ ਸਿਰ ਦਾਨਵ ਤਾ ਮਹਿ ॥

cha(n)dd lai paan kirapaan hane ar fer dhiee sir dhaanav taa meh ||

Chandi, taking her sword in her hand, hath killed many enemies, and at the same time, she struck on the head of this demon.,

ਮੁੰਡਹਿ ਤੁੰਡਹਿ ਰੁੰਡਹਿ ਚੀਰਿ ਪਲਾਨ ਕਿਕਾਨ ਧਸੀ ਬਸੁਧਾ ਮਹਿ ॥੧੯੮॥

mu(n)ddeh tu(n)ddeh ru(n)ddeh cheer palaan kikaan dhasee basudhaa meh ||198||

This sword piercing the head, the face, the trunk, the saddle and the horse hath thrust into the earth.198.,

ਇਉ ਜਬ ਦੈਤ ਹਤਿਓ ਬਰ ਚੰਡਿ ਸੁ ਅਉਰ ਚਲਿਓ ਰਨ ਮਧਿ ਪਚਾਰੇ ॥

eiau jab dhait hatio bar cha(n)dd su aaur chalio ran madh pachaare ||

When the powerful Chandi killed that demon in this way, then another demon shouting loudly came forward in the battlefield.,

ਕੇਹਰਿ ਕੇ ਸਮੁਹਾਇ ਰਿਸਾਇ ਕੈ ਧਾਇ ਕੈ ਘਾਇ ਦੁ ਤੀਨਕ ਝਾਰੇ ॥

kehar ke samuhai risai kai dhai kai ghai dh teenak jhaare ||

Going in front of the lion and running in anger, he inflicted on him two-three wounds.,

ਚੰਡਿ ਲਈ ਕਰਵਾਰ ਸੰਭਾਰ ਹਕਾਰ ਕੈ ਸੀਸ ਦਈ ਬਲੁ ਧਾਰੇ ॥

cha(n)dd liee karavaar sa(n)bhaar hakaar kai sees dhiee bal dhaare ||

Chandi held up her sword and shouting loudly with great force, she struck it on the head of the demon.,

ਜਾਇ ਪਰਿਓ ਸਿਰ ਦੂਰ ਪਰਾਇ ਜਿਉ ਟੂਟਤ ਅੰਬੁ ਬਯਾਰ ਕੇ ਮਾਰੇ ॥੧੯੯॥

jai pario sir dhoor parai jiau TooTat a(n)b bayaar ke maare ||199||

His head fell far away like the mangoes by the violent wind.199.,

ਜਾਨਿ ਨਿਦਾਨ ਕੋ ਜੁਧੁ ਬਨਿਓ ਰਨਿ ਦੈਤ ਸਬੂਹ ਸਬੈ ਉਠਿ ਧਾਏ ॥

jaan nidhaan ko judh banio ran dhait sabooh sabai uTh dhaae ||

Consider the war at its peak, all the division of the army of demons are running towards the battlefield.,

ਸਾਰ ਸੋ ਸਾਰ ਕੀ ਮਾਰ ਮਚੀ ਤਬ ਕਾਇਰ ਛਾਡ ਕੈ ਖੇਤ ਪਰਾਏ ॥

saar so saar kee maar machee tab kair chhaadd kai khet paraae ||

The steel collided with steel and the cowards fled away andleft the battlefield.,

ਚੰਡਿ ਕੇ ਖਗ ਗਦਾ ਲਗਿ ਦਾਨਵ ਰੰਚਕ ਰੰਚਕ ਹੁਇ ਤਨ ਆਏ ॥

cha(n)dd ke khag gadhaa lag dhaanav ra(n)chak ra(n)chak hui tan aae ||

With the blows of the sword and mace of Chandi, the bodies of demons have fallen in fragments.,

ਮੂੰਗਰ ਲਾਇ ਹਲਾਇ ਮਨੋ ਤਰੁ ਕਾਛੀ ਨੇ ਪੇਡ ਤੇ ਤੂਤ ਗਿਰਾਏ ॥੨੦੦॥

moo(n)gar lai halai mano tar kaachhee ne pedd te toot giraae ||200||

It seems that the gardener hath shaken and even thrashed with wooden pestles, the mulberry tree hath caused the fall of its fruit.200.,

ਪੇਖਿ ਚਮੂੰ ਬਹੁ ਦੈਤਨ ਕੀ ਪੁਨਿ ਚੰਡਿਕਾ ਆਪਨੇ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰੇ ॥

pekh chamoo(n) bahu dhaitan kee pun cha(n)ddikaa aapane sasatr sa(n)bhaare ||

Seeing still a large remaining army of the demons, Chandi held up her weapons.,

ਬੀਰਨ ਕੇ ਤਨ ਚੀਰਿ ਪਚੀਰ ਸੇ ਦੈਤ ਹਕਾਰ ਪਛਾਰਿ ਸੰਘਾਰੇ ॥

beeran ke tan cheer pacheer se dhait hakaar pachhaar sa(n)ghaare ||

She ripped the sandalwood-like bodies of the warriors and challenging them, she knocked down and killed them..,

ਘਾਉ ਲਗੇ ਤਿਨ ਕੋ ਰਨ ਭੂਮਿ ਮੈ ਟੂਟ ਪਰੇ ਧਰ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਆਰੇ ॥

ghaau lage tin ko ran bhoom mai TooT pare dhar te sir niaare ||

They have been wounded in the battlefield and many have fallen with their heads severed from thir trunks.,

ਜੁਧ ਸਮੈ ਸੁਤ ਭਾਨ ਮਨੋ ਸਸਿ ਕੇ ਸਭ ਟੂਕ ਜੁਦੇ ਕਰ ਡਾਰੇ ॥੨੦੧॥

judh samai sut bhaan mano sas ke sabh Took judhe kar ddaare ||201||

It seems that at the time of the war, Saturn hath chopped all the limbs of the moon and thrown them.201.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਬੈ ਬਲ ਧਾਰਿ ਸੰਭਾਰਿ ਲਈ ਕਰਵਾਰ ਕਰੀ ਕਰਿ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd tabai bal dhaar sa(n)bhaar liee karavaar karee kar ||

At that time, the powerful Chandi, pulling up her strength, held fast her sword in her hand.,

ਕੋਪ ਦਈਅ ਨਿਸੁੰਭ ਕੇ ਸੀਸਿ ਬਹੀ ਇਹ ਭਾਤ ਰਹੀ ਤਰਵਾ ਤਰਿ ॥

kop dhieea nisu(n)bh ke sees bahee ieh bhaat rahee taravaa tar ||

In anger, she struck it on the head of Nisumbh, it struck in such a way that it crossed to the other end.,

ਕਉਨ ਸਰਾਹਿ ਕਰੈ ਕਹਿ ਤਾ ਛਿਨ ਸੋ ਬਿਬ ਹੋਇ ਪਰੈ ਧਰਨੀ ਪਰ ॥

kaun saraeh karai keh taa chhin so bib hoi parai dharanee par ||

Who can appreciate such blow? At the came instant that demon hath fallen on the earth in two halves.,

ਮਾਨਹੁ ਸਾਰ ਕੀ ਤਾਰ ਲੈ ਹਾਥਿ ਚਲਾਈ ਹੈ ਸਾਬੁਨ ਕੋ ਸਬੁਨੀਗਰ ॥੨੦੨॥

maanahu saar kee taar lai haath chalaiee hai saabun ko sabuneegar ||202||

It seems that the soap-maker, taking the steel-wire in his hand, hath struck the soap with it.202.,

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਨਿਸੁੰਭ ਬਧਹਿ ਖਸਟਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ॥੬॥

eit sree maaraka(n)dde puraane cha(n)ddee charitr ukat bilaas nisu(n)bh badheh khasaTamo dhiaai samaapatam ||6||

End of the Sixth Chapter entitled ‘Slaying of Nisumbh’ in CHANDI CHARITREA UKATI BILAS of Mardandeya Purana.6.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਜਬ ਨਿਸੁੰਭ ਰਨਿ ਮਾਰਿਓ ਦੇਵੀ ਇਹ ਪਰਕਾਰ ॥

jab nisu(n)bh ran maario dhevee ieh parakaar ||

When the goddess killed Nisumbh in this way in the battlefield,

ਭਾਜਿ ਦੈਤ ਇਕ ਸੁੰਭ ਪੈ ਗਇਓ ਤੁਰੰਗਮ ਡਾਰਿ ॥੨੦੩॥

bhaaj dhait ik su(n)bh pai gio tura(n)gam ddaar ||203||

Then one of the demons went to Sumbh speedily on the horse.203.,

ਆਨਿ ਸੁੰਭ ਪੈ ਤਿਨ ਕਹੀ ਸਕਲ ਜੁਧ ਕੀ ਬਾਤ ॥

aan su(n)bh pai tin kahee sakal judh kee baat ||

He told Sumbh all that had happened in the war.,

ਤਬ ਭਾਜੇ ਦਾਨਵ ਸਭੈ ਮਾਰਿ ਲਇਓ ਤੁਅ ਭ੍ਰਾਤ ॥੨੦੪॥

tab bhaaje dhaanav sabhai maar lio tua bhraat ||204||

Telling him “When the goddess killed thy brother, then all the demons fled away.”204.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਹਨਿਓ ਸੁਨਿ ਕੈ ਬਰ ਬੀਰਨ ਕੇ ਚਿਤਿ ਛੋਭ ਸਮਾਇਓ ॥

su(n)bh nisu(n)bh hanio sun kai bar beeran ke chit chhobh samaio ||

When Sumbh heard about the death of Nisumbh, the anger of that mighty warrior knew no bounds.,

ਸਾਜਿ ਚੜਿਓ ਗਜ ਬਾਜ ਸਮਾਜ ਕੈ ਦਾਨਵ ਪੁੰਜ ਲੀਏ ਰਨ ਆਇਓ ॥

saaj chaRio gaj baaj samaaj kai dhaanav pu(n)j le'ee ran aaio ||

Filled with great fury, he bedecked all the paraphernalia of elephants and horses, and taking the divisions of his army, he entered the battlefield.,

ਭੂਮਿ ਭਇਆਨਕ ਲੋਥ ਪਰੀ ਲਖਿ ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਮਹਾ ਬਿਸਮਾਇਓ ॥

bhoom bhiaanak loth paree lakh sraun samooh mahaa bisamaio ||

In that frightening field, seeing the corpses and the amassed blood, he was greatly astonished.,

ਮਾਨਹੁ ਸਾਰਸੁਤੀ ਉਮਡੀ ਜਲੁ ਸਾਗਰ ਕੇ ਮਿਲਿਬੇ ਕਹੁ ਧਾਇਓ ॥੨੦੫॥

maanahu saarasutee umaddee jal saagar ke milibe kahu dhaio ||205||

It seemed that the surging Saraswati is running to meet the ocean.205.,

ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਸੁ ਕੇਹਰਿ ਕਾਲਿਕਾ ਅਉ ਸਕਤੀ ਮਿਲਿ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

cha(n)dd pracha(n)dd su kehar kaalikaa aau sakatee mil judh kario hai ||

The fierce Chandi, Lion Kalika other powers have waged a violent war together.,

ਦਾਨਵ ਸੈਨ ਹਤੀ ਇਨਹੂੰ ਸਭ ਇਉ ਕਹਿ ਕੈ ਮਨਿ ਕੋਪ ਭਰਿਓ ਹੈ ॥

dhaanav sain hatee inahoo(n) sabh iau keh kai man kop bhario hai ||

“They have killed all the army of the demons,” saying this the mind of Sumbh was filled with rage.,

ਬੰਧੁ ਕਬੰਧ ਪਰਿਓ ਅਵਲੋਕ ਕੈ ਸੋਕ ਕੈ ਪਾਇ ਨ ਆਗੈ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

ba(n)dh kaba(n)dh pario avalok kai sok kai pai na aagai dhario hai ||

Seeing the trunk of the body of his brother on one side, and in deep sorrow he could not move a step forward.,

ਧਾਇ ਸਕਿਓ ਨ ਭਇਓ ਭਇ ਭੀਤਹ ਚੀਤਹ ਮਾਨਹੁ ਲੰਗੁ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥੨੦੬॥

dhai sakio na bhio bhi bheeteh cheeteh maanahu la(n)g pario hai ||206||

He was so much frightened that he could not speedily go forward, it seemed that the leopard had become lame.206.

ਫੇਰਿ ਕਹਿਓ ਦਲ ਕੋ ਜਬ ਸੁੰਭ ਸੁ ਮਾਨਿ ਚਲੇ ਤਬ ਦੈਤ ਘਨੇ ॥

fer kahio dhal ko jab su(n)bh su maan chale tab dhait ghane ||

When Sumbh commanded his army, many demons marched forward, obeying the orders.,

ਗਜਰਾਜ ਸੁ ਬਾਜਨ ਕੇ ਅਸਵਾਰ ਰਥੀ ਰਥੁ ਪਾਇਕ ਕਉਨ ਗਨੈ ॥

gajaraaj su baajan ke asavaar rathee rath paik kaun ganai ||

Who could count the riders of great elephants and horses, the chariots, warriors on chariots and warriors on foot?,

ਤਹਾ ਘੇਰ ਲਈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਚੰਡਿ ਮਹਾ ਤਨ ਕੇ ਤਨ ਦੀਹ ਬਨੈ ॥

tahaa gher liee chahoo(n) or te cha(n)dd mahaa tan ke tan dheeh banai ||

They, of very huge bodies, besieged Chandi from all the four sides.,

ਮਨੋ ਭਾਨੁ ਕੋ ਛਾਇ ਲਇਓ ਉਮਡੈ ਘਨ ਘੋਰ ਘਮੰਡ ਘਟਾਨਿ ਸਨੈ ॥੨੦੭॥

mano bhaan ko chhai lio umaddai ghan ghor ghama(n)dd ghaTaan sanai ||207||

It seemed that the overflowing proud and thundering dark clouds have enshrouded the sun.207.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਚਹੂੰ ਓਰਿ ਘੇਰੋ ਪਰਿਓ ਤਬੈ ਚੰਡ ਇਹ ਕੀਨ ॥

chahoo(n) or ghero pario tabai cha(n)dd ieh keen ||

When Chadi was besieged from all the four sides, she did this:,

ਕਾਲੀ ਸੋ ਹਸਿ ਤਿਨ ਕਹੀ ਨੈਨ ਸੈਨ ਕਰਿ ਦੀਨ ॥੨੦੮॥

kaalee so has tin kahee nain sain kar dheen ||208||

She laughed and said to Kali, also hinting with her eyes.208.,

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KABIT,

ਕੇਤੇ ਮਾਰਿ ਡਾਰੇ ਅਉ ਕੇਤਕ ਚਬਾਇ ਡਾਰੇ ਕੇਤਕ ਬਗਾਇ ਡਾਰੇ ਕਾਲੀ ਕੋਪ ਤਬ ਹੀ ॥

kete maar ddaare aau ketak chabai ddaare ketak bagai ddaare kaalee kop tab hee ||

When Chandi hinted to Kali, she killed many, chewed many and threw many far away, in great rage.,

ਬਾਜ ਗਜ ਭਾਰੇ ਤੇ ਤੋ ਨਖਨ ਸੋ ਫਾਰਿ ਡਾਰੇ ਐਸੇ ਰਨ ਭੈਕਰ ਨ ਭਇਓ ਆਗੈ ਕਬ ਹੀ ॥

baaj gaj bhaare te to nakhan so faar ddaare aaise ran bhaikar na bhio aagai kab hee ||

She ripped with her nails, many big elephants and horses, such a war was waged that had not been waged before.

ਭਾਗੇ ਬਹੁ ਬੀਰ ਕਾਹੂੰ ਸੁਧ ਨ ਰਹੀ ਸਰੀਰ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪਰੀ ਮਰੇ ਆਪਸ ਮੈ ਦਬ ਹੀ ॥

bhaage bahu beer kaahoo(n) sudh na rahee sareer haal chaal paree mare aapas mai dhab hee ||

Many warriors ran away, none of them remained conscious about his body, there was so much uproar, and many of them died by mutual pressing.,

ਪੇਖਿ ਸੁਰ ਰਾਇ ਮਨਿ ਹਰਖ ਬਢਾਇ ਸੁਰ ਪੁੰਜਨ ਬੁਲਾਇ ਕਰੈ ਜੈਜੈਕਾਰ ਸਬ ਹੀ ॥੨੦੯॥

pekh sur rai man harakh baddai sur pu(n)jan bulai karai jaijaikaar sab hee ||209||

Seeing the demon being killed, Indra, the king of gods, was very much pleased in his mind and calling all the groups of gods, he hailed the vicory.209.,

ਕ੍ਰੋਧਮਾਨ ਭਇਓ ਕਹਿਓ ਰਾਜਾ ਸਭ ਦੈਤਨ ਕੋ ਐਸੋ ਜੁਧੁ ਕੀਨੋ ਕਾਲੀ ਡਾਰਿਯੋ ਬੀਰ ਮਾਰ ਕੈ ॥

krodhamaan bhio kahio raajaa sabh dhaitan ko aaiso judh keeno kaalee ddaariyo beer maar kai ||

The king Sumbh became very furious and told all the demons: “That kali hath waged she hath killed and thrown down my warriors.”,

ਬਲ ਕੋ ਸੰਭਾਰਿ ਕਰਿ ਲੀਨੀ ਕਰਵਾਰ ਢਾਰ ਪੈਠੋ ਰਨ ਮਧਿ ਮਾਰੁ ਮਾਰੁ ਇਉ ਉਚਾਰ ਕੈ ॥

bal ko sa(n)bhaar kar leenee karavaar ddaar paiTho ran madh maar maar iau uchaar kai ||

Recouping his power, Sumbh held his sword and shield in his hands and shouting “Kill, Kill”, he entered the battlefield.,

ਸਾਥ ਭਏ ਸੁੰਭ ਕੇ ਸੁ ਮਹਾ ਬੀਰ ਧੀਰ ਜੋਧੇ ਲੀਨੇ ਹਥਿਆਰ ਆਪ ਆਪਨੇ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ॥

saath bhe su(n)bh ke su mahaa beer dheer jodhe leene hathiaar aap aapane sa(n)bhaar kai ||

The great heroes and warriors of great composure, took their poser, accompanied Sumbh.,

ਐਸੇ ਚਲੇ ਦਾਨੋ ਰਵਿ ਮੰਡਲ ਛਪਾਨੋ ਮਾਨੋ ਸਲਭ ਉਡਾਨੋ ਪੁੰਜ ਪੰਖਨ ਸੁ ਧਾਰ ਕੈ ॥੨੧੦॥

aaise chale dhaano rav ma(n)ddal chhapaano maano salabh uddaano pu(n)j pa(n)khan su dhaar kai ||210||

The demons marched like the flying locust swarms in order to enshroud the sun.210.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਦਾਨਵ ਸੈਨ ਲਖੈ ਬਲਵਾਨ ਸੁ ਬਾਹਨਿ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਭ੍ਰਮਾਨੋ ॥

dhaanav sain lakhai balavaan su baahan cha(n)dd pracha(n)dd bhramaano ||

Seeing the powerful forces of the demons, Chandi revolved the lion’s face swiftly.,

ਚਕ੍ਰ ਅਲਾਤ ਕੀ ਬਾਤ ਬਘੂਰਨ ਛਤ੍ਰ ਨਹੀ ਸਮ ਅਉ ਖਰਸਾਨੋ ॥

chakr alaat kee baat baghooran chhatr nahee sam aau kharasaano ||

Even the disc, wind, canopy nd grindstone cannot revolve so swiftly.,

ਤਾਰਿਨ ਮਾਹਿ ਸੁ ਐਸੋ ਫਿਰਿਓ ਜਨ ਭਉਰ ਨਹੀ ਸਰਤਾਹਿ ਬਖਾਨੋ ॥

taarin maeh su aaiso firio jan bhaur nahee sarataeh bakhaano ||

The lion hath revolved in that battlefield in such a way that even the whirlwind cannot compete with it.,

ਅਉਰ ਨਹੀ ਉਪਮਾ ਉਪਜੈ ਸੁ ਦੁਹੂੰ ਰੁਖ ਕੇਹਰਿ ਕੇ ਮੁਖ ਮਾਨੋ ॥੨੧੧॥

aaur nahee upamaa upajai su dhuhoo(n) rukh kehar ke mukh maano ||211||

The can be no other comparison except that the face of the lion may be considered on both the sides of his body.211.,

ਜੁਧੁ ਮਹਾ ਅਸੁਰੰਗਨਿ ਸਾਥਿ ਭਇਓ ਤਬ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਹਿ ਭਾਰੀ ॥

judh mahaa asura(n)gan saath bhio tab cha(n)dd pracha(n)ddeh bhaaree ||

At that time the powerful Chandi had fought a great war with huge gathering of demons.,

ਸੈਨ ਅਪਾਰ ਹਕਾਰਿ ਸੁਧਾਰਿ ਬਿਦਾਰਿ ਸੰਘਾਰਿ ਦਈ ਰਨਿ ਕਾਰੀ ॥

sain apaar hakaar sudhaar bidhaar sa(n)ghaar dhiee ran kaaree ||

Challenging the unaccountable army, chastening and awakening it, Kali had destroyed it in the battlefield.,

ਖੇਤ ਭਇਓ ਤਹਾ ਚਾਰ ਸਉ ਕੋਸ ਲਉ ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਵਿ ਦੇਖਿ ਬਿਚਾਰੀ ॥

khet bhio tahaa chaar sau kos lau so upamaa kav dhekh bichaaree ||

The war was fought there upto four hundred kos and the poet hath imagined it like this:,

ਪੂਰਨ ਏਕ ਘਰੀ ਨ ਪਰੀ ਜਿ ਗਿਰੇ ਧਰਿ ਪੈ ਥਰ ਜਿਉ ਪਤਝਾਰੀ ॥੨੧੨॥

pooran ek gharee na paree j gire dhar pai thar jiau patajhaaree ||212||

Only one ghari (small duration of time) was not complete, when the demons had fallen on the earth like the leaves (of trees) in autumn.212.,

ਮਾਰਿ ਚਮੂੰ ਚਤੁਰੰਗ ਲਈ ਤਬ ਲੀਨੋ ਹੈ ਸੁੰਭ ਚਮੁੰਡ ਕੋ ਆਗਾ ॥

maar chamoo(n) chatura(n)g liee tab leeno hai su(n)bh chamu(n)dd ko aagaa ||

When all the four divisions of army were killed, Sumbh marched forward to obstruct the advance of Chandi.,

ਚਾਲ ਪਰਿਓ ਅਵਨੀ ਸਿਗਰੀ ਹਰ ਜੂ ਹਰਿ ਆਸਨ ਤੇ ਉਠਿ ਭਾਗਾ ॥

chaal pario avanee sigaree har joo har aasan te uTh bhaagaa ||

At that time the whole earth shook and Shiva rose and ran from his seat of contemplation.,

ਸੂਖ ਗਇਓ ਤ੍ਰਸ ਕੈ ਹਰਿ ਹਾਰਿ ਸੁ ਸੰਕਤਿ ਅੰਕ ਮਹਾ ਭਇਓ ਜਾਗਾ ॥

sookh gio tras kai har haar su sa(n)kat a(n)k mahaa bhio jaagaa ||

The necklace (snake) of Shiva’s throat had withered because of fear, it trembled because of great fear in his heart.,

ਲਾਗ ਰਹਿਓ ਲਪਟਾਇ ਗਰੇ ਮਧਿ ਮਾਨਹੁ ਮੁੰਡ ਕੀ ਮਾਲ ਕੋ ਤਾਗਾ ॥੨੧੩॥

laag rahio lapaTai gare madh maanahu mu(n)dd kee maal ko taagaa ||213||

That snake clinging to Shiva’s throat appears like the string of the wreath of skulls.213.,

ਚੰਡਿ ਕੇ ਸਾਮੁਹਿ ਆਇ ਕੈ ਸੁੰਭ ਕਹਿਓ ਮੁਖਿ ਸੋ ਇਹ ਮੈ ਸਭ ਜਾਨੀ ॥

cha(n)dd ke saamuh aai kai su(n)bh kahio mukh so ieh mai sabh jaanee ||

Coming in front of Chandi, the demon Sumbh uttered from his mouth: “I have come to know all this.,

ਕਾਲੀ ਸਮੇਤ ਸਭੈ ਸਕਤੀ ਮਿਲਿ ਦੀਨੋ ਖਪਾਇ ਸਭੈ ਦਲੁ ਬਾਨੀ ॥

kaalee samet sabhai sakatee mil dheeno khapai sabhai dhal baanee ||

“Alongwith Kali and other powers thou hast destroyed all the parts of my army.”,

ਚੰਡਿ ਕਹਿਓ ਮੁਖ ਤੇ ਉਨ ਕੋ ਤੇਊ ਤਾ ਛਿਨ ਗਉਰ ਕੇ ਮਧਿ ਸਮਾਨੀ ॥

cha(n)dd kahio mukh te un ko teuoo taa chhin gaur ke madh samaanee ||

At that time Chandi uttered these words from her month to Kali and other powers: “Merge in me” and at the same instant they all merged in Chandi,

ਜਿਉ ਸਰਤਾ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੇ ਬੀਚ ਮਿਲੇ ਬਰਖਾ ਬਹੁ ਬੂੰਦਨ ਪਾਨੀ ॥੨੧੪॥

jiau sarataa ke pravaeh ke beech mile barakhaa bahu boo(n)dhan paanee ||214||

Like the rain-water in the current of the steam.214.,

ਕੈ ਬਲਿ ਚੰਡਿ ਮਹਾ ਰਨ ਮਧਿ ਸੁ ਲੈ ਜਮਦਾੜ ਕੀ ਤਾ ਪਰਿ ਲਾਈ ॥

kai bal cha(n)dd mahaa ran madh su lai jamadhaaR kee taa par laiee ||

In the war, Chnadi, taking the dagger, struck it with great force on the demon.,

ਬੈਠ ਗਈ ਅਰਿ ਕੇ ਉਰ ਮੈ ਤਿਹ ਸ੍ਰਉਨਤ ਜੁਗਨਿ ਪੂਰਿ ਅਘਾਈ ॥

baiTh giee ar ke ur mai teh sraunat jugan poor aghaiee ||

It penetrated into the breast of the enemy, the vamps were fully satisfied with his blood.

ਦੀਰਘ ਜੁਧ ਬਿਲੋਕ ਕੈ ਬੁਧਿ ਕਵੀਸ੍ਵਰ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਆਈ ॥

dheeragh judh bilok kai budh kaveesavair ke man mai ieh aaiee ||

Seeing that horrible war, the poet hath imagined it like this:,

ਲੋਥ ਪੈ ਲੋਥ ਗਈ ਪਰ ਇਉ ਸੁ ਮਨੋ ਸੁਰ ਲੋਗ ਕੀ ਸੀਢੀ ਬਨਾਈ ॥੨੧੫॥

loth pai loth giee par iau su mano sur log kee seeddee banaiee ||215||

The corpses falling on one another seem like a ladder of heaven made by the warriors in the war.215.,

ਸੁੰਭ ਚਮੂੰ ਸੰਗ ਚੰਡਿਕਾ ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਜੁਧ ਅਨੇਕਨਿ ਵਾਰਿ ਮਚਿਓ ਹੈ ॥

su(n)bh chamoo(n) sa(n)g cha(n)ddikaa krudh kai judh anekan vaar machio hai ||

Chandi, with great rage, hath waged war several times with the forces of Sumbh.,

ਜੰਬੁਕ ਜੁਗਨਿ ਗ੍ਰਿਝ ਮਜੂਰ ਰਕਤ੍ਰ ਕੀ ਕੀਚ ਮੈ ਈਸ ਨਚਿਓ ਹੈ ॥

ja(n)buk jugan girajh majoor rakatr kee keech mai iees nachio hai ||

The jackals, vamps and vultures are like laborers and the dancer standing in the mud of flesh and blood is Shiva himself.,

ਲੁਥ ਪੈ ਲੁਥ ਸੁ ਭੀਤੈ ਭਈ ਸਿਤ ਗੂਦ ਅਉ ਮੇਦ ਲੈ ਤਾਹਿ ਗਚਿਓ ਹੈ ॥

luth pai luth su bheetai bhiee sit goodh aau medh lai taeh gachio hai ||

The corpses upon corpses have become a wall and the fat and marrow are the plaster (on that wall).,

ਭਉਨ ਰੰਗੀਨ ਬਨਾਇ ਮਨੋ ਕਰਿਮਾਵਿਸੁ ਚਿਤ੍ਰ ਬਚਿਤ੍ਰ ਰਚਿਓ ਹੈ ॥੨੧੬॥

bhaun ra(n)geen banai mano karimaavis chitr bachitr rachio hai ||216||

(This is not the battlefield) it appears that Vishwakarma, the builder of beautiful mansions, hath created this wonderful portrait. 216.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਦੁੰਦ ਸੁ ਜੁਧ ਭਇਓ ਰਨ ਮੈ ਉਤ ਸੁੰਭ ਇਤੈ ਬਰ ਚੰਡਿ ਸੰਭਾਰੀ ॥

dhu(n)dh su judh bhio ran mai ut su(n)bh itai bar cha(n)dd sa(n)bhaaree ||

Ultimately there was battle only between the two, Sumbh from that side and Chandi from this side, sustained their power.,

ਘਾਇ ਅਨੇਕ ਭਏ ਦੁਹੂੰ ਕੈ ਤਨਿ ਪਉਰਖ ਗਯੋ ਸਭ ਦੈਤ ਕੋ ਹਾਰੀ ॥

ghai anek bhe dhuhoo(n) kai tan paurakh gayo sabh dhait ko haaree ||

Several wounds were infected on the bodies of bodies of both, but the demon lost all his power.,

ਹੀਨ ਭਈ ਬਲ ਤੇ ਭੁਜ ਕਾਪਤ ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਵਿ ਐਸਿ ਬਿਚਾਰੀ ॥

heen bhiee bal te bhuj kaapat so upamaa kav aais bichaaree ||

The arms of the powerless demon tremble for which the poet hath imagined this comparison.,

ਮਾਨਹੁ ਗਾਰੜੂ ਕੇ ਬਲ ਤੇ ਲਈ ਪੰਚ ਮੁਖੀ ਜੁਗ ਸਾਪਨਿ ਕਾਰੀ ॥੨੧੭॥

maanahu gaaraRoo ke bal te liee pa(n)ch mukhee jug saapan kaaree ||217||

It seemed that they are the black serpents of five mouths, which are hanging unconsciously with the power of snake-spell.217.,

ਕੋਪ ਭਈ ਬਰ ਚੰਡਿ ਮਹਾ ਬਹੁ ਜੁਧੁ ਕਰਿਓ ਰਨ ਮੈ ਬਲ ਧਾਰੀ ॥

kop bhiee bar cha(n)dd mahaa bahu judh kario ran mai bal dhaaree ||

Very powerful Chandi became furious in the battlefield and with great force she fought the battle.,

ਲੈ ਕੈ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਮਹਾ ਬਲਵਾਨ ਪਚਾਰ ਕੈ ਸੁੰਭ ਕੇ ਊਪਰ ਝਾਰੀ ॥

lai kai kirapaan mahaa balavaan pachaar kai su(n)bh ke uoopar jhaaree ||

Very powerful Chandi, taking her sword and shouting loudly, she struck it on Sumbh.,

ਸਾਰ ਸੋ ਸਾਰ ਕੀ ਸਾਰ ਬਜੀ ਝਨਕਾਰ ਉਠੀ ਤਿਹ ਤੇ ਚਿਨਗਾਰੀ ॥

saar so saar kee saar bajee jhanakaar uThee teh te chinagaaree ||

The sword’s edge collided with the sword’s edge, from which there arose tinkling sound and sparks.,

ਮਾਨਹੁ ਭਾਦਵ ਮਾਸ ਕੀ ਰੈਨਿ ਲਸੈ ਪਟਬੀਜਨ ਕੀ ਚਮਕਾਰੀ ॥੨੧੮॥

maanahu bhaadhav maas kee rain lasai paTabeejan kee chamakaaree ||218||

It seemed that during the right of Bhandon (month), there is the glow of glow-worns.218.,

ਘਾਇਨ ਤੇ ਬਹੁ ਸ੍ਰਉਨ ਪਰਿਓ ਬਲ ਛੀਨ ਭਇਓ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁੰਭ ਕੋ ਕੈਸੇ ॥

ghain te bahu sraun pario bal chheen bhio nirap su(n)bh ko kaise ||

Much blood flowed out of the would of the wounds of Sumbh, therefore he lost his power, how doth he look like?,

ਜੋਤਿ ਘਟੀ ਮੁਖ ਕੀ ਤਨ ਕੀ ਮਨੋ ਪੂਰਨ ਤੇ ਪਰਿਵਾ ਸਸਿ ਜੈਸੇ ॥

jot ghaTee mukh kee tan kee mano pooran te parivaa sas jaise ||

The glory of his face and the power of his body have depleted like the decrease in the light of the moon from full moon to the new moon.,

ਚੰਡਿ ਲਇਓ ਕਰਿ ਸੁੰਭ ਉਠਾਇ ਕਹਿਓ ਕਵਿ ਨੇ ਮੁਖਿ ਤੇ ਜਸੁ ਐਸੇ ॥

cha(n)dd lio kar su(n)bh uThai kahio kav ne mukh te jas aaise ||

Chandi picked up Sumbh in her hand, the poet hath imahined the comparison of this scene like this:,

ਰਛਕ ਗੋਧਨ ਕੇ ਹਿਤ ਕਾਨ੍ਰਹ ਉਠਾਇ ਲਇਓ ਗਿਰਿ ਗੋਧਨੁ ਜੈਸੇ ॥੨੧੯॥

rachhak godhan ke hit kaanreh uThai lio gir godhan jaise ||219||

It seemed that in order to protect the flock of cows, Krishna had lifted the Govardhana mountain.219.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਕਰ ਤੇ ਗਿਰਿ ਧਰਨੀ ਪਰਿਓ ਧਰਿ ਤੇ ਗਇਓ ਅਕਾਸਿ ॥

kar te gir dharanee pario dhar te gio akaas ||

Sumbh fell from the hand or Chandi on the earth and from the earth it flew to the sky.,

ਸੁੰਭ ਸੰਘਾਰਨ ਕੇ ਨਮਿਤ ਗਈ ਚੰਡਿ ਤਿਹ ਪਾਸ ॥੨੨੦॥

su(n)bh sa(n)ghaaran ke namit giee cha(n)dd teh paas ||220||

In order to kill Sumbh, Chandi approached him.220.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਬੀਚ ਤਬੈ ਨਭ ਮੰਡਲ ਚੰਡਿਕਾ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਜਿਮ ਆਗੇ ਨ ਹੋਊ ॥

beech tabai nabh ma(n)ddal cha(n)ddikaa judh kario jim aage na houoo ||

Such a war was waged by Chandi in the sky, as had never been waged before.,

ਸੂਰਜ ਚੰਦੁ ਨਿਛਤ੍ਰ ਸਚੀਪਤਿ ਅਉਰ ਸਭੈ ਸੁਰ ਪੇਖਤ ਸੋਊ ॥

sooraj cha(n)dh nichhatr sacheepat aaur sabhai sur pekhat souoo ||

The sun, moon, stars, Indra and all other gods saw that war.,

ਖੈਚ ਕੈ ਮੂੰਡ ਦਈ ਕਰਵਾਰ ਕੀ ਏਕ ਕੋ ਮਾਰਿ ਕੀਏ ਤਬ ਦੋਊ ॥

khaich kai moo(n)dd dhiee karavaar kee ek ko maar ke'ee tab dhouoo ||

The goddess pulled out her sword and struck it on the neck of Sumbh, cutting his body into two parts.,

ਸੁੰਭ ਦੁ ਟੂਕ ਹ੍ਵੈ ਭੂਮਿ ਪਰਿਓ ਤਨ ਜਿਉ ਕਲਵਤ੍ਰ ਸੋ ਚੀਰਤ ਕੋਊ ॥੨੨੧॥

su(n)bh dh Took havai bhoom pario tan jiau kalavatr so cheerat kouoo ||221||

The body of Sumbh cut into two fell in such a way on the earth as the same had been ripped by the saw.221.,

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA,

ਸੁੰਭ ਮਾਰ ਕੈ ਚੰਡਿਕਾ ਉਠੀ ਸੁ ਸੰਖ ਬਜਾਇ ॥

su(n)bh maar kai cha(n)ddikaa uThee su sa(n)kh bajai ||

After killing Sumbh, Chnadika rose to blow her conch.,

ਤਬ ਧੁਨਿ ਘੰਟਾ ਕੀ ਕਰੀ ਮਹਾ ਮੋਦ ਮਨਿ ਪਾਇ ॥੨੨੨॥

tab dhun gha(n)Taa kee karee mahaa modh man pai ||222||

Then she sounded the gong as a mark of Victory, with great delight in her mind.222.,

ਦੈਤ ਰਾਜ ਛਿਨ ਮੈ ਹਨਿਓ ਦੇਵੀ ਇਹ ਪਰਕਾਰ ॥

dhait raaj chhin mai hanio dhevee ieh parakaar ||

The goddess killed the king of demons in this way in an instant.,

ਅਸਟ ਕਰਨ ਮਹਿ ਸਸਤ੍ਰ ਗਹਿ ਸੈਨਾ ਦਈ ਸੰਘਾਰ ॥੨੨੩॥

asaT karan meh sasatr geh sainaa dhiee sa(n)ghaar ||223||

Holding her weapons in her eight hands, she destroyed the army of demons. 223.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA,

ਚੰਡਿ ਕੇ ਕੋਪ ਨ ਓਪ ਰਹੀ ਰਨ ਮੈ ਅਸਿ ਧਾਰਿ ਭਈ ਸਮੁਹਾਈ ॥

cha(n)dd ke kop na op rahee ran mai as dhaar bhiee samuhaiee ||

When Chnadi appeared with her sword in the battlefield. None of the demons could withstand her ire.,

ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰਿ ਸੰਘਾਰਿ ਦਏ ਤਬ ਭੂਪ ਬਿਨਾ ਕਰੈ ਕਉਨ ਲਰਾਈ ॥

maar bidhaar sa(n)ghaar dhe tab bhoop binaa karai kaun laraiee ||

She killed and destroyed all, who can then wage a war without the king?,

ਕਾਪ ਉਠੇ ਅਰਿ ਤ੍ਰਾਸ ਹੀਏ ਧਰਿ ਛਾਡਿ ਦਈ ਸਭ ਪਉਰਖਤਾਈ ॥

kaap uThe ar traas he'ee dhar chhaadd dhiee sabh paurakhataiee ||

The enemies trembled with fear in their hearts, they abandoned the pride of their heroism.,

ਦੈਤ ਚਲੈ ਤਜਿ ਖੇਤ ਇਉ ਜੈਸੇ ਬਡੇ ਗੁਨ ਲੋਭ ਤੇ ਜਾਤ ਪਰਾਹੀ ॥੨੨੪॥

dhait chalai taj khet iau jaise badde gun lobh te jaat paraahee ||224||

Then the demons leaving the battlefield, ran away like the good qualities from the avarice.224.,

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਸੁੰਭ ਬਧਹਿ ਨਾਮ ਸਪਤਮੋ ਧਿਆਯ ਸੰਪੂਰਨੰ ॥੭॥

eit sree maaraka(n)dde puraane cha(n)ddee charitre su(n)bh badheh naam sapatamo dhiaay sa(n)poorana(n) ||7||

End of the Seventh Chapter entitled ‘Slaying of Sumbh’ in CHANDI CHARITRA of Markandeya Purana.7.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA.,

ਭਾਜਿ ਗਇਓ ਮਘਵਾ ਜਿਨ ਕੇ ਡਰ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਆਦਿ ਸਭੈ ਭੈ ਭੀਤੇ ॥

bhaaj gio maghavaa jin ke ddar braham te aadh sabhai bhai bheete ||

With whose fear Indra had fied from heaven and Brahma and other gods, had been filled with fear.,

ਤੇਈ ਵੈ ਦੈਤ ਪਰਾਇ ਗਏ ਰਨਿ ਹਾਰ ਨਿਹਾਰ ਭਏ ਬਲੁ ਰੀਤੇ ॥

teiee vai dhait parai ge ran haar nihaar bhe bal reete ||

The same demons, seeing defeat in the battlefield, being devoid of their power had run away.,

ਜੰਬੁਕ ਗ੍ਰਿਝ ਨਿਰਾਸ ਭਏ ਬਨ ਬਾਸ ਗਏ ਜੁਗ ਜਾਮਨ ਬੀਤੇ ॥

ja(n)buk girajh niraas bhe ban baas ge jug jaaman beete ||

The jackals and vultures, having been dejected, have returned to the forest, even the two watches of the day have not elapsed.

ਸੰਤ ਸਹਾਇ ਸਦਾ ਜਗ ਮਾਇ ਸੁ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਬਡੇ ਅਰਿ ਜੀਤੇ ॥੨੨੫॥

sa(n)t sahai sadhaa jag mai su su(n)bh nisu(n)bh badde ar jeete ||225||

The mother of the world (goddess), ever the protector of saints, hath conquered the great enemies Sumbh and Nisumbh.225.

ਦੇਵ ਸਭੈ ਮਿਲਿ ਕੈ ਇਕ ਠਉਰ ਸੁ ਅਛਤ ਕੁੰਕਮ ਚੰਦਨ ਲੀਨੋ ॥

dhev sabhai mil kai ik Thaur su achhat ku(n)kam cha(n)dhan leeno ||

All the gods gathering at one place and taking rice, saffron and sandalwood.

ਤਛਨ ਲਛਨ ਦੈ ਕੈ ਪ੍ਰਦਛਨ ਟੀਕਾ ਸੁ ਚੰਡਿ ਕੇ ਭਾਲ ਮੈ ਦੀਨੋ ॥

tachhan lachhan dhai kai pradhachhan Teekaa su cha(n)dd ke bhaal mai dheeno ||

Lakhs of gods, circumambulating the goddess immeditately applied the frontal mark (of victory) on her forehead.

ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਉਪਜ੍ਯੋ ਤਹ ਭਾਵ ਇਹੈ ਕਵਿ ਨੇ ਮਨ ਮੈ ਲਖਿ ਲੀਨੋ ॥

taa chhab ko upajayo teh bhaav ihai kav ne man mai lakh leeno ||

The glory of that event hath been imagined by the poet in his mind like this:

ਮਾਨਹੁ ਚੰਦ ਕੈ ਮੰਡਲ ਮੈ ਸੁਭ ਮੰਗਲ ਆਨਿ ਪ੍ਰਵੇਸਹਿ ਕੀਨੋ ॥੨੨੬॥

maanahu cha(n)dh kai ma(n)ddal mai subh ma(n)gal aan praveseh keeno ||226||

It seemed that in the sphere of the moon, the period of “propitious rejoicings” hath penetrated. 226.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KAVIT

ਮਿਲਿ ਕੇ ਸੁ ਦੇਵਨ ਬਡਾਈ ਕਰੀ ਕਾਲਿਕਾ ਕੀ ਏਹੋ ਜਗ ਮਾਤ ਤੈ ਤੋ ਕਟਿਓ ਬਡੋ ਪਾਪੁ ਹੈ ॥

mil ke su dhevan baddaiee karee kaalikaa kee eho jag maat tai to kaTio baddo paap hai ||

All the gods gathered and sang this Eulogy in praise of the goddess: “O Universal mother, Thou hast effaced a very great sin

ਦੈਤਨ ਕੇ ਮਾਰ ਰਾਜ ਦੀਨੋ ਤੈ ਸੁਰੇਸ ਹੂੰ ਕੋ ਬਡੋ ਜਸੁ ਲੀਨੇ ਜਗਿ ਤੇਰੋ ਈ ਪ੍ਰਤਾਪੁ ਹੈ ॥

dhaitan ke maar raaj dheeno tai sures hoo(n) ko baddo jas leene jag tero iee prataap hai ||

“Thou hast bestowed on Indra the kingdom of heaven by killing the demons, Thou hast earned great repulations and Thy glory hath spread in the world.

ਦੇਤ ਹੈ ਅਸੀਸ ਦਿਜ ਰਾਜ ਰਿਖਿ ਬਾਰਿ ਬਾਰਿ ਤਹਾ ਹੀ ਪੜਿਓ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮ ਕਉਚ ਹੂੰ ਕੋ ਜਾਪ ਹੈ ॥

dhet hai asees dhij raaj rikh baar baar tahaa hee paRio hai braham kauch hoo(n) ko jaap hai ||

“All the sages, spiritual as well as royal bless Thee again and again, they have revited there the mantra called ‘Brahm-Kavach’ (the spiritual coat of mail).”

ਐਸੇ ਜਸੁ ਪੂਰ ਰਹਿਓ ਚੰਡਿਕਾ ਕੋ ਤੀਨ ਲੋਕਿ ਜੈਸੇ ਧਾਰ ਸਾਗਰ ਮੈ ਗੰਗਾ ਜੀ ਕੋ ਆਪੁ ਹੈ ॥੨੨੭॥

aaise jas poor rahio cha(n)ddikaa ko teen lok jaise dhaar saagar mai ga(n)gaa jee ko aap hai ||227||

The praise of Chandika pervades thus in all the three worlds like the merging of the pure water of the ganges in the current of the ocean.227.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦੇਹਿ ਅਸੀਸ ਸਭੈ ਸੁਰ ਨਾਰਿ ਸੁਧਾਰਿ ਕੈ ਆਰਤੀ ਦੀਪ ਜਗਾਇਓ ॥

dheh asees sabhai sur naar sudhaar kai aaratee dheep jagaio ||

All the women of the gods bless the goddess and performing the aarti (the religious ceremony performed around the image of the deity) they have lighted the lamps.

ਫੂਲ ਸੁਗੰਧ ਸੁਅਛਤ ਦਛਨ ਜਛਨ ਜੀਤ ਕੋ ਗੀਤ ਸੁ ਗਾਇਓ ॥

fool suga(n)dh suachhat dhachhan jachhan jeet ko geet su gaio ||

They offer flowers, fragrance and rice and the women of Yakshas sing songs of victory.

ਧੂਪ ਜਗਾਇ ਕੈ ਸੰਖ ਬਜਾਇ ਕੈ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇ ਕੈ ਬੈਨ ਸੁਨਾਇਓ ॥

dhoop jagai kai sa(n)kh bajai kai sees nivai kai bain sunaio ||

They burn the incence and blow the conch and supplicate bowing their heads.

ਹੇ ਜਗ ਮਾਇ ਸਦਾ ਸੁਖ ਦਾਇ ਤੈ ਸੁੰਭ ਕੋ ਘਾਇ ਬਡੋ ਜਸੁ ਪਾਇਓ ॥੨੨੮॥

he jag mai sadhaa sukh dhai tai su(n)bh ko ghai baddo jas paio ||228||

“O Universal mother, ever Giver of the comfort, by killing Sumbh, Thou hast earned a great approhbation.”228.

ਸਕ੍ਰਹਿ ਸਾਜਿ ਸਮਾਜ ਦੈ ਚੰਡ ਸੁ ਮੋਦ ਮਹਾ ਮਨ ਮਾਹਿ ਰਈ ਹੈ ॥

sakreh saaj samaaj dhai cha(n)dd su modh mahaa man maeh riee hai ||

Giving all the royal paraphernalia to Indra, Chandi is very much pleased in her mind.

ਸੂਰ ਸਸੀ ਨਭਿ ਥਾਪ ਕੈ ਤੇਜੁ ਦੇ ਆਪ ਤਹਾ ਤੇ ਸੁ ਲੋਪ ਭਈ ਹੈ ॥

soor sasee nabh thaap kai tej dhe aap tahaa te su lop bhiee hai ||

Sabilising the sun and moon in the sky and making them glorious, she herself hath disappeared.

ਬੀਚ ਅਕਾਸ ਪ੍ਰਕਾਸ ਬਢਿਓ ਤਿਹ ਕੀ ਉਪਮਾ ਮਨ ਤੇ ਨ ਗਈ ਹੈ ॥

beech akaas prakaas baddio teh kee upamaa man te na giee hai ||

The light of sun and moon hath increased in the sky, the powt hath not forgotten its comparison from his mind.

ਧੂਰਿ ਕੈ ਪੂਰ ਮਲੀਨ ਹੁਤੋ ਰਵਿ ਮਾਨਹੁ ਚੰਡਿਕਾ ਓਪ ਦਈ ਹੈ ॥੨੨੯॥

dhoor kai poor maleen huto rav maanahu cha(n)ddikaa op dhiee hai ||229||

It seemed that the sun had become filthy with dust and the goddess Chandi hath given him the splendour.229.

ਕਬਿਤੁ ॥

kabit ||

KAVIT

ਪ੍ਰਥਮ ਮਧੁ ਕੈਟ ਮਦ ਮਥਨ ਮਹਿਖਾਸੁਰੈ ਮਾਨ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਤਰੁਨਿ ਬਰ ਬੰਡਕਾ ॥

pratham madh kaiT madh mathan mahikhaasurai maan maradhan karan tarun bar ba(n)ddakaa ||

She who is the destroyer of the pride of Madhu nad Kaitabh and then the ego of Mahishasura nad who is very active in granting the boon.

ਧੂਮ੍ਰ ਦ੍ਰਿਗ ਧਰਨਧਰਿ ਧੂਰਿ ਧਾਨੀ ਕਰਨ ਚੰਡ ਅਰੁ ਮੁੰਡ ਕੇ ਮੁੰਡ ਖੰਡ ਖੰਡਕਾ ॥

dhoomr dhirag dharanadhar dhoor dhaanee karan cha(n)dd ar mu(n)dd ke mu(n)dd kha(n)dd kha(n)ddakaa ||

She who dashed the tumultuous Dhumar Lochan against the earth and sliced the heads of Chand and Mund.

ਰਕਤ ਬੀਰਜ ਹਰਨ ਰਕਤ ਭਛਨ ਕਰਨ ਦਰਨ ਅਨਸੁੰਭ ਰਨਿ ਰਾਰ ਰਿਸ ਮੰਡਕਾ ॥

rakat beeraj haran rakat bhachhan karan dharan anasu(n)bh ran raar ris ma(n)ddakaa ||

She who is the killer of Raktavija and drinker of his blood, masher of the enemies and beginner of the war with Nisumbh with great ire in the battlefield.

ਸੰਭ ਬਲੁ ਧਾਰ ਸੰਘਾਰ ਕਰਵਾਰ ਕਰਿ ਸਕਲ ਖਲੁ ਅਸੁਰ ਦਲੁ ਜੈਤ ਜੈ ਚੰਡਿਕਾ ॥੨੩੦॥

sa(n)bh bal dhaar sa(n)ghaar karavaar kar sakal khal asur dhal jait jai cha(n)ddikaa ||230||

She who is the destroyer of the powerful Sumbh with sword in her hand and is the conqueror of all the forces of foolish demons, HAIL, HAIL To THAT CHANDI.230.

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

savaiyaa ||

SWAYYA

ਦੇਹ ਸਿਵਾ ਬਰੁ ਮੋਹਿ ਇਹੈ ਸੁਭ ਕਰਮਨ ਤੇ ਕਬਹੂੰ ਨ ਟਰੋ ॥

dheh sivaa bar moh ihai subh karaman te kabahoo(n) na Taro ||

O Goddess, grant me this that I may not hesitate from performing good actions.

ਨ ਡਰੋ ਅਰਿ ਸੋ ਜਬ ਜਾਇ ਲਰੋ ਨਿਸਚੈ ਕਰਿ ਅਪੁਨੀ ਜੀਤ ਕਰੋ ॥

n ddaro ar so jab jai laro nisachai kar apunee jeet karo ||

I may not fear the enemy, when I go to fight and assuredly I may become victorious.

ਅਰੁ ਸਿਖ ਹੌ ਆਪਨੇ ਹੀ ਮਨ ਕੋ ਇਹ ਲਾਲਚ ਹਉ ਗੁਨ ਤਉ ਉਚਰੋ ॥

ar sikh hau aapane hee man ko ieh laalach hau gun tau ucharo ||

And I may give this instruction to my mind and have this tempotration that I may ever utter Thy Praises.

ਜਬ ਆਵ ਕੀ ਅਉਧ ਨਿਦਾਨ ਬਨੈ ਅਤਿ ਹੀ ਰਨ ਮੈ ਤਬ ਜੂਝ ਮਰੋ ॥੨੩੧॥

jab aav kee aaudh nidhaan banai at hee ran mai tab joojh maro ||231||

When the end of my life comes, then I may die fighting in the battlefield.231.

ਚੰਡਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਵਿਤਨ ਮੈ ਬਰਨਿਓ ਸਭ ਹੀ ਰਸ ਰੁਦ੍ਰਮਈ ਹੈ ॥

cha(n)dd charitr kavitan mai baranio sabh hee ras rudhramiee hai ||

I have narrated this Chandi Charitra in poetry, which is all full of Rudra Rasa (sentiment of ragge).

ਏਕ ਤੇ ਏਕ ਰਸਾਲ ਭਇਓ ਨਖ ਤੇ ਸਿਖ ਲਉ ਉਪਮਾ ਸੁ ਨਈ ਹੈ ॥

ek te ek rasaal bhio nakh te sikh lau upamaa su niee hai ||

The stanzas one and all, are beautifully composed, which contain new sillies from beginning to end.

ਕਉਤਕ ਹੇਤੁ ਕਰੀ ਕਵਿ ਨੇ ਸਤਿਸਯ ਕੀ ਕਥਾ ਇਹ ਪੂਰੀ ਭਈ ਹੈ ॥

kautak het karee kav ne satisay kee kathaa ieh pooree bhiee hai ||

The poet hath composed it for the pleasure of his mind, and the discourse of seven hundred sholokas is completed here.

ਜਾਹਿ ਨਮਿਤ ਪੜੈ ਸੁਨਿ ਹੈ ਨਰ ਸੋ ਨਿਸਚੈ ਕਰਿ ਤਾਹਿ ਦਈ ਹੈ ॥੨੩੨॥

jaeh namit paRai sun hai nar so nisachai kar taeh dhiee hai ||232||

For whatever purpose a person ready it or listens to it, the hgoddess will assuredly grant him that.232.

ਦੋਹਰਾ ॥

dhoharaa ||

DOHRA

ਗ੍ਰੰਥ ਸਤਿ ਸਇਆ ਕੋ ਕਰਿਓ ਜਾ ਸਮ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥

gra(n)th sat siaa ko kario jaa sam avar na koi ||

I have translated the book named Satsayya (a poem of seven hundred shalokas), which hath nothing equal to it.

ਜਿਹ ਨਮਿਤ ਕਵਿ ਨੇ ਕਹਿਓ ਸੁ ਦੇਹ ਚੰਡਿਕਾ ਸੋਇ ॥੨੩੩॥

jeh namit kav ne kahio su dheh cha(n)ddikaa soi ||233||

The purpose for which the poet hath comosed it, Chandi may grant him the same.233.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਸ੍ਰੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਦੇਵ ਸੁਰੇਸ ਸਹਿਤ ਜੈਕਾਰ ਸਬਦ ਕਰਾ ਅਸਟਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੮॥

eit sree maaraka(n)dde puraane sree cha(n)ddee charitre ukat bilaas dhev sures sahit jaikaar sabadh karaa asaTamo dhiaai samaapatam sat subham sat ||8||